Bài giảng du lịch có trách nhiệm bài 9

du lịch có trách nhiệm

BÀI 9 THỰC HÀNH TỐT DU LỊCH CÓ

TRÁCH NHIỆM ĐỐI VỚI CÁC ĐIỂM DI SẢN

VĂN HÓA TẠI VIỆT NAM

Nguồn ảnh: http://www.flickr.com/photos/triller/5057891609/

Những nội dung chính

Mục tiêu

Kết thúc bài học này, học viên có thể:

• Hiểu được các tác động tích cực và tiêu cực của du lịch đối với di sản

văn hóa và những lợi ích của du lịch có trách nhiệm

• Giải thích được tầm quan trọng của quy hoạch và quy định di sản văn

hóa

• Giải thích được làm thế nào để thu hút sự tham gia của các bên liên

quan vào quá trình quy hoạch và quản lý di sản

nhiệm các di sản văn hóa

• Giải thích được những điển hình tốt trong triển khai các chiến lược

giảm thiểu tác động của du lịch đối với các điểm di sản văn hóa

• Giải thích được các nguyên tắc chính trong phát triển các sản phẩm di

sản văn hóa có trách nhiệm

• Xác định được những điển hình tốt trong quản lý tài chính các điểm di

4 Bảo tồn di sản văn hóa và quản

lý tác động của du lịch

5 Phát triển sản phẩm di sản văn hóa có trách nhiệm

6 Tài chính bền vững cho quản lý sản di sản văn hóa

CHỦ ĐỀ 1 TỔNG QUAN VỀ DI SẢN

VĂN HÓA VÀ DU LỊCH Ở VIỆT NAM

BÀI 9 THỰC HÀNH TỐT DU LỊCH CÓ TRÁCH NHIỆM ĐỐI VỚI

CÁC ĐIỂM DI SẢN VĂN HÓA TẠI VIỆT NAM

Nguồn ảnh: http://www.flickr.com/photos/triller/5057891609/

Định nghĩa di sản văn hóa

Di sản - là một sự vật

được kế thừa từ quá khứ

và truyền lại cho các thế

UNESCO phân loại di sản văn hóa như thế nào

DI SẢN VĂN HÓA VẬT THỂ

Những biểu hiện vật chất hữu hình hoặc biểu

tượng về các giá trị văn hóa và truyền thống

DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ

Những biểu hiện phi vật chất, vô hình về các giá trị văn hóa và truyền thống của xã hội

Nguồn ảnh: http://en.wikipedia.org/wiki/File:%C4%90%E1%BB%93ng_K%E1%BB%B5_06.jpg http://en.wikipedia.org/wiki/File:National_Museum_Vietnamese_History_47_(cropped).jpg

Tầm quan trọng của di sản văn hóa

3% HÔN HỢP

Các di sản thế giới của Việt Nam

Trung tâm Hoàng thành Thăng Long

DI SẢN VĂN HÓA

DI SẢN TỰ NHIÊN

Nguồn ảnh: http://en.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%99i_An http://en.wikipedia.org/wiki/M%E1%BB%B9_S%C6%A1n http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Featured_picture_candidates/A_Busy_Ha_Long_Bay

http://en.wikipedia.org/wiki/File:Phongnha17.jpg http://en.wikipedia.org/wiki/File:Grave_khai_dinh.jpg

Số lượng các di sản văn hóa ở Việt Nam dựa

theo loại hình

Điểm di sản

văn hóa và lịch sử 51.20%

Điểm di sản

kiến trúc 44.20%

Khu khảo cổ 1.30%

Cảnh quan

đáng chú ý

3.30%

Các di sản của Việt Nam theo mức độ bảo vệ

Mối liên quan giữa di sản văn hóa và du lịch

hơn về mối quan

hệ với văn hóa

địa phương

trong suốt thập

kỉ qua…”

ỦY BAN DU LỊCH CHÂU ÂU:

Lịch sử và văn hóa ảnh

hưởng mạnh du khách khi lựa chọn điểm đến du lịch

(và chỉ 15% là không)

NiỀM TIN QUỐC GIA VỀ BẢO VỆ DI SẢN

57%

Du lịch văn hóa là gì?

Một hình thức du lịchkết nối với sự di chuyển của con ngườinhằm thỏa mãn các

động cơ về văn hóa

Nguồn ảnh: http://www.flickr.com/photos/shankbone/3269789156/ http://en.wikipedia.org/wiki/File:Thang_Long_Water_Puppet_Theatre2.JPG

http://www.flickr.com/photos/lawtonjm/4309006912/ http://en.wikipedia.org/wiki/File:Th%E1%BA%BF_Mi%E1%BA%BFu_(Hu%E1%BA%BF).jpg

Du lịch văn hóa chỉ là một trong rất nhiều

hình thức du lịch

Nguồn ảnh: http://en.wikipedia.org/wiki/File:Elephant_safari.jpg;http://pt.wikipedia.org/wiki/Ficheiro:Rafting_em_Brotas.jpg; https://www.flickr.com/photos/lukema/8385805896/; http://www.flickr.com/photos/sblackley/2987232840/; http://www.fotopedia.com/items/flickr-1254734424; https://www.flickr.com/photos/lukema/8385805896/; http://www.flickr.com/photos/vinothchandar/6099012489/

Du lịch tín ngưỡng

Du lịch công vụ

Du lịch văn hóa

Du lịch

đại trà

Du lịch mạo hiểm

Du lịch sinh thái

Các lợi ích của du lịch di sản văn hóa

Mang lại những trải

nghiệm về văn hóa và

cho phép trao đổi văn

hóa

Góp phần bảo vệ các di sản đã xây dựng

Ngành du lịch ở Việt Nam đang phát triển nhanh – các nhà quản lý di sản văn hóa có theo kịp hay không?

Liệu các điểm đến di sản của Việt Nam đang

đi đến tới hạn của sự phát triển?

HUẾ HỘI AN

VỊNH HẠ LONG

Sơ đồ khái niệm về các giai

đoạn phát triển của các điểm

di sản chính ở Việt Nam

Các thách thức đối với du lịch di sản văn hóa 1/2

http://www.clipartlab.com/clipart_preview/cl3-agriculture.php http://soundtrackforthepeople.wordpress.com/tag/marketing/

Các thách thức đối với du lịch di sản văn hóa 2/2

www.pixabay.com http://www.clipartheaven.com/show/clipart/international/people_-_cartoons/asian_farmer-gif.html

http://www.clker.com/clipart-14267.html

Du lịch có trách nhiệm: Xây dựng tương lai

bền vững cho các khu di sản văn hóa

Sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên một

cách tối ưu trong khi vẫn bảo tồn được các di sản thiên nhiên và đa dạng sinh

học

Tôn trọng và bảo tồn tính xác thực của các

giá trị văn hóa xã hội

bao gồm việc xây dựng và phục hồi các

di sản văn hóa và các giá trị truyền thống

Đảm bảo lợi ích kinh

tế khả thi, lâu dài cho

tất cả các bên liên quan bao gồm cả phân phối công bằng lợi ích

Cách tiếp cận của du lịch có trách nhiệm

DU LỊCH TRÁCH NHIỆM

Chúng ta phải chấp nhận rằng mọi quyết định và hành động chúng ta thực hiện trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta có một

đích Nó đòi hỏi hành động Và hành động

đó phải là điều tốt đẹp - dựa trên pháp

luật, đạo đức và luân

lý của chúng ta.

Nhiều trải nghiệm thú

vị hơn cho khách du

lịch

Các lợi ích của du lịch có trách nhiệm trong

quản lý điểm di sản văn hóa

Nguồn ảnh: http://www.fotosearch.com/photos-images/tour-guide.html http://www.restoration-people.com/restoration-people-news/

Pixabay, www.pixabay.com

Trao quyền cho cộng

đồng địa phương trong

Những nội dung chính áp dụng du lịch có trách

nhiệm trong quản lý điểm di sản văn hóa

Quy hoạch điểm di sản

văn hóa theo hướng bền

di sản văn hóa có trách nhiệm CHỦ ĐỀ 5

Thuyết minh và truyền

thông có trách nhiệm các giá

CHỦ ĐỀ 2 QUY HOẠCH ĐIỂM DI SẢN

VĂN HÓA THEO HƯỚNG BỀN VỮNG

BÀI 9 THỰC HÀNH TỐT DU LỊCH CÓ TRÁCH NHIỆM ĐỐI VỚI

CÁC ĐIỂM DI SẢN VĂN HÓA TẠI VIỆT NAM

Nguồn ảnh: http://en.wikipedia.org/wiki/File:Ngomon2.jpg

Vấn đề là gì?

• Các kế hoạch bảo tồn di sản văn

hóa thường không được xây

dựng hoặc không rõ ràng

• Các quy hoạch di sản văn hóa

thường không có sự phối hợp

và không lồng ghép với các lĩnh

vực khác

• Các kế hoạch tăng trưởng kinh

tế thường được ưu tiên hơn là

các kế hoạch bảo tồn di sản

Nguồn ảnh: http://www.flickr.com/photos/marfis75/404887342/

Vai trò và tầm quan trọng của các kế hoạch

quản lý điểm di sản văn hóa

thuyết minh một cách liên tục

của di sản qua việc mang đến lượng du khách

đủ để đáp ứng các yêu cầu về lợi nhuận

– Duy trì sự hài hòa và thống nhất của điểm di sản

– Bảo tồn các giá trị văn hóa trọng điểm của điểm

di sản

– Xác định các vấn đề về quản lý

– Thúc đẩy vai trò của các bên liên quan để xây

dựng một chiến lược quản lý cho phép điểm di

sản đáp ứng hiệu quả các loại thách thức khác

• Tính khả thi về tàichính

• Sự tham gia củacác bên liên quan

• Quản lý các tác

động tiêu cực

Lợi ích của việc quy hoạch di sản văn hóa tuân theo

các nguyên tắc du lịch có trách nhiệm

Giảm các tác động đối với môi

trường địa phương và nâng cao

chất lượng cuộc sống của

người dân địa phương

Đảm bảo tốt hơn cho hoạt

động của các điểm di sản văn

hóa đáp ứng được các cơ hội

và xu hướng thị trường

Đảm bảo các loại hình du lịch được phát triển đem lại thu nhập cho người dân địa phương và bảo vệ các lợi ích

Đảm bảo các điểm di sản văn hóa đạt được các tiêu chuẩn và mục tiêu về pháp lý, xã hội, và

kinh doanh

Tạo thêm cơ hội và quyền hạn tham gia cho các bên liên quan khi thông tin về phát triển điểm

văn hóa di sản

QUY HOẠCH

ĐIỂM DI SẢN

VĂN HÓA

1 Được định hướng bởi một

kế hoạch quản

lý điểm di sản văn hóa toàn diện

2 Có sự tham gia và xây dựng các mối quan hệ cộng tác

3 Áp dụng phương pháp tiếp cận liên ngành và theo khu vực

Các nguyên tắc thực hành tốt trong quy hoạch

điểm di sản văn hóa có trách nhiệm

Nguyên tắc 1 Định hướng theo một kế hoạch

quản lý điểm di sản văn hóa toàn diện

• Các điểm di sản văn hóa được quy

hoạch tốt có thể thúc đẩy đầu tư và

tăng trưởng

• Sự phát triển này sẽ không thể đạt

được thông qua quy hoạch truyền

thống và thiếu sự phối hợp

• Quy hoạch điểm di sản văn hóa có sự lồng ghép giúp

quản lý các nhu cầu khác nhau bằng cách liên kết

việc bảo tồn di sản văn hóa với phát triển môi trường

và kinh tế xã hội

Nguồn ảnh: http://www.flickr.com/photos/33151788@N04/4556006631/

Thực hành tốt du lịch có trách nhiệm trong xây dựng quy hoạch điểm di sản văn hóa

lịch di sản văn hóa

dục, lao động, và tài nguyên thiên nhiên

Có sự tham gia

và có tính toàn

bộ

Có sự tham gia của các bên liên quan và cần tính đến cộng đồng

địa phương cũng như các hộ nghèo Chia sẻ công bằng các lợi ích

kinh tế

Các bước chính trong áp dụng kế hoạch

quản lý tích hợp điểm di sản văn hóa

CHUẨN BỊ KẾ HOẠCH ĐIỂM

DI SẢN VĂN HÓA

CHỈNH SỬA – ÁP DỤNG

KIỂM TRA – GIÁM

SÁT

cấu trúc của bản kế hoạch

Các thành phần quan trọng của một kế hoạch

quản lý tích hợp điểm di sản văn hóa

đối với điểm di sản: tầm nhìn tổng thể và các mục tiêu chung cho toàn vùng,

lĩnh vực hành động, mục tiêu, chiến lược, các quy trình thủ tục, cơ cấu tổ chức

Bảo tồn các giá trị phi vật thể

Đặt ra quy định đối với việc xây dựng mới trong khu

vực điểm di sản và ứng dụng thận trọng các công trình cho mục đích sử dụng mới

Kiểm soát các phương tiện đi lại Khả năng di chuyển / dễ tiếp cận trong khu vực văn hóa đối với các thế hệ / nhóm xã hội

An ninh cho các công trình xây dựng Cải thiện không gian nơi công cộng Bản sắc văn hóa cho cộng đồng Thuyết minh di sản một cách chân thực (bao gồm truyền thông và tiếp thị)

Sự thích ứng của di sản văn hóa với các nhu cầu về môi trường Cải thiện khu vực giải trí và cây xanh trong khu phố cổ

Các điều kiện thời tiết đặc biệt Phong hóa cấu trúc đô thị lịch sử

hóa vật thể đối với

các yêu cầu về môi

trường và giảm

thiểu các tác động

tiêu cực.

Ế Việc làm trong các trung tâm văn

hóa/ cho người dân Sức sống và khả năng tồn tại (sự hòa trộn các hoạt động kinh tế; sự phối hợp các cửa hàng, cửa hiệu) Khả năng tiếp cận

Tổng quan các nhu cầu địa phương

Các biển hiệu thương mại ở nơi công cộng

Cân bằng hoạt động du lịch với nhu cầu của người dân

Quy hoạch cơ sở trong thực tiễn hiệu quả:

Hiến chương ICOMOS

1 Bảo tồn trước hết cần mang lại cho các thành viên cộng đồng và du khách những trải nghiệm

có trách nhiệm và sự hiểu biết về di sản cũng

vào quy hoạch bảo tồn và du

lịch.

2

Mối quan hệ giữa các điểm di sản và du lịch

mang tính động và có thể dẫn đến các xung đột

giá trị Điều này cần được quản lý theo cách

bền vững cho các thế hệ hiện tại và trong

tồn cần mang lại lợi ích cho

cộng đồng địa phương.

3 Việc bảo tồn và quy hoạch du lịch cho các điểm

di sản cần đảm bảo rằng trải nghiệm của du

Các chương trình xúc tiến du

lịch cần bảo vệ và tăng

cường các đặc tính riêng của di sản văn hóa và thiên nhiên.

Sử dụng phương pháp PUP trong quy hoạch

điểm di sản văn hóa

• Quá trình tham vấn với sự tham gia tích cực của các bên liên quan

• Kiến thức rộng, chuyên môn vững, kỹ năng quản lý

sự tham gia của các chuyên gia mang đến nhiều yếu

Giai đoạn 3 Viết báo cáo kế hoạch quản lý du lịch

Giai đoạn 1 Chuẩn bị lập kế hoạch

• Thuyết trình và phỏng vấn ban đầu của các bên liên quan

Giai đoạn 2 Lập kế hoạch cho điểm di sản

Giai đoạn 3 Viết báo cáo kế hoạch quản lý

Nguyên tắc 2 Có sự tham gia và hợp tác trong

quy hoạch điểm di sản văn hóa

• Quy hoạch điểm di sản văn hóa thường liên quan đến các bên khác nhau từ cấp địa phương đến cấp quốc tế

• Tuy nhiên mỗi bên liên quan thường có mục tiêu khác nhau

• Sự tham gia công bằng và rộng rãi vào quy hoạch

điểm di sản văn hóa đảm bảo đạt được tất cả các mục

tiêu và ít thấy ảnh hưởng của các tác động tiêu cực

Lĩnh vực quan tâm của các bên liên quan trong quy hoạch điểm di sản văn hóa

Cộng đồng

Phát triển kinh tế Các cơ sở vật chất vui chơi giải trí

Bảo tồn các giá trị xã hội

Ngành du lịch

Hạ tầng cơ sở du lịch

Cơ sở vật chất cho du khách

Thuyết minh di sản Lợi nhuận

Các nhà quản lý điểm di sản

Bảo vệ các điểm di sản Quản lý cơ sở vật chất Quản lý du khách

Xây dựng dựa trên điểm mạnh của

các bên liên quan

CHÍNH PHỦ: Cung cấp hạ tầng cơ sở cho các

điểm đến, an toàn và an ninh cho du khách, các

chính sách thuận lợi và các kế hoạch thúc đẩy phát

triển kinh tế xã hội, nắm bắt và quản lý doanh thu,

DÂN ĐỊA PHƯƠNG: Ảnh hưởng tới các quyết

định về quản lý và sử dụng điểm di sản, việc làm /

nguồn nhân lực tại điểm di sản, hoạt động của các

doanh nghiệp du lịch hoặc văn hóa, đóng góp vào

nghiên cứu di sản văn hóa, quy hoạch và phát

triển, các đại sứ văn hóa và tình nguyện viên

CÁC CƠ QUAN PHÁT TRIỂN: Hỗ trợ kỹ thuật

để phát triển vật chất, hỗ trợ tài chính cho việc

khôi phục / nghiên cứu, xây dựng năng lực di sản

văn hóa.

LĨNH VỰC THAM GIA CỦA CÁC BÊN LIÊN QUAN ĐỂ XEM XÉT QUY

HOẠCH

Lợi ích của sự hợp tác và tham gia rộng rãi

của các bên liên quan

• Tiết kiệm thời gian và tiền bạc

• Giảm tình trạng trì hoãn và bị kìm hãm trong pháttriển di sản

• Gạn lọc các giá trị tôn giáo và văn hóa và giúp xác

định các lĩnh vực có vấn đề

• Mang lại những đóng góp liên quan đến các điều kiện

và tiêu chuẩn mong muốn

• Thúc đẩy việc cung cấp các nguồn lực về nhân sự vàtài chính để hỗ trợ phát triển các điểm di sản văn hóa

Lời khuyên để có được sự tham gia của các bên liên

quan trong quy hoạch điểm di sản văn hóa

Lôi kéo các bên liênquan sớm tham giavào quá trình (đặc biệttrong quá trình lập sơ

đồ văn hóa và xácđịnh các lựa chọn phát

triển du lịch)

Khuyến khích hợp tácrộng rãi thông qua mộtban chỉ đạo đa phươngtham gia tích cực vàoviệc thiết lập các mụctiêu quy hoạch, mục tiêu,chiến lược và các hoạt

động

Thúc đẩy sự đóng góp liêntục của các bên liên quanvào quy hoạch và phát triểnthông qua các cuộc họpthường xuyên, công khai

và qua các hội thảo, diễn

đàn

tác giữa cộng đồng và chuyên gia để xây dựng năng lực, các chương trình trao đổi nhận thức và thông tin

Pháp luật

Chính sách của

cơ quan, các chiến lược Quy hoạch vùng, quy hoạch quản lý trên quy

Nguyên tắc 3 Áp dụng phương pháp tiếp cận vùng

đa ngành trong quy hoạch điểm di sản văn hóa

• Kế hoạch này sẽ không bền

vững nếu nó không phù hợp

với quy hoạch và chính sách ở

cấp cao hơn có liên quan

• Xem xét các thỏa thuận chính

thức của pháp luật trong việc

di sản văn hóa phù hợp tại đây

Áp dụng phương pháp tiếp cận vùng trong

quy hoạch và quản lý điểm di sản văn hóa

• Các điểm di sản văn hóa bị ảnh hưởng

bởi các quyết định, hoạt động và bên

ngoài

• Kế hoạch quản lý điểm di sản văn hóa

phải xem xét đến các tác động bên

ngoài ranh giới của nó

quyền khác quản lý các khu vực bên

ngoài

lập kế hoạch quản lý điểm di sản văn

hóa là nhằm mục đích xây dựng mô

hình phát triển bền vững

Nguồn ảnh Pixabay, www.pixabay.com

3 vấn đề trọng tâm trong phối hợp khu vực

Phối hợp hoặc liên kết kế hoạch quản lý điểm di sản văn hóa với quá trình phát triển của địa phương và các hoạt động của cơ quan, tổ chức khác trong khu vực

Trong kế hoạch quản lý

điểm di sản văn hóa phải

xác định và giải quyết các nguyện vọng và nhu cầu của cộng đồng địa phương xung quanh các điểm di sản văn hóa (cũng như những người sống trong đó)

Kết hợp các bên liên quan trong quy hoạch điểm di sản văn hóa và sử dụng tương thích, trong các chươngtrình giáo dục, diễn giải vàcác chương trình có sự thamgia của cộng đồng