Y ĐỨC TRONG QUAN HỆ THẦY THUỐC – BỆNH NHÂN

1. Những vấn đề của thầy thuốc gặp phải trong công việc hàng ngày • Thấy thuốc có nhiều mối quan hệ khác nằm trong mối QHTTBN? (BHYT, chính quyền, …) • Thầy thuốc có thể chọn bệnh nhân giống như bệnh nhân có thể chọn thầy thuốc? • Khi nào thì nhiệm vụ chăm sóc bắt đầu và kết thúc? • Bệnh nhân có những bổn phận nào? • Bệnh nhân có thể có hay không có những thông tin về điều trị? • Điều gì xảy ra khi mối QHTTBN bị phá vỡ?

Y ĐỨC TRONG QUAN HỆ THẦY THUỐC – BỆNH NHÂN

1 Những vấn đề của thầy thuốc gặp phải trong công việc hàng ngày

 Thấy thuốc có nhiều mối quan hệ khác nằm trong mối QHTT-BN? (BHYT, chính quyền, …)

 Thầy thuốc có thể chọn bệnh nhân giống như bệnh nhân có thể chọn thầy thuốc?

 Khi nào thì nhiệm vụ chăm sóc bắt đầu và kết thúc?

 Bệnh nhân có những bổn phận nào?

 Bệnh nhân có thể có hay không có những thông tin về điều trị?

 Điều gì xảy ra khi mối QHTT-BN bị phá vỡ?

2 Tôn trọng và bình đẳng trong điều trị

 Người thầy thuốc không được để cho những mối quan tâm về tuổi tác, bệnh tật, tín ngưỡng, dân tộc, giới tính, quốc gia, chính trị, chủng tộc, giai cấp xã hội hoặc bất kỳ yếu tố nào khác xen giữa bổn phận và bệnh nhân

 Không được từ chối BN trong trường hợp cấp cứu

 Có thể từ chối BN trong trường hợp: bệnh nhân đã quá đông, không phải lãnh vực

chuyên môn, tuy nhiên KHÔNG ĐƯỢC LẠM DỤNG

 Không được rời bỏ BN của mình

 Lòng trắc ẩn dựa trên: sự tôn trọng phẩm giá của BN, sự cảm thông với những tổn thương mà BN đang gánh chịu Æ lòng tin của BN

 Kết thức mối quan hệ TT-BN khi:

 Chỉ khi BN yêu cầu

 Nếu vấn đề bệnh lý của BN nằm ngoài khả năng của thầy thuốc; khi đó cần tham vấn, giới thiệu thầy thuốc khác cho BN

 Những lý do thầy thuốc muốn kết thúc mối quan hệ với BN

 Đổi chỗ hoặc ngưng hành nghề

 BN từ chối

 BN không có tiền chi trả

 BN và thầy thuốc không thích nhau

 BN không tuân thủ điều trị

 Lý do có thể chính đáng, có thể vi phạm y đức vì vậy cần tham khảo luật về y đức Nếu chính đáng thì phải giúp BN tìm thầy thuốc khác thích hợp hơn

 Nếu BN có những lời nói, hành vi thô bạo với thầy thuốc

 Cân nhắc giữa bổn phận và sự an toàn của bản thân và đồng nghiệp với quyền lợi của BN

 Tìm giải pháp ổn thỏa cho cả hai

 TT cấm quan hệ tình dục với BN

 Trong luật một số nước TT không được chữa bệnh cho thành viên trong gia đình trừ những tình huống :

 Cấp cứu

 Ở vùng xa, không có BS nào khác

3 Giao tiếp và đồng thuận giữa TT và BN

4 Bảo mật thông tin

 Được phép sử dụng và tiết lộ không cần giấy cho phép của bạn trong các trường hợp sau đây:

– Trong việc điều trị

– Trong việc trả tiền

– Trong các hoạt động chăm sóc sức khỏe

– Các cơ quan cộng tác kinh doanh

– Người nhắc hẹn

– Người có đủ tư cách để quyết định thay thế cho bạn

 Bạn có thể quyết định cho thông tin cá nhân hay không trong các trường hợp sau: – Trong nghiên cứu

– Các hoạt động gây quỹ

– Hiến tặng các bộ phận và các mô cơ thể

– Ngăn chặn sự đe dọa đến sức khỏe hoặc sự an toàn

– Trao đổi thông tin có tính cách quảng cáo

– Sổ danh bạ điện thoại của bệnh viện

 Được phép sử dụng hay tiết lộ dựa theo luật hay chính sách công cộng

– Quân đội

– Bồi thường công nhân

– Những nguy cơ cho nền y tế công cộng

– Các hoạt động thanh tra y tế và đăng ký hành nghề

– Kiện tụng và tranh chấp

– Thi hành luật pháp

– Nhân viên điều tra về người chết, các bác sĩ pháp y, và các giám đốc nhà quàn – An ninh quốc gia

 BN có các quyền sau đây:

– Quyền lấy được thông tin, quyền kiểm tra và quyền sao chép thông tin

– Quyền sửa đổi thông tin

– Quyền được có bản liệt kê các thông tin tiết lộ

– Quyền yêu cầu hạn chế về thông tin

– Quyền yêu cầu được bảo mật sự trao đổi các thông tin

5 Sự lựa chọn sinh sản

6 Kết thúc cuộc sống

 Tự tử (Suicide_S): người nào đó có chủ định về cái chết của mình

 Trợ giúp tự tử (Assisted Suicide_AS): người nào đó giúp người khác tự tử Bác sĩ trợ giúp tự tử (Physician Assisted Suicide)

 Cái chết êm dịu (Euthanasia_E): một người làm điều gì đó nhằm đem lại cái chết cho người khác với chủ định cái chết là lợi ích (interests) tốt nhất của người đó

 Dạng thụ động (passive): liên quan đến việc buông xuôi

 Dạng chủ động (active)

– Tự tử chủ động (Sa): Tự mình gây ra cái chết, TD: bắn súng vào đầu

– Trợ giúp tự tử chủ động (ASa): Bác sĩ cho bệnh nhân liều thuốc gây chết

– Chết êm dịu chủ động (Ea): người nào đó gây ra cái chết bằng cách tiêm thuốc gây tử vong chẳng hạn

– Tự nguyện (Voluntary): đồng ý để bị giết chết hoặc để cho chết

– Không tự nguyện (NonVoluntary): giết chết và để cho chết xảy ra mà vắng mặt

sự quyết định về phía người bị giết hay để cho chết đối với những gì họ muốn

– Không chủ ý (InVoluntary)

Nguyên tắc của BS:

 Bác sĩ có thể được phép làm giảm đau cho một bệnh nhân

• bác sĩ có thể được phép gây ra có chủ

định những điều tệ hại ít hơn

– bệnh nhân đau đớn tạm thời, như thế mới giữ

họ khỏi rơi vào trạng thái hôn mê

cái chết là một điều tệ hại ít hơn cho một

người

• cái chết là một điều tệ hại ít hơn và giảm

đau là một điều tốt