Ga su 9 bai 2 (tiet 3)

Kiến thức - Biết những nét chính của quá trình khủng hoảng và tan ró của chế độ XHCN ở Liên Xô và các nước Đông Âu.. - Hiểu những nguyên nhân dẫn tới quá trình khủng hoảng và tan rã của

Ngày soạn: 15/9/2022 Dạy Ngày 22/9/2022

TUẦN 3 TIẾT 3 - BÀI 2

LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 70 ĐẾN ĐẦU

NHỮNG NĂM 90 CỦA THẾ KỈ XX.

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức, kĩ năng:

1.1 Kiến thức:

Sau khi học xong bài HS có khả năng:

1 Kiến thức

- Biết những nét chính của quá trình khủng hoảng và tan ró của chế độ XHCN ở Liên Xô

và các nước Đông Âu

- Hiểu những nguyên nhân dẫn tới quá trình khủng hoảng và tan rã của chế độ XHCN ở

Liên Xô và các nước Đông Âu

- Vận dụng các kiến thức đó học về quá trình khủng hoảng và tan rã của chế độ XHCN ở

Liên Xô và các nước Đông Âu để liên hệ thực tiễn và rút ra bài học lịch sử cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay

1.2 Kĩ năng:

- Rèn luyện cho HS kĩ năng phân tích, nhận định và đánh giá các sự kiện lịch sử trong những hoàn cảnh cụ thể

2 Định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh

2.1 Các phẩm chất.

- Yêu nước

- Chăm chỉ: ham học, chăm làm

- Trung thực

- Trách nhiệm

2.2 Các năng lực chung: năng lực tự học, hợp tác

2.3 Các năng lực chuyên biệt: năng lực giải quyết vấn đề, thực hành bộ môn lịch sử

(chỉ lược đồ)

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Máy chiếu, tranh ảnh về sự tan rã của Liên Xô và các nước XHCN Đông

Âu, tranh ảnh về một số nhà lãnh đạo Liên Xô và các nước Đông Âu

2 Học sinh: Bảng phụ, sưu tập tư liệu lịch sử về thời kỳ lịch sử này.

III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG (5P)

Vượt qua những khó khăn thử thách, trở ngại LX và các nước Đông Âu xây dựng

thành công CNXH, làm thành một hệ thống trên thế giới, một nhân tố quan trọng trong

sự phát triển của thời đại Nhưng thế giới từ sau những thập niên 70 đó có sự biến động, đưa đến sự thay đổi lớn lao của đời sống chính trị quốc tế Một khúc quanh từ sự phát triển không bình thường của Liên Xô và các nước Đông Âu từ nửa sau những năm 70 đến những năm 90 của thế kỉ XX

HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI (30P)

CHUẨN KN - NL CHUẨN KIẾN THỨC

* Tìm hiểu về sự khủng hoảng và tan

rã của liên bang Xô Viết.( 13P)

H Hãy cho biết tình hình kinh tế chính

trị của Liên Xô dưới tác động của cuộc

khủng hoảng dầu mỏ thế giới năm

1973?

Gợi ý: Tình hình kinh tế, chính trị xã

hội? Khủng hoảng dầu mỏ thế giới

năm 1973 đã tác động đén nhiều mặt

của Liên Xô, nhất là kinh tế

- Kinh tế Liên Xô lâm vào tình trạng

khủng hoảng, chính trị xã hội dần dần

mất ổn định, các hiện tượng vi phạm

pháp chế XHCN, thiếu dân chủ làm

cho Liên Xô lâm vào tình trạng khủng

hoảng toàn diện

GV: 3- 1985: Gooc- ba- chốp tiến

hành công cuộc cải tổ ở Liên Xô

H Hãy cho biết mục đích và nội dung

của cuộc cải tổ?

H Hậu quả của cuộc cải tổ?

( Đất nước ngày càng lún sâu vào

khủng hoảng.)

GV: 19- 8- 1991: cuộc đảo chính lật

đổ Goóc- ba- chốp nổ ra nhưng không

thành Cuộc đảo chính đã gây hậu quả

nghiêm trọng Đảng cộng sản Liên Xô

bị đình chỉ hoạt động

GV cho HS quan sát hình 3

H Qua hình ảnh em vừa quan sát và

bằng các kiến thức tiếp thu được hãy

nhận xét về tình hình Liên Xô từ giữa

những năm 70 đến đầu những năm 90

của thế kỷ XX?

- Liên Xô lâm vào cuộc khủng hoảng

toàn diện về kinh tế và chính trị, xã

hội, trong hình 3 biểu thị sự khủng

hoảng nghiêm trọng về chính trị đó là

phong trào li khai của các nước cộng

hoà

H Ngày 21/12/1991 đã có sự kiện gì

- HS phát hiện kiến thức nhanh

HS dựa vào SGK trả lời

HS trình bày hậu quả

- Nghe

HS quan sát hình 3- nêu nhận xét

1 Sự khủng hoảng

và tan rã của Liên bang Xô viết

a Bối cảnh Đầu những năm

1980 Liên Xô lâm vào tình trạng khủng hoảng toàn diện

b Cải tổ của Goóc-ba- chốp

* Mục đích: sửa chữa những thiếu sót, sai lầm trước kia, đưa đất nước ra khỏi khủng hoảng

* Nội dung:

+ Chính trị: thiết lập chế độ tổng thống, đa nguyên, đa đảng, xoá

bỏ Đảng cộng sản + Kinh tế: (thực hiện) nền kinh tế thị trường theo định hướng TBCN

* Hậu quả: đất nước ngày càng lún sâu vào khủng hoảng

- Ngày 19/8 /1991 cuộc đảo chính không thành, Đảng

xảy ra?

- Ngày 21- 12- 1991, 11 nước cộng

hoà họp và kí kết hiệp định giải tán

Liên Xô, thành lập các quốc gia độc

lập (viết tắt là SNG)

GV cho HS quan sát lược đồ các nước

SNG và xác định tên các nước trên bản

đồ

GV: ngày 25/12/1991 Goóc- ba- chốp

xin từ chức, lá cờ liên bang Xô Viết

trên nóc điện Crem- li bị hạ xuống,

chấm dứt chế độ XHCN đã tồn tại ở

Liên Xô 74 năm ở Liên bang Xô Viết

* Tìm hiểu về cuộc khủng hoảng

và tan rã của chế độ XHCN ở các

nước Đông Âu ( 17P)

H Tình hình các nước Đông Âu cuối

những năm 70 dến đầu những năm 80

của thế kỷ XX?

* SX công nghiệp, nông nghiệp suy

giảm

- Nợ nước ngoài tăng lên

Ví dụ: Ru- ma- ni năm 1989 nợ nước

ngoài 11 tỉ USD, 1980 nợ 21 tỉ USD

- Đình công và biểu tình của quần

chúng nhân dân kéo dài

- Trong khi đó chính phủ lại quá chậm

trễ trong việc đề ra các cải cách

H Hãy nêu diễn biến sự sụp đổ của

chế độ xã hội chủ nghĩa ở các nước

Đông Âu?

H Hậu quả?

(Chính quyền XHCN ở Đông Âu sụp

đổ.)

*Tổ chức thảo luận nhóm bàn (5’)

H Theo em nguyên nhân nào dẫn tới

sự sụp đổ của chế độ XHCN ở Liên

Xô và Đông Âu? Sự sụp đổ này đưa

đến hậu quả gì?

GV nhận xét kết quả thảo luận nhóm

của HS và rút ra những nguyên nhân

dẫn đến sự sụp đổ của liên bang Xô

Viết, các nước Đông Âu và hậu quả

HS phát hiện, tìm tòi kiến thức

- Quan sát lược đồ, xác định vị trí và tên các nước

- Nghe

=> Rèn kĩ năng tư duy độc lập, phát hiện, phân tích, hiểu rõ kiến thức lịch sử, kĩ năng hợp tác làm việc theo nhóm.

HS phát hiện kiến thức

HS dựa kiến thức SGK

để trình bày

- Chia nhóm thảo luận

- Đại diện trình bày

- í kiến phản hồi

cộng sản và Nhà nước Liên Bang hầu như tê liệt

- 21/12/1991, 11 nước cộng hoà ký hiệp định về giải tán Liên bang, thành lập SNG

- 25/12/1991: CNXH

ở Liên Xô sụp đổ

* Nguyên nhân: Mô hình XHCN không khoa học, chứa đựng nhiều thiếu sót sai lầm

2 Cuộc khủng hoảng và tan rã của chế độ XHCN ở các nước Đông Âu.

- Đầu những năm

1980 các nước Đông

Âu lâm vào khủng hoảng kinh tế tài chính ngày càng gay gắt

- Tới cuối năm 1988 khủng hoảng lên đến đỉnh cao

- Qua các cuộc tổng tuyển cử lực lượng đối lập đã thắng, các ĐCS đều bị thất bại

-> chính quyền mới tuyên bố từ bỏ XHCN, thực hiện đa nguyên về chính trị, chuyển nền kinh tế theo cơ chế thị trường

của nó.

* Nguyên nhân:

- Chậm đổi mới trước yêu cầu chung

- Sai lầm trong công cuộc cải tổ

- Xa dời nguyên lí chủ nghĩa xã hội

- Đông Âu rập khuôn, giáo điều theo

mô hình xây dựng CNXH ở Liên Xô

* Hậu quả:

- Sự sụp đổ này đưa đến hệ thống

XHCN không còn nữa, đây là một tổn

thất rất lớn đối với phong trào cách

mạng thế giới và các lực lượng tiến bộ

trong cuộc đấu tranh vỡ độc lập, chủ

quyền dân tộc, hoà bình ổn định và

tiến bộ xã hội

GV cùng HS liên hệ đến Việt Nam –

nói đến quá trình đổi mới, thực hiện

CN hoá, hiện đại hoá, sự kiên định đi

lên CNXH của nhân dân Việt Nam vị

thế của Việt Nam hiện nay trên trường

quốc tế

Gv kết luận: sự tan rã của Liên Xô và

các nước XHCN ở Đông Âu là sự sụp

đổ của mô hình chủ nghĩa xã hội

không phù hợp chứ không phải sự sụp

đổ của lí tưởng XHCN

Gv chốt kiến thức cơ bản

- Đứng trước lớp trình bày quan điểm của mình

- Nghe

=> Rèn kĩ năng phát hiện sự kiện lịch sử, phân tích, đánh giá sự kiện, từ đó rút ra bài học lịch sử.

=> Cuối 1989: chế

độ XHCN ở Đông

Âu sụp đổ

=> Hình thành cho học sinh năng lực tự học, năng lực hợp tác, năng lực thực hành

bộ môn lịch sử.

HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP

Bài 1: Khoanh tròn vào chữ cái trước câu trả lời đúng

Câu 1 Những thiếu sót và sai lầm cơ bản mà công cuộc xây dựng CNXH ở các nước

Đông Âu đã phạm phải là:

a Rập khuôn một cách giáo điều theo mô hình xây dựng CNXH ở Liên Xô,

b Chủ quan, duy ý chí, không tuân theo quy luật khách quan của lịch sử

c Thiếu dân chủ, thiếu công bằng xã hội và vi phạm pháp chế XHCN

d Nhà nước nắm độc quyền về kinh tế

Câu 2 Nguyên nhân cơ bản nhất quyết định sự sụp đổ của chế độ XHCN ở Liên Xô và

Đông Âu:

a Đã xây dựng một mô hình về CNXH chưa đúng đắn, chưa phù hợp,

b Chậm sửa chữa, thay đổi trước những biến động lớn của tình hình thế giới

c Những sai lầm về chính trị và tha hóa về phẩm chất đạo đức của một số người lãnh đạo Đảng và Nhà nước

d Hoạt động chống phá của các thế lực chống CNXH trong và ngoài nước

Bài 2 Công cuộc cải tổ của Goóc – ba – chốp nhằm mục đích gì? (đánh dấu X vào ô

trống)

 Sửa chữa những thiếu sót, sai lầm trước kia,

 Đưa đất nước ra khỏi khủng hoảng

 Xây dựng CNXH dân chủ, nhân văn đúng như bản chất của nó

 Mục đích không rõ ràng

Bài 3 Em hãy cho biết sự kiện nào đã diễn ra ở Liên Xô tương ứng với từng thời gian đã

cho:

1 19/8/1991

2 21/8/1991

3 21/12/1991

4 25/12/1991

Bài 4 Hãy khoanh tròn vào chữ cái chỉ câu trả lời đúng mốc thời gian sụp đổ của CNXH

ở đâu?

A Đầu 1989 C Đầu 1990 E Cuối 1989

B Cuối 1989 D Cuối 1980

HOẠT ĐỘNG 4 VẬN DỤNG

- Gv y/c HS trình bày lại những biểu hiện của quá trình khủng hoảng và tan rã của chế độ

XHCN ở Liên Xô và các nước Đông Âu

- Những hậu quả nặng nề do sự tan rã của chế độ XHCN ở Đông Âu và hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới

HOẠT ĐỘNG 5.TÌM TÒI, MỞ RỘNG

- Liên hệ bài học thực tiễn cho Việt Nam trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện nay

- Viết thu hoạch: Suy nghĩ của em về sự tan rã của của chế độ XHCN ở Liên Xô và các nước Đông Âu ?

* Hướng dẫn HS tự học bài ở nhà và chuẩn bị bài mới

- Học bài theo các nội dung đã học

- Làm đầy đủ các bài tập trong vở bài tập

- Chuẩn bị bài mới- Bài 3: Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc

+ Tìm hiểu nội dung chủ yếu và kết quả của phong trào giải phóng dân tộc trong các giai đoạn

+ Tìm hiểu khái niệm chế độ Apacthai

+ Sưu tầm tư liệu lịch sử về phong trào giải phóng dân tộc trong giai đoạn này