văn 8 tuần 26-27

Thấy rõ hơn mối quan hệ giữa luận điểm với vấn đề nghị luận và giữa các luận điểm với nhau trong một bài văn nghị luận 2/.. Ở lớp 7 các em đã được tìm hiểu về văn nghị luận và em cũng bi

Trang 1

Trường THCS Thạnh Tân Giáo viên: Danh Ươl

Ngày Soạn: 03-02-2010

Ngày dạy: ………

Tuần: 26

Tiết: 97 Văn bản:

Nước Đại Việt Ta

(Nguyễn Trãi )

I Mục tiêu cần đạt:

1/.Kiến thức:

- Thấy được đoạn văn có ý nghĩa như lời tuyên ngôn độc lập của dân tộc ta thế kĩ

XV

- Thấy được phần nào sức thuyết phục của nghệ thuật văn chính luận Nguyễn Trãi:

Lập luận chặt chẽ, sự kết hợp giữa lí lẽ và thực tiển

2/ Kĩ năng :

Đọc diễn cảm, phân tích và cảm thụ được bài cáo

3/Thái độ:Giáo dục HS: Có niềm tự hào về Việt Nam đất nước Văn Hiến lâu đời.

II Chuẩn bị:

1/ GV:

- Phương tiện: Giáo án, SGK, bảng phụ, tranh phóng to.

- Phương pháp: Vấn đáp- gợi tìm, hợp tác và diễn giảng

2/ HS: Học bài cũ, soạn bài theo câu hỏi hướng dẫn.

III Tiến trình lên lớp:

1 Ổn định lớp: 1’

2 Kiểm tra bài cũ: 3’

? “ Hịch tướng sĩ “ của Trần Quốc Tuấn được viết theo kiểu văn bản nào? theo em

tác giả phản ánh nội dung gì ở bài hịch?

3 Bài mới:

3.1 ĐVĐ: (1’) Năm lớp 7, các em đã học bài “ Sông núi nước Nam” bài thơ được

coi là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của đân tộc Việt Nam ta Hôm nay các em lại được

tìm hiểu một tuyên ngôn độc lập khác của dân tộc được viết sau “ sông núi nước Nam” đó

là “ Bình ngô đại cáo” để xem thử tác phẩm đã tiếp nối đồng thời phát triển điều gì so với

tác phẩm “ Sông núi nước Nam”

3.2 Tiến trình các hoạt động.

Hoạt động 1:( 10’) Hướng dẫn học sinh đọc và tìm hiểu chung.( Vấn đáp- gợi tìm

và diễn giảng)

GV: Từ những điều đã biết ở lớp 7 về tác giả Nguyễn Trãi,

hãy nêu những điểm nỗi bật về con người này?( Nhà yêu

nước, anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới)

GV: Giảng Nguyễn Trãi con tiến sĩ Nguyễn Phi Khanh,

cháu ngoại Trần Nguyên Đán Quê Nhị Khê – Thường Tín –

Hà Tây Ông đỗ tiến sĩ (1400) ra làm quan với nhà Hồ, tham

gia khởi nghĩa Lam Sơn, giúp vua về mọi phương diện:

Quân sự, chính trị, ngoại giao

- Là người anh hùng dân tộc, ông được công nhận là danh

nhân văn hoá thế giới

? Nêu vài nét về tác phẩm.Tại sao bài cáo lại mang ý nghĩa

trọng đại? (Được xem như bản tuyên ngôn độc lập của dân

tộc sau đại thắng quân Minh)

GV: Gọi học sinh đọc chú thích và cho biết những đặc điểm

nỗi bật của thể cáo?

HS: Trả lời

GV: Liên hệ với thể chiếu, hịch

HS: Trả lời

GV: Nhận xét

I Đọc- Tìm hiểu chung.

1 Tác giả, tác phẩm :

- Nguyễn Trãi (Ức Trai).(1380 – 1442)

- Ngày 17/ 12 Đinh Mùi tức 1/

1428 Nguyễn Trãi thừa lệnh Lê Thái Tổ soạn thảo và công bố Bình Ngô Đại Cáo

* Đặc điểm nỗi bật của thể cáo : SGK/68

2 Đọc và hiểu từ khó:

3.Bố cục : 3 đoạn

Trang 2

GV hướng dẫn học sinh đọc với giọng trang trọng, hùng

hồn,tự hào

GV: Gọi 2 HS đọc và HS khác nhận xét

Học sinh đọc các từ khó, chú ý chú thích 1, 2, 3, 4

GV: Em hãy cho biết vị trí đoạn trích?

( Phần mở đầu bài: Bình Ngô đại cáo)

GV: Giảng: Đoạn này có ý nghĩa nêu tiền đề cho toàn bài,

tất cả nội dung được phát triển về sau đều xoay quanh tiền

đề đó

? Bố cục của đoạn trích như thế nào? Nêu ý chính của từng

đoạn?

(3 đoạn)

GV: Nhận xét

? Có thể gọi “ Nước đại việt ta” là văn bản nghị luận được

không? Vì sao?

(Là văn bản nghị luận vì được viết theo phương thức lập

luận, lấy lí lẽ, dẫn chứng để làm rõ tinh thần độc lập dân tộc,

thuyết phục người đọc người nghe.)

Hoạt động 2 :( 20’) Hướng dẫn học sinh đọc- hiểu văn bản.(Vấn đáp- gợi tìm, diễn giảng

và hợp tác)

GV :Cốt lõi tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi là gì?

( Yên dân và trừ bạo)

? Theo em dân ở đây là ai? Kẻ bạo ngược là ai? (Dân là

nhân dân nước Đại Việt ta, kẻ bạo ngược là kẻ xâm lược

Nhà Minh.)

GV : Như vậy hành động trừ bạo có liên quan đến yên dân

như thế nào?( Có trừ bạo thì mới đem đến cuộc sống yên

ấm cho nhân dân)

? Từ đó có thể hiểu nội dung tư tưởng nhân nghĩa được nêu

trong “ Bình ngô đại cáo” như thế nào?

GV : “ Bình ngô đại cáo” là bản tổng kết cuộc kháng chiến

thắng lợi chống quân Minh, được mở đầu bằng tư tưởng

nhân nghĩa Từ đó em hiểu gì về tính chất của cuộc kháng

chiến và tư tưởng của người viết bài cáo này?

HS : Trả lời

HS đọc 8 câu còn lại

GV : Sau khi nêu nguyên lí nhân nghĩa, Nguyễn Trãi tiếp

tục khẳng định đều gì?

? Nguyễn Trãi nêu ra những yếu tố căn bản nào để xác định

độc lập chủ quyền của dân tộc?

GV : Như vậy so với văn bản Nam Quốc Sơ Hà của Lí

Thường Kiệt thì quan niệm về quốc gia, dân tộc của

Nguyễn Trãi đã có sự phát triển như thế nào?

HS : Thảo luận- Trình bày

( Lý Thường Kiệt xác định chủ yếu trên hai yếu tố lãnh thổ

và chủ quyền còn Nguyễn Trãi có thếm ba yếu tố : Văn

hiến, phong tục tập quán và lịch sử)

? Để tăng sức thuyết phục cho bài cáo nghệ thuật văn chính

luận của Nguyễn Trãi có điểm gì đáng lưu ý?(Dùng từ thể

hiện tính chất hiển nhiên, vốn có, lâu đời của nước Đại

Việt ; câu văn biền ngẫu, so sánh)

II Đọc- hiểu văn bản.

1/ Tư tưởng nhân nghĩa của cuộc kháng chiến:

« Yên dân ; Trừ bạo »

- Trừ giặc Minh bạo ngược để giữ yên cuộc sống cho dân

- Nhân nghĩa có nghĩa là lo cho dân,

vì dân, nhân nghĩa gắn liền với yêu nước chống ngoại xâm

- Tính chất của cuộc kháng chiến chính nghĩa phù hợp lòng dân -> Tư tưởng: Thân dân tiến bộ

2/ Khẳng định chân lí về sự tồn tại độc lập chủ quyền của dân tộc Đại Việt:

* Yếu tố xác định độc lập chủ quyền:

- Nền văn hiến lâu đời

- Lãnh thổ riêng

- Phong tục tập quán riêng

- Lịch sử riêng

- Chế độ riêng

- Nghệ thuật: Câu văn biền ngẫu + phép so sánh.-> Khẳng định sự độc lập tự chủ của Đại Việt

Trang 3

GV : Qua đây tư tưởng tính chất nào của tác giả bộc lộ?

HS đọc đoạn cuối

? Tác giả đã lấy những dẫn chứng nào để chứng minh cho

sức mạnh của chính nghĩa?

( Dẫn chứng từ thực tiễn lịch sử : Lưu Cung thất bại, Triệu

Tiết tiêu vong, Toa Đô, Ô Mã bị giết )

? Theo em các câu văn biền ngẫu này có tác dụng gì?

HS : Phát biểu

? Đoạn cuối này bộc lộ tình cảm gì của người viết? (Niềm

tự hào dân tộc)

- Tư tưỏng, tình cảm của tác giả: Đề cao ý thức độc lập Đại Việt, tự hào dân tộc

3/ Khẳng định sức mạnh của nguyên lí chính nghĩa, sức mạnh của chân lí độc lập dân tộc:

Câu văn biền ngẫu: làm nỗi bật các chiến công của ta và thất bại của địch

- > Tự hào về truyền thống vẻ vang của dân tộc ta

Hoạt động 3: (6’).Hướng dẫn học sinh tổng kết.( Vấn đáp- gợi tìm)

GV : Đọc phần đầu của bài “ Bình ngô dậi cáo” em hiểu

những điều sâu sắc nào về nước Đại Việt ta?(Nước ta có

nền văn hiến lâu đời, có chủ quyền, có phong tục riêng.)

? Em có nhận xét gì về thành công trong cách sử dụng dẫn

chứng, cách lập luận?(Lập luận chặt chẽ, chứng cứ hùng

hồn)

GV : Qua bài học này, em hiểu gì về tác giả Nguyễn Trãi?

(Đại diện tinh thần nhân nghĩa tiến bộ, giàu tình cảm và ý

thức dân tộc, giàu lòng yêu nước thương dân)

III Tổng kết:

Ghi nhớ: SGK/69

4 Củng cố: 3’

- Đọc diễn cảm bài “ Bình ngô đại cáo”

- GV: Gọi học sing đọc lại mục ghi nhớ SGK

5 Hướng dẫn tự học: 2’

Bài cũ:

- Nắm nội dung và nghệ thuật của bài

- Đọc thuộc lòng văn bản

- Làm bài tập phần luyện tập

Bài mới:

Xem trước bài: “ Hành động nói (Tiếp theo)”

*************************

Ngày Soạn: 19- 02-2010

Ngày dạy: ………

Tuần: 26

Tiết: 98 Tiếng việt:

Hành động nói (tiếp theo)

1/.Kiến thức :

Cách thực hiện hành động nói, xét trong quan hệ với các kiểu câu đã học

2/ Kĩ năng :

Thực hiện hành động nói trực tiếp hoặc gián tiếp

3/.Thái độ : Giáo dục HS:

Biết cách thực hiện hành động nói phù hợp với tình huống giao tiếp

II Chuẩn bị:

1/ GV:

- Phương tiện: Giáo án, SGK, bảng phụ.

- Phương pháp: Vấn đáp- gợi tìm, diễn giảng và thảo luận nhóm

2/ HS: Học bài cũ, xem trước bài mới.

Trang 4

? Hành động nói là gì? có những kiểu hành động nói nào?

3 Bài mới:

3.1 ĐVĐ(1’) Ở tiết học trước thì các em đã được tìm hiểu về hành động nói và

các kiểu hành động nói thường gặp.Vậy hành động nói có cách thực hiện như thế nào?

Thầy trò ta cùng tìm hiểu trong tiết học hôm nay

Hoạt động 1: (15’) Hướng dẫn học sinh cách thực hiên hành động nói(Vấn đáp- gợi

tìm)

GV: Gọi học sinh đọc ví dụ sgk

? Cho biết sự giống nhau về hình thức của 5 câu trong đoạn

văn

(Đều là câu trần thuật, đều kết thúc = dấu chấm)

GV: Treo bảng phụ

? Xác định mục đích nói bằng cách đánh dấu (+) vào ô thích

hợp; dấu (-) vào ô không thích hợp

HS: Làm

GV: Nhận xét

GV: Qua ví dụ trên ta thấy, cùng là câu trần thuật nhưng

chúng có thể có những mục đích khác nhau và thực hiện

những hành động nói khác nhau đó là hành động trình bày

và hành động cầu khiến

? Có những cách thực hiện hành động nói nào

(Trực tiếp và gián tiếp)

? Tìm một số ví dụ về cách dùng trực tiếp và cách dùng gián

tiếp

- Học sinh lấy ví dụ

A hỏi: Mấy giờ thì đá trận trung kết?

B đáp: Mười chín giờ

-> Câu nghi vấn của A thực hiện hành động hỏi

- Cách dùng trực tiếp

A: Tôi mua cái cặp này tới 100.000 đó

B: (Bĩu môi) Một trăm nghìn đó à?

- Câu nghi vấn B thực hiện hành động bác bỏ Bịa đặt làm

gì có

-> Cách gián tiếp

GV: Gọi học sinh đọc ghi nhớ sgk

I Cách thực hiện hành động nói.

1/ Ví dụ: SGK/70

- Nhóm 1 (câu 1, 2, 3) -> Trình bày

- Nhóm 2 (câu 4, 5) -> Cầu khiến

- Câu trần thuật -> Hành động trình bày (dùng trực tiếp)

- Câu trần thuật -> Hành động cầu khiến (dùng gián tiếp)

2/ Ghi nhớ SGK/71.

Hoạt động 2:( 20’) Hướng dẫn học sinh luyện tập.(Vấn đáp- gợi tìm và hợp tác)

Học sinh đọc nội dung bài tập 1 (SGK)

GV: Gợi ý cho học sinh làm

HS: Làm

GV: Nhận xét bổ sung

-> Câu nghi vấn đoạn văn đầu tạo tâm thế cho tướng sĩ

chuẩn bị nghe những lí lẽ của tác giả

-> Câu nghi vấn ở những đoạn văn giữa bài thuyết phục và

động viên khích lệ tướng sĩ

-> Câu nghi vấn ở đoạn cuối khẳng định chỉ có một con

đường là chiến đấu đến cùng để bảo vệ bờ cõi

Học sinh đọc nội dung bài tập 2 (SGK)

Xác định những câu trần thuật có mục đích cầu khiến?

HS tìm

II Luyện tập:

Bài tập 1:

- Các câu nghi vấn

+ “ Lúc bấy giờ, dẫu các ngươi muốn vui vẻ phỏng có được không?”

+ “ Lúc bấy giờ, dẫu các ngươi không muốn vui vẻ phỏng có được không?”

+ Vì sao vây? ( Hỏi, gây sự chú ý)

Bài tập 2:

Dùng câu trần thuật để kêu gọi như vậy làm cho quần chúng thấy gần gũi với lãnh tụ và thấy nhiệm vụ

Trang 5

GV: Nhận xét

Bài tập 3.

Tìm câu có mục đích cầu khiến

Học sinh đọc bài tập 4 (SGK)

Thảo luận-> nên chọn phương án b, e

Bài tập 5.

Học sinh nghiên cứu, tìm hiểu để chọn hành động phù hợp

với tình huống (SGK-BT5 đưa ra)

Sau đó yêu cầu học sinh giải thích cho sự lựa chọn của mình

GV: Nhận xét

lãnh tụ giao cho chính là nguyện vọng của mình

Bài tập3:

- “ Song anh có cho phép em mới dám nói”

- “ Hay là… nhà anh”

-> Trần thuật->Điều khiển

Bài tập 4:

Cách b, e

Bài tập 5:

Chọn câu: c

4 Củng cố: 3’

Có những cách nào để thực hiện hành động nói?

5 Hướng dẫn tự học: 2’

Bài cũ:

- Nắm ghi nhớ

- Xem lại các bài tập

Bài mới:

- Ôn lại văn bản nghị luận

- Xem trước bài “ Ôn tập về luận điểm”

**********************

Ngày Soạn: 18-02-2010

Tuần: 26

Tiết: 99 Tập làm văn:

Ôn tập về luận điểm

1/ Kiến thức :

Nắm vững hơn nữa khái niệm luận điểm, tránh được những sự hiểu lầm mà các em thương mắc phải

Thấy rõ hơn mối quan hệ giữa luận điểm với vấn đề nghị luận và giữa các luận điểm với nhau trong một bài văn nghị luận

2/ Kĩ năng:

Phân biệt luận điểm với vấn đề nghị luận

3/Thái độ: Giáo dục HS thái độ học tập

II Chuẩn bị:

1/ GV:

- Phương tiện: Giáo án, SGK, bảng phụ

- Phương pháp: Đọc, vấn đáp- gợi tìm, diễn giảng và hợp tác

Giáo viên kiểm tra việc chuẩn bị của học sinh

3 Bài mới:

3.1 ĐVĐ:( 1’) Ở lớp 7 các em đã được tìm hiểu về văn nghị luận và em cũng biết

rằng muôn làm tốt văn nghị luận thì đòi hỏi các luận điểm đưa ra phải chính xác, rõ ràng

và đó cũng là quan điểm , tư tưởng của người viết, nhằm giúp cá em khắc sâu kiến thức về

phần này tiết học hôm nay thầy trò ta cùng ôn lại về luận điểm

3.2 Tiến trình các hoạt động:

Trang 6

Hoạt động 1:(8’) Hướng dẫn học sinh nắm lại khái niệm về luận điểm.(Vấn

đáp-gợi tìm)

GV: Luận điểm là gì?Lựa chọn câu trả lời đúng trong các

câu ở mục 1?

HS : Chọn câu c ( vì a, b là vấn đề)

? Bài ( Tinh thần yêu nước…ta) của HCM có những luận

điểm nào?

HS : Phát biểu

GV : Nhận xét

? “ Chiếu dời đô” có phải là văn bản nghị luận hay không?

(Phải vì nó có các luận điểm)

GV : Gọi học sinh đọc ví dụ 2b

HS : Đọc và trả lời câu hỏi

GV : Nhận xét

? Vậy « Chiếu dời đô » có những luận điểm nào

HS : Xác định

GV : Nhận xét

- Dời đô là việc trọng đại của các vua chúa, trên thuận ý

trời, dưới theo lòng dân, mưu toan nghiệp lớn, tính kế lâu

dài (luận điểm cơ sở, xuất phát)

- Các nhà Đinh, Lê không chịu dời đô nên triều đại ngắn

ngủi, trăm họ phải hao tổn, muôn vật không được thích

nghi

- Thành Đại La, xét về mọi mặt, xứng đáng là kinh đô của

muôn đời

- Vậy vua sẽ dời đô ra đó (luận điểm chính kết luận)

I/ Khái niệm luận điểm:

1 Khái niệm luận điểm:

Câu c SGK/73

2 Xác định luận điểm

a

- Nhân dân ta có truyền thống yêu nước nồng nàn (luận điểm cơ sở xuất phát)

- Lịch sử ta….chứng tỏ tinh thần yêu nước

- Đồng bào ta ngày nay….trước

- Tinh thần yêu nước….của quý.(Luận điểm chính dùng để kết luận)

b Sai vì đó không phải là ý kiến, quan điểm mà là những vấn đề nên không gọi là luận điểm được

Hoạt động 2:( 11’) Hướng dẫn học sinh tìm hiểu về mối quan hệ giữa luận điểm với vấn đề cần giải quyết trong bài văn nghị luận:(Vấn đáp- gợi tìm, diễn giảng)

? Vấn đề được đặt ra trong “ Tinh thần yêu nước ….” Là

gì? (Tinh thần yêu nước của nhân ta)

GV : Có thể làm sáng tỏ vấn đề đó nếu trong bài tác giả

chỉ đưa ra luận điểm: “ Đồng bào ta ngày nay có lòng yếu

nước nồng nàn”-> không đủ làm rõ vấn đề

? Trong bài “ Chiếu dời đô” vấn đề gì được đặt ra? (Cần

phải dời đô đến Đại la)

GV nêu câu hỏi (b) SGK? (Không đủ làm sáng tỏ vấn đề->

không đạt được mục đích)

? Em có nhận xét gì về mối quan hệ giữa luận điểm với

vấn đề cần giải quyết trong bài văn nghị luận

(Trong bài văn nghị luận: luận điểm cần phải phù hợp với

yêu cầu giải quyết vấn đề, đủ để làm sáng tỏ vấn đề)

GV : Nhận xét và gọi 1 học sinh đọc to chấm 2 phần ghi

nhớ SGK/75

II Mối quan hệ giữa luận điểm với vấn đề cần giải quyết trong bài văn nghị luận.

VD : SGK/73, 74

1.a/- Vấn đề :Tinh thần yêu nước của nhân dân ta Nếu chỉ đưa ra luận điểm : Đồng bào ta ngày nay có lòng yêu nước nồng nàng-> Không đủ làm

rõ vấn đề

b/ Không đủ làm sáng tỏ vấn đề, không đạt được mục đích

Hoạt động 3.( 7’) Hướng dẫn học sinh tìm hiểu về mối quan hệ giữa các luận điểm trong bài văn nghị luận.( Hợp tác)

GV cho HS đọc kĩ nội dung ở mục III1 (SGK)

HS : Thảo luận- trình bày

GV : Chốt

(Hệ thống 1 đạt được các điều kiện ghi trong mục III1

Hệ thống 2 không đạt vì: những luận điểm chưa chính xác,

chưa phù hợp.)

III Mối quan hệ giữa các luận điểm trong bài văn nghị luận.

VD: SGK

Chọn hệ thống luận điểm 1

Trang 7

GV : Em rút ra kết luận gì về luận điểm và mối quan hệ

giữa các luận điểm trong bài văn nghị luận?

(Trong bài văn nghị luận, luận điểm cần phải chính xác,

gắn bó chặt chẽ với nhau)

GV: Cho HS đọc to, rõ ghi nhớ SGK/75(Phần chấm 3 và

4)

* Ghi nhớ: SGK/75

Hoạt động 4:(10’) Hướng dẫn học sinh luyện tập.(Vấn đáp- gợi tìm)

Bài tập 1:

GV: Gọi học sinh đọc, xác định yêu cầu rồi hướng dẫn các

em tự làm

HS: Làm theo hướng dẫn

GV: Nhận xét

Bài tập 2:

GV: Gọi học sinh đọc, xác định yêu cầu rồi hướng dẫn các

em tự làm

HS: Làm theo hướng dẫn

GV: Nhận xét

IV Luyện tập:

Bài tập 1:

Đoạn văn không nêu lên luận điểm: “ Nguyễn Trãi là người anh hùng dân tộc” hay luận điểm “ Nguyễn Trãi như một ông tiên ở trong tòa ngọc” mà nêu luận đểm: “ Nguyễn Trãi là khí phách

là tinh hoa cũa dân tộc”

Bài tập 2.

a Phải lựa chọn luận điểm đúng, đủ Luận điểm: “Nước ta … đời” không phù hợp

b Sắp xếp lại

- Giáo dục là yếu tố quyết định đến việc điều chỉnh tốc độ gia tăng dân số; thông qua đó, quyết định môi trường sống, mức sống,…trong tương lai

- Giáo dục trang bị kiến thức và nhân cách, trí tuệ và tâm hồn cho trẻ em hôm nay, những người sẽ làm nên thế giới ngày mai

- Do đó giáo dục là chìa khóa cho sự tăng trưởng kinh tế trong tương lai

- Cũng do đó , giáo dục là chìa khóa cho sự phát triển chính trị và tiến bộ

xã hội sau này

4 Củng cố:3’

HS đọc lại ghi nhớ

5 Hướng dẫn tự học: 2’

Bài cũ:

- Nắm ghi nhớ

- Hoàn chỉnh các bài tập

Bài mới:

- Chuẩn bị bài: viết đoạn văn trình bày luận điểm.

Đọc kĩ các đoạn văn rồi trả lời các câu hỏi trong SGK

**************************

Ngày Soạn: 27-02-2010

Tuần: 27

Tiết: 100 Tập làm văn.

Viết đoạn văn trình bày luận điểm

1/ Kiến thức :

Nhận thức được ý nghĩa quan trọng của việc trình bày luận điểm trong một bài văn nghị luận

Trang 8

Biết cách viết đoạn văn trình bày một luận điểm theo các cách diễn dịch và quy nạp

2/ Kĩ năng :

Kĩ năng viết đoạn văn, kĩ năng xác định câu chủ đề, ý chủ đề

3/Thái độ : Giáo dục HS:

Có ý thức tích cực và tự giác

II Chuẩn bị:

1/ GV:Nghiên cứu bài, soạn giáo án.

? Luận điểm là gì? có mấy cách trình bày đoạn văn thường gặp?

3 Bài mới:

3.1 ĐVĐ 1’: Luận điểm trong văn nghị luận là rất quan trong, nhưng quan trọng

hơn là chúng ta cần phải biết khai thác và trình bày các luận điểm thành một đoạn văn- bài

văn nghị luận

Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh trình bày luận điểm thành một đoạn văn nghị luận.

( Vấn đáp- gợi tìm, diễn giảng và hợp tác)

GV: Gọi HS đọc kĩ đoạn văn trong SGK

? Đâu là câu chủ đề ( câu nêu luận điểm) trong mỗi đoạn

văn? Câu chủ đề của từng đoạn được đặt ở vị trí nào?

HS: Phát biểu

GV: Nhận xét

? Đoạn nào đựoc viết theo cách diễn dịch, đoạn nào đựoc

viết theo cách quy nạp?

HS: Trả lời

? Dấu hiệu nào giúp em dễ dàng nhận biết 2 dạng đoạn văn

trên? (Vị trí câu chủ đề)

GV: Phân tích cách diễn dịch và quy nạp trong mỗi đoạn

văn

GV: Gọi HS đọc ghi nhớ ( điểm 1)

GV: Gọi học sinh đọc ví dụ 2

?Dựa vào kiến thức đã học ở lớp 7 em hãy cho biết lập luận

là gì?

( Cách nêu luận cứ để dẫn đến luận điểm)

? Tìm luận điểm và cách lập luận trong đoạn văn? GV gợi ý

HS tìm các luận cứ

HS: Thảo luận- Trình bày

GV: Nhận xét

GV: Giảng: Luận điểm có sức thuyết phục là nhờ luận cứ,

nhưng nếu luận cứ không chính xác, chân thực, đầy đủ thì

sức thuyết phục của luận điểm sẽ bị giảm đi Nếu Nghị Quế

không thích chó hoặc không “ Giở giọng chó má với mẹ con

chị Dậu” thì sẽ không lấy gì làm căn cứ để chứng tỏ rằng: “

Cho thằng nhà giàu rước chó vào nhà, nó mới càng hiện bản

chất chó đểu của giai cấp nó ra”

GV: Cách lập luận trong đoạn văn có làm cho luận điểm trở

nên sáng tỏ, chính xác, có sức thuyết phục mạnh mẽ không?

(Có, việc sắp xếp luận cứ: “ Nghị Quế giở giọng chó má với

I Trình bày luận điểm thành một đoạn văn nghị luận.

1/ Ví dụ 1 : SGK/79 2/ Nhận xét:

Xác định câu chủ đề:

a “ Thật là chốn tụ hội… muôn đời” -> Vị trí: Cuối đoạn

b “Đồng bào ta ngày nay ngày trước”.-> Đầu đoạn

- Đoạn a: quy nạp

- Đoạn b: diễn dịch

Xét ví dụ 2:

- Luận điểm: “Cho thằng nhà giàu… chất chó đểu của giai cấp nó ra”

- Luận cứ: chính xác đầy đủ, chân thực-> đựơc sắp xếp một cách hợp lí

-> Làm sáng tỏ nỗi bật luận điểm

3/ Ghi nhớ: SGK/81

Trang 9

mẹ con chị Dậu” Sau luận cứ “ Vợ chồng địa chủ cũng yêu

gia súc” là nhằm làm cho luận điểm hiện lên rõ nét hơn

GV nêu tiếp câu hỏi d (SGK/81)?( Làm cho đoạn văn xoáy

vào ý chung, làm cho bản chất thú vật của địa chủ hiện ra

thành hình ảnh rõ ràng, lí thú)

GV: Gọi HS đọc ghi nhớ (SGK/81)

Hoạt động 2: (20’) Hướng dẫn học sinh luyện tập( Vấn đáp- gợi tìm).

Bài tập 1

Đọc 2 câu văn sau (SGK) và diễn đạt ý mỗi câu thành một

luận điểm ngắn gọn, rõ?

Bài tập 2.

GV: Gọi HS đọc nội dung bài tập 2, xác định yêu cầu rồi

hướng dẫn học sinh làm

HS: Làm theo sư hướng dẫn

GV: Nhận xét

Bài tập 3.

GV yêu cầu mỗi HS viết đoạn văn ngắn triển khai luận điểm

a

HS: Viết

GV: Cho học sinh khác nhận xét rồi giáo viên chốt

Bài tập 4:

GV: Gọi học sinh đọc, xác định yêu cầu rồi hướng dẫn học

sinh làm

HS: Làm

GV: Nhận xét

II Luyện tập.

Bài tập 1:

a Cần tránh lỗi viết dài dòng khiến người đọc khó hiểu

b Nguyên Hồng thích truyền nghề cho bạn trẻ

Bài tập 2.

- Luận điểm: Tế Hanh là một người tinh lắm

- Luận cứ:

+ “Tế Hanh đã ghi được….quê hương”

+ “ Thơ Tế Hanh…cảnh vật.”

Bài tập 3.

Học sinh tự làm

Bài tập 4.

Các luận cứ có thể sắp xếp như sau:

- Văn giải thích được viết ra nhằm làm cho người đọc hiểu

- Giải thích càng khó hiểu thì người viết càng khó đạt được mục đích

- Ngược lại, giải thích càng dễ hiểu thì người đọc cành dễ lĩnh hội, dễ nhớ, dễ làm theo

- Vì thế, văn giải thích phải được viết sau cho dễ hiểu

4 Củng cố: 3’

Khi trình bày luận điểm trong đoạn văn nghị luận cần chú ý điều gì?

5 Hướng dẫn tự học : 2’

Bài cũ:

- Nắm kiểu văn bản nghị luận đã học ở lớp 7

- Học cách lập luận ở bài học, nắm ghi nhớ

- Làm bài tập 3b

Bài mới:

- Đọc văn bản, soạn bài: “Bàn luận về phép học”.

************************

Trang 10

Ngày Soạn: 27-02-2010

Tuần: 27

Tiết: 101-102 Văn bản.

Bàn luận về phép học

1/ Kiến thức:

Thấy được mục đích, tác dụng của việc học chân chính: học để làm người, học để biết và làm, học để góp phần làm cho đất nước hưng thịnh, đồng thời thấy được tác

hại của lối học chuộng hình thức, cầu danh lợi

Nhận thức được phương pháp học tập đúng, kết hợp học với hành Học tập cách lập luận của tác giả, biết cách viết bài văn nghị luận theo chủ đề nhất định

2/ Kĩ năng :Luyện kĩ năng lập luân, viết văn nghị luận.

3/Thái độ: Giáo dục HS xác định được mục đích của việc học và có ý thức học tập

tốt

II Chuẩn bị:

1/ GV:

- Phương tiện: Giáo án, SGK, bảng phụ

- Phương pháp: Vấn đáp- gợi tìm, diễn giảng và hợp tác

2/ HS: Học bài cũ, soạn bài theo câu hỏi hướng dẫn ở SGK.

? Đọc thuộc lòng văn bản “ Nước đại việt ta” văn bản đó có ý nghã như thế nào?

Nước đại việt ta khẳng định điều gì?

3 Bài mới:

3.1.ĐVĐ(1’) Học là nhiệm vụ hàng đầu của học sinh, nhưng không phải em nào

cũng xác định được mục đích học tập và cách học đúng.Tiết học hôm nay thầy trò ta cùng

tìm hiểu văn bản “Bàn luận về phép học” để hiểu rõ mục đích của việc học là gì? Và làm

thế nào để học tốt?

Hoạt động 1: (15’) Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chung.( Đọc, vấn đáp- gợi tìm)

GV: Gọi HS đọc chú thích (*)

? Em hãy nêu những nét nỗi bật về tác giả Nguyễn Thiếp?

HS: Dựa vào SGK trả lời

? Em hãy cho biết văn bản trên có xuất xứ như thế nào?

HS: Trả lời

? Em hãy nêu những điểm nỗi bật của thể tấu?

HS: Trả lời

GV: Văn bản này thuộc kiểu văn bản nào em đã học? (Kiểu

văn bản nghị luận)

GV: Hướng dẫn học sinh đọc với giọng chân tình, bày tỏ

thiệt hơn, vừa tự tin và vừa khiêm tốn

HS: Đọc theo yêu cầu

GV: Nhận xét cách đọc rồi hướng dẫn học sinh tìm hiểu về

các từ khó

? Theo em dựa vào nội dung có thể chia văn bản thành mấy

đoạn.( 4 đoạn)

I Đọc- Tìm hiểu chung

1/ Tác giả, tác phẩm :

- Nguyễn Thiếp: (1723- 1804) tự là Khải Xuyên, hiệu là Lạp Phong Cư Sĩ.Ông là người học rộng hiểu sâu

- Bàn luận về phép học: Trích từ bài tấu của Nguyễn Thiếp gửi vua Quang Trung vào 8-1971

- Đặc điểm của thể tấu: SGK/77

2 Đọc và tìm hiểu từ khó, bố cục.

- Đọc- hiểu từ khó

- Bố cục : 4 đoạn

Hoạt động 2:(43’) Hướng dẫn học sinh đọc- hiểu văn bản.(Vấn đáp- gợi tìm, diễn giảng và

hợp tác)

GV : Gọi HS đọc đoạn 1 và cho biết nội dung đề cập ở đoạn

này?

? Trong câu văn biền ngẫu “ Ngọc không mài…rõ đạo” tác

II Đọc- hiểu văn bản

1/ Mục đích chân chính của việc học:

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	193,5 KB