TÊN BÀI DẠY: MÚA RỐI NƯỚC HIỆN ĐẠI SOI BÓNG TIỀN NHÂN Môn học: Ngữ Văn; Lớp 10 Thời gian thực hiện: 2 tiết I. Mục tiêu 1. Về kiến thức HS nắm nội dung thông tin và cách triển khai thông tin từ văn bản Múa rối nước – Hiện đại soi bóng tiền nhân 2. Về năng lực 2.1. Năng lực chung Phát triển năng lực tự chủ, tự học qua việc đọc ngữ liệu và hoàn thành phiếu học tập 7 Giao tiếp và hợp tác làm việc nhóm và trình bày sản phẩm nhóm 8 2.2. Năng lực đặc thù Nhận biết thông tin chính của văn bản Múa rối nước hiện đại soi bóng tiền nhân 1 Thuyết trình được nội dung sản phẩm tóm tắt văn bản 2 Nhận biết, phân tích cách triển khai thông tin của văn bản và tính thuyết phục của cách triển khai thông tin của văn bản. 3 Nêu được tác động của văn bản thông tin đã đọc với bản thân thông qua việc nêu thông tin liên quan đến nghệ thuật múa rối nước. 4 Mở rộng, liên hệ trình bày văn bản về chủ đề bảo tồn, phát triển các loại hình nghệ thuật cổ truyền dân tộc. 5
Trang 1Trường: Họ và tên giáo viên:
Lê Thị Hậu - 21SNV1 Trần Đặng Bích Huệ - 21SNV1 Nguyễn Trần Anh Thi - 21SNV1 Nguyễn Trần Hồng Vân - 21SNV1 Dương Khánh Linh - 21SNV1
Võ Thị Thu Hiền - 21SNV3 Nguyễn Thị Nhật Vy - 21SNV3 Trương Khánh Thảo - 21SNV2
TÊN BÀI DẠY: MÚA RỐI NƯỚC - HIỆN ĐẠI SOI BÓNG TIỀN NHÂN
Môn học: Ngữ Văn; Lớp 10 Thời gian thực hiện: 2 tiết
I Mục tiêu
1 Về kiến thức
- HS nắm nội dung thông tin và cách triển khai thông tin từ văn bản Múa rối nước – Hiện đại soi bóng tiền nhân
2 Về năng lực
2.1 Năng lực chung
- Phát triển năng lực tự chủ, tự học qua việc đọc ngữ liệu và hoàn thành phiếu học tập [7]
- Giao tiếp và hợp tác làm việc nhóm và trình bày sản phẩm nhóm [8]
2.2 Năng lực đặc thù
- Nhận biết thông tin chính của văn bản Múa rối nước hiện đại soi bóng tiền nhân [1]
- Thuyết trình được nội dung sản phẩm tóm tắt văn bản [2]
- Nhận biết, phân tích cách triển khai thông tin của văn bản và tính thuyết phục của cách triển khai thông tin của văn bản [3]
- Nêu được tác động của văn bản thông tin đã đọc với bản thân thông qua việc nêu thông tin liên quan đến nghệ thuật múa rối nước [4]
- Mở rộng, liên hệ trình bày văn bản về chủ đề bảo tồn, phát triển các loại hình nghệ thuật cổ truyền dân tộc [5]
3 Phẩm chất:
- Phát triển phẩm chất Yêu nước: Biết trân trọng những giá trị nghệ thuật truyền thống của dân tộc [9]
II Thiết bị dạy học và học liệu
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Giáo án;
- Phiếu bài tập; trả lời câu hỏi;
- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;
Trang 2- Máy tính, máy chiếu
- Sách giáo khoa, sách giáo viên
2 Chuẩn bị của học sinh: SGK, SBT Ngữ văn 10, soạn bài theo hệ thống câu hỏi
hướng dẫn học bài, vở ghi
III Tiến trình dạy học
1 HOẠT ĐỘNG 1: XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ
a Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập
của mình từ đó HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học Múa rối nước hiện đại soi bóng tiền nhân.
b Nội dung: GV sử dụng phương pháp trò chơi Miêu tả đoán chữ, hoạt động xem
video kết hợp phương pháp Đàm thoại gợi mở để gợi cho HS về chủ đề Múa rối nước
c Sản phẩm: Câu trả lời của HS trong trò chơi và hoạt động làm việc nhóm cặp
d Tổ chức thực hiện:
* GV chuyển giao nhiệm vụ học sinh:
+ GV yêu cầu HS suy nghĩ nhanh và trả lời câu hỏi hãy liệt kê các loại hình nghệ thuật dân gian mà em biết?
+ GV mời một HS ngẫu nhiên lên bục giảng xem video Múa rối nước Sau đó HS này phải mô tả bằng hành động, không được dùng lời nói để cho các bạn HS khác đoán ra được từ khóa “Múa rối nước”
* HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận câu trả lời của bản thân
- HS tham gia trò chơi học tập để xác định từ khóa
* Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời một số HS trả lời câu hỏi và thảo luận
- GV mời HS trả lời câu hỏi từ trò chơi
* Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá hoạt động thảo luận nhóm và tuyên dương, cộng điểm cộng cho các HS có kết quả làm tốt
2 HOẠT ĐỘNG 2 : HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
a Mục tiêu: Nhận biết và phân tích được văn bản Múa rối nước - hiện đại soi bóng
tiền nhân
b Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên
quan đến văn bản Múa rối nước - hiện đại soi bóng tiền nhân
c Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến
văn bản Múa rối nước hiện đại - soi bóng tiền nhân
d Tổ chức thực hiện:
TỔ CHỨC THỰC HIỆN
Nhiệm vụ 1:Tìm bố cục
của văn bản
SẢN PHẨM
Phiếu học tập 1
Trang 3Mục tiêu: [1] [7] [8]
* GV chuyển giao nhiệm
vụ học tập
- Sử dụng kỹ thuật thảo
luận nhóm 4 người Học
sinh đọc lướt lại văn bản
một lần nữa để thảo luận
cùng nhau, tìm ra bố cục
của văn bản và điền vào
phiếu học tập số 1
- Sử dụng kĩ thuật “Tia
chớp” để báo cáo kết quả
thảo luận: Gv sẽ dùng tia
chớp đến 1 nhóm bất kỳ
Sau đó, người đại diện cho
nhóm đó sẽ dùng tia chớp
chỉ định nhóm báo cáo tiếp
theo, lần lượt hết 4 nhóm
Tìm hiểu bố cục văn bản và
nội dung chính từng phần?
Bố cục Nội dung chính
Đoạn 1
Đoạn 2
Đoạn 3
Đoạn 4
* Thực hiện nhiệm vụ
HS đọc lại văn bản theo
yêu cầu, làm việc theo
nhóm vận dụng kĩ thuật
thảo luận nhóm suy nghĩ để
hoàn thành nhiệm vụ
- Gv theo dõi lớp và hỗ trợ
(nếu cần)
* Báo cáo kết quả hoạt
Bố cục Nội dung chính
Đoạn 1: Từ đầu đến
“Bắc Bộ Việt Nam"
Giới thiệu về loại hình nghệ thuật múa rối nước
Đoạn 2: Tiếp theo đến
“đã khác hơn nhiều”
Nguồn gốc, thời gian sân khấu của múa rối nước Đoạn 3: Tiếp theo đến
“thật tròn vai"
Không gian sân khấu, tạo hình và kĩ thuật biểu diễn của múa rối nước Đoạn 4: Còn lại Múa rối nước trong
bối cảnh xã hội hiện đại với vấn để bảo tổn và phát triển nghệ thuật
Trang 4động và thảo luận
- GV mời các nhóm HS trình bày trước lớp, yêu cầu
cả lớp nhận xét, bổ sung qua lại cho nhau
- GV mời các nhóm HS trình bày trước lớp theo kĩ thuật “Tia chớp” Yêu cầu
cả lớp nhận xét, bổ sung qua lại cho nhau
* Đánh giá kết quả thực
hiện nhiệm vụ GV nhận
xét, chốt lại phần bố cục chính xác của văn bản thông tin
Trang 5Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu
nguồn gốc, thời gian,
không gian, chế tác và
điều khiển rối nước.
Mục tiêu: [1] [7] [8]
* GV chuyển giao nhiệm
vụ học tập
- GV yêu cầu HS đọc, nắm
thông tin trong văn bản và
cho biết:
+ Về nguồn gốc ra đời nghệ
thuật múa rối nước?
+ Thời gian biểu diễn của
nghệ thuật rối nước?
+ Không gian biểu diễn của
nghệ thuật rối nước?
+Trong trò rối nước, con
rối đã được chế tác và điều
khiển như thế nào?
- GV chia lớp thành 4
nhóm, mỗi nhóm tìm hiểu
một nội dung
- GV phát phiếu học tập
cho HS
Phiếu học tập hình lá số 2
* HS thực hiện nhiệm vụ
học tập
- HS thảo luận nhóm, đưa
ra đáp án điền vào phiếu
học tập hình lá
- Gv theo dõi lớp và hỗ trợ
(nếu cần)
Phiếu học tập số 2
Nhóm 1 Câu trả lời Cảm nghĩ
Nguồn gốc ra đời nghệ thuật múa rối nước?
- Len lỏi và lớn dần lên trong sinh hoạt đời thường
Tương truyền, múa rối nước hình thành từ thế kỉ XI-XII
Phiếu học tập số 2
Nhóm 2 Câu trả lời Cảm nghĩ
Thời gian biểu diễn của nghệ thuật rối nước?
- Biểu diễn trong các buổi hội làng hay các dịp lễ tết
Phiếu học tập số 2
Nhóm 3 Câu trả lời Cảm nghĩ
Không gian biểu diễn của nghệ thuật rối nước?
- Dựng nhà rối (thủy đình) trên ao làng với lối kiến trúc mái chùa cong cùng mành tre, cờ phướn, võng lọng, cổng hàng
mã
- Thời nay, thủy đình được dựng ngay trong nhà hát, khu du lịch sinh thái, với sân khấu là hồ nhân tạo
Trang 6Nhiệm vụ 3: Thuyết trình nội dung văn bản thông tin từ sơ đồ tư duy tóm tắt Mục tiêu: [2], [7]
*GV chuyển giao nhiệm
vụ
- Yêu cầu các nhóm dán
các phiếu học tập hình lá đã
thực hiện ở hoạt động học
tập trước lên sơ đồ tư duy
hình cây được GV chuẩn bị
trên bảng
- Mời HS ngẫu nhiên hoặc
lấy tinh thần xung phong
cộng điểm khuyến khích
cho HS nào lên bảng dựa
vào sơ đồ hình cây để trình
bày, thuyết trình những nội
dung trong văn bản thông
tin trước lớp
- GV yêu cầu các HS khác
nhận xét
* Thực hiện nhiệm vụ
- HS dán các phiếu học tập
hình lá lên thân cây
- HS quan sát thân cây
trong 5 phút và dựa theo
hướng dẫn của GV chuẩn
bị trình bày bài nói
- Một HS trình bày bài nói,
các HS quan sát để nhận
xét
- GV theo dõi lớp và hỗ trợ
(nếu cần)
* Báo cáo kết quả hoạt
động và thảo luận
- HS thuyết trình GV và
HS khác theo dõi, nhận xét,
bổ sung cho bạn (nếu cần)
* Đánh giá kết quả thực
Trang 7hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá,
chốt lại vai trò của việc
trình bày được văn bản
thông tin bằng lời nói
Nhiệm vụ 4: Cảm nhận về tính hợp lý trong cách triển khai thông tin của văn bản và mở rộng thảo luận những thông tin có thể bổ sung
Mục tiêu: [3] [4] [7]
* GV chuyển giao nhiệm
vụ
- Giáo viên chia lớp thành
các nhóm (mỗi nhóm 5 - 7
học sinh) và phát phiếu học
tập số 3
- Dựa vào các lá cây đã
được dán trên bảng, mỗi
nhóm cử một bạn thu thập
các thông tin ở trên lá cây,
mang thông tin đó về nhóm
mình và sắp xếp thành một
văn bản tóm tắt ngắn gọn
- Từ văn bản tóm tắt của
nhóm mình, HS nêu cảm
nhận của mình về cách
triển khai thông tin của văn
bản
- Nêu những thông tin có
thể bổ sung trong văn bản
“Múa rối nước hiện đại soi
bóng tiền nhân”
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Cảm nhận về
cách triển
khai thông
tin của văn
bản
Những thông tin có thể bổ sung
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3 Cảm nhận về cách triển khai
thông tin của văn bản
Những thông tin có thể bổ sung
- Thông tin trong văn bản được triển khai theo từng yếu tố của nghệ thuật múa rối nước tạo thành một chuỗi liên tục (Nguồn gốc; Không gian và thời gian biểu diễn; Các loại hình múa rối; Những khó khăn
và thách thức của nghệ thuật múa rối)
=> Cách triển khai này giúp người đọc dễ dàng nhận biết và nắm được các thông tin của loại hình nghệ thuật múa rối nước, vừa rõ ràng vừa mạch lạc nên có sức thuyết phục cao đối với người đọc
- Thực trạng của múa rối nước hiện nay
- Tầm quan trọng trong việc duy trì và phát huy nghệ thuật múa rối nước
Trang 8* Thực hiện nhiệm vụ.
- Làm việc nhóm trong 10
phút
+ 2 phút đầu, HS thu thập
dữ liệu trên “cây”
+ 8 phút tiếp theo, HS làm
việc nhóm, thảo luận và ghi
kết quả vào phiếu học tập
- GV theo dõi, hỗ trợ HS
* Báo cáo sản phẩm
- HS Trình bày sản phẩm
của nhóm Theo dõi, nhận
xét, bổ sung cho nhóm bạn
(nếu cần)
* Đánh giá kết quả thực
hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá sản
phẩm của các nhóm
Nhiệm vụ 5: Tìm hiểu vấn đề bảo tồn và phát triển nghệ thuật rối nước từ văn bản
thông tin
Mục tiêu: [4] [7]
Nội dung: GV sử dụng kĩ thuật 3 lần 3 để HS từ văn bản thông tin rút ra được
thuận lợi (đặc điểm thu hút), khó khăn và đề xuất phát triển, bảo tồn nghệ thuật rối
nước, GV sử dụng phương pháp Đàm thoại gợi mở để gợi HS suy nghĩ về thông tin
có thể bổ sung cho văn bản
* Chuyển giao nhiệm vụ
học tập
- GV yêu cầu mỗi HS sử
dụng phiếu học tập 3 lần 3
để HS trình bày ngắn gọn 3
ý cho từ nội dung sau: (1)
Điểm thuận lợi, thu hút của
nghệ thuật múa rối nước (2)
PHIẾU HỌC TẬP 4
Điểm thuận lợi, thu hút của nghệ thuật múa rối nước
Khó khăn trong việc phát triển nghệ thuật
Để xuất hướng bảo tồn, nghệ thuật múa
Trang 9Khó khăn trong việc phát
triển nghệ thuật múa rối
nước (3) Để xuất hướng
bảo tồn, nghệ thuật múa rối
nước
- GV yêu cầu HS sau khi
hoàn thành phiếu học tập 3
lần 3 và lưu ý những nội
dung có thể khai thác sẵn từ
văn bản thông tin và
khuyến khích HS mở rộng
nội dung không có sẵn từ
văn bản từ thực tế trải
nghiệm hiểu biết của HS
Điểm
thuận
lợi,
thu
hút
của
nghệ
thuật
múa
rối
nước
Khó
khăn
trong
việc
phát
triển
nghệ
thuật
múa
rối
nước
Để xuất hướng bảo tồn, nghệ thuật múa rối nước
* Thực hiện nhiệm vụ
- HS suy nghĩ về yêu cầu từ
GV và thực hiện cá nhân
điền câu trả lời vào phiếu
học tập 3 lần 3 được GV
cung cấp
- HS đánh dấu những nội
dung có sẵn từ văn bản
thông tin đang học để mở
rộng vận dụng kiến thức
thực tế điền vào phiếu
múa rối nước rối nước
-Dưới bàn tay tài hoa của các nghệ nhân đã thổi hồn vào những con rối
gỗ, kết hợp với âm nhạc truyền thống,
đã biến những con rối gỗ vô tri trở thành những nhân vật hết sức sống động
-Cái độc đáo nhất của múa rối nước chính là lấy nước làm sân khấu trình diễn
-Quân rối đều được làm rất sống động, chân thật, từ những người bình thường tới anh hùng dân tộc, nhân vật cổ tích…
- Có nhiều loại hình nghệ thuật mới ra đời, du nhập từ nước ngoài như Kpop, hiphop, hấp dẫn hơn, thu hút và bắt mắt hơn
- Chưa xuất hiện nhiều điểm buổi diễn múa rối nước
- Chưa được quảng bá truyền thông và kết nối rộng rãi với giới trẻ
-Phải tiến hành sưu tầm sân khấu múa rối nước
- Chú trọng đến công tác đào tạo
- Nhà nước cần đầu tư thêm tài chính để nghệ thuật múa rối nước có sức tồn tại
- Hình thành tổ chức Hội chuyên ngành múa rối nước
Trang 10- GV hỗ trợ, gợi ý (nếu cần)
*Báo cáo kết quả hoạt
động và thảo luận
- GV mời ngẫu một số HS
tóm tắt lại nội dung thảo
luận của nhóm trình bày kết
quả trước lớp
- Yêu cầu cả lớp nhận xét,
bổ sung
- GV sử dụng phương pháp
Đàm thoại gợi mở để
hướng HS đưa ra ý kiến bổ
sung vào văn bản thông tin
dựa trên sản phẩm phiếu
học tập 3 lần 3 đã thực
hiện
*Đánh giá kết quả thực
hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét kết quả sản
phẩm của HS
- Chốt kiến thức từ phiếu
học tập và câu trả lời của
HS trong phần thảo luận
3 HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
a Mục tiêu: [4] [5] [9]
b Nội dung:
Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) trình bày hiểu biết của em về loại hình nghệ thuật múa rối nước
c Sản phẩm học tập:
Đoạn văn khoảng 150 chữ của học sinh
d Tổ chức thực hiện:
Tổ chức thực hiện Dự kiến sản phẩm (Gợi ý dàn ý)
Trang 11* Chuyển giao nhiệm vụ học
tập
- GV giới thiệu về nội dung mà
HS cần thực hiện
- GV tổ chức cho HS viết cá
nhân
- GV đưa ra gợi ý về bài viết
- Tổ chức viết trong vòng 15
phút
* Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS nghe giáo viên đưa câu
hỏi và bắt đầu thực hiện nhiệm
vụ
* Báo cáo sản phẩm học tập
- HS nộp bài cho GV
* Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV đưa ra đánh giá sơ bộ về
tình hình chung bài viết
- GV chấm bài ở nhà và nhận
xét bài làm của HS vào tiết tiếp
theo
Mở đoạn:
- Giới thiệu về nghệ thuật múa rối nước
Thân đoạn:
- Nguồn gốc: Tương truyền được hình thành từ TK
XI - XII
- Thời gian: Múa rối nước vốn thường được biểu diễn trong các buổi hội làng hay trong các dịp lễ tết, khi mọi người đã làm xong việc đồng áng, ra đình cùng góp vui
- Không gian: Dựng nhà rối (thủy đình) trên ao làng với lối kiến trúc mái chùa cong cùng mành tre, cờ phướn, võng lọng, cổng hàng mã
- Tạo hình và kỹ thuật biểu diễn:
+ Những con rối được đẽo gọt từ gỗ sung, tạo hình ngộ nghĩnh, màu sắc rực rỡ, dân dã
+ Người điều khiển sử dụng hệ thống sào kết hợp với dây được gắn ở phần thân dưới để điều khiển con rối
+ Người điều khiển sử dụng hệ thống sào kết hợp với dây được gắn ở phần thân dưới để điều khiển con rối
=> Vì những điều đặc biệt ấy mà con rối được xem như là linh hồn của nghệ thuật múa rối nước
- Các loại hình múa rối: múa rối nước và múa rối cạn
- Vấn đề bảo tồn và phát triển nghệ thuật múa rối nước
+ Múa rối nước là một loại hình nghệ thuật đặc sắc: dưới bàn tay của các nghệ nhân tài hoa đã khiến chúng từ những con rối vô tri trở thành
Trang 12những nhân vân vật sống động
+ Tuy nhiên, ngày nay loại hình nghệ thuật này ít xuất hiện trong những lễ hội văn hóa dân gian Thay vào đó là những loại hình khác như Hiphop, Kpop,
+ Vì vậy chúng ta cần:
Tiến hành sưu tầm sân khấu múa rối nước
Cần đầu tư thêm tài chính để nghệ thuật múa rối nước có sức tồn tại
Hình thành tổ chức Hội chuyên ngành múa rối nước
Kết đoạn:
Cảm nhận của bản thân em về loại hình nghệ thuật múa rồi nước: Em cảm nhận được múa rối nước là loại hình nghệ thuật cổ truyền và lâu đời của dân tộc ta, mang nhiều những nét đặc trưng và thể hiện văn hóa của người Việt
4 HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
a Mục tiêu: HS có khả năng hợp tác tạo ra sản phẩm trình bày các thông tin quan trọng thể hiện được thông tin của chủ đề Nghệ thuật Múa rối nước kết hợp với
phương tiện hình ảnh minh họa
b Nội dung: Các nhóm HS chuẩn bị thực hiện làm sản phẩm infographic giới thiệu
nghệ thuật Múa rối nước dựa trên kiến thức đã học trong buổi học trên lớp
c Sản phẩm học tập: Infographic giới thiệu Nghệ thuật Múa rối nước của HS
d Tổ chức thực hiện:
