Bệnh trĩ chẩn đoán, điều trị và dự phòng

Thông nối động-tĩnh mạch và mở các shunt tiền mao mạch làm gia tăng kích thước đám rối trĩ SINH BỆNH HỌC... THUYẾT CƠ HỌC Khối phân cứng làm:  Thay đổi vị trí của các đệm hậu môn đi

BỆNH TRĨ: CHẨN ĐOÁN, ĐIỀU TRỊ VÀ DỰ PHÒNG

ThS Bs Lê Châu Hoàng Quốc Chương Phụ trach khoa Hậu môn trực trang - bệnh viện ĐHYD TPHCM

Giảng viên Bộ môn Ngoại - Đại học Y Dược TPHCM

Email: chuong.lchq@umc.edu.vn

• Trĩ là bệnh phổ biến

chẩn đoán do thiếu phương tiện

chẩn đoán.

vẫn còn nhiều bàn cãi

20XX BỆNH TRĨ: CHẨN ĐOÁN, ĐIỀU TRỊ VÀ DỰ PHÒNG 3

Tổng quan về bệnh trĩ

BỆNH TRĨ

BV ĐHYD > 4000 ca mổ trĩ/năm

DỊCH TỂ HỌC

CÁC YẾU TỐ NGUY CƠ

BỆNH TRĨ

YẾU TỐ NGUY CƠ

CÁC YẾU TỐ NGUY CƠ

YẾU TỐ NGUY CƠ

SINH LÝ BỆNH

BỆNH TRĨ

vùng hậu môn

sinh lý bình thường, tạo nên lớp đệm ở ống hậu môn giúp kiểm soát sự tự chủ trong đại tiện

SINH BỆNH HỌC

Tĩnh mạch búi trĩ

SINH BỆNH HỌC

9/15/2023 13

BỆNH TRĨ

SINH BỆNH HỌC

Sa trượt ống trong # đệm hậu môn

BỆNH TRĨ

SINH BỆNH HỌC

Cơ Treitz bao gồm:

1 dây chằng treo niêm mạc trực tràng

2 Cơ dưới niêm hậu môn

Thoái hóa các mô liên kết và sợi collagen

BỆNH TRĨ

dãi sợi cơ đàn hồi ở người lớn tuổi dẫn đến tình trạng sa đám rối trĩ này

2 Sa trượt niêm mạc trực tràng hay mô trĩ xuống bên dưới

3 Thông nối động-tĩnh mạch và mở các shunt tiền mao

mạch làm gia tăng kích thước đám rối trĩ

SINH BỆNH HỌC

THUYẾT CƠ HỌC

 Khối phân cứng làm:

 Thay đổi vị trí của các đệm hậu

môn đi xuống phía dưới

 Làm căng dãn chỗ bám dưới niêm

mạc của các đệm hậu môn

 Làm chèn ép các tĩnh mạch, làm

cản trở sự trở về của máu tĩnh mạch

20XX

THUYẾT CƠ HỌC

 Rặn làm tăng áp lực hậu môn

hay tăng áp lực trong vùng

chậu làm cản trở máu trở về

của các đệm hậu môn.

 Hai cơ chế này có thể xảy ra

đồng thời → trĩ bệnh lý

20XX

BỆNH SINH

Phá vỡ mô nâng đỡ giúp

cố định đệm hậu môn vào

mô xung quanh

Bất thường mạch máu:

tăng dòng chảy trong đám rối trĩ, tăng áp lực tĩnh mạch, viêm vi mạch

Mô trực tràng lỏng lẻo

Đệm hậu môn sa xuống và sung huyết

Phá hủy thêm

mô nâng đỡ đệm hậu môn và làm yếu thành mạch

Yếu tố tăng nặng: phân

cứng, táo bón, động tác

rặn, có thai

Trĩ có triệu chứng

CHẾ ĐỘ ĂN UỐNG: THIẾU CHẤT XƠ, UỐNG ÍT NƯỚC, DÙNG NHIỀU RƯỢU BIA, THỨC ĂN CAY NÓNG

DI TRUYỀN NAM # NỮ TUỔI

THÓI QUEN SINH HOẠT:

 Cơ chế giải thích cho bệnh trĩ

CHẨN ĐOÁN

9/15/2023 23

CHẨN ĐOÁN

❑ Triệu chứng lâm sàng : phân biệt bệnh trĩ với trĩ triệu chứng

Chẩn đoán

ĐTT

tâm, phân biệt trĩ sa niêm

Bệnh lý khác gây chảy máu : lồng ruột, viêm loét ĐTT, Crohn

Chảy máu do trĩ khác với chảy máu

do các bệnh lý khác như thế nào?

TIÊU RA MÁU

Tiêu ra máu

Có phân

Lẫn vào phân (chảy máu từ phía trên đại tràng chậu hông)

Dính lên bề mặt phân (chảy máu

từ phía dưới đại tràng chậu hông)

Không

có phân

Không dính phân (Máu chảy trước hay sau khi đại tiện)

Dính giấy vệ sinh (từ da hậu môn)

Màu của máu:

Đỏ tươi : chảy máu từ hậu môn, trực tràng

Đỏ sẫm : máu chảy từ đại tràng phía trên hoặc cao hơn

Trĩ sa niêm Sa trực tràng

VIDEO-PROCTOSCOPE

Trĩ ngoại Trĩ nội Trĩ hỗn hợp

THƯƠNG TỔN

Trĩ ngoại Nằm dưới da quanh lỗ hậu môn

Trĩ nội Độ 1 trĩ sa thấp xuống dưới đường lược (chỉ nội soi thấy)

Độ 2 rặn trĩ thập thò ở lỗ hậu môn, tự động tụt lên

Trĩ hỗn hợp trĩ ngoại và trĩ nội thông nhau do dây chằng Parks nhão

Trĩ vòng các búi trĩ chính kết hợp các búi trĩ phụ thành vòng

Vị trí các búi trĩ chính

Độ 1 độ 2

PHÂN LOẠI

PEC CLASSIFICATION – MASUDA 2005

NỘI SOI ĐẠI TRỰC TRÀNG

ĐO ÁP LỰC CƠ VÒNG HẬU MÔN

SAI LẦM TRONG ĐIỀU TRỊ BỆNH TRĨ

Hoại tử khối sa trực tràng sau bôi thuốc

gia truyền

Hẹp hậu môn sau bôi thuốc gia truyền

Hẹp hậu môn sau bôi thuốc gia truyền

Nhiễm trùng tầng sinh môn sau bôi thuốc gia truyền

Biến chứng

rò hậu môn

âm đạo sau chích xơ trĩ

BỆNH TRĨ

Myths and Truth

BỆNH TRĨ

▪ Nhiều người bị hội chứng ruột kích thích tiêu chảy cũng bị trĩ

▪ Táo bón kèm tăng trương lực hậu môn lúc nghỉ mới là yếu tố có liên quan

▪ Do cản trở sự hồi lưu tĩnh mạch

▪ Do hormone trong thai kỳ làm nhão các sợi collagen

▪ Tần suất bị bệnh trĩ không cao hơn so với người không bị xơ gan

▪ Tăng áp lực tĩnh mạch cửa thực tế gây varices tĩnh mạch trĩ giữa hơn là gây trĩ nội

Myths and Truth

BỆNH TRĨ

triệu chứng cơ năng để chọn lựa phương pháp điều trị

ĐIỀU TRỊ BỆNH TRĨ

NGUYÊN TẮC ĐIỀU TRỊ

nhắc khi có bệnh lý kết hợp : rectocele

trị thích hợp

bệnh trĩ gây nên

Thắt ĐM trĩ dưới hướng dẫn siêu âm ✓ ✓

FREEZING

Điều trị trĩ

HEMORON

Low voltage current

DGHAL

IR

SURGERY

Milligan-Morgan Parks MISSH other

BIPOLAR DIATHERMY

Ligasure

GIẢI

PHÁP

KHÁC

Tiêu chuẩn chọn lựa

 Trĩ có triệu chứng

 Xác nhận trĩ là nguyên nhân của các triệu chứng

 Bản chất và hiệu quả của các điều trị trước đó

 Có hay không có đồng thời trĩ ngoại có triệu chứng

 Triệu chứng nổi trội

 Mức độ bệnh

75 %

20%

Thủ thuật Nội khoa

 Triệu chứng chính của bệnh nhân:

▪ Chảy máu : thắt trĩ, khâu triệt động mạch trĩ, phẫu thuật

Longo

▪ Trĩ sa :

▪ Kèm da thừa hậu môn: cắt trĩ từng búi

▪ Không kèm da thừa hậu môn: phẫu thuật Longo

▪ Bệnh lý đi kèm : tim mạch, hô hấp => chịu đựng được phẫu thuật

▪ Bảo tồn đệm hậu môn

CHỌN LỰA ĐIỀU TRỊ

(*) George E Fowler, Javariah Siddiqui, Assad Zahid (2019) Treatment of hemorrhoids: A survey of

surgical practice in Australia and New Zealand World J Clin Cases , 7(22): 3742-3750

ĐIỀU TRỊ BỆNH TRĨ

NỘI KHOA BẢO TỒN

⮚Thuốc uống,

⮚Kem bôi/ viên đặt

⮚Thay đổi lối sống

Thất bại

*Phẫu thuật cắt trĩ Hoặc

*Phẫu thuật Longo

* Phẫu thuật THD ± khâu treo niêm mạc

* Thắt trĩ nếu có CCĐ phẫu thuật

Phẫu thuật cắt trĩ Hoặc

Thắt trĩ nếu có CCĐ phẫu thuật

TỐI ƯU HÓA ĐIỀU TRỊ NỘI KHOA

NỘI KHOA BẢO TỒN:

CẢI THIỆN LỐI SỐNG

 Ăn nhiều rau xanh, uống nhiều nước, bổ sung chất xơ hiệu quả làm mềm phân

 Vệ sinh hậu môn sạch sẽ, không ẩm ướt hạn chế nguy cơ nhiễm trùng

 Khi đi vệ sinh không rặn mạnh, ngồi xổm ➔ áp lực làm hậu môn

bị nứt, chảy máu

 Nên đi vệ sinh ngay khi có cảm giác muốn đi

 Hạn chế rượu bia, nước có gaz, thuốc lá,

 Tập thể dục cải thiện vận động của ruột, kiểm soát tình trạng thừa cân, béo phì

ĐIỀU TRỊ NỘI KHOA

• Chế độ ăn nhiều chất xơ

• Thuốc tăng cường thành tĩnh mạch

• Thuốc tọa dược và kem bôi tại chổ

• Thuốc chống táo bón

Ginkgo biloba chuẩn hóa

→ Bắt gốc tự do, chống viêm, bảo

vệ sợi collagen, giúp làm bền

mạch máu

→ Ức chế chất trung gian gây đau

Đ ược sử dụng như một thuốc trợ tĩnh mạch giúp:

→ Tăng hồi lưu tĩnh mạch

→ Giảm tính thấm mao mạch

Troxerutin

 Làm chậm thoái hóa của van

tĩnh mạch

 Kháng viêm, giảm đau

THUỐC BẢO VỆ MẠCH MÁU & TRỢ TĨNH MẠCH

Trong điều trị TRĨ

- Nghiên cứu ngẫu nhiên, mù đôi, so sánh với giả dược

- Bệnh nhân ( 24 -70 tuổi), mỗi nhóm 25 bệnh nhân, trĩ giai đoạn 1 (18%), giai đoạn 2 (68%), giai đoạn 3 (14%)

- Đợt trĩ cấp xuất hiện với các triệu chứng: đau rát/ đau châm chít chảy máu, rỉ dịch, ngứa

- Liều dùng Ginkor Fort:

Khởi đầu: 3 viên x 3 ngày, sau đó 2 viên x 3 ngày Duy trì: 1 viên/ngày x 20 ngày/tháng trong 3 tháng

- Đánh giá sự cải thiện triệu chứng so với ban đầu và so với nhóm chứng, dựa trên chỉ số tổng hợp,

là tổng số điểm đánh giá mức độ các triệu chứng của bệnh nhân, so với nhóm chứng bằng chỉ số trung bình

(4: triệu chứng nặng, 2: triệu chứng trung bình, 0: không triệu chứng)

Chỉ số càng nhỏ, triệu chứng càng nhẹ

Glikmanas M, 1984 Efficiency study of the Ginkor Procto® tolerance in the recent acute, congestive haemorrhoidal outbreak not yet treated Clinical study report.

Trong điều trị TRĨ

Kết quả:

- Hết chảy máu sau vài ngày điều trị

- Giảm đau rát, đau châm chích sau 1 tuần đầu tiên sử dụng

Glikmanas M, 1984 Efficiency study of the Ginkor Procto® tolerance in the recent acute, congestive haemorrhoidal outbreak not yet treated Clinical study report.

- Sau 90 ngày, chỉ có 2 trường hợp bị tái phát

- 6 trường hợp bệnh nhân ( ~10%) bị ợ nóng, nhưng triệu chứng này khỏi hẳn khi bệnh nhân uống thuốc cùng bữa ăn

- Không bệnh nhân nào xuất hiện triệu chứng tim mạch

Triệu chứng

cơ năng*

Triệu chứng thực thể**

87%

35%

Trong điều trị TRĨ

Triệu chứng cơ năng Triệu chứng thực thể

Cải thiện triệu chứng sau 7 ngày sử dụng: hết chảy máu, hết đauKhông ghi nhận bệnh nhân tái phát triệu chứng ở ngày thứ 30

Nghiên cứu ngẫu nhiên, mù đôi, so sánh giả dược, mỗi nhóm 34 bệnh nhân bị đợt trĩ cấp với các triệu chứng: chảy máu, đau rát/đau châm chích, ngứa, rỉ dịch, chưa được điều trị

Liều dùng Ginkor Fort:

Khởi đầu: 3 viên/ngày x 3 ngày, sau đó 2 viên/ngày x3 ngày

Duy trì: 2 viên/ngày x 21 ngày

Source: Sarles JC, 1987 Double Blind Study versus Placebo of the Activity of Ginkor Procto® in the Treatment of

haemorrhoidal Attacks International Journal of Medicine 1987;96.

THUỐC ĐIỀU TRỊ TRĨ

HIỆU QUẢ

 Được nghiên cứu tiền lâm sàng

 Chứng minh bởi các nghiên cứu RCT

đa trung tâm

 Áp dụng được cho BN của chúng ta

DỰ PHÒNG

9/15/2023 64

TRĨ LÀ QUÁ TRÌNH TẤT YẾU CÙNG LÚC VỚI SỰ LÃO HÓA CƠ THỂ

 Cần chẩn đoán đầy đủ về

phân loại và mức độ

 Chọn lựa phương pháp điều trị hợp lý để điều trị dứt điểm, tránh làm nản

lòng BN

20XX presentation title 66

thể

ĐIỀU TRỊ NỘI KHOA

Điều trị nội khoa có thể giải quyết hơn 80% các trường

thank you