Bài giảng Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức

MỐI QUAN HỆ GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨCVai trò của vật chất đối với ý thức  Ý thức là sản phẩm của vật chất bộ óc người  Nguồn gốc của ý thức là thế giới vật chất hoặc các dạng tồn tại củ

MỐI QUAN HỆ GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC

Vai trò của vật chất đối với ý thức

 Ý thức là sản phẩm của vật chất (bộ óc người)

 Nguồn gốc của ý thức là thế giới vật chất hoặc các dạng tồn tại của vật chất

 Quyết định : Nội dung ý thức

Hình thức biểu hiện của ý thức

Sự biến đổi của ý thức

Vai trò của ý thức đối với vật chất

 Vai trò của ý thức chính là vai trò của con người

Phản ánh TGKQ, trang bị tri thức

Xác định mục tiêu, kế hoạch và phương pháp thực hiện mục tiêu

 Tác động trở lại vật chất thông qua thực tiễn

Cải biến, sáng tạo thế giới khách quan

Đi ngược lại quy luật khách quan

Quan hệ biện chứng giữa chất và lượng

Sự vật là một thể thống nhất giữa chất và lượng

Thay đổi về lượng  chuyển hóa về chất

- Giới hạn thay đổi về lượng chưa làm thay đổi chất gọi

là “độ”

- “Điểm nút”: lượng thay đổi đến một giới hạn nhất định

 thay đổi về chất

- “Bước nhảy”: đạt tới điểm nút  chất mới ra đời

Bước nhảy là kết thúc một giai đoạn vận động, phát triển

Chất mới ra đời thực hiện quá trình tích lũy về lượng dẫn đến sự vật vận động không ngừng

Vai trò của thực tiễn

Cơ sở, mục đích, động lực của nhận thức

Tiêu chuẩn kiểm

tra chân lý

Vai trò của thực tiễn đối với nhận thức

Nội dung của quy luật giá trị

Yêu cầu đối với sản xuất

Hao phí lao động cá biệt phù hợp với LĐXH cần thiết

Yêu cầu về lưu thông (trao đổi)

Nguyên tắc ngang giá

Giá cả xoay quanh trục giá trị của hàng hóa

Tác động của quy luật giá trị

- Điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa

- Kích thích cải tiến kỹ thuật, thúc đẩy lực lượng sản xuất

- Thực hiện sự lựa chọn tự nhiên phân hóa người sản xuất thành kẻ giàu người nghèo

 Hai thuộc tính của H sức lao động

Giá trị H SLĐ: SLĐ là năng lực sống

 Được đo gián tiếp bằng giá trị những tư liệu sinh hoạt cần thiết

 Bao hàm yếu tố tinh thần, lịch sử, địa lý

 Lượng giá trị:

• Giá trị TLSH về vật chất, tinh thần cho tái SX sức lao động

và gia đình

• Phí tổn đào tạo

Giá trị sử dụng H SLĐ: Được dùng SX một H khác

 Tạo ra một giá trị mới > giá trị sức lao động

 Nguồn gốc sinh ra giá trị

 Điều kiện để tiền tệ chuyển hóa thành tư bản

 Chìa khóa giải thích mâu thuẫn công thức chung của tư bản

Giá trị H SLĐ: SLĐ là năng lực sống

 Được đo gián tiếp bằng giá trị những tư liệu sinh hoạt cần thiết

 Bao hàm yếu tố tinh thần, lịch sử, địa lý

 Lượng giá trị:

• Giá trị TLSH về vật chất, tinh thần cho tái SX sức lao động

và gia đình

• Phí tổn đào tạo

Giá trị sử dụng H SLĐ: Được dùng SX một H khác

 Tạo ra một giá trị mới > giá trị sức lao động

 Nguồn gốc sinh ra giá trị

 Điều kiện để tiền tệ chuyển hóa thành tư bản

 Chìa khóa giải thích mâu thuẫn công thức chung của tư bản

Vai trò của CNTB

 Giải phóng loài người thoát khỏi xã hội phong kiến

 Phát triển LLSX

 Thực hiện xã hội hóa sản xuất

 Cách mạng công nghiệp  thay đổi nề nếp, thói quen sản xuất

 Thiết lập nền dân chủ tư sản tiến bộ hơn xã hội nộ lệ

và phong kiến

 Chuẩn bị tiền đề vật chất – xã hội cho sự ra đời của chủ nghĩa cộng sản

 Hạn chế của CNTB

 Sự ra đời của CNTB gắn với quá trình tích

lũy nguyên thủy

 Tạo ra quan hệ bóc lột đối với công nhân làm thuê (tinh vi và tàn bạo)

 Gây chiến tranh, để lại hậu quả nặng nề

 Tạo hố ngăn cách giàu – nghèo giữa các nước

 Hủy hoại môi trường

 Nguyên tắc cơ bản trong liên minh

• Đảm bảo vai trò lãnh đạo của GCCN (ĐCS)

• Đảm bảo nguyên tắc tự nguyện

• Kết hợp đúng đắn các lợi ích

Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

• Lãnh đạo nhân dân lao động xoá bỏ chế

độ TBCN

• Xoá bỏ mọi chế độ áp bức bóc lột

• Xây dựng xã hội mới – xã hội XHCN và CSCN

Bước thứ nhất:

GCCN chiếm lấy chính quyền nhà nước và

biến TLSX trước hết thành sở hữu nhà nước.

Bước thứ hai:

GCCN tự thủ tiêu với tư cách là giai cấp vô sản Xoá bỏ mọi sự phân biệt, đối kháng giai cấp Lãnh đạo nhân dân lao động xây dựng xã hội mới – xã hội XHCN

Nội dung cơ bản của nền văn hóa XHCN

- Nâng cao trình độ dân trí, hình thành đội ngũ trí thức của xã hội mới.

- Xây dựng con người mới phát triển toàn diện.

- Xây dựng lối sống mới.

- Xây dựng gia đình văn hoá.

Các nguyên tắc chỉ đạo trong việc

giải quyết vấn đề tôn giáo

- Khắc phục dần những ảnh hưởng tiêu cực của tôn giáo phải gắn liền với quá trình xây dựng xã hội mới.

- Nhà nước tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng và không tín ngưỡng của công dân

- Thực hiện đoàn kết giữa những người có tôn giáo với

những người không có tôn giáo,

- Phân biệt rõ hai mặt chính trị và tư tưởng trong vấn đề tôn giáo.

- Phải có quan điểm lịch sử cụ thể khi giải quyết vấn đề tôn giáo.

 Những đặc điểm kinh tế cơ bản của CNTB độc quyền

 Tập trung sản xuất và các tổ chức độc quyền

 Tư bản tài chính và bọn đầu sỏ tài chính

 Xuất khẩu tư bản

 Sự phân chia thế giới về kinh tế giữa các tổ chức độc quyền

 Sự phân chia thế giới về lãnh thổ giữa các cường quốc đế quốc

Quá trình vận động của mâu thuẫn

 Mâu thuẫn là nguồn gốc của vận động và phát triển

>

>

>

Mâu thuẫn là nguồn gốc, động lực của sự vận động, phát triển

• Phương thức xây dựng:

• - Hệ tư tưởng giai cấp công nhân giữ vai trò chủ đạo

• Tăng cường sự lãnh đạo của ĐCS và vai trò quản lý của nhà nước

• Kết hợp kế thừa với tiếp thu

• - Tổ chức và lôi cuốn quần chúng nhân

dân vào các hoạt động sáng tạo văn hoá.