Lí do chọn đề tài : Môn Đạo đức là một trong 9 môn học được giảng dạy ở trường tiểu học góp phần giáo dục phẩm chất, nhân cách, tri thức cho con người .Học đạo đức không chỉ đọc suông ,
Trang 1MỘT VÀI KINH NGHIỆM ĐỂ DẠY TỐT TIẾT THỰC HÀNH ĐẠO
ĐỨC LỚP 4,5
I Lí do chọn đề tài :
Môn Đạo đức là một trong 9 môn học được giảng dạy ở trường tiểu học góp phần giáo dục phẩm chất, nhân cách, tri thức cho con người Học đạo đức không chỉ đọc suông , lời giảng ,cảm nhận mà học sinh phải nhận thức được hành vi qua bài học ,hành vi đó đúng hay sai Thực tế bằng nhiều cách có thể hình thành nhân cách , ý thức, phẩm chất của con người đi đến cái đúng, cái đẹp tránh những thói hư tật xấu
Bởi vậy, trong quá trình dạy ngoài tiết lí thuyết, nếu người giáo viên không quan tâm hành vi của các em ở tiết thực hành thì việc xử lí tình huống của các em còn lúng túng chưa đạt đến yêu cầu của môn học đề ra Mà môn Đạo đức ở bậc Tiểu học nó đặt viên gạch đầu tiên cho sự hình thành ở trẻ cơ sở ban đầu của nhân cách người công dân , người chủ xã hội cuả tương lai đất nước cũng như là những hành vi ứng xử nó phù hợp với chuẩn mực xã hội từ thấp đến cao Mặt khác nó đã hình thành ở các em cơ sở ban đầu tránh cái xấu xa bên ngoài mà phải lựa chọn những diều đúng phù hợp với đạo đức của con người
II Thực tế dạy học :
Qua nhiều năm dạy học ở khối 4,5 tôi thấy học sinh lớp 4,5 còn hiếu động thích được vui chơi và bắt đầu thích lí luận và có nhu cầu được giáo viên giải thích nhiều vấn đề Vì vậy , mà phương pháp đàm thoại đặc biệt được coi trọng
III Phạm vi đề tài :
Xuất phát từ lí do trên và thực tế dạy môn học này ở lớp 4,5 đồng thời qua trao đổi với đồng nghiệp, đúc kết kinh nghiệm từ bản thân.Tôi xin trình bày
phạm vi đề tài “ Một vài kinh nghiệm để dạy tốt tiết thực hành môn Đạo đức”
IV Biện pháp:
Từ thực tế , bản thân tôi có một số giải pháp trong việc dạy môn Đạo đức
ở tiết thực hành bằng một vài kinh nghiệm sau:
1.Hoạt động trên lớp:
Để dạy tốt thực hành thông qua tiết học trước giáo viên hướng dẫn học sinh chuẩn bị những nội dung ở nhà hoặc một số tình huống , những hành vi thực hiện của học sinh , tổ chức sắm vai Cần phân công rõ ràng để các tổ thực hiện tốt Từ đó sẽ phục vụ cho tiết học được tốt hơn Bên cạnh đó , giáo viên cũng sưu tầm những câu chuyện kể , vài tình huống , bài tập trắc nghiệm để giao cho học sinh xử lí trong tiết học
- Trong tiết thực hành , giáo viên cần chio học sinh làm theo những trình tự sau:
1
Trang 2* Ví dụ : Khi học bài “ Kính trọng người già cả” giáo viên cho từng em giới thiệu một số gương tốt về ý thức , thía độ kính trọng và giúp đỡ người già
cả mà em biết ( ở nhà, ở lớp , trong gia đình hoặc ở địa phương , thôn xóm nơi em ở )
Từ đó học sinh sẽ tự nêu ra những gương mà em biết Giáo viên có thể giúp
đỡ định hướng cho học những tấm gương tốt cần noi theo
+ Giáo viên có thể đư ra một số tình huống ( mẫu chuyện nhỏ có tính giáo dục cao ) tùy theo bài mà vận dụng Lớp tôi có 4 tổ sẽ phân công như sau trong một tiết học
* Nhóm 1: Xử lí tình huống
Trên đường đi học về em gặp bà cụ hàng xóm đi chợ về tay xác giỏ nặng Trước tình huống đó emn sẽ làm gì ?
* Nhóm 2: Em có thể kể lại câu chuyện bổ ích , đáng ghi nhóe về một hành
vi tận tình giúp đỡ người già cả mà em đã được chứng kiến hoặc biết qua sách,báo , truyện ,
* Nhóm 3: Em hãy đặt ra tình huống về việc “Kính trọng người già cả”
* Nhóm 4: Có thể cho các em diễn lại hoạt cảnh của nhóm mình chuẩn bị
theo nội dung bài hoặc giáo viên đưa ra nội dung để học sinh thảo luận rồi phân vai lên trình diễn
+ Theo trình tự của các nhóm sẽ báo cáo kết quả thảo luận nhóm của mình + Từng cá nhân nhận xét, cách giải quyết vấn đề của các nhóm có hợp lí chưa Thông qua các hoạt động trên giáo viên có thể điều chỉnh hành vi ngay tại lớp + Đến phần cuối tiết học giáo viên cần đặt ra yêu cầu để khắc sâu , tái hiện những kiến thức vừa học Có thể nêu một vấn đề nào đó để các em củng cố bài
đã học hoặc đối chiếu so sánh thêm vấn đề đã học Có thể cho các em trao đổi với nhau những truyện kể đã sưu tầm để xem cách giải quyết có hợp lí hay không Bên cạnh đó có thể dùng bài trắc nghiệm để kiểm tra sự nhận thức của học sinh
2 Hoạt động của giáo viên :
Muốn tiết dạy có hiệu quả đòi hỏi giáo viên phải
- Nghiên cứu từng bài tìm ra hình thức dạy thích hợp cho từng đối tượng học sinh , hướng dẫn học sinh liên hệ từ gần đến xa theo gợi ý của từng bài trong SGV , SGK Đối với tiết kể chuyện thì có gợi ý về yêu cầu , nội dung dạy lên lớp , thông qua câu chuyện kể, rút ra bài học để đặt vấn đề để giải quyết tình huống Đối với tiết thực hành gióa viên chỉ gợiný về nội dung còn hình thức đòi hỏi giáo viên phải định hướng yêu cầu mục tiêu bài học đối với lớp Khi lên lớp cần chú ý những điểm sau:
+ Những yêu cầu ở sách SGV đều mang tính chất gợi ý cho giáo viên tham khảo trong quá trình chuẩn bị Bởi vậy giáo viên không nên áp dụng máy móc, rập khuôn, gò bó bắt học sinh phải làm theo mà tùy tình hình thực tế ở địa
2
Trang 3phương, trường, lớp mình cho học sinh ý kiến và giải thích lý do mình chọn cho phù hợp
+ Căn cứ vào sự gợi ý của sách mà giáo viên cần tính đến hoàn sảnh cụ thể của địa phương, trường, lớp, giáo viên sẽ có quyết định thích hợp để tổ chức hình thức lên lớp cụ thể cho từng bài dạy
+ Giáo viên phải có tính sáng tạo, linh hoạt đưa ra những yêu cầu hợp lý với tiết học, không được tùy tiện cắt xén, đi quá nội dung mà bài học cho phép Nói cách khác, giáo viên cần thực hiện phần cứng và linh hoạt giải quyết tình huống tùy theo tiết dạy mà tổ chức khác nhau như tổ chức trò chơi, sắm vai, dựng hoạt cảnh, xử lý tình huống, học sinh từ hoạt động nhóm có thể suy nghĩ đưa ra tình huống thích hợp
+ Có thể tùy theo tình hình bài học mà giáo viên vận dụng các hình thức lên lớp khác nhau Các tình huống giáo viên đưa ra cần sát với thực tế đời sống
để học sinh vận dụng
V Bài học kinh nghiệm:
Qua đề tài tôi rút ra một số bài học kinh nghiệm để giúp các em giải quyết tình huống trong môn đạo đức để đồng nghiệp tham khảo
- Sau mỗi tiết 1 của môn đạo đức, giáo viên cần dặn dò học sinh một số yêu cầu chuẩn bị thực hành như: Sắm vai, dựng hoạt cảnh, giải quyết tình huống, đưa ra tình huống Các yêu cầu trên có thể giao luôn phiên cho từng nhóm thực hành Có thể vận dụng vào giảng dạy trong các tiết học để dạy môn Tự nhiên xã hội, Tập đọc
- Giáo viên cần có cách sắp xếp liên hệ từ gần đến xa các yêu cầu để học sinh thực hành
- Phát huy tính tích cực, mạnh dạn trong giờ học tập
- HS biết dựng cảnh, đóng kịch, phân vai, biết đặt ra tình huống
- Hiệu quả tiết dạy HS tiếp thu bài nhanh, chất lượng môn học được nâng cao
- HS biết thể hiện hành vi tốt, loại trừ hành vi xấu
VI Kết luận:
Trên đây là một vài kinh nghiệm của bản thân đã thực hiện trong những năm qua Bước đầu đã mang lại hiệu quả tốt giúp các em có nhận thức đúng về các hành vi của mình như biết kính trọng người già cả, giúp đỡ em nhỏ, vâng lời cha mẹ, biết ơn thầy cô giáo, đoàn kết với bạn bè, biết ơn gia đình thương binh liệt sĩ, nhớ ơn Bác Hồ, và HS biết nhận thức, xử lý được các tình huống xảy ra trong đời sống thực tế
3
Trang 4
4