Kiến thức: Sau khi học xong bài này: Học sinh biết được: - Sự hình thành trật tự thế giới 2 cực sau chiến tranh thế giới thứ 2 và những hậu quả của nó như sự ra đời của tổ chức liên hiệp
Trang 1Ngày soạn:
23/11/2022 Dạy Ngày Tiết 01/12/2022 1,3,4,5
Lớp 9D4, D3, D2, D1
CHƯƠNG IV QUAN HỆ QUỐC TẾ TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY
TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI SAU CHIẾN TRANH
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức, kĩ năng:
1.1 Kiến thức: Sau khi học xong bài này:
Học sinh biết được:
- Sự hình thành trật tự thế giới 2 cực sau chiến tranh thế giới thứ 2 và những hậu quả của
nó như sự ra đời của tổ chức liên hiệp quốc Tình trạng chiến tranh lạnh đối đầu giữa 2 phe
- Tình hình thế giới sau “Chiến tranh lạnh” Những hiện tượng mới và xu thế phát triển hiện nay cuả thế giới
Học sinh hiểu được:
- Những nguyên nhân cơ bản dẫn tới những thay đổi của tình hình thế giới sau chiến tranh thế giới thứ hai
Học sinh vận dụng được:
- Các kiến thức đó học để liên hệ ảnh hưởng của tình hình quốc tế sau chiến tranh thế giới thứ hai đối với Việt Nam
1.2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng:
- Giúp HS rèn luyện kĩ năng quan sát và sử dụng bản đồ TG, rèn luyện phương pháp khái quát, phân tích, tổng hợp
2 Định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh
2.1 Các phẩm chất.
- Yêu nước
- Chăm chỉ: ham học, chăm làm
- Trung thực
- Trách nhiệm: có trách nhiệm với bản thân với gia đình, có trách nhiệm với nhà trường
và xã hội, có trách nhiệm với môi trường sống
2.2 Các năng lực chung: năng lực tự học, hợp tác
2.3 Các năng lực chuyên biệt:
-Năng lực liên hệ kiến thức đó học để giải quyết vấn đề đặt ra
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên:
- Đề kiểm tra
- Bản đồ thế giới, một số hình ảnh về hoạt động của các khối quân sự, các vũ khí mới
2 Học sinh:
Bảng phụ, bút dạ, tư liệu lịch sử sưu tầm
Trang 2III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
- Chúng ta đã nghiên cứu các cường quốc Liên Xô, Đông Âu, Mĩ, Nhật Bản các nước Tây Âu Hôm nay chúng ta sẽ xem xét mối quan hệ giữa các cường quốc trên phạm vi toàn cầu qua bài 11
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI: ( 25 phút)
CHUẨN KN - NL
CHUẨN KIẾN THỨC
* Tìm hiểu về trật tự thế giới mới sau
chiến tranh (7P)
Gv yêu cầu HS đọc mục 1 trong SGk
và đặt câu hỏi:
H Theo em bối cảnh lịch sử nào dẫn
đến việc triệu tập hội nghị I-an-ta?
Thành phần tham dự hội nghị?
=> Cuối năm 1944, đầu 1945 Chiến
tranh TG II đã bước vào giai đoạn cuối,
sự thất bại của chủ nghĩa phát xít là
không thể tránh khỏi, việc kết thúc
chiến tranh phân chia lại khu vực ảnh
hưởng thế giới sau chiến tranh được đặt
ra và cần được giải quyết
Trước tình hình đó ba nguyên thủ các
cường quốc là Xta-lin (Liên Xô),
Ru-dơ-ven(Mĩ) và Sớc-sin(Anh) đã gặp gỡ
tại I-an-ta từ 4-11/2/ 1945
GV cho học sinh quan sát và giới thiệu
trong SGK: 3 nguyên thủ các cường
quốc tại Hội nghị I-an-ta
I-an-ta: là địa danh họp hội nghị thượng
đỉnh3 nước: liên Xô, Mĩ, Anh (tại Liên
Xô)
H Quan sát tranh, em có nhận xét gì về
thái độ của các nguyên thủ quốc gia?
H Em hãy cho biết hội nghị đã quyết
định những vấn đề quan trọng nào? hệ
quả của hội nghị I-an-ta?
Hội nghị đã thông qua những quyết
định quan trọng về khu vực ảnh hưởng
giữa 2 cường quốc: Liên Xô và Mĩ
*Châu Âu:
+ Liên Xô chiếm đóng và kiểm soát
Đông Đức và phía Đông Châu Âu
( Đông Âu)
Hs đọc thầm mục 1
HS theo dõi kiến thức SGK phát hiện và trả lời
Học sinh quan sát hình
22 và nêu ý kiến
- HS tìm tòi kiến thức trong sgk –trình bày
I Sự hình thành trật tự thế giới mới
* Hội nghị I-an-ta
- Thời gian: 4 -> 11/2/1945
- Thành phần; nguyên thủ các cường quốc: Liên
Xô, Mĩ, Anh
* Quyết định:
- Phân chia lại khu vực ảnh hưởng giữa 2 cường quốc Liên Xô và Mĩ
* Hệ quả
( Trật tự I-an-ta được hình thành
do Mĩ và Liên Xô đứng đầu mỗi cực.)
Trật tự thế giới mới 2 cực I-an-ta
Mĩ >< Liên Xô
Trang 3+ Tây Đức và Tây Âu thuộc phạm vi
ảnh hưởng của Mĩ, Anh
* Châu Á :
+ Duy trì nguyên trạng tại Mông cổ
+ Trả lại Liên Xô phía Nam đảo
Xa-kha-lin
+ Trả lại Trung Quốc, Mãn Châu, đài
Loan(trước đây Nhật chiếm đóng),
thành lập chính phủ liên hiệp dân tộc
gồm quốc dân Đảng và Đảng Cộng sản
+ Triều Tiên được cộng nhận là quốc
gia độc lập, nhưng tạm thời do Liên Xô
và Mĩ chia nhau kiểm soát, lấy vĩ tuyến
38o làm ranh giới
- Các vùng còn lại ở Châu Á: Đông
Nam Á và Nam Á vẫn thuộc phạm vi
ảnh hưởng của các nước phương Tây
GV giải thích thêm cho hs rõ khái
niệm: thế nào là trật tự thế giới 2 cực:
Những quyết định của hội nghị
I-an-ta đã trở thành những khuôn khổ của 1
trật tự Tg mới mà chủ yếu là ở 2 cực:
Mĩ và Liên Xô đứng đầu mỗi cực nên
người ta gọi là trật tự hai cực I-an-ta
* Tìm hiểu về sự thành lập Liên hợp
quốc ( 8P)
Gv: Trong hội nghi I-an-ta còn có 1
quyết định quan trọng khác là thành lập
1 tổ chức quốc tế mới là Liên hợp quốc
Gv: Giới thiệu hình 23 SGK: Một cuộc
họp của đại hội đồng Liên hợp quốc
H Em hãy cho biết nhiệm vụ chủ yếu
của LHQ là gì?
=> Duy trì hoà bình, an ninh TG
Phát triển mqh hữu nghị hợp tác quốc
tế về văn hoá, kinh tế
H Hãy dựa vào SGK và vốn hiểu biết
của mình, em hãy nêu những việc đã
làm được của Liên hợp quốc từ khi
thành lập cho đến nay?
=> Những việc làm của Liên hợp quốc
trong hơn 50 năm qua:
+ Duy trì hoà bình và an ninh thế giới
+ Đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân
và chủ nghĩa Apacthai
- Nghe
=> Rèn kĩ năng làm việc theo nhóm, liên hệ kiến thức lịch sử lớp 8, phát hiện, phân tích, quan sát, chỉ trên lược
đồ lịch sử sự phân chia
2 cực I- an- ta.
HS quan sát hình 23
Hs nêu nhiệm vụ chủ
- Hs liên hệ thực tế, nêu những việc đã làm được của Liên hợp quốc từ khi thành lập cho đến nay
II Sự thành lập Liên hợp quốc
* Nhiệm vụ:
- Duy trì hoà bình
và an ninh TG
- Phát triển mối quan hệ hữu nghị hợp tác quốc tế: kinh tế, văn hoá
Trang 4+ Giúp đỡ các nước phát triển kinh tế,
văn hoá.(Nhất là các nước ở Á, phi, Mĩ
La-tinh)
H Việt Nam ra nhập Liên hợp quốc
vào thời gian nào?
=> 9/1977, là thành viên thứ 149
H Em hãy nêu những việc làm của
Liên hợp quốc giúp đỡ Việt Nam mà
em biết?
GV: Trong hơn hai mươi năm qua,
Liên hợp quốc đã giúp đỡ Việt Nam
hàng trăm triệu đôla và cử nhiều
chuyên gia giúp Việt Nam xây dung đất
nước Tài trợ cho các dự án xóa đói
giảm nghèo, tài trợ cho các chương
trình phòng chống thiên tai như lũ lụt,
hạn hán, giúp đỡ thông tin và đào đạo
cán bộ trên các lĩnh vực y tế, giáo dục
chăm sóc bảo vệ bà mẹ trẻ em và kế
hoạch hoá gia đình, tạo điều kiện cho ta
nâng cao trình độ công nghệ và thúc
đẩy tiến bộ về khoa học–kỹ thuật , tài
trợ và giúp đỡ trong việc bảo tồn bảo
tồn di sản văn hóa vật thể và phi vật thể
,
Gv: minh hoạ thêm:
Chương trình phát triển của Liên hợp
quốc UNDP viện trợ khoảng 270 triệu
USD, quỹ nhi đồng Liên hợp quốc
UNICEF giúp khỏang 300triệu USD,
quĩ dân số Tg UNFPA 86 triệu USD
Cõu hỏi dành cho HS khá-giỏi
H Cho biết những hạn chế của hội
đồng bảo an LHQ?
* Tìm hiểu về chiến tranh lạnh ( 7P)
Gv yêu cầu học sinh đọc thầm SGk
H Hoàn cảnh nào Mĩ đề ra cuộc “
chiến tranh lạnh”?
=> Sau chiến tranh thế giới thứ 2 không
lâu hai cường quốc Mĩ và Liên xô đã
Hs suy nghĩ kết hợp dựa vào kênh chữ trong SGK trả lời
Hs nêu những việc làm của Liên hợp quốc giúp
đỡ Việt Nam
- Hs nghe
- HS bộc lộ quan điểm
cá nhân
=>Rèn kĩ năng quan sát tranh, tìm hiểu, liên
hệ kiến thức thực tế, phân tích rút ra sự kiện lịch sử.
HS tìm tòi, phát hiện kiến thức trong sgk – trình bày
III “Chiến tranh lạnh”
* Hoàn cảnh
Trang 5chuyển từ đồng minh chống phát xít
sang tình trạng mâu thuẫn đối đầu gay
gắt Đó chính là tình trạng chiến tranh
lạnh giữa 2 phe XHCN và TBCN kéo
dài phần lớn thời gian nửa sau thế kỉ
XX
H Em hiểu như thế nào về “chiến tranh
lạnh”?
H Hãy cho cô biết những biểu hiện của
“chiến tranh lạnh”?
=>Mĩ và các nước ĐQ chạy đua vũ
trang, thành lập các liên minh quân sự
và các căn cứ quân sự để chống Liên
Xô, các nước XHCN và phong trào đấu
tranh giải phóng dân tộc
Thực hiện bao vây, cấm vận kinh tế, cô
lập chính trị và hoạt động phá hoại
chống Liên Xô và các nước XHCN
=> TG luôn trong tình trạng căng
thẳng(nguy cơ bùng nổ cuộc chiến tranh
mới)
H Em hãy cho biết hậu quả của “chiến
tranh lạnh”?
* Tìm hiểu về thế giới sau "chiến
tranh lạnh" ( 8P)
Gv yêu cầu HS đọc mục IV
H Chiến tranh lạnh kết thúc vào thời
gian nào?
=> Tháng 12/1989 hai tổng thống Mĩ và
Liên Xô là Bu-sơ và Gooc-ba- chốp
cùng nhau tuyên bố chấm dứt chiến
tranh lạnh
H Sau chiến tranh lạnh, thế giới thay
đổi theo xu thế nào?
Tổ chức hoạt động thảo luận nhóm
( 5P)
Có ý kiến cho rằng: xu thế hợp tác vừa
là thời cơ, vừa là thách thức của các
dân tộc Em có đồng ý với ý kiến trên
không? Vì sao?
=>Thời cơ: có điều kiện hội nhập vào
nền kinh tế thế giới và khu vực; có điều
kiện rút ngắn khoảng cách với các nước
Hs nêu khái niệm
Hs nêu những biểu hiện của “chiến tranh lạnh”
Hs nêu hậu quả của chiến tranh lạnh
=>Rèn kĩ năng khai thác kênh chữ, liên hệ thực tế, phân tích rút
ra sự kiện lịch sử.
HS đọc mục IV
Hs nêu thời gian kết thúc chiến tranh lạnh
Hs nêu ý kiến
- Hs thảo luận 5 phút
- Đại diện trình bày
- Ý kiến phản hồi
- Sau chiến tranh
TG II, Mĩ và Liên
Xô đối đầu nhau
* Khái niệm :
SGK
* Biểu hiện
- Chạy đua vũ trang
- Thành lập các liên minh quân sự
- Tiến hành các cuộc chiến tranh khu vực
*Hậu quả
- Thế giới luôn trong tình trạng căng thẳng
IV.Thế giới sau
“chiến tranh lạnh”
-12/1989: chấm dứt chiến tranh lạnh
- Xu hướng phát triển của thế giới: hoà bình, ổn định, hợp tác và cùng phát triển kinh tế
Trang 6phát triển; áp dụng những thành tựu
KHKT vào sản xuất
Thách thức:Nếu không chớp thời cơ để
phát triển sẽ tụt hậu; hội nhập sẽ hoà
tan
GV liên hệ đến Việt Nam trong thời đại
ngày nay
GV: xu thế chung của thế giới ngày nay
là hoà bình, ổn định và hợp tác phát
triển
GV kết luận bài
- Hs nghe
=> Rèn kĩ năng khai thác kênh chữ, cập nhật thông tin về các
sự kiện lịch sử.
=> Hình thành cho học sinh năng lực: hợp tác, liên hệ kiến thức đó học để giải quyết vấn đề đặt ra.
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
1 Hãy khoanh tròn vào chữ cái trước câu trả lời đúng:
Câu 1: Tại sao gọi là "trật tự hai cực Ianta" ?
A Đại diện hai nước Liên Xô và Mĩ phân chia khu vực ảnh hưởng
B Tại Hội nghị Ianta, Liên Xô và Mĩ phân chia khu vực ảnh hưởng và đại diện cho hai phe
C Thế giới đă xăy ra nhiều cuộc xung đột ở Ianta
D Tất cả các lí do trên
Câu 2: Nhân vật nào không có mặt tại Hội nghị Ianta?
A Rudơven B Đờgôn C Xtalin D Sớcsin
Câu 3: Cuộc chiến tranh lạnh kết thúc đánh dấu bằng sự kiện
A Hiệp ước về hạn chế hệ thống pḥng chống tên lửa (ABM) năm 1972
B Định ước Henxinki năm 1975
C Cuộc gặp không chính thức giữa Busơ và Goocbachốp tại đảo Manta (12/1989)
D Hiệp định về một giải pháp toàn diện cho vấn đề Campuchia (10/1991)
2 Điền thời gian sao cho đúng với sự kiện.
1 Thành lập tổ chức Liên hợp quốc
2 Hội nghị I-an-ta khai mạc
3.Tổng thống Mĩ(Bu-sơ) và Liên Xô(Gooc-ba-chốp) tuyên bố chấm dứt
chiến tranh lạnh
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
- Liên hệ ảnh hưởng của tỡnh hỡnh quốc tế sau chiến tranh thế giới thứ hai đối với Việt Nam
HOẠT ĐỘNG 5: TÌM TÒI, MỞ RỘNG
- Liên hệ bài học thực tiễn cho Việt Nam trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện nay: những cơ hội và thách thức với nền sản xuất trong nước
* Hướng dẫn học bài ở nhà và chuẩn bị bài tiếp theo
- Học bài cũ, tập trả lời các câu hỏi trong SGK
Trang 7- Đọc và chuẩn bị bài: “Những thành tựu chủ yếu và ý nghĩa lịch sử của cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật”
- Sưu tầm tranh ảnh về những thành tựu của cuộc cách mạng KHKT
- Làm bài trong vở bài tập và tập bản đồ lịch sử