Giải pháp 1: Tuyên truyền cho các bạn học sinh những hiểu biết về đám đông, tâm lí đám đông và ảnh hưởng tiêu cực cũng như hệ quả của tâm lí đám đông 12 21 2.6.2.. Với dự án này, chúng e
Trang 1
BÁO CÁO DỰ ÁN THAM DỰ CUỘC THI
KHOA HỌC KĨ THUẬTCẤP TỈNH NĂM HỌC 2019 - 2020
DỰ ÁN ẢNH HƯỞNG TIÊU CỰC CỦA TÂM LÍ ĐÁM ĐÔNG ĐẾN
HỌC SINH THCS VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC
Lĩnh vực:<02> - <Khoa học xã hội và hành vi>
, THÁNG 11 NĂM 2019
Trang 2MỤC LỤC
5 4 Ý nghĩa khoa học vè ý nghĩa thực tiễn của dự án 1
6 Phần II Quá trình nghiên cứu và kết quả đạt được 2
9 2.1 Tìm hiểu về đám đông và tâm lí đám đông 2
10 2.2 Nghiên cứu đặc điểm tâm lí của học sinh THCS 4
11 2.3 Những ảnh hưởng tiêu cực của tâm lí đám đông với học
sinh THCS
5
13 2.3.2 Những ảnh hưởng tiêu cực trong học tập và cuộc sống 7
14 2.3.3 Những ảnh hưởng tiêu cực của đám đông trên mạng xã
hội
8
16 2.5 Chỉ ra nguyên nhân dẫn đến hiện tượng tâm lí đám đông 10
17 2.5.1 Học sinh THCS và nhu cầu tham gia đám đông tâm lí 10
19 2.6 Giải pháp khắc phục ảnh hưởng của tâm lí đám đông 12
20 2.6.1 Giải pháp 1: Tuyên truyền cho các bạn học sinh những
hiểu biết về đám đông, tâm lí đám đông và ảnh hưởng tiêu cực
cũng như hệ quả của tâm lí đám đông
12
21 2.6.2 Giải pháp 2: Tổ chức chương trình ngoại khóa:
Đám đông và những ảnh hưởng tiêu cực của đám đông tâm
lí đến học sinh THCS
13
24 2.6.5 Giải pháp 5: Tham gia các hoạt động trải nghiệm 17
26 2.7 Khảo sát những ảnh hưởng của tâm lí đám đông với học
sinh trường THCS 1 xã Hòa Thắng trước và sau khi tác động
17
Phần 1 Mở đầu
1 Lý do chọn dự án
Trang 3- Với mỗi học sinh, việc học có ý nghĩa vô cùng quan trọng Đây là cả mộtquá trình lâu dài và có ý nghĩa quyết định đến tương lai của các bạn Các bạnhọc để biết, học để tiếp thu mọi kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm, cách sống,cách ứng xử, cách làm người…để rèn luyện phẩm chất đạo đức, tài năng sau nàytrở thành những con người có ích cho xã hội
- Xã hội ngày càng phát triển, học sinh có điều kiện tiếp xúc với mọi mặtcủa đời sống, nhất là trong thời đại công nghệ 4.0 ngày nay nên nhu cầu thamgia đám đông ngày càng lớn Tuy nhiên, bên cạnh đó những ảnh hưởng tiêu cựccủa tâm lí đám đông ngày càng lớn và có nguy cơ lan rộng
- Trong quá trình nghiên cứu, từ thực tế, chúng em nhận thấy ảnh hưởngtiêu cực của tâm lí đám đông là đề tài minh chứng, lí giải nhiều biểu hiện trongcuộc sống hàng ngày Với dự án này, chúng em muốn mang đến một cái nhìngần gũi, cách lí giải cho các bạn học sinh THCS về nhiều hiện tượng xảy ratrong đời sống hàng ngày bị ảnh hưởng tiêu cực bởi tâm lí đám đông, gắn vớilứa tuổi, nhận thức và sự phát triển Từ đó hình thành nên suy nghĩ, tư duy độclập của bản thân, làm chủ chính mình Có nhận thức đúng đắn về những sự việcxảy ra trong cuộc sống để không rơi vào hiệu ứng đám đông, “hiệu ứng bầyđàn”
2 Mục tiêu nghiên cứu
- Nghiên cứu những tác động của tâm lí đám đông Đặc biệt là những ảnhhưởng tiêu cực của tâm lí đám đông với học sinh THCS Đây là độ tuổi có nhiềuchuyển biến phức tạp trong phát triển tâm sinh lí
- Đưa ra những giải pháp nhằm hạn chế ảnh hưởng tiêu cực của tâm líđám đông với học sinh THCS Giúp các bạn hình thành tư duy độc lập, tích cựcchủ động, tự tin và chủ động trước ảnh hưởng của tâm lí đám đông trong họctập, cuộc sống hàng ngày và trên mạng xã hội
- Góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của học sinh Đặc biệtchú ý đến việc hình thành, phát triển năng lực và phẩm chất của học sinh
- Bổ sung cho các bậc phụ huynh, giáo viên và nhà trường những hiểu biết
về tâm lí đám đông, lí giải hiện tượng tâm lí ở học sinh Hệ thống các giải phápđưa ra là sự hỗ trợ hiệu quả, tin cậy để nhà trường và các bậc phụ huynh địnhhướng phát triển tâm lí đúng đắn cho con em mình
3 Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình thực hiện đề tài, chúng em đã sử dụng một số phươngpháp nghiên cứu sau: Phương pháp tư duy, phương pháp điều tra, tìm kiếm thuthập dữ liệu; phương pháp vấn đáp, đàm thoại; phương pháp thuyết phục;phương pháp hoạt động tập thể mang tính xã hội; phương pháp giao nhiệm vụ;phương pháp thống kê; so sánh, đối chiếu
4 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của dự án
Trang 4- Giải pháp đưa ra là tài liệu tham khảo, là cuốn cẩm nang bổ ích và lí thúđem đến cho học sinh THCS một nhận thức rõ, một cái nhìn toàn diện hơn về cảhai mặt lợi và hại của tâm lí đám đông Từ đó trang bị các bạn những kiến thức,tạo cho mình lối tư duy độc lập, có bản lĩnh vững vàng trước ảnh hưởng tiêu cựccủa tâm lí đám đông.
- Đồng thời đề tài bổ sung cho các bậc phụ huynh, giáo viên và nhàtrường những hiểu biết về tâm lí đám đông, lí giải hiện tượng tâm lí ở học sinh
Hệ thống các giải pháp đưa ra sẽ trở thành sự hỗ trợ hiệu quả, tin cậy để nhàtrường và các bậc phụ huynh định hướng phát triển tâm lí đúng đắn cho con emmình
Phần II Quá trình nghiên cứu và kết quả đạt được
1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu
- Là dự án được nhiều người biết đến Tuy nhiên chưa có nhiều nghiên
cứu cụ thể về tác động của tâm lí đám đông với lứa tuổi học sinh THCS Đồngthời các thông tin về hiện tượng này chưa được phổ biến rộng rãi trong đời sống.Các nghiên cứu mới chỉ dừng lại ở việc chỉ ra nguyên nhân và phân tích hiệntượng chứ chưa đưa ra được các mối liên hệ cụ thể của các hiện tượng tâm lícũng như chưa đưa ra được các giải pháp khắc phục
- Khác với các nghiên cứu trước đây, dự án của chúng em tập trung vàomột nhóm đối tượng cụ thể đó là học sinh THCS Đối tượng này có nhiềuchuyển biến tâm lí phức tạp Đây là lứa tuổi lỡ cỡ, đang ở ngã ba đường, ở thời
kì quá độ từ tuổi thơ sang tuổi trưởng thành nên rất dễ bị ảnh hưởng bởi tâm líđám đông
- Đặc biệt là nghiên cứu về những ảnh hưởng tiêu cực của tâm lí đámđông Đưa ra được những giải pháp, hướng khắc phục có tính khả thi và thựctiễn, gần gũi giúp hạn chế mặt tiêu cực của tâm lí đám đông
- Đề tài nghiên cứu và trình bày dưới góc độ của học sinh THCS sẽ tạonên sự gần gũi, mới mẻ, vừa mang cái nhìn đầy khách quan trên cương vị nhómnghiên cứu vừa mang tính chủ quan của người trong cuộc
2 Quá trình nghiên cứu và kết quả thu được
2.1 Tìm hiểu về đám đông và tâm lí đám đông
- Mục tiêu: Tìm hiểu những kiến thức cơ bản về đám đông, đặc điểm, đặctính của đám đông tâm lí
- Phương pháp thực hiện: Phương pháp điều tra, tìm kiếm thu thập dữliệu, vấn đáp, đàm thoại; phương pháp thuyết phục; phương pháp giao nhiệm vụ
- Thời gian thực hiện: từ ngày 15/3/2019 đến ngày 28/04/2019
- Giáo viên cố vấn: Cô Hoàng Thị Thu Hằng- Giáo viên
- Tiến hành thực hiện:
+ Sau tiết 2 thứ 6 ngày 15/3, các nhóm thực hiện tập trung tại phòng
Trang 5Đoàn Đội, bạn Lê Thị Thúy Ngà- nhóm trưởng điều hành Các thành viên trong
nhóm về nhà nghiên cứu tài liệu: Cuốn sách“Tâm lí đám đông” của Gustave Le
Bon; Cuốn sách “ Tâm lí bầy đàn” Tác giả Mark Earls
+ Chiều thứ 2 ngày 18/3 các bạn lên phòng tin học của nhà trường với sự
hỗ trợ của cô Lê Thị Út Sen- phụ trách phòng tin học để tìm kiếm thông tin quamạng Internet
+ Sau tiết 2 sáng thứ 7 ngày 27/4/2019 tập trung tại phòng Đoàn Đội báocáo, trao đổi, thảo luận kết quả mình đã tìm hiểu và nghiên cứu
Chúng em cùng thảo luận và đưa ra những hiểu biết cơ bản về đám đông
và đám đông tâm lí
* Kết quả thực hiện:
- Đám đông có thể hiểu là sự kết hợp, tập trung của một số lượng tươngđối lớn các cá nhân bất kì, không phụ thuộc độ tuổi, giới tính, văn hóa, trình độnhận thức, xã hội
-Tâm lí đám đông là một hiện tượng mà trong đó cảm xúc, tình cảm, suynghĩ, lời nói, thái độ, hành vi của một cá nhân bị tác động rất lớn bởi nhữngngười bên ngoài, sự tác động đó lớn tới mức cá nhân có thể “đánh mất chínhmình”, có những cảm xúc, thái độ, hành vi mà lúc ở một mình họ không thể nào
có được
- Tâm lí học đám đông theo Gustave LeBon chia làm 2 loại chính:
+ Đám đông hỗn tạp: bao gồm các phần tử không cùng loại
+ Đám đông thuần nhất: gồm những phần tử tương tự nhau
- Đặc điểm của đám đông tâm lí:
+ Cho dù là những thành viên riêng biệt tạo nên đám đông với những hìnhthức khác nhau; cho dù lối sống, công việc, tính cách, học thức của họ giốngnhau hoặc khác nhau ra sao, chỉ cần tham gia vào đám đông tất cả họ sẽ cóchung một kiểu tâm hồn tập thể Điều này làm cho họ cảm nhận, suy nghĩ, hànhđộng theo kiểu hoàn toàn khác hẳn khi họ còn là những cá thể riêng biệt Bởivậy đám đông có hiện tượng tốt cùng tốt, xấu cùng xấu
+ Đám đông được điều khiển bởi sự vô thức Với đám đông khả năngnhận thức bị lu mờ dẫn đến cá tính của từng con người trong đó cũng bị điềukhiển bởi sự vô thức
+ Các thành viên của đám đông có nguyên cảm giác là số đông có mộtsức mạnh vô địch, cho phép hiến mình cho bản năng; lẫn trong đám đông conngười trở nên không có tên tuổi và cảm giác chịu trách nhiêm hoàn toàn bị biếnmất
+ Thành viên đám đông mất đi cá tính có ý thức, suy nghĩ tình cảm cùnghướng về một hướng bởi kích động, lây nhiễm; có xu hướng nhất quyết biến
Trang 6những ý tưởng bị kích hoạt thành hành động Các thành viên không còn là chính
họ nữa, không còn làm chủ được những hành động của mình,
dễ bị quyến rũ, rủ rê, dễ bị xúi dục, bởi lời nói, ý tưởng; luôn bị lôi cuốn theomọi hướng bất kì
- Đặc tính chung của tâm lí đám đông:
+ Đám đông có tính bốc đồng, tính dễ thay đổi, dễ bị kích thích
+ Đám đông có tính dễ bị tác động, tính nhẹ dạ cả tin, bị điều khiển bởi sự
vô thức
+ Đám đông có tính thái quá và tính phiến diện
+ Đám đông có tính không khoan dung, độc đoán và bảo thủ
+ Sự biến đổi tình cảm có thể đi theo chiều hướng tốt lên hoặc xấu đi sovới thành phần tạo nên đám đông Đám đông đều dễ trở nên anh dũng hoặctàn ác như nhau
Con người luôn có nhu cầu và mong muốn được hòa nhập với đám đông,cộng đồng, tập thể Khi bị tách ra, họ sẽ tìm cách để hòa nhập trở lại Con ngườiluôn có nhu cầu mình giống mọi người và mọi người giống mình Trong xã hộicon người không thể sống một mình, mỗi thành viên trong xã hội loài ngườiphải chịu ảnh hưởng từ đám đông
2.2 Nghiên cứu đặc điểm tâm lí của học sinh THCS
- Mục tiêu: Tìm hiểu những đặc điểm tâm sinh lí của lứa tuổi học sinhTHCS
- Phương pháp thực hiện: Phương pháp điều tra, tìm kiếm thu thập dữliệu, vấn đáp, đàm thoại; phương pháp thuyết phục; phương pháp giao nhiệm vụ
- Thời gian thực hiện: từ ngày 02/5/2019 đến ngày 06/5/2019
- Giáo viên cố vấn: Cô Hoàng Thị Thu Hằng
- Tiến hành thực hiện:
+ Sáng thứ 5 ngày 02/5 tập trung tại phòng Đoàn Đội, bạn Lê Thị Thúy
Ngà nhóm trưởng điều hành việc nghiên cứu tại nhà tài liệu Giáo trình Tâm lýhọc lứa tuổi và Tâm lý học sư phạm, chương 1,2,3.Tác giả ThS Lý Minh Tiên -
TS Nguyễn Thị Tứ (Chủ biên) - ThS Bùi Hồng Hà - ThS Huỳnh Lâm AnhChương
+ Chiều thứ 5 ngày 02/5 các bạn lên phòng tin học của nhà trường với sự
hỗ trợ của cô Lê Thị Út Sen - phụ trách phòng tin học để tìm kiếm thông tin quamạng Internet
+ Sáng thứ 2 ngày 06/5/2019 tập trung tại phòng Đoàn Đội báo cáo, thảoluận, trao đổi kết quả mình đã tìm hiểu và nghiên cứu
Chúng em cùng thảo luận và đưa ra những kiến thức về đặc điểm tâm sinh
lí của học sinh THCS
* Kết quả thực hiện:
Trang 7Học sinh THCS ở lứa tuổi 12-15 Lứa tuổi này chiếm vị trí đặc biệt quantrọng trong cuộc đời của mỗi con người.
- Đây là thời kì quá độ từ tuổi thơ sang tuổi trưởng thành, thời kì các bạn
ở ngã ba đường của sự phát triển Trong thời kì này có rất nhiều khả năng, nhiềuphương án, nhiều con đường để mỗi bạn trở thành một cá nhân Vì vậy nếu có
sự định hướng đúng đắn và những điều kiện thuận lợi thì các bạn sẽ trở thànhnhững cá nhân trưởng thành, những công dân tốt của xã hội Ngược lại, nếukhông được định hướng đúng đồng thời lại chịu tác động bởi các yếu tố tiêu cựccủa đời sống xã hội thì sẽ dẫn đến những nguy cơ của sự phát triển không lànhmạnh, lệch lạc về nhận thức, thái độ, hành vi, nhân cách
- Thời kì mà tính tích cực xã hội của các bạn được phát triển mạnh mẽtrong việc thiết lập các mối quan hệ bình đẳng với người lớn, với bạn nganghàng; trong việc lĩnh hội các chuẩn mực và giá trị xã hội, định hướng tương laicủa mình và những kế hoạch hành động cá nhân tương ứng
- Thời kì này cũng diễn ra sự cấu tạo lại, cải tổ lại, hình thành cấu trúc
mới về thể chất, sinh lí, về hoạt động, tương tác xã hội và tâm lí, nhân cách Từ
đó hình thành cơ sở nền tảng và vạch chiều hướng cho sự trưởng thành thực thụ
của cá nhân
- Đây là giai đoạn khó khăn, phức tạp và đầy mâu thuẫn trong quá trìnhphát triển Điều này được phản ánh bằng các tên gọi khác nhau: thời kì quá độ,tuổi khó khăn, tuổi khủng hoảng, tuổi dậy thì, tuổi bất trị…
Sự phức tạp thể hiện ở tính hai mặt của hoàn cảnh phát triển ở học sinh:
một mặt có những yếu tố thúc đẩy tính cách của người lớn; mặt khác hoàn cảnh
sống của các bạn lại có những yếu tố kìm hãm sự phát triển tính người lớn; phầnlớn các bạn dành thời gian cho việc học, ít tham gia các hoạt động có nghĩa vụvới gia đình, nhiều bậc cha mẹ quá quan tâm chăm sóc, không tạo điều kiện chocác bạn tham gia các hoạt động của gia đình, cộng đồng, xã hội… Do đó, tuổinày thường xuất hiện nhiều mâu thuẫn: mâu thuẫn ngay trong nhận thức và nhucầu nội tại của các bạn trong quá trình phát triển; mâu thuẫn giữa các bạn vớingười lớn trong quan niệm và cách hành xử của người lớn đối với các bạn
Đặc điểm tâm lí, tình cảm ở học sinh THCS vô cùng sâu sắc, phức tạp.Điểm nổi bật của lứa tuổi này là dễ xúc động, dễ bị kích động, bồng bột, sôi nổi,
dễ thay đổi, đôi khi còn mâu thuẫn Vân đề đặt ra là trước đặc điểm tâm sinh lí
đó, với những ảnh hưởng của xã hội các bạn cần được định hướng để có sự pháttriển đúng đắn, toàn diện; nhất là trước ảnh hưởng của tâm lí đám đông
2 3 Những ảnh hưởng tiêu cực của tâm lí đám đông với học sinh THCS
- Mục tiêu: Nghiên cứu từ thực tế, qua các hoạt động tập thể chỉ ra nhữngảnh hưởng của tâm lí đám đông, bao gồm những ảnh hưởng tích cực và tiêu cực.Chú trọng tới những ảnh hưởng tiêu cực và những hệ quả của tâm lí đám đông
Trang 8- Phương pháp thực hiện: Phương pháp điều tra, tìm kiếm thu thập dữliệu, vấn đáp, đàm thoại; phương pháp thuyết phục; phương pháp giao nhiệm vụ;phương pháp hoạt động tập thể mang tính xã hội.
- Thời gian thực hiện: từ ngày 08/5/2019 đến ngày 28/7/2019
- Giáo viên cố vấn: Cô Hoàng Thị Thu Hằng
Tổ Hùng Vương, ngày 26/3…các hoạt động tập thể của nhà trường
+ Chiều thứ 7 ngày 27/7/2019 tập trung tại phòng Đoàn Đội báo cáo, thảoluận, trao đổi kết quả mình đã tìm hiểu và nghiên cứu
* Kết quả thực hiện:
2.3.1 Những ảnh hưởng tích cực
- Tâm lí đám đông tạo ra sự hòa nhập với tập thể, với cộng đồng giúp họtrở nên hòa đồng, mạnh dạn, tham gia nhiệt tình vào các hoạt động tập thể, cótinh thần trách nhiệm hơn với tập thể
- Tâm lí đám đông tạo ra sức mạnh cho tập thể Khi đám đông cùng hànhđộng sẽ tạo ra một sức mạnh rất lớn, thiếu xót của cá nhân này sẽ được lấp đầybởi những ưu điểm của cá nhân kia Vì vậy công việc dù khó khăn sẽ được giảiquyết rõ ràng
- Tâm lí đám đông quyết định cho sự thành công của các hoạt động tập thể
- Tâm lí đám đông là nguồn động viên, khích lệ lớn, vận động học sinhtham gia, hưởng ứng những hoạt động tích cực
- Tâm lí đám đông dẫn đến “ tốt cùng tốt, xấu cùng xấu” Trong một tậpthể, một lớp, một trường …ở đó các hành động tốt trở thành đám đông, những aikhông tuân thủ sẽ trở nên lạc lõng Như vậy với mỗi cá nhân cần phải rèn luyệnsửa đổi chính mình để không bị lạc lõng trước đám đông
Trang 9- Với bản thân mỗi cá nhân học sinh, tâm lí đám đông tạo điều kiện cho cácbạn bộc lộ, khẳng định chính mình Đồng thời rèn luyện bản lĩnh, sự tự tin; kĩnăng giao tiếp; kĩ năng tham gia hoạt động nhóm, tập thể; kĩ năng làm chủ bản thân; kĩ năng tự phục vụ…
Ảnh hưởng tích cực của tâm lí đám đông sẽ tác động tích cực đến phẩmchất đạo đức, đến quá trình hình thành và phát triển nhân cách của học sinh
2.3.2 Những ảnh hưởng tiêu cực trong học tập, trong cuộc sống
Học sinh THCS là lứa tuổi có nhiều biến động tâm lí, dễ bị ảnh hưởng vàtác động bởi tâm lí đám đông Tâm lí đám đông với học sinh thường được hiểu
là tâm lí a dua, bắt chước, hùa theo số đông Tâm lí này phát sinh từ sự hiếu kì,
sự tò mò, đôi khi đến vô cảm hoặc là lo sợ “ mình khác người”; mình khônggiống ai, không có ý kiến của riêng mình
Tâm lí đám đông đang có những ảnh hưởng tiêu cực, đang phổ biến, hiệnhữu trong đời sống mà chúng ta có thể dễ dàng nhận ra
- Bạo lực học đường và các tệ nạn xã hội: Gần đây nhũng vụ bạo lực học
đường ngày càng xảy ra thường xuyên Nạn nhân thường bị cô lập, bắt nạt, đánhđập bởi một đám đông Tuy nhiên lại không hề nhận được bất cứ sự trợ giúp,can ngăn từ bè bạn, mọi người xung quanh Ngược lại, những bạn học sinh khác
tụ tập xung quanh, chỉ trỏ, bàn tán thậm chí hò reo thích thú, quay phim chụpảnh hình thành nên một đám đông vô cảm Đám đông vô cảm này lại thu hútnhiều cá nhân hiếu kì tham gia để rồi bỏ rơi nạn nhân của bạo lực học đườnggiữa đống rắc rối, hỗn độn Học sinh cũng dễ bị lôi kéo vào các thói hư tật xấu:
bỏ học, đánh điện tử, tụ tập giao du, hút thuốc lá, uống rượu bia…vì bị đốitượng xung quanh khuyến khích lôi kéo, cho rằng hình ảnh đó rất “oai”, rất
“phong độ”, “rất đẳng cấp”…
- Hiện tượng a dua, bắt chước, chạy theo đám đông một cách vô ý thức từsinh hoạt, học tập, cả vui chơi giải trí…để tạo thành “trào lưu” Ví dụ như đuanhau dùng mạng xã hội, cùng đua nhau mua một bộ quần áo, cùng để một kiểutóc, thấy bạn bè có cái gì mới là mình phải có bằng được; các bạn học gì, làm gìthì bắt chước làm theo…mà không hề cân nhắc đến hoàn cảnh, đặc điểm, sởthích của bản thân
Trong đám đông cá nhân mất đi khả năng suy luận, tự kiểm soát mà chỉhành động dựa vào sự liên kết đám đông Có bạn bị tẩy chay trong lớp, cô lậptrước tập thể; bị mọi người cười nhạo…Ví dụ như chỉ cần một bạn không thích,các bạn truyền tai nhau, chỉ trích rồi chê cười, cả nhóm, cả lớp không chơi vớibạn nữa Thậm chí có thể thêm thắt, bịa đặt những chuyện không có Những nạnnhân của tâm lí đám đông không chịu được sức ép dư luận, sức ép từ đám đông
mà hình thành nên những ý nghĩ tiêu cực, tự cô lập bản thân để rồi dẫn đếnnhững hành động tiêu cực, thiếu hiểu biết vô cùng đáng tiếc
Trang 10- Hiện tượng "ngại": các bạn luôn mang tâm lí sợ “khác người”, sợ đámđông phủ nhận, nên một số bạn trẻ còn ngại, rụt rè trong việc đưa ra quan điểm,chính kiến, ngại thể thể hiện bản thân cả trong học tập, trong các hoạt độngngoại khóa Trong giờ chào cờ, các bạn lớp 9 rất ngại hát quốc ca, ngại trả lờikhi tham gia hoạt động ngoài giờ, mặc dù các bạn biết và có thể trả lời đúng.Thế rồi tâm lí ngại khi tiếp xúc với các bạn, với thầy cô giáo Bởi vậy các bạntrở nên mờ nhạt, không khẳng định được bản thân và càng không thể hiện đượckhả năng của mình
- Tâm lí sợ đám đông:
+ Sợ bị xa lạ: luôn tìm chọn những nơi có bạn bè, người quen; sợ bị xa lạ,lạc lõng giữa đám đông khác
+ Sợ bị phê bình, chỉ trích: Luôn e ngại bị chỉ trích về ngoại hình, quần
áo, kiểu tóc, hay thái độ học tập, ứng xử với người khác…
+ Sợ bị chống đối: khi đưa ra ý kiến của cá nhân, khi khác với số đông sợ
bị bạn bè, mọi người xung quanh quay lưng
+ Sợ không được công nhận: sợ bị mọi người “bơ”, phủ nhận, không đượclắng nghe…
Có thể dễ dàng nhận thấy những ảnh hưởng tiêu cực của tâm lí đám đôngngày càng phát sinh, lan rộng và phổ biến trong đời sống xung quanh
2.3.3 Ảnh hưởng tiêu cực của tâm lí đám đông trên mạng xã hội
Trong thời đại công nghệ 4.0 ngày nay, đám đông không chỉ là sự tập hợpnhiều người Ảnh hưởng tiêu cực của “đám đông” trên mạng xã hội cũng cực kìnghiêm trọng bởi sự xuất hiện của mạng xã hội đem lại nhiều lợi ích, cũng gây
ra nhiều những bất cập Dưới sức ảnh hưởng của mạng xã hội, tâm lí đám đông
đã gây ra nhiều hiện tượng khác nhau Mà tầng lớp học sinh THCS có số lượngkhông ít sử dụng lớn các mạng xã hội đặc biệt là facebook
- Hiện tượng tẩy chay, chỉ trích, “ném đá”: Học sinh do tâm lí bồng bột,thiếu chín chắn trong hành động dẫn đến việc đám đông tẩy chay, hùa theo một
sự việc để ném đá, lên án, chia sẻ thông tin một cách vô ý thức xảy ra rất nhiềutrong thời gian gần đây Đặc biệt là trên mạng xã hội (mạng facebook) Nhiềubạn sẵn sàng dùng những lời lẽ tiêu cực nhằm ném đá chỉ trích
Một vấn đề, khi được đưa vào truyền thông và mạng xã hội thì, tâm lí đám đông dễ khiến các bạn chạy theo những phong trào đó là: nỗi sợ hãi bị đám đông phán xét và bị loại ra khỏi nhóm; những người không quen biết cùng hùa nhau phán xét, "ném đá" một người dẫu chưa hiểu ngọn nguồn sự việc; ăn mặc theo trào lưu, nói năng theo số đông dẫu điều đó chưa hẳn có nghĩa và chưa hẳn đúng phong cách của bản thân vì được đám đông cổ vũ Giờ đây mạng xã hội đang trở thành mảnh đất dung dưỡng cho cái xấu khi sơ hở của người khác trở
Trang 11thành “miếng mồi” ngon để lên án, chỉ trích “Ném đá” trên mạng xã hội là một biểu hiện rất rõ của thói a dua theo đám đông.
Không những thế, hiện tượng nhiều like, nhiều share, nhiều comment trênmạng xã hội cũng tác động và đồng thời chịu ảnh hưởng của tâm lí đám đông Một sự việc được đăng lên mạng xã hội các bạn comment và share một cách
cách chóng mặt bất kể việc họ hiểu biết về câu chuyện như thế nào? Ai đúng ai sai, câu chuyện có bị bóp méo xuyên tạc? Liệu việc like và share như thế có ảnh hưởng đến người khác?
Lứa tuổi học sinh THCS còn nhiều non nớt, khi tiếp cận với những sự việc, câu chuyện được đem ra bàn tán trên mạng xã hội, thường sẽ dựa chủ yếu vào ý kiến của đám đông bình luận nên khi đám đôngchê bai, ta cũng sẽ nảy sinh tâm lí chê bai, sẵn sàng bình luận, chia sẻ lại bài viết cùng những lời nói gây tổn thương, thậm chí là nhục mạ người khác hùa theo đám đông xung quanh
và trong xã hội Các bạn dường như đã mất đi phương hướng, mất đi cách để suy xét mọi việc thấu đáo, mà chỉ dựa vào ý kiến của đám đông
Như vậy, có thể thấy, tâm lí đám đông có ảnh hưởng rất lớn đến con ngườitrong xã hội hôm nay, đặc biệt là tầng lớp thanh thiếu niên nói chung và họcsinh THCS nói riêng Và nó gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng: Một lời chê bai
có thể chưa mang lại nhiều tác động tiêu cực, nhưng khi một đám đông cực đoancùng “hùa” vào chê bai thì hậu quả thật khó lường Sự a dua tập thể chính là mộtcon dao vô hình, có thể lấy đi sự tự tin, niềm vui, cướp đi ước mơ, hoài bão,thậm chí sinh mạng con người…
2.4 Những hậu quả của tâm lí đám đông
Tâm lý đám đông để lại những tác hại nghiêm trọng nhất là với học sinhlớp 9, với người chạy theo tâm lí đám đông Bởi các bạn bồng bột, dễ bị kích
Trang 12động, dễ bị lôi kéo, hùa theo Khi chưa đủ bản lĩnh, sự tự tin, tư duy độc lập cácbạn sẽ không biết cách tránh xa những ảnh hưởng tiêu cực của tâm lí đám đông.
- Tự hủy hoại bản thân bởi có thể bạn đang là kẻ đồng phạm, kẻ tiếp taycho các hành vi sai trái của đám đông tâm lí mà không hề hay biết
- Hình thành thói quen xấu chỉ biết làm theo người khác, biến con ngườithành những người thiếu bản lĩnh, dễ bị lôi kéo, kích động, mất đi cá tính riêng,thiếu tính tiên phong dễ đánh mất đi những cơ hội
- Người có tâm lí đám đông, không có chủ kiến dễ bị lôi kéo, dụ dỗ, sangã, bị lợi dụng, lừa gạt tham gia những hoạt động phi đạo đức, trái với chuẩnmực xã hội
- Tham gia vào đám đông a dua làm theo dẫn đến những hậu quả khônlường, thậm chí tạo ra sự thờ ơ, vô trách nhiệm …không dám chịu trách nhiệm
về việc làm của chính mình
- Nhiều bạn chạy theo đám đông thích a dua, nhiều người cùng tham giamột sự việc nhưng hoàn toàn không có chính kiến, không hiểu bản chất của sựviệc Họ chiếm ưu thế về số lượng nhưng không có sự liên kết thực sự, khôngtạo nên sức mạnh bền vững mà chỉ là sức mạnh nhất thời Một đám đông vôthức chỉ là sự cộng gộp đơn thuần của những cá nhân mơ hồ thì đám đông, tậpthể ấy sẽ trở thành vô nghĩa, không đem đến giá trị đích thực
- Với nạn nhân của tâm lí đám đông
+ Những người chịu những ảnh hưởng tiêu cực từ đám đông, bản thân vàcuộc sống của họ sẽ bị làm phiền, quấy nhiễu Thậm chí chịu nhiều sức ép từnhững tin đồn thất thiệt, tiêu cực ảnh hưởng nghiêm trọng tới tinh thần và thểchất Những ảnh hưởng về sức khỏe có thể phục hồi theo thời gian nhưng nhữngtổn thương về tâm lí vẫn ám ảnh, tạo sức ép, áp lực cho nạn nhân khiến họ cónhững suy nghĩ, hành động tiêu cực, tự cô lập, tách mình khỏi cộng đồng thậmchí là tự kết liễu mạng sống chính mình Không chỉ bản thân chịu những ảnhhưởng tiêu cực từ tâm lí đám đông mà gia đình, những người thân của họ cũngphải gánh chịu những hệ quả tiêu cực này, ảnh hưởng xấu đến danh dự gia đình + Về những người được tung hô, ca ngợi quá đà, bản thân được ca ngợi,đặt niềm tin, được tung hô nghe có thể vô lí nhưng chính họ cũng chịu không ít
áp lực, luôn sống dè chừng để không làm ảnh hưởng đến hình tượng mà đámđông tạo dựng cho mình bởi đám đông có thể đưa bạn đến với sự nổi tiếng,thành công nhưng chính họ cũng có thể lôi bạn xuống, vùi dập bạn Bên cạnh
đó, việc ca ngợi quá đà, dùng những lời lẽ có cánh cho một cá nhân, tập thể nào
đó khi chưa thực hiểu rõ bản chất vấn đề thì đó chỉ là những đánh giá phiếndiện, thiếu toàn diện và người được tung hô có thể nảy sinh thói tự mãn, tự phụ
về năng lực bản thân, dễ dẫn đến sa đọa, dậm chân tại chỗ
2.5 Chỉ ra nguyên nhân dẫn đến hiện tượng tâm lí đám đông