Giáo dục địa phương 6 chủ đề 8

- Nêu được các hoạt động trong khu bảo tồn thiên nhiên và các hành vi bị nghiêm cấm để bảo vệ đa dạng sinh học ở Quảng Trị.. Về phẩm chất: - Thể hiện hành động cụ thể để bảo vệ và bảo tồ

Tiết 31-34

CHỦ ĐỀ 8: ĐA DẠNG SINH HỌC VÀ BẢO VỆ ĐA DẠNG

SINH HỌC Ở QUẢNG TRỊ

I MỤC TIÊU

1 Về kiến thức

- Nêu được hiện trạng về đa dạng sinh học ở Quảng Trị

- Nêu được các nguyên nhân gây suy thoái đa dạng sinh học ở Quảng Trị

- Trình bày được các biện pháp bảo vệ và bảo tồn đa dạng sinh học ở địa phương

- Nêu được các hoạt động trong khu bảo tồn thiên nhiên và các hành vi bị nghiêm cấm để bảo vệ đa dạng sinh học ở Quảng Trị

- Giới thiệu được một số khu bảo tồn thiên nhiên ở Quảng Trị

2 Về năng lực:

Năng lực tự chủ và tự học

- Năng lực giao tiếp và hợp tác

- Năng lực tự giải quyết vấn đề và sáng tạo.tìm hiểu và xử lí thông tin…

3 Về phẩm chất:

- Thể hiện hành động cụ thể để bảo vệ và bảo tồn đa dạng sinh học trong đời sống và sản xuất nơi em ở

-Yêu thiên nhiên, quê hương, có ý thức, giữ gìn, bảo vệ đa dạng sinh học ở QT

- Xác định được trách nhiệm của mình với sinh vật Quảng Trị

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

– Kế hoạch dạy học và bài trình chiếu powerpoint

– Tư liệu học tập: tranh ảnh, phim tư liệu liên quan đến nội dung bài học

– Các phiếu học tập (phụ lục giáo án)

– Thiết bị công nghệ thông tin phụ trợ cho bài học

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

HOẠT ĐỘNG 1: Mở đầu

a Mục tiêu: Tạo tâm thế, huy động tri thức nền và xác định

vấn đề trọng tâm của bài học

b Nội dung:Xác định được đặc điểm nguyên nhân suy thoái,đa

dạng sinh học ở QT

c Sản phẩm: Nhận thức và thái độ học tập của HS, câu trả lời

của HS

d Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV –

HS

NỘI DUNG BÀI DẠY

Hãy kể tên các sinh vật ở địa

phương mà em biết và nêu môi

trường sống của chúng?

Bước 1: Chuyển giao

nhiệm vụ

- GV chuyển giao nhiệm vụ

Bước 2: HS trao đổi thảo

luận, thực hiện nhiệm vụ

- GV quan sát, gợi mở

- HS thực hiện nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo kết quả

và thảo luận

- HS báo cáo kết quả hoạt

động;

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ

sung câu trả lời của bạn

Bước 4: Đánh giá kết quả

thực hiện nhiệm vụ

GV nhận xét, đánh giá, bổ

sung, dẫn dắt vào bài

Quảng Trị là vùng có tính

đa dạng sinh học cao Hệ động, thực vật ở đây rất phong phú và đa dạng, trong

đó có nhiều loài quý hiếm, đặc hữu, có giá trị kinh tế cao và nhiều loài đang bị đe doạ tuyệt chủng

I.SỰ ĐA DẠNG CỦA SINH VẬT

Động vật

Động vật sống ở cạn của tỉnh Quảng Trị có nhiều loài khác nhau, bao gồm động vật có xương sống và động vật không xương

Loài

1600

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV chuyển giao nhiệm vụ

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- GV quan sát, gợi mở

- HS thực hiện nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

- HS báo cáo kết quả hoạt động;

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, dẫn dắt vào bài.

Động vật sống dưới nước có nhiều loài sống ở các vùng sinh thái khác nhau Đó là:

Vùng nước ngọt gồm có 36 loài, trong đó, họ cá chép có nhiều loài nhất với 18 loài, tiếp đến là họ cá rô (3 loài); động vật đáy có 23 loài giáp xác, thân mềm (cua, tôm, trai, ốc,…) Vùng triều cửa sông ven biển gồm có động vật nổi (các loài phù du); động vật đáy (sò, hầu, ốc đụn,…); san hô, khu hệ cá (vùng nước ven bờ Quảng Bình – Quảng Trị có đến 300 loài) Trong đó, có một số loài có giá trị kinh tế: cá đối, cá trỏng, cá vược, cá mú, cá song,…(1)

Vùng biển quanh đảo Cồn Cỏ đã xác định được 67 loài động vật phù du, 114 loài san hô Đây là khu vực sinh sản của nhiều loài thuỷ hải sản quý hiếm, có giá trị kinh tế cao và đặc hữu của vùng biển Trung Bộ, đồng thời là nơi bổ sung nguồn giống tự nhiên cho các vùng biển lân cận

Hình 8.1 Khu bảo tồn biển đảo Cồn Cỏ (Ảnh: Trịnh Hoàng Tân)

Quảng trị là tỉnh có nhiều loài động vật quý hiếm, tuy nhiên các loài này đang bị đe doạ cấp quốc gia và toàn cầu hoặc gần bị

đe doạ và loài có vùng phân bố hẹp, bao gồm các loài thú có: khỉ mặt đỏ, chà vá chân nâu, thỏ vằn, bò tót, báo lửa, báo hoa

mai,… Các loài chim: gà lôi lam mào trắng, trĩ sao, khướu mỏ dài,

… Các loài bò sát và ếch nhái: tắc kè, rồng đất,

IV Hướng dẫn tự học:

1.Bài cũ:Nêu một số động vật quý hiếm ở tỉnh QT? Cho ví dụ?

Khỉ vàng, khỉ mặt đỏ, khỉ đuôi lợn, voọc ngũ sắc; gà lôi lam; trĩ, sơn dương; cầy gấm; cầy vòi mốc

2.Bài mới: Thực vật và thảm thực vật.

Tìm một số tư liệu về thực vật và thảm thực vật ở tỉnh QT?

Chuyển sang tiết 2

HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH VỀ KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động 1:

a Mục tiêu: Xác định được những sinh trưởng về thực vật

b Nội dung: Phân biệt được sinh trưởng sơ cấp và sinh

trư-ởng thứ cấp

- Giải thích được sự hình thành vòng năm ở thực vật tỉnh Quảng Trị

c Sản phẩm học tập: HS tiếp thu về kiến thức để trả lời các

câu hỏi của HS

d Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS NỘI DUNG BÀI DẠY

Bước 1: Chuyển giao nhiệm

vụ

- GV chuyển giao nhiệm vụ:

Đại diện các nhóm (4 nhóm)

lên báo cáo dự án về Thực vật

tỉnh Quảng Trị?

- HS tiếp nhận nhiệm vụ

Bước 2: HS trao đổi thảo

luận, thực hiện nhiệm vụ

- Hs làm việc cá nhân, tham

gia trò chơi

Bước 3: Báo cáo kết quả

hoạt động và thảo luận

- HS trình bày sản phẩm

- GV gọi hs nhận xét, bổ sung

câu trả lời của bạn

Bước 4: Đánh giá kết quả

thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt

về kiến thức

1.Thực vật Thực vật ở Quảng Trị khá

đa dạng, có khoảng 2.152 loài, nhiều loài quý hiếm như thông nàng, trầu tiên thảo, lim xanh, gụ lau, cẩm lai, đẳng sâm, lát hoa,…

Tỉnh có 141 loài thực vật đặc hữu (gồm 72 loài đặc hữu Trung Bộ, 69 loài đặc hữu Việt Nam) Số loài đặc hữu trong hệ thực vật của tỉnh không cao bởi vị trí của Quảng Trị như một cầu nối trong luồng di cư Nam - Bắc

và ngược lại Tuy nhiên,

hệ thực vật Quảng Trị cũng có những nét đặc sắc riêng, có đến 24 loài đặc hữu Quảng Trị (đây là những loài chỉ phân

bố trong phạm vi Quảng Trị) 2.Thảm thực vật

Toàn bộ các loài thực vật khác nhau của một vùng rộng lớn được gọi chung là thảm thực vật, bao gồm thảm thực vật tự nhiên và thảm thực vật cây trồng.Thảm thực vật tự nhiên

có 2 kiểu chính: thảm thực vật nhiệt đới (nơi độ cao địa hình < 800 m) có kiểu rừng kín cây lá rộng thường xanh nhiệt đới mưa ẩm với diện tích

tương đối lớn, một số nơi còn mang tính chất nguyên sinh Rừng có các cây gỗ

ưu thế gồm thầu dầu, dẻ, long não, xoan, bồ hòn, trôm, Thảm thực vật á nhiệt đới (nơi

độ cao địa hình

> 800 m) chiếm ưu thế là các cây lá kim (thông nàng, thông tre, du sam),…

Hình 8.3 Thảm thực vật phong phú ở Rú Lịnh – huyện Vĩnh Linh

(Ảnh: Trịnh Hoàng Tân)

Ảnh đẹp thảm thực vật rêu phong

Khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa ở đâu Quảng Trị?

Khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa tọa lạc tại khu vực

phía Bắc của huyện Hướng Hóa là nơi bảo tồn nguồn tài nguyên thiên nhiên và hệ sinh học đa dạng Khu bảo tồn có vai trò quan trọng đối với bảo vệ hệ thống rừng phòng hộ đầu nguồn, bảo vệ

môi trường và điều chỉnh nguồn nước Bên cạnh đó, khu bảo tồn Bắc Hướng Hóa còn là địa điểm thu hút du khách tham

quan với khung cảnh thiên nhiên đẹp và hệ động vật đa dạng

Khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa

Khu bảo tồn đa dạng các loài chim

Đường mòn Hồ Chí Minh là mạng lưới giao thông quân sự chiến lược vận chuyển người và vũ khí từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam trong thời kháng chiến chống Mỹ Đường mòn Hồ Chí Minh còn được biết đến với tên đường Trường Sơn vì hệ thống giao thông này chạy dọc dãy Trường Sơn, đi qua các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên và một phần của 2 nước Lào, Campuchia Binh đoàn Trường Sơn (Đoàn 559) Quân đội nhân dân Việt Nam

là đơn vị triển khai các hoạt động quân sự, hậu cần để đảm bảo

sự thông suốt của hệ thống đường này.

Đường Trường Sơn hôm nay đi qua địa phận huyện Gio Linh (tỉnh Quảng Trị) tấp nập người đi

lại

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS dựa vào VB, đọc và trả lời các câu hỏi:

- HS tiếp nhận nhiệm vụ

Thực vật Động vật

Đa dạng sinh học

?

?

?

?

Bước 2: HS trao đi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- Gv quan sát, gợi mở

- HS suy nghĩ, lắng nghe, quan sát

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

- HS báo cáo kết quả thực hiện;

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại kiến

IV Hướng dẫn tự học:

1.Bài cũ: Nêu một số thảm thực vật,thực vật ở tỉnh Quảng Trị? 2.Bài mới:

Dựa vào biểu đồ hình 8.1 Số lượng loài của động vật sống trên cạn của tỉnh Quảng Trị và các thông tin, em hãy lấy ví dụ chứng

minh nhận định: tỉnh Quảng Trị có tính đa dạng sinh học cao

(theo theo gợi ý sau)

Chuyển sang tiết 3

Hoạt động 2: Khám phá văn bản

a Mục tiêu: Giúp HS hiểu về sự bảo tồn đa dạng sinh học ở

tỉnh QT?

b Nội dung: Giúp HS hiểu về công trình thủy điện,biến đổi

khí hậu,cháy rừng… đã phá vỡ hệ sinh thái tự nhiên

c Sản phẩm học tập: Câu trả lời bằng ngôn ngữ nói, PHT d.Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS NỘI DUNG BÀI DẠY Bước 1: Chuyển giao

nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS dựa vào VB,

đọc và trả lời các câu hỏi:

Những tác động đến sinh vật

như thế nào?

?Nguyên nhân nào dẫn về

việc lấn chiếm trái phép phá

rừng,đốt rừng…chăn thả gia

súc,

- HS tiếp nhận nhiệm vụ

Bước 2: HS trao đi thảo

II BẢO TỒN ĐA DẠNG SINH HỌC CỦA TỈNH

Trong những năm gần đây, tác động của người dân ở tỉnh Quảng Trị đến tài nguyên sinh vật ngày càng mạnh mẽ Hiện trạng di dân tự

do, lấn chiếm, phá rừng, đốt

luận, thực hiện nhiệm vụ

- Gv quan sát, gợi mở

- HS suy nghĩ, lắng nghe,

quan sát

Bước 3: Báo cáo kết quả và

thảo luận

- HS báo cáo kết quả thực

hiện;

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ

sung câu trả lời của bạn

Bước 4: Đánh giá kết quả

thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, đánh giá, bổ

sung, chốt lại kiến thức

rừng, chuyển đổi đất rừng tự nhiên thành đất sản xuất nông nghiệp, chăn thả gia súc; các hoạt động khai thác khoáng sản, xây dựng đường giao thông, các công trình thủy điện,…và ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, sạt lở đất, cháy rừng,… đã phá vỡ hệ sinh thái

tự nhiên, làm cho đa dạng sinh học bị suy giảm cả về số lượng và chất lượng.Bảo tồn

đa dạng sinh học là vấn đề cấp thiết, có vai trò vô cùng quan trọng đối với tự nhiên và người dân của Quảng Trị Tỉnh

đã luôn coi trọng, quan tâm và

đã thực hiện nhiều biện pháp

để bảo tồn đa dạng sinh học.Đó là tích cực trồng rừng, làm giàu rừng; bảo vệ rừng; thành lập các khu bảo tồn thiên nhiên, khu bảo vệ cảnh quan; cải thiện đời sống người dân, đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân về công tác bảo tồn đa dạng sinh học;…

Hình 8.5 Thảm thực vật vùng cửa sông (Ảnh: Trịnh Hoàng

Tân)

Hình 8.6 Vùng đệm khu bảo tồn thiên nhiên Đakrông (Ảnh:

Hồ Cầu)

IV Hướng dẫn tự học:

1.Bài cũ: Liệt kê các nguyên nhân gây suy thoái đa dạng sinh học ở

Quảng Trị (theo gợi ý sau)

2.Bài mới: Xem lại phần luyện tập và vận dụng trang 42,43.

Tiết 4

HOẠT ĐỘNG 4:LUYỆN TẬP - VẬN DỤNG

a Mục tiêu: Luyện tập -Vận dụng kiến thức đã học để giải bài

tập

b Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học để hỏi, trả lời và trao

đổi

c Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS

d Tổ chức thực hiện:

Dựa vào các thông tin dưới đây, hãy cho biết đâu là những hành vi bị nghiêm cấm trong bảo tồn đa dạng sinh học ở

Quảng Trị

1 Săn bắt, đánh bắt, khai thác loài hoang dã trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của khu bảo tồn

2 Chuyển đổi trái phép mục đích sử dụng đất trong khu bảo tồn

3 Điều tra, khảo sát, thăm dò, khai thác khoáng sản; chăn nuôi gia súc, gia cầm quy mô trang trại, nuôi trồng thuỷ sản quy

mô công nghiệp ở khu bảo tồn

4 Quảng cáo, tiếp thị, tiêu thụ trái phép sản phẩm có nguồn gốc từ loài thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ

5 Săn bắt, đánh bắt, khai thác bộ phận cơ thể, giết, tiêu thụ, vận chuyển, mua, bán trái phép loài thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ

6 Xây dựng công trình, nhà ở tại nơi được bảo vệ nghiêm ngặt của khu bảo tồn

7 Nhập khẩu, phát triển loài ngoại lai xâm hại

8 Tiếp cận trái phép nguồn gen thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ

?Liệt kê các việc nên làm và không nên trong công tác bảo

tồn đa dạng sinh học của người dân tại địa phương

Hoạt động nên làm Hoạt động không nên làm

Chọn một trong hai nhiệm vụ sau:

Nhiệm vụ 1 Xây dựng và thực hiện kế hoạch tuyên truyền “Cùng chung tay bảo tồn đa dạng sinh học ở Quảng Trị”

TÊN NHÓM:

Tên chủ đề tuyên truyền: .

Hình thức tuyên truyền: .

Kế hoạch thực hiện:

Mỗi nhóm xây dựng một kế hoạch về hoạt động tuyên truyền để bảo vệ đa dạng sinh học ở địa phương nơi em đang sống theo gợi ý sau

Nhiệm vụ 2 Sưu tầm tư liệu, tranh ảnh và giới thiệu về một số Khu bảo tồn thiên nhiên hoặc Khu bảo vệ cảnh quan mà em biết

IV Hướng dẫn tự học:

1.Bài cũ: Ôn tập lại sự đa dạng sinh học ở QT? Tìm hiểu một số 2.Bài mới: Ôn tập chuẩn bị thi học kỳ II

Họ và tên thành

Thời gian thực hiện

Sản phẩm

Nguồn lực hỗ trợ

Ngày soạn: 26/4/2023

Tiết 35

KIỂM TRA CUỐI KÌ II

I MỤC TIÊU

1 Về kiến thức

- Nêu được hiện trạng về đa dạng sinh học ở Quảng Trị

- Nêu được các nguyên nhân gây suy thoái đa dạng sinh học ở Quảng Trị

- Trình bày được các biện pháp bảo vệ và bảo tồn đa dạng sinh học ở địa phương

- Nêu được các hoạt động trong khu bảo tồn thiên nhiên và các hành vi bị nghiêm cấm để bảo vệ đa dạng sinh học ở Quảng Trị

- Giới thiệu được một số khu bảo tồn thiên nhiên ở Quảng Trị

2 Về năng lực:

Năng lực tự chủ và tự học

- Năng lực giao tiếp và hợp tác

- Năng lực tự giải quyết vấn đề và sáng tạo.tìm hiểu và xử lí thông tin…

3 Về phẩm chất:

-Yêu thiên nhiên, quê hương, có ý thức, giữ gìn, bảo vệ đa dạng sinh học ở QT

- Xác định được trách nhiệm của mình với sinh vật Quảng Trị

- Trung thực khi làm bài kiểm tra.

II HÌNH THỨC

Tự luận

III MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KỲ I

Chủ đề 8 Biết Thông hiểu Mức độ Vận dụng thấp Vận dụng cao

Đa dạng sinh học

ở Quảng Trị

1 câu (2 đ)

Nguyên nhân gây

suy thoái đa dạng

sinh học ở Quảng

Trị

1 câu (3 đ)

Biện pháp bảo vệ

và bảo tồn đa

dạng sinh học

1 câu (3 đ)

Các hoạt động

trong khu bảo tồn

thiên nhiên ở

1 câu (2 đ)

Quảng Trị

Số câu

ĐỀ KIỂM TRA

Câu 1: (2 điểm)

Em hãy nêu hiện trạng về sự đa dạng sinh học ở Quảng Trị?

Câu 2: (3 điểm)

Nêu được các nguyên nhân gây suy thoái đa dạng sinh học ở Quảng Trị

Câu 3: (3 điểm)

Trình bày được các biện pháp bảo vệ và bảo tồn đa dạng sinh học ở địa

phương.?

Câu 4: (2 điểm)

Em hãy kể tên các khu bảo tồn thiên nhiên ở Quảng Trị mà em biết? Nêu được

các hoạt động trong khu bảo tồn thiên nhiên ?

ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM

1

( 2 điểm)

- Quảng Trị là vùng có tính đa dạng sinh học cao

- Hệ động, thực vật ở đây rất phong phú và đa dạng, trong đó có nhiều loài quý hiếm, đặc hữu, có giá trị kinh tế cao

và nhiều loài đang bị đe doạ tuyệt chủng

1,0 1,0

2

( 3 điểm)

- Hiện trạng di dân tự do, lấn chiếm, phá rừng, đốt rừng, chuyển đổi đất rừng tự nhiên thành đất sản xuất nông nghiệp

- Chăn thả gia súc; các hoạt động khai thác khoáng sản, xây dựng đường giao thông, các công trình thủy điện,…

- Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, sạt lở đất, cháy rừng,… đã phá

vỡ hệ sinh thái tự nhiên, làm cho đa dạng sinh học bị suy giảm cả

về số lượng và chất lượng

1,0 1,0 1,0

3

(3 điểm)

Các biện pháp bảo vệ và bảo tồn đa dạng sinh học:

- Đó là tích cực trồng rừng, làm giàu rừng; bảo vệ rừng

- Thành lập các khu bảo tồn thiên nhiên, khu bảo vệ cảnh quan; cải thiện đời sống người dân

- Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân về công tác bảo tồn đa dạng sinh học…

1,0 1,0 1,0

4

(2điểm)

- Khu bảo tồn thiên nhiên Đakrông, khu bảo tồn Bắc Hướng Hóa, khu bảo tồn Cồn Cỏ

- Các hoạt động trong khu bảo tồn thiên nhiên:

+ Nghiên cứu khoa học;

+ Bảo vệ sự đa dạng loài và gen;

+ Duy trì các lợi ích về môi trường từ thiên nhiên;

+ Bảo vệ các cảnh quan đặc biệt về thiên nhiên và văn hoá;

+ Sử dụng cho du lịch và giải trí;

+ Giáo dục;

+ Sử dụng hợp lý các tài nguyên từ các hệ sinh thái tự nhiên;

1,0

0,25 0,25 0,25 0,25