LỜI MỞ ĐẦUKinh tế Việt Nam đang trên đà hồi phục sau cuộc khủng khoảng tài chínhdiễn ra trên toàn thế giới trong năm 2008.Với những chính sách kinh tế vĩ mô củaChính phủ các ngành kinh t
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Kinh tế Việt Nam đang trên đà hồi phục sau cuộc khủng khoảng tài chínhdiễn ra trên toàn thế giới trong năm 2008.Với những chính sách kinh tế vĩ mô củaChính phủ các ngành kinh tế trong nước đang có những cơ hội mới để phát triển Vận tải là một ngành kinh tế có nhiều cơ hội với lượng hàng hóa lưu thông lớn,ngày càng phong phú và đa dạng.Nắm bắt được cơ hội đó, công ty cổ phần vận tảithủy I với thế mạnh là một trong những đơn vị vận tải đường thủy có uy tín lâu năm
đã tiến hành nhiều hoạt động sản xuất kinh doanh mới, mở rộng địa bàn hoạtđộng Bên cạnh đó cũng đòi hỏi công tác quản lý nói chung và công tác kế toán nóiriêng phải liên tục được nâng cao và dần hoàn thiện Bởi lẽ hạch toán kế toán là mộtcông cụ quan trọng trong quản lý kinh tế - tài chính,có vai trò tích cực trong điềuhành và kiểm soát các hoạt động kinh tế Hoạt động kế toán gắn liền với các hoạtđộng kinh tế tài chính, đảm bảo hệ thống thông tin cho việc ra các quyết định củanhà quản trị, lập dự toán thu nhập… Từ đó có thể thấy, công tác kế toán có vai tròquan trọng trong việc thực hiện các mục tiêu trên; tổ chức công tác kế toán tốt gópphần đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra đúng kế hoạch,tránh ứđọng vốn với các chi phí phát sinh không cần thiết
Với mục đích đi sâu vào tìm hiểu công tác tổ chức quản lý và tổ chức kế toáncủa Công ty cổ phần vận tải thủy I trong thời gian thực tập ,giúp em có những hiểubiết về tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của một công ty,về hoạt động kinhdoanh và về tổ chức công tác hạch toán kế toán
Báo cáo thực tập tổng hợp của em ngoài phần Mở đầu và phần Kết luận được chia làm 3 phần :
Phần I : Tổng quan về hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty cổ phần vận tải thủy I
Phần II : Tổ chức công tác kế toán tại Công ty cổ phần vận tải thủy I
Phần III : Một số đánh giá về hoạt động sản xuất kinh doanh và tổ chức hạch toán kế toán tại Công ty cổ phần vận tải thủy I
Em xin cảm ơn PGS.TS Nguyễn Minh Phương đã hướng dẫn, chỉ bảo tận tìnhgiúp em hoàn thành tốt báo cáo thực tập tổng hợp này
Trang 2PHẦN 1 TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA
CÔNG TY VẬN TẢI THỦY I 1.1 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÔNG
TY VẬN TẢI THỦY I
Công ty vận tải thủy I được hình thành và phát triển gắn liền với sự phát triểncủa đất nước ta Trước năm 1962,ở miền Bắc tồn tại một số công ty vận tải đườngsông : Đường sông Hà Nội; Đường sông Hải Dương; Đường sông Ninh Bình Cáccông ty này đều thuộc Cục đường sông miền Bắc quản lý.Tuy nhiên do tồn tại nhiềucông ty gây khó khăn cho việc quản lý điều hành,đặc biệt lúc giặc Mỹ leo thangđánh phá miền Bắc.Trước tình hình đó,để thống nhất trong quản lý và điều kiệnchiến tranh ngày 20/9/1962 Cục đường sông miền Bắc ra Quyết định số1024/QĐ/LĐ-TL thành lập Công ty vận tải Sông Hồng bao gồm các đơn vị kể trên
và một số chi nhánh ở các tỉnh,trụ sở của công ty đặt tại 78 Bạch Đằng – Hà Nội.Nhiệm vụ chủ yếu của công ty lúc đó là vận tải đường sông các mặt hàng chủyếu:than,cát,muối,lương thực giữa các vùng Hải Phòng,Quảng Ninh,TuyênQuang,Việt Trì,Hà Bắc
Do trong điều kiện đất nước có chiến tranh,cho nên cơ sở vật chất của công tylúc đó còn rất sơ sài,nơi làm việc đều là nhà cấp bốn,phương tiện vật chất chủ yếu làcác sàn gỗ và tàu kéo do Liên Xô giúp đỡ
Giai đoạn thành lập đến năm 1967
Trong giai đoạn này có sự thay đổi lớn đối với công ty đó là năm 1965 Mỹ leothang đánh phá miền Bắc,Công ty vận tải Sông Hồng đổi tên thành Công ty vận tải
204 nhiệm và nhận thêm nhiệm vụ mới là vận chuyển lương thực cho Liên khu Vphạm vi hoạt động từ Bến Thủy trở ra Do nhiệm vụ đặt ra cho công ty trong thời
kỳ này vì vậy công ty đã được tăng cường thêm một số phương tiện,số đội tàu hoạtđộng gồm 5 đội trong đó có 4 đội tàu kéo và một đội tàu tự hành
Từ năm 1967 đến năm 1968
Do chiến tranh ác liệt,Cục đường sông phân chia phương tiện của công ty thànhcác xí nghiệp :
Trang 3 Xí nghiệp vận tải đường sông 201 đóng tại Ninh Bình
Xí nghiệp đường sông 208 đóng tại Hải Phòng
Xí nghiệp đường sông 204 đóng tại Hà Nội
Cũng do chiến tranh ác liệt,để đảm bảo phương tiện và tiếp tục thực hiện nhiệm
vụ vận tải cơ sở vật chất của xí nghiệp bị phân tán đều tới các địa phương : MạoKhê (Quảng Ninh), Kinh Môn (Hải Dương),Ninh Phúc (Hà Tây)
Giai đoạn sau năm 1983 : đất nước hòa bình,các hoạt động của công ty dần dần
ổn định;đất nước chuyển sang nền kinh tế thị trường,để hoạt động sản xuất kinhdoanh có hiệu quả Công ty vận tải đường sông 204 đổi thành công ty vận tải đườngsông I.Công ty đã mở rộng phạm vi hoạt động trên nhiều tỉnh thành ở cả ba miềnBắc -Trung -Nam ,đầu tư mua sắm nhiều phương tiện vận tải hiện đại với trọng tảilớn : đoàn đẩy trọng tải 2000 tấn ,tàu đẩy 275 mã lực (viết tắt CV), sà lan 500 tấn,cabin nâng hạ bằng thủy lực lái bằng điện (lớn nhất ngành đường sông Việt Nam) Mởrộng thêm lĩnh vực hoạt động : sửa chữa tàu,đóng tàu,kinh doanh xi măng nhưngchủ yếu là vận tải
Để hoạt động trong điều kiện cạnh tranh của nền kinh tế thị trường,công ty đãkhai thác và vận chuyển thêm một số mặt hàng khác như:clinhker,ximăng,container,thiết bị và một số mặt hàng khác
Tháng 6/1999 đổi tên thành Công ty vận tải thủy I
Công ty vận tải thủy I là một đơn vị hạch toán độc lập,trực thuộc Tổng công tyđường sông Miên Bắc – Bộ giao thông vận tải với các đơn vị thành viên :
Xí nghiệp sửa chữa tàu sông Hà Nội,trụ sở chính đặt tại Thanh Trì – Hà Nội
Xí nghiệp sửa chữa tàu sông Mạo Khê (Quảng Ninh)
Xí nghiệp sửa chữa tàu sông Thượng Trà trụ sở tại Kinh Môn (Hải Hưng)
Xí nghiệp vật tư,vận tải vật liệu xây dựng tại 78 Bạch Đằng – Hà Nội
Đến tháng 6/2002 Cảng Hòa Bình được sáp nhập vào công ty
Năm 2005 đổi tên thành công ty cổ phần vận tải thủy I trực thuộc Tổng công tyđường sông Miền Bắc Ngày 24 tháng 1 năm 2007 Thủ tướng chính phủ ký quyếtđịnh số 12/2007/QĐ-TTg chuyển Tổng công ty đường sông Miền Bắc sang hoạtđộng theo mô hình công ty mẹ thành Tổng công ty vận tải thủy-Bộ GTVT.Tên mớicủa công ty là :
Trang 4CÔNG TY CỔ PHẦN VẬN TẢI THỦY I – TỔNG CÔNG TY VẬN TẢI
(BỘ GTVT)
Trụ sở chính : 78 phố Lãng Yên – quận Hai Bà Trưng – thành phố Hà Nội
1.2 ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN VẬN TẢI THỦY I
1.2.1 CHỨC NĂNG CỦA CÔNG TY
Chức năng chính của công ty là vận tải hàng hóa,vật tư cho các cá nhân và tổchức có nhu cầu vận chuyển thuê,nhằm phục vụ nhu cầu sản xuất công nôngnghiệp,xây dựng cơ bản và phù hợp với nhu cầu tiêu dùng của nhân dân,phù hợpvới chức năng của Nhà nước giao cho và theo quy định của pháp luật.Bên cạnhchức năng cơ bản này,công ty còn có chức năng thực hiện các hoạt động sản xuấtlớn,nhỏ và bảo dưỡng định kỳ đối với phương tiện vận tải của công ty nhằm nângcao năng suất phương tiện
Làm đại lý cho công ty xi măng Chinfon,hoạt động này là hoạt động thươngmại thực hiện liên doanh liên kết với các đơn vị vận tải khác
1.2.2.NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA CÔNG TY
Vận chuyển và bốc xếp hàng rời,hàng bao,hàng siêu trường,siêutrọng,container trên tất cả các tuyến sông phía Bắc và các tuyến sông trên đồngbằng Sông Cửu Long theo phương thức từ kho đến kho
Tổ chức vận chuyển liên tuyến Bắc Nam và làm đại lý tài biển
Trục vớt,nạo vét luồng lạch,khai thác cát vàng cát đen,tôn tạo san lấp mặt bằngdọc theo các tuyến sông và vùng ven biển,xây dựng các công trình vừa và nhỏ.Đại lý xi măng Chinfon và kinh doanh các loại vật liệu xây dựng
Thực hiện một số hoạt động trước vận tải,nghiên cứu thị trường các loại sảnphẩm hàng hóa để khi có hợp đồng vận chuyển về hàng hóa đó mà bên thuê chưa cónguồn hàng,thì công ty căn cứ vào nghiên cứu trên sẽ tìm ra nguồn hàng rẻ nhất đểmua và vận chuyển tới kho cho khách hàng
Đóng mới và sửa chữa các loại tàu và sà lan đáp ứng đầy đủ thiết bị đồng bộmáy và phụ tùng máy thủy,hệ thống trục,chân vịt,hệ thống khí nâng hạ cabin bằngthủy lực,các thiết bị an toàn phù hợp với các loại tàu chạy tốc độ cao
Trang 5Sửa chữa các loại xe máy,ô tô , làm đại lý dầu nhờn
Đúc kim loại và làm các công việc cơ khí,gia công cốp pha,các loại kết cấu xâydựng bằng kim loại,sửa chữa và làm mới các thiết bị xếp dỡ
Qua các nội dung hoạt động trên ta thấy công ty cổ phần vận tải thủy I là mộtđơn vị kinh doanh tổng hợp,hoạt động vận tải,bên cạnh đó công ty còn có các hoạtđộng khác nhằm phục vụ hoạt động vận tải đây là một sự kết hợp hợp lý phù hợpvới cơ chế thị trường giúp cho công ty hoạt động có hiệu quả hơn,tăng ngân sáchcho Nhà nước và đảm bảo thu nhập cho cán bộ nhân viên
1.2.3 ĐẶC ĐIỂM VỀ DÂY CHUYỂN CÔNG NGHỆ VÀ QUY TRÌNH VẬN CHUYỂN
*Đặc điểm về dây chuyền công nghệ :
Hiện nay công ty có một số lượng phương tiện vận tải thủy lớn bao gồm : 60tàu 8280CV,hơn 400 sà lan và đội ngũ thuyền viên giàu kinh nghiệm trong lĩnh vựcvận tải thủy Ngoài việc thực hiện tốt chế độ kiểm tra bảo quản sử dụng phươngtiện công ty đã tích cực thực hiện chương trình nâng chất lượng sửa chữa,hiện đạihóa phương tiện vận tải và đổi mới cơ cấu đội tàu
Về cơ cấu đội tàu : hiện nay công ty đã hoàn thành đóng mới đoàn tàu 2000tấn,1 tàu sà lan đẩy 275 CV , 350 CV và 4 sà lan 500 tấn cabin nâng hạ bằng thủylực ,lái bằng điện,1 sà lan tự hành 820 tấn được trang bị máy đo độ sâu,4 sà lan 400tấn , hoán cải 1 sà lan tự hành 240 tấn Đặc biệt 3 tàu tự hành 600 tấn có tốc độ cao
và triển khai đóng tàu đẩy chân vịt xoay chương tình hộ trợ khoa học công nghệ của
Bộ giao thông vận tải
Trang 6*Đặc điểm về quy trình vận chuyển
Sơ đồ 1.1 Quy trình vận chuyển tổng quát của công ty cổ phần vận tải thủy I
Quy trình vận chuyển bao gồm hai thao tác cơ bản là : khâu bốc xếp và thao tácchở hàng
Khâu xếp – dỡ : Bao gồm các khâu bốc hàng lên phương tiện tại cảng đi và
Dỡ hàngtại cảngđến
Chạyrỗng vềbến đỗ
Bốc hànglên trêntàu
Trang 7CÔNG TY CỔ PHẦN VẬN TẢI THỦY I
Chú thích: Điều hành trực tiếp :
Giám sát qua lại :
Sơ đồ 1.2: Sơ đồ tổ chức quản lý của công ty
*Hội đồng quản trị :
BAN GIÁM ĐỐC
Xí nghiệp Mạo Khê
Chi nhánh Việt Trì
Chi nhánh Hải Phòng
Trung tâm cơ khí
TT dịch vụ vật tư tổng hợpCảng Hòa Bình
Phòng tài chính kế toán
Phòng kỹ thuật vật tư
Phòng kinh doanh xi măng
Phòng kinh doanh vận tải
Phòng tổ chức nhân chính Chi nhánh Quảng Ninh
Chi nhánh Hải Dương
Trang 8Là cơ quan có đầy đủ quyền hạn để thực hiện các quyền nhân danh Công tynhư : Bổ nhiệm,miễn nhiệm các thành viên Ban giám đốc và Kế toán trưởng củacông ty ; giám sát hoạt động của Ban giám đốc và cán bộ quản lý ;xác định mục tiêuhoạt động và mục tiêu chiến lược,các giải pháp phát triển thị trường,kế hoạch tàichính năm trên cơ sở nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông
*Ban giám đốc :
Điều hành công việc kinh doanh hàng ngày của công ty ;tổ chức thực hiện cácquyết định của Hội đồng quản trị;tổ chức thực hiện các kế hoạch kinh doanh vàphương án đầu tư của Công ty;kiến nghị phương án cơ cấu tổ chức,quy chế quản lýnội bộ Công ty ;tuyển dụng lao động ;kiến nghị phương án trả cổ tức hoặc xử lý lỗtrong kinh doanh ;chịu sự giám sát của Hội đồng quản trị và chịu trách nhiệm trướchội đồng quản trị và trước pháp luật về việc thực hiện các quyền và nhiệm vụ đượcgiao
*Ban kiểm soát :
Là những người thay mặt Hội đồng quản trị để kiểm soát mọi hoạt động kinhdoanh ,quản trị và điều hành của Công ty;kiểm tra tính hợp lý,hợp pháp,tính trungthực và mức độ cẩn trọng trong quản lý điều hành hoạt động kinh doanh,trong tổchức công tác kế toán ,thống kê và lập báo cáo tài chính ;kiến nghị Hội đồng quảntrị các biện pháp sửa đổi bổ sung ,cải tiến cơ cấu tổ chức quản lý ,điều hành hoạtđộng kinh doanh của công ty
Nhiệm kỳ của Ban kiểm soát là 5 năm,số lượng thành viên là 3 người vàTrưởng ban kiểm soát có trách nhiệm phân công các thành viên còn lại phụ tráchtừng loại công việc kiểm soát
*Phòng tổ chức nhân chính : do sự sát nhập phòng tổ chức lao động tiền
lương,phòng y tế,phòng bảo vệ ,phòng cơ giới thành phòng tổ chức nhân chính.Làđơn vị tham mưu,giúp việc cho ban giám đốc công ty trong các lĩnh vực công tác:Củng cố hoàn thiện bộ máy sản xuất kinh doanh của công ty : xây dựng và triểnkhai thực hiện kế hoạch lao động về tiền lương,bảo hộ lao động và vệ sinh côngnghiệp hàng năm,bảo đảm cân đối giữa các khối vận tải-công nghiệp và các hoạt
Trang 9động SXKD khác,đáp ứng yêu cầu phát triển của công ty
Quản lý và thực hiện chế độ chính sách của nhà nước đối với người lao độngtrong thời gian làm việc tại công ty
Quản lý con dấu và công tác văn thư lưu trữ,in ấn tài liệu và duy trì thông tinnội bộ
Bảo vệ trật tự an toàn và chăm lo sức khỏe,môi trường làm việc cho CBCNVkhu vực văn phòng công ty
Quản lý xe con công tác và tài sản của công ty
*Phòng kỹ thuật- vật tư :
a.Chức năng :
Là phòng tham mưu cho Hội đồng quản trị và Ban giám đốc công ty về quản lý
kỹ thuật của đội tàu;quản lý,sử dụng,cấp phát vật tư,phụ tùng nhiên liệu… cho độitàu của công ty theo đúng định mức kỹ thuật
Trực tiếp quản lý,kiểm tra và đôn đốc thực hiện các tiêu chuẩn,quy trình,quyphạm kỹ thuật,bảo quản,bảo dưỡng,sửa chữa,phục vụ khai thác kinh doanh đạt hiệuquả cao nhất;chỉ đạo và quản lý công tác vật tư cho đội tàu của công ty,tham mưucho Hội đồng quản trị và Ban giám đốc về công tác đóng mới đội tàu của công tyđảm bảo đúng phương án đã duyệt
Tư vấn cho các đơn vị trực thuộc trong công tác kỹ thuật, bảo quản,bảodưỡng,sửa chữa phục vụ khai thác kinh doanh đạt hiệu quả cao nhất;trong công tácquản lý,cấp phát vật tư và đóng mới
b.Nhiệm vụ :
Về công tác kỹ thuật :
Trực tiếp xây dựng các định mức tiêu hao nhiên liệu,vật tư,phụ tùng cho cáctàu và ô tô do công ty quản lý;theo dõi định mức nhiên liệu,phụ tùng vật tư,thườngxuyên điều chỉnh định mức cho phù hợp với thực tế đang sử dụng
Lập và thực hiện kế hoạch sữa chữa,bảo dưỡng và cung ứng vật tư cho các tàunhằm đảm bảo đội tàu do công ty quản lý khai thác hoạt động liên tục,hạn chế tốithiểu các sự cố kỹ thuật cũng như lãng phí vật tư,nhiên liệu nhằm kinh doanh có
Trang 10hiệu quả
Thừa ủy quyền của Giám đốc công ty trong quan hệ với các cơ quan đăng kiểm
để nhận kế hoạch sửa chữa,bảo dưỡng,cung ứng cho các tàu theo đúng yêu cầu của
cơ quan đăng kiểm;theo dõi đánh giá trình độ kỹ thuật,quản lý kỹ thuật của đội ngũthuyền viên,cập nhật các kiến thức và quy định mới về tiêu chuẩn kỹ thuật cho độingũ thuyền viên
Nghiên cứu phổ biến và tiếp cận các tiến bộ khao học kỹ thuật trong sản xuất;tập hợp,theo dõi các sáng kiến cải tiến kỹ thuật trong các tàu,các phòng nghiệp vụ
và các đơn vị trực thuộc trong công ty,tham gia đề nghị bổ sung,thay thế các trangthiết bị vật tư phụ tùng theo quy trình công nghệ phù hợp với tiến bộ kỹ thuật
Đào tạo nâng cao trình độ của cán bộ kỹ thuật,đội ngũ thuyền viên về quản lýkhai thác kỹ thuật;tư vấn cho các đơn vị trực thuộc về công tác kỹ thuật và côngnghệ
Về công tác vật tư :
Trực tiếp xây dựng nội quy ,quy chế,quy trình quản lý,cấp phát nhiên liệu,vật
tư phụ tùng,nhiên liệu….cho các đội tàu của công ty;lập kế hoạch cung ứng vậttư,phụ tùng nhiên liệu cho đội tàu
Trực tiếp theo dõi và kiểm tra quản lý vật tư,phụ tùng,nhiên liệu theo định mứcquy định;kiểm tra việc sử dụng vật tư,phụ tùng đã cấp,từ đó đánh giá,đề xuất cácphương án cải tiến trong công tác vật tư đảm bảo sản xuất kinh doanh có hiệu quả cao.Tìm kiếm thị trường cung cấp để tham mưu cho Ban giám đốc trong việc kýkết các hợp đồng cung ứng vật tư;theo dõi định mức tiêu hao vật tư từ đó điều chỉnhđịnh mức cho phù hợp
Tổ chức cung ứng vật tư,phụ tùng,nhiên liệu cho các tàu theo kế hoạch,đề xuấtgiái quyết vật tư còn tồn đọng hoặc đã qua sử dụng theo định kỳ;tư vấn cho các đơn
vị trực thuộc trong công tác quản lý,cấp phát sử dụng vật tư
Tham mưu cho Ban giám đốc về phương án ,chủng loại tàu cần đóng và giáthành đóng mới tàu; chủ động tìm các đối tác cung ứng vật tư thiết bị,phụ tùng đểtham mưu cho Hội đồng quản trị và Ban giám đốc trong công tác đóng mới; tham
Trang 11gia giám sát ,theo dõi thi công trên cơ sở các thiết kế đã được duyệt,tổ chức nghiệmthu tàu đóng mới theo quy trình,quy phạm của Nhà nước và cơ quan có thẩm quyền.
*Phòng tài chính-kế toán :
a Chức năng:
là phòng tham mưu cho Hội đồng quản trị và Ban giám đốc trong lĩnh vực tàichính,tổ chức công tác kế toán và nghiệp vụ kế toán của toàn công ty đảm bảo đúngquy định của Nhà nước
Thông qua hoạt động quản lý,kiểm tra và hướng dẫn các đơn vị trực thuộc công
ty triển khai thực hiện các công tác nêu trên
Thực hiện nghiên cứu tham mưu cho lãnh đạo công ty về kinh doanh tàichính,tham gia thị trường chứng khoán,tìm kiếm và huy động vốn trong và ngoàinước để kinh doanh
Bảo quản các tài liệu ,báo cáo liên quan đến hoạt động tài chính của côngty,cung cấp số liệu,tài liệu cho các cơ quan có thẩm quyền theo quy định hiện hành;nghiên cứu tổng hợp các kiến nghị của các đơn vị trực thuộc về chế độ chính sáchtài chính cho phù hợp với đặc thù hoạt động của công ty
Về công tác hạch toán kinh doanh : làm tham mưu cho Ban giám đốc trongviệc chi tiêu văn phòng,quản lý các quỹ tập trung và hạch toán tổng hợp vè tài chínhcủa các đơn vị trực thuộc :
Thực hiện nghiệp vụ tài chính kế toán đối với việc kinh doanh của công ty;tổ
Trang 12chức theo dõi các nghiệp vụ tài chính và đề xuất với Hội đồng quản trị,Ban giámđốc các biện pháp quản lý tài chính đối với văn phòng công ty và các đơn vị trựcthuộc theo đúng chế độ Nhà nước hiện hành
Phố biến và hướng dẫn thực hiện các chế độ tài chính-kế toán đối với cán bộnghiệp vụ và các phòng ban,đơn vị trực thuộc công ty.Thực hiện việc kiểm tra côngtác hạch toán kế toán,quản lý tài chính của các đơn vị trực thuộc công ty theo định
kỳ và theo yêu cầu đột xuất
Về công tác tài chính : tổ chức huy động vốn,quản lý phần vốn góp của công tytại các đơn vị thành viên ;
Trực tiếp dự thảo quy chế quản lý tài chính đối với các đơn vị trực thuộc,báocáo Ban giám đốc xem xét trước khi trình Hội đồng quản trị phê duyệt
Trực tiếp theo dõi việc thực hiện quy chế quản lý tài chính đối với các đơn
vị trực thuộc
Huy động nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi của một số đơn vị trực thuộc để bổsung nguồn vốn cho các đơn vị trực thuộc tạm thời thiếu vốn ngắn hạn bổ sung vốnkinh doanh.Thẩm định phương án kinh doanh của các đơn vị vay vốn
Huy động vốn,điều động tài sản trong nội bộ công ty
*Phòng kinh doanh vận tải :
a Chức năng :
Là phòng tham mưu cho Hội đồng quản trị và Ban giám đốc về lĩnh vực quản
lý ,điều hành khai thác đội tàu của công ty
Thừa lệnh Giám đốc trong việc hướng dẫn,theo dõi,kiểm tra và đôn đốc các tàucủa công ty trong việc thực hiện quản lý,điều hành đội tàu theo định hướng pháttriển đội tàu của công ty
Tham mưu cho các đơn vị trực thuộc trong việc quản lý điều hành khai thác vàphát triển đội tàu của đơn vị theo định hướng phát triển của toàn công ty
b Nhiệm vụ :
Về công tác quản lý đội tàu :xây dựng phương án quản lý điều hành kinh doanhvận tải và phát triển đội tàu theo định hướng của công ty;đề xuất các chế độ,biện
Trang 13pháp nhằm đảm bảo cho đội tàu hoạt động có hiệu quả.Tổ chức quan lý kinh doanhđội tàu của công ty
Trực tiếp hướng dẫn,kiểm tra đôn đốc các thuyền trưởng trong việc quản lý,điều hành khai thác,kinh doanh đội tàu
Tư vấn cho các đơn vị trực thuộc trong công ty trong công tác quản lý ,điềuhành kinh doanh vận tải và phát triển đội tàu
Về công tác khai thác đội tàu :
Tham mưu cho Ban giám đốc trong việc thương lượng,ký kết các hợp đòng vềkhai thác tàu của công ty
Nghiên cứu và mở rộng thị trường dịch vụ vận tải.Tư vấn cho các đơn vị trựcthuộc công ty trong công tác khai thác tàu
*Phòng kinh doanh xi măng : kinh doanh xi măng chinfon,tiếp thị và khai
thác nhu cầu xi măng trên thị trường
Tham mưu cho Ban giám đốc công ty trong việc ký kết các hợp đồng có liênquan,tìm kiếm nguồn cung cấp và phát triển thị trường kinh doanh hiện có
Tư vấn cho các đơn vị trực thuộc trong việc bảo quản ,tiếp thị,phát triển thịtrường xi măng …
*Các thành tích đã đạt được của Công ty cổ phần vận tải thủy I
Công ty cổ phần vận tải thủy I là đơn vị Trung ương đóng trên địa bàn thànhphố Hà Nội nên được sự quan tâm của các cấp ủy chính quyền địa phương và nhiềuđồng chí lãnh đạo Đảng,Nhà nước và Bộ giao thông vận tải
Hàng năn ngoài nhiệm vụ sản xuất kinh doanh chăm lo cho đời sống CBCNVCông ty còn hoàn thành nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước,nghĩa vụ quân sự với địaphương,công tác phòng chống bão lụt,tích cực các hoạt động xã hội ,chăm sóc bà
mẹ Việt Nam anh hùng …
Trải qua hơn 40 năm hoạt động Công ty đã được Nhà nước tặng thưởng nhiềuHuân Huy chương và Bằng lao động sáng tạo :
1 Huân chương lao động Hạng Nhất
3 Huân chương lao động Hạng Nhì
Trang 14 14 Huân chương lao động Hạng Ba
Năm 2002-2003 công ty được tặng cờ luân lưu của Chính Phủ
Năm 2002 Uỷ ban Nhân dân Thành phố Hà Nội có quyết định khen thưởng
“Giám đốc doanh nghiệp giỏi năm 2002”
Và nhiều bằng khen,Giấy khen lao động sáng tạo của Tổng Liên đoàn LaoĐộng Việt Nam,Bộ GTVT,Tổng công ty đường sông Miền Bắc cho các cá nhân cóthành tích xuất sắc trong lao động sản xuất
1.4 TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH VÀ KẾT QUẢ KINH DOANH CỦA CÔNG TY
Kinh tế thế giới năm 2009 đã dần thoát khỏi,nền kinh tế Việt Nam đang trên đàhồi phục,chính vì vậy mà trong năm 2009 này tình hình sản xuất kinh doanh đã cónhiều dấu hiệu khả quan hơn so với năm 2008.Cụ thể :
Bảng 1.1 Một số chỉ tiêu phản ánh hiệu quả kinh doanh của công ty
Đơn vị tính : triệu đồng
2007
Năm 2008
Năm 2009
Năm 2008 so với 2007
năm 2009 so với 2007
Doanh thu HDKD 1.435.559 2.212.888 2.324.696 777329 54.15 889.137 61.64 Chi phí HDKD
1.311.061 2.213.249 2.243.881 902.188 68.81 932820 71.15Lợi nhuận thuần HDKD
(Nguồn : Phòng tài chính -kế toán )
Qua bảng tổng hợp tình hình kinh doanh của công ty trong 3 năm từ năm 2007đến năm 2009 , ta thấy :
Công ty vẫn đang làm ăn có hiệu quả Mặc dù trong năm 2008 là năm cónhiều biến động kinh tế lớn nhưng kế hoạch sản xuất kinh doanh của công ty vẫn
Trang 15được đảm bảo Đời sống của cán bộ công nhân viên vẫn được đảm bảo : công ănviệc làm và có thu nhập Bước sang năm 2009 tình hình kinh tế thế giới nói chung
và kinh tế Việt Nam nói riêng đã có nhiều khởi sắc Điều này đã tác động đến hoạtđộng sản xuất kinh doanh của công ty doanh thu tăng so với năm 2007 và năm 2008
; thu nhập của người lao động được cải thiện ở mức 3.5 triệu đồng /người/tháng(tăng 40% so với năm 2007) Có được điều này là sự cố gắng nỗ lực của toàn thểcán bộ công nhân viên trong công ty ;sự giúp đỡ từ các gói kích thích của Chínhphủ mà tình hình sản xuất kinh doanh của công ty ngày một khả quan hơn
1.5 XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA CÔNG TY TRONG NHỮNG NĂM TIẾP THEO
Trong những năm tiếp theo,tình hình kinh tế thế giới diễn ra hết sức khó khănphức tạp và khó lường : nền kinh tế dần thoát khỏi cuốc khủng hoảng tài chính tíndụng Trong nước,mặc dù kinh tế cũng đạt những mức tăng trưởng nhất định ,tuynhiên có nhiều biến động với tình hình lạm phát tăng cao ……
Trước tình hình đó,Công ty cổ phần vận tải thủy I đã nhận được sự chỉ đạo quantâm về mọi mặt của Tổng công ty vận tải (Bộ GTVT),sự giúp đỡ của các đơn vị thànhviên liên quan trong Tổng công ty;sự đoàn kết nhất trí trong Hội đồng quản trị,tập thểBan giám đốc và toàn thể CBCNV vì mục tiêu phát triển của công ty :
Phát triển đội tàu vận tải thủy nội địa bảo đảm đủ số lượng, chủng loại, cótính năng kỹ thuật cao, phù hợp với điều kiện luồng lạch từng vùng lãnh thổ nhằmthỏa mãn nhu cầu vận tải hàng hóa, hành khách
Nâng cao tốc độ chạy tàu, rút ngắn thời gian quay vòng để có thể cạnh tranhlành mạnh với các phương thức vận tải khác
Trang bị hiện đại đối với tàu hàng; tàu khách đảm bảo an toàn, nâng caonăng suất vận tải và ngăn ngừa ô nhiễm nguồn nước
Phát triển nguồn nhân lực theo hướng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộquản lý, thuyền viên để nâng cao hiệu quả quản lý, kinh doanh, mở rộng hoạt độngdịch vụ vận tải đường thủy nội địa và xuất khẩu thuyền viên
Phấn đấu tất cả các đơn vị thành viên trong công ty đều kinh doanh hiệu quả,
Trang 16có lãi Tăng cường tiết kiệm chi phí ,nâng cao hiệu quả công tác quản lý Xây dựng
và chuẩn hóa môi trường và văn hóa làm việc chuyên nghiệp trong toàn công ty
Đảm bảo đủ việc làm,cải thiện và nâng cao đời sống vật chất tinh thần chongười lao động trong toàn công ty ,góp phần thực hiện công tác bảo đảm an sinh xãhội do Chính phủ và Tổng công ty phát động
Cụ thể như sau : Phát triển đội tàu vận tải đủ năng lực đảm nhận khối lượngvận tải của ngành đường sông (năm 2010 khối lượng hàng hóa dự kiến đạt được là
35 triệu tấn); Nâng cao năng suất, chất lượng và trẻ hóa đội tàu theo từng giai đoạnquy hoạch; Cơ cấu đội tàu vận tải hàng đế năm 2015: Sà lan hàng khô chiếm 35%,
sà lan hàng lỏng chiếm 2%, tàu tự hành hàng khô chiếm 60%, tàu tự hành hàng lỏngchiếm 3%; phấn đấu giữ mức thu nhập của người lao động lên 3,5 triệu đồng/người/tháng …
Trang 17PHẦN 2
TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN
VẬN TẢI THỦY I
2.1 ĐẶC ĐIỂM VỀ TỔ CHỨC BỘ MÁY KẾ TOÁN CỦA CÔNG TY
Hiện nay,Công ty cổ phần vận tải thủy I áp dụng hình thức kế toán theo mô hình
kế toán tập trung Đây là một hình thức mà đơn vị kế toán chỉ mở một bộ sổ kế toán,một bộ máy kế toán để thực hiện tất cả các giai đoạn hạch toán ở mọi phần hành
Bộ máy kế toán trong Phòng tài chính-kế toán của Công ty gồm 8 người , trong đó :Stt Trình độ chuyên môn Số lượng (người)
Bảng 2.1 : Cơ cấu lao động trong phòng kế toán
Đội ngũ nhân viên trong phòng được đào tạo chủ yếu từ các trường : Đại họckinh tế quốc dân;Đại học Hàng hải và một số trường Cao đẳng,Trung cấp khác…được tổ chức cụ thể như sau :
Trang 18Sơ đồ 2.1: Bộ máy kế toán
Trang 19chức sản xuất, kinh doanh theo yêu cầu tồn tại và phát triển cảu công ty.Tổ chức ghichép tính toán và phản ánh chính xác,trung thực,kịp thời ,đầy đủ toàn bộ tài sản vàphân tích kết quả sản xuất kinh doanh của Công ty.Xác định và phản ánh chính xáckịp thời,đúng chế độ,kết quả kiểm kê tài sản hàng kỳ.Đề xuất xử lý các khoản haohụt,mất mát,hư hỏng (nếu có) Xét duyệt các báo cáo kế toán,thống kê và báo cáotài chính của các đơn vị phụ thuộc Lập ,tổng hợp đầy đủ và gửi đúng hạn báo cáo
kế toán,thống kê và quyết toán tài chính của công ty theo chế độ quy định.Tổ chứckiểm tra kế toán trong nội bộ công ty và các đơn vị phụ thuộc (nếu có).Nghiên cứucác chế độ chính sách trong lĩnh vực thuế ,tài chính,thống kê,luật doanh nghiệp củaNhà nước có liên quan đến hoạt động của công ty nhằm đưa ra cách thực hiện phùhợp.Tổ chức phổ biến hướng dẫn kịp thời các chế độ ,thể lệ tài chính,kế toán,thống
kê hiện hành cho cấp dưới và các bộ phận có liên quan.Tổ chức bảo quản ,lưu trữcác tài liệu kế toán,giữ bí mật các tài liệu và số liệu kế toán của công ty.Chịu tráchnhiệm về số liệu báo cáo tài chính kế toán trước Hội đồng quản trị ,Ban giám đốc vàcác cơ quan hữu trách.Theo dõi phản ánh đúng tình hình tài chính của công ty.Cónhiệm vụ tổ chức bộ máy kế toán luôn đảm bảo gọn nhẹ và hoạt động có hiệu quả
Kế toán tổng hợp :
Có nhiệm vụ thu chi và quản lý theo dõi các phần hạch toán tổng hợp chi phísản xuất và tính giá thành vận tải.Kiểm tra giám sát các công việc của các kế toánviên phụ trách các phần hành kế toán thực hiện.Thay mặt kế toán trưởng xét duyệtcác báo cáo kế toán,thống kê và báo cáo tài chính của các đơn vị trực thuộc Lập,tổng hợp đầy đủ ,đúng hạn báo cáo kế toán,thống kê và quyết toán tài chính củacông ty theo đúng chế độ quy định.Thay mặt cho kế toán trưởng,tổ chức ,phổ biến
và hướng dẫn kịp thời các chế độ,thể lệ tài chính,kế toán,thống kê hiện hành chocấp dưới và các bộ phận có liên quan Thay mặt cho Kế toán trưởng, tổ chức bảoquản lưu trữ các tài liệu kế toán.Thay mặt cho Kế toán trưởng,giải thích một số sốliệu báo cáo tài chính kế toán trước Ban giám đốc,Hội đồng quản trị và cơ quan hữutrách khi cần thiết
Bộ phận Kế toán BHXH kiêm phải thu phải trả khác :
Theo dõi và lập bảng tính và phân bổ,hạch toán các khoản BHXH,BHYT,
Trang 20KPCĐ (nếu có) phải nộp và đã nộp.Theo dõi các khoản có tính chất phi hàng hóa và
có tính vãng lai như phải trả tiền phạt,tiền bồi thường cho đơn vị khác,phải trả thunhập cho các cổ đông.Lưu trữ,bảo quản tài liệu kế toán,bảo mật số liệu kếtoán.Chấp hành lệnh điều động ,chỉ đạo của Kế toán trưởng,Kế toán tổng hợp (trongquyền hạn quy định).Báo cáo tình hình công việc được giao cho Kế toán trưởng và
Kế toán tổng hợp.Các vấn đề liên quan khác chỉ báo cáo với Ban lãnh đạo của công
ty hoặc với các bộ phận khác khi có lệnh của Ban giám đốc
Bộ phận Kế toán tiền mặt và TSCĐ :
Lập chứng từ thanh toán trên cơ sở kiểm tra tính hợp lý,hợp lệ của chứng từgốc và các chứng từ khác có liên quan theo quy định (bao gồm các loại thanh toán-tiền mặt,không dùng tiền mặt và tín dụng).Nhập liệu vào hệ thống,xử lý,theodõi ,quản lý và báo cáo mọi phát sinh, biến động,hiện hữu của vốn bằng tiền trongphạm vi được giao theo chế độ báo cáo hiện hành hoặc theo yêu cầu của Ban giámđốc.Quản lý việc tạm ứng và thanh toán tạm ứng theo từng đối tượng.Thông quacông tác tổng hợp,phát hiện những điểm không phù hợp trong hạch toán,quảnlý,kiểm soát chứng từ báo cáo hoặc đề xuất hướng xử lý phù hợp
Theo dõi và lập chứng từ tăng giảm,hiện hữu của TSCĐ ,sửa chữa và chi phísửa chữa trong phạm vi được giao.Tính toán khấu hao theo chế độ hiện hành.Pháthiện tình trạng và mức độ hư hỏng (nếu có) đề xuất mua sắm mới và sửa chữa khicần thiết.Nhập liệu vào hệ thống và xử lý số liệu nhập xuất.Lưu trữ,bảo quản tài liệu
kế toán,bảo mật số liệu kế toán.Chấp hành lệnh điều động,chỉ đạo của Kế toántrưởng và Kế toán tổng hợp (trong thẩm quyền quy định )
Bộ phận Kế toán công nợ ,thuế và tiền lương :
Viết hóa đơn GTGT xuất giao hàng,cùng kế toán vật tư,hàng hóa,thànhphẩm,kế toán thanh toán đối chiếu các khoản công nợ phát sinh.Kiểm tra tính hợplý,hợp lệ của các phát sinh này.Theo dõi hợp đồng,lập biên bản thanh lý hợp đồngcủa những hợp đồng đã ký kết.Báo cáo tình hình công nợ định kỳ hoặc thời điểmtheo chế độ báo cáo hiện hành hoặc theo yêu cầu của Ban giám đốc.Lập biên bảnđối chiếu công nợ khi có yêu cầu vào cuối mỗi kỳ kế toán.Lưu trữ, bảo quản chứng
Trang 21từ kế toán,bảo mật số liệu kế toán.Lập tờ khai thuế GTGT hàng tháng cho cácnghiệp vụ phát sinh,kiểm tra va theo dõi tờ khai thuế GTGT hàng tháng của các đơn
vị trực thuộc từ đó lên tờ khai thuế GTGT tổng hợp cho toàn công ty.Chấp hànhlệnh điều động của Kế toán trưởng và Kế toán tổng hợp (trong quyền hạn) Theo dõitình hình phát sinh công nợ rong phạm vi quản lý quy định,chi tiết cho từng đốitượng.Phát hiện những bất hợp lý,mất cân đối,các hiện tượng nợ đọng,không có khảnăng thu hồi báo cáo Kế toán trưởng và Ban giám đốc để có biện pháp xử lý.Đồngthời kiểm tra các tài liệu tính lương bảng kê sản lượng,ngày công,đơn giá vậnchuyển.Đối chiếu số liệu với bảng lương,lập bảng phân bổ và hạch toán chi phí tiềnlương
Bộ phận Kế toán doanh thu,tạm ứng và hoàn tạm ứng :
Theo dõi doanh thu bán hàng toàn công ty,lập bảng kê bán ra theo mẫu báocáo.Quản lý việc tạm ứng và thanh toán tạm ứng theo từng đối tượng.Lưu trữ vàbảo quản chứng từ kế toán ,bảo mật số liệu kế toán
Thủ quỹ :
Thực hiện việc chi,thu tiền mặt theo chứng từ thu- chi do phòng phát hành theoquy định.Quản lý tiền mặt tại quỹ,đảm bảo an toàn tiền.Kiểm quỹ và lập báo cáokiểm quỹ theo định kỳ.Phát lương hàng tháng theo bảng lương cho từng bộphận.Rút hoặc nộp tiền qua ngân hàng khi có yêu cầu .Chấp hành lệnh điềuđộng,chỉ đạo của Kế toán trưởng và Kế toán tổng hợp Theo dõi doanh thu bánhàng toàn công ty,lập bảng kê bán ra theo biểu mẫu.Lưu trữ,bảo quản chứng từ kếtoán,bảo mật số liệu kế toán
2.2.VẬN DỤNG CHẾ ĐỘ KẾ TOÁN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬN TẢI THỦY
2.2.1 HÌNH THỨC HẠCH TOÁN KẾ TOÁN ÁP DỤNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬN TẢI THỦY I
Xuất phát từ đặc điểm tổ chức quản lý sản xuất kinh doanh và yêu cầu hạch
toán tại đơn vị mà hiện nay Công ty áp dụng hình thức sổ kế toán : Chứng từ ghi sổ
với hệ thống sổ sách sự dụng tương đối phù hợp với chế độ kế toán do Bộ tài chính
Trang 22ban hành
Hệ thống sổ công ty sử dụng bao gồm : sổ tổng hợp và sổ chi tiết.Trong đó sổtổng hợp bao gồm : chứng từ ghi sổ, sổ đăng kí chứng từ ghi sổ,sổ cái.Sổ chi tiếtgồm : sổ ,thẻ kế toán chi tiết
Chứng từ ghi sổ : dùng để phản ánh các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong kỳ
Sổ đăng ký chứng từ ghi sổ : dùng để phản ánh chứng từ ghi sổ theo trình tựthời gian,số hiệu lập chứng từ và ngày tháng lập chứng từ ghi sổ
Sổ Cái : dùng để ghi chép các nghiệp vụ kinh tế tài chính phát sinh trong từng
kỳ và trong một niên độ kế toán theo các tài khoản được quy định trong chế độ tàikhoản kế toán áp dụng cho doanh nghiệp
Sổ kế toán được mở vào đầu kỳ kế toán năm.Giám đốc và kế toán trưởng kýduyệt vào sổ kế toán chính thức sau khi in ra từ máy vi tính.Việc ghi sổ được căn cứvào chứng từ đã kiểm tra đảm bảo quy định về chứng từ kế toán,chứng từ hợppháp,hợp lý.Cuối kỳ kế toán thực hiện khóa sổ kế toán trước khi lập báo cáo tàichính,trong trường hợp kiểm kê hoặc các trường hợp khác theo quy định của phápluật.Trong trường hợp phát hiện ra sai sót trước khi nộp báo cáo tài chính năm cho
cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thì tiến hành sửa trực tiếp vào sổ kế toán đó củanăm đó.Trường hợp phát hiện sai sót sau khi báo cáo tài chính năm được nộp cho
cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thì tiến hành sửa trực tiếp vào sổ kế toán của nămphát hiện ra sai sót (ghi chú vào dòng cuối của sổ kế toán năm có sai sót).Cáctrường hợp sửa chữa khi ghi sổ bằng máy vi tính đều được thực hiện bằng “phươngpháp ghi số âm’hoặc “phương pháp ghi bổ sung ”
Sơ đồ 2.2: Sơ đồ luân chuyển chứng từ kế toán theo hình thức
chứng từ ghi sổ
Trang 24ghi sổ,sau đó dùng để ghi vào sổ Cái.Các chứng từ kế toán sau khi làm căn cứ lậpChứng từ ghi sổ được dùng để ghi vào sổ,thẻ kế toán chi tiết có liên quan
Cuối tháng ,phải khóa sổ tính ra tổng số tiền của các nghiệp vụ kinh tế tài chínhphát sinh trong tháng trên Sổ đăng ký chứng từ ghi sổ,tính ra tổng số phát sinhNợ,tổng số phát sinh Có và số dư từng tài khoản trên sổ cái.Căn cứ vào sổ cái lậpbảng cân đối số phát sinh
Sau khi đối chiếu khớp đúng ,số liệu ghi trên sổ Cái và bảng tổng hợp chi tiết(được lập từ các sổ,thẻ kế toán chi tiết) được dùng để lập báo cáo tài chính
Quan hệ đối chiếu kiểm tra phải đảm bảo tổng số phát sinh Nợ và tổng số phátsinh Có của tất cả các tài khoản trong bảng cân đối số phát sinh phải bằng nhau vàbằng tổng số tiền phát sinh trên sổ đăng ký chứng từ ghi sổ.Tổng số dư Nợ và tổng
số dư Có của các tài khoản trên bảng cân đối số phát sinh phải bằng nhau và số dưcủa từng tài khoản trên bảng cân đối số phát sinh phải bằng số dư của từng tàikhoản trên Bảng tổng hợp chi tiết
2.2.2.CÁC CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN CHUNG
Công ty áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo quyết định số15/2006/QĐ-BTC ngày 20/3/2006 của Bộ tài chính.Báo cáo tài chính được lập vàtrình bày phù hợp với chuẩn mực kế toán Việt Nam và Chế độ kế toán Việt Namhiện hành Công ty sử dụng đồng Việt Nam làm đơn vị tiền tệ dùng trong kế toán a.Kỳ kế toán : Kỳ kế toán là quy định về một chu kỳ của hoạt động kế toán.Công ty áp dụng kỳ kế toán năm : bắt đầu 01/01 và kết thúc vào ngày 31/12 cùngnăm.Năm tài chính đầu tiên bắt đầu từ ngày thành lập và kết thúc vào ngày 31/12năm đó
b Phương pháp tính khấu hao TSCĐ của công ty là phương pháp khấu haođường thẳng.Tài sản cố định được xác định theo nguyên giá,được phản ánh trênbảng cân đối kế toán theo chỉ tiêu nguyên giá ,hao mòn lũy kế và giá trị còn lại Mức khấu hao cảu 1 tài sản được tính theo công thức sau :
Mức khấu hao năm = Nguyên giá TSCĐ x Tỷ lệ khấu hao năm
Trong đó :
Trang 25 Tuổi thọ kỹ thuật của TSCĐ theo thiết kế.
Hiện trạng TSCĐ (thời gian đã qua sử dụng, thế hệ TSCĐ,tình trạng thực tế
……)
Tuổi thọ kinh tế của TSCĐ : được quyết định bởi thời gian quyết đinh bởithời gian kiểm soát TSCĐ hoặc yếu tố hao mòn vô hình do sự tiến bộ khoa học kỹthuật
c Phương pháp hạch toán hàng tồn kho của công ty đang sử dụng là phươngpháp kê khai thường xuyên.Là phương pháp theo dõi,phản ánh thường xuyên, liêntục có hệ thống tình hình nhập-xuất-tồn của vật tư hàng hóa trên sổ kế toán Các tàikhoản hàng tồn kho nói chung và tài khoản NVL nói riêng được dùng để phản ánh
số hiện có,tình hình biến động tăng-giảm của vật tư hàng hóa trên sổ kế toán có thểxác định ở bất cứ thời điểm nào trong kỳ hạch toán.Cuối kỳ hạch toán,căn cứ số liệukiểm kê thực tế vật tư hàng hóa,so sánh đối chiếu với số liệu tồn kho trên sổ kế toán
để xác định số lượng vật tư hàng hóa thừa-thiếu và truy tìm nguyên nhân có biệnpháp xử lý kịp thời
d Phương pháp tính thuế : công ty đăng ký tính và nộp thuế GTGT theophương pháp khấu trừ
2.2.2.1.Tổ chức vận dụng hệ thống tài khoản kế toán
Hệ thống tài khoản kế toán của công ty được áp dụng theo hệ thống tàikhoản kế toán của Tổng công ty đường sông Miền Bắc(nay là Tổng công ty vận
Trang 26tải thủy- Bộ GTVT) được ban hành theo quyết định số 243/QĐ-TCKT của Tổngcông ty đường sông Miền Bắc (Tổng công ty vận tải thủy – Bộ GTVT) ngày 25tháng 06 năm 2003.Hệ thống tài khoản của công ty được xây dựng trên nguyêntắc: đảm bảo phản ánh đầy đủ các nghiệp kinh tế phát sinh của công ty,phù hợp
và đáp ứng yêu cầu đặc điểm của nền kinh tế,vận dụng có chọn lọc các chuẩnmực và thông lệ quốc tế
Tài khoản kế toán được ký hiệu và mã hóa theo một nguyên tắc thống nhất
2.2.2.2.Tổ chức vận dụng hệ thống chứng từ kế toán
Chứng từ kế toán là căn cứ để ghi sổ,hạch toán,giúp cho việc kiểm tra ,đốichiếu;là minh chứng cho nghiệp vụ kinh tế phát sinh.Hiện nay.Công ty cổ phần vậntải thủy I đang áp dụng hệ thống chứng từ kế toán theo mẫu được ban hành kèmtheo quyết đinh số 243/QĐ-TCKT của Tổng công ty đường sông Miền Bắc ngày
25 tháng 06 năm 2003.Mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến hoạt động củadoanh nghiệp đều được lập chứng từ kế toán,chứng từ kế toán chỉ được lập 1 lầncho 1 nghiệp vụ kinh tế phát sinh.Nội dung của chứng từ kế toán đầy đủ các chitiêu,rõ ràng trung thực; chứng từ kế toán được lập đầy đủ sổ liên theo quy định chomỗi chứng từ.Mọi chứng từ phải có đầy đủ chữ ký theo quy định,chữ ký trên chứng
từ kế toán của một người phải thống nhất và phải giống với chữ ký đăng ký theoquy định,gồm chữ ký của Kế toán trưởng và Giám đốc
2.2.2.3 Tổ chức hệ thống báo cáo kế toán
Hàng ngày nhân viên kế toán phụ trách từng phần hành căn cứ vào các chứng
từ gốc đã kiểm tra lập các chứng từ ghi sổ.Đối với những nghiệp vụ kinh tế phátsinh nhiều và thường xuyên,chứng từ gốc sau khi kiểm tra được ghi vào bảng tổnghợp chứng từ gốc,cuối tháng hoặc định kỳ căn cứ vào bảng tổng hợp chứng từ gốclập các chứng từ ghi sổ.Chứng từ ghi sổ sau khi lập xong được chuyển đến kế toántrưởng hoặc người được kế toán trưởng ủy quyền ký duyệt rồi chuyển qua cho bộphận kế toán tổng hợp với đầy đủ các chứng từ gốc để bộ phận này ghi vào sổ đăng
ký chứng từ ghi sổ và sau đó ghi vào sổ Cái.Cuối tháng khóa sổ tìm ra tổng số tiềncủa các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong tháng trên sổ đăng ký chứng từ ghi sổ và
Trang 27tổng số phát sinh Nợ,tổng số phát sinh Có của từng tài khoản trên sổ Cái,tiếp đócăn cứ vào sổ cái lập bảng cân đối số phát sinh của các tài khoản tổng hợp Tổng sốphát sinh Nợ và tổng số phát sinh Có của các tài khoản tổng hợp trên bảng cân đối
số phát sinh phải khớp với nhau và khớp với tổng số tiền trên sổ đăng ký chứng từghi sổ,tổng số dư Nợ và tổng số dư Có của các tài khoản trên bảng cân đối số phátsinh phải khớp với nhau và sô Dư của từng tài khoản (dư Nợ,dư Có) trên bảng cânđối phải khớp với số dư tài khoản tương ứng trên bảng tổng hợp chi tiết thuộc phần
kế toán chi tiết.Sau khi được kiểm tra đối chiếu khớp với số liệu nói trên bảng cânđối số phát sinh được sử dụng để lập Hệ thống Báo cáo tài chính của công ty
Cụ thể : Cụ thể,kế toán tổng hợp sẽ thu thập số liệu từ sổ Cái,lấy một dòng số
dư đầu kỳ,số dư cuối kỳ,dòng cộng số phát sinh nợ,có của từng tài khoản.Sau đó,kếtoán tiến hành đối chiếu trên bảng này ( đối chiếu số cuối kỳ với số phát sinh trongkỳ,số đầu kỳ) nếu có sai sót,kế toán tổng hợp của công ty sẽ tiến hành kiểm tra ngay
sổ cái đó,phát hiện sai sót để sửa chữa Sau khi đối chiếu và lên cân bảng cân đối sốphát sinh,kế toán tổng hợp sẽ tiến hành nhặt các tài khoản loại 1, 2, 3 ,4 để lên bảngcân đối kế toán Các tài khoản loại từ 5 đến 9, sẽ được dùng để lên bảng báo cáo kếtquả kinh doanh
Với Báo cáo lưu chuyển tiền tệ : để lập báo cáo lưu chuyển tiền tệ thì doanhnghiệp có thể lập theo một hoặc cả hai phương pháp: phương pháp trực tiếp vàphương pháp gián tiếp
Pp trực tiếp : các chỉ tiêu được xác lập theo các dòng tiền vào hoặc ra liên quantrực tiếp đến các nghiệp vụ chủ yếu, thường xuyên phát sinh trong các loại hoạtđộng của doanh nghiệp
Đối với hoạt động kinh doanh thì dòng tiền phát sinh chủ yếu liên quan đếnhoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ và việc thanh toán các khoản nợ phải trả liênquan đến hoạt động sản xuất kinh doanh: tiền thu từ bán hàng, cung cấp dịch vụ vàdoanh thu khác, tiền đã trả nợ cho người cung cấp hàng hóa,dịch vụ……
Đối với hoạt động đầu tư thì dòng tiền phát sinh chủ yếu liên quan đến việcmua sắm,thanh lý,nhượng bán TSCĐ;xây dựng cơ bản, hoạt động cho vay,mua bán
Trang 28các công cụ nợ của đơn vị khác,hoạt động đầu tư vào các đơn vị khác : thu về thanh
lý, nhượng bán TSCĐ, thu nợ cho vay, thu hồi các khoản vốn đầu tư vào đơn vịkhác, chi mua sắm TSCĐ …
Đối với hoạt động tài chính thì dòng tiền phát sinh chủ yếu liên quan đến cácnghiệp vụ nhận vốn, rút vốn từ các chủ sỡ hữu và các nghiệp vụ đi vay, trả nợ vay :tiền thu do chủ sở hữu góp vốn, tiền chi trả vốn góp cho chủ sở hữu, tiền vay nhậnđược ……
Pp gián tiếp : theo quy định hiện nay chỉ thực sự gián tiếp ở phần lưu chuyểntiền từ hoạt động kinh doanh, còn 2 phần, lưu chuyển tiền từ hoạt động đầu tư vàlưu chuyển tiền từ hoạt động tài chính được xác định theo phương pháp trực tiếp Các chỉ tiêu thuộc Báo cáo lưu chuyển tiền tệ theo phương pháp gián tiếp có thểnhận diện thông qua công thức sau :
Lợi nhuận trước thuế = Doanh thu – Chi phí tạo ra doanh thu
= ( Tiền + Nợ phải thu) - (Tiền + Hàng tồn kho + Chi phí trả trước phân bổ +
Nợ phải trả + Khấu hao + Dự phòng + Chi phí lãi vay)
= Tiền (lưu chuyển) + Nợ phải thu – Hàng tồn kho – Chi phí trả trước phân bổ
-Nợ phải trả – Khấu hao – Dự phòng – Chi phí lãi vay
Trong đó : Lưu chuyển tiền = Lợi nhuận trước thuế + Khấu hao + Dự phòng +Chí phí lãi vay + Hàng tồn kho – Nợ phải thu + Nợ phải trả + Chi phí trả trước phânbổ
Do đó : các chỉ tiêu điều chỉnh của lưu chuyển tiền từ hoạt động kinh doanh baogồm : khấu hao(điều chỉnh tăng);dự phòng (điều chỉnh tăng);chi phí lãi vay (điềuchỉnh tăng);còn các chỉ tiêu sau điều chỉnh tăng giảm phụ thuộc vào số dư đầu kỳ(cuối kỳ) của các tài khoản nằm trong chỉ tiêu này.Cụ thể :
Đối với hàng tồn kho : Nếu SDCK SDĐK tức là SDCK – SDĐK > 0: Điều chỉnh giảm (chứng tỏ có một bộphận tiền được chuyển thành hàng tồn kho) Nếu SDCK SDĐK tức là SDCK – SDĐK < 0: Điều chỉnh tăng (chứng tỏ có một bộ phận hàng tồn kho được chuyển thành tiền).
Đối với nợ phải thu : Nếu SDCK SDĐK tức là SDCK – SDĐK > 0: Điều
Trang 29chỉnh giảm (chứng tỏ có một bộphận tiền được chuyển thành nợ phải thu) Nếu SDCK SDĐK tức là SDCK – SDĐK < 0: Điều chỉnh tăng (chứng tỏ có một bộphận
nợ phải thu được chuyển thành tiền).
Đối với Chi phí trả trước : Nếu SDCK SDĐK tức là SDCK – SDĐK > 0: Điều chỉnh giảm (chứng tỏ có một bộ phận tiền được chuyển thành chi phí trả trước) Nếu SDCK SDĐK tức là SDCK – SDĐK < 0: Điều chỉnh tăng (chứng tỏ có một bộ phận chi phí trả trước đã chuyển hóa thành tiền).
Đối với nợ phải trả : Nếu SDCK SDĐK tức là SDCK – SDĐK > 0: Điều chỉnh tăng (chứng tỏ có một bộphận nợ phải trả được chuyển thành tiền) Nếu SDCK SDĐK tức là SDCK – SDĐK < 0: Điều chỉnh giảm (chứng tỏ có một bộphận tiền được dùng để thanh toán nợ phải trả).
Báo cáo tài chính được lập hàng quý.Vào cuối mỗi quý,kế toán thực hiện cácthao tác khóa sổ (cộng sổ) và lập báo cáo tài chính.Hệ thống báo cáo tài chính đượclập theo chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành phản ánh thông tin kinh tế - tàichính chủ yếu của đơn vị
Hệ thống báo cáo tài chính của doanh nghiệp bao gồm 6 loại cơ bản sau :
Báo cáo tổng hợp chi phí sản xuất,kinh doanh Mẫu B04-HHBáo cáo kết quả kinh doanh (chi tiết từng hoạt động) Mẫu B05-HHThuyết minh báo cáo tài chính Mẫu B09-DN
Hệ thống báo cáo tài chính của công ty được lập với mục đích : tổng hợp vàtrình bày một cách tổng quát,toàn diện tình hình tài sản,vốn chủ sở hữu,công nợcũng như tình hình tài chính,kết quả hoạt động kinh doanh trong kỳ của doanhnghiệp,cung cấp các thông tin kinh tế - tài chính chủ yếu cho việc đánh giá tình hình
và kết quả hoạt động của Doanh nghiệp,đánh giá tình hình tài chính của doanhnghiệp năm đã qua và những dự đoán trong tương lai.Thông tin của Báo cáo tàichính là căn cứ quan trọng cho việc ra quyết định về quản lý ,điều hành sản xuấtkinh doanh hoặc đầu tư vào các doanh nghiệp của chủ doanh nghiệp ,chủ sở hữu,các
Trang 30chủ nợ hiện tại và tương lai của doanh nghiệp, đồng thời cung cấp thông tin phục vụyêu cầu quản lý vĩ mô của các nhà đầu tư.
Báo cáo tài chính quý đối với các doanh nghiệp hạch toán độc lập và hạch toánphụ thuộc vào Tổng công ty được gửi chậm nhất 20 ngày,đối với Tổng công ty là
45 ngày kể từ ngày kết thúc quý
Báo cáo tài chính năm đối với các doanh nghiệp hạch toán độc lập và hạchtoán phụ thuộc vào Tổng công ty được gửi chậm nhất là 30 ngày,đối với Tổng công
ty là 90 ngày kể từ sau ngày kết thúc năm tài chính
Minh họa Báo cáo tài chính của công ty năm 2008 (Phụ lục tài liệu tham khảo)
2.3 ĐẶC ĐIỂM MỘT SỐ PHẦN HÀNH KẾ TOÁN CHỦ YẾU TẠI CÔNG TY
2.3.1 TỔ CHỨC KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH
Đặc điểm TSCĐ tại Công ty cổ phần vận tải thủy I :
TSCĐ gồm : TSCĐ hữu hình và TSCĐ vô hình Công ty áp dụng phương pháptính khấu hao đường thẳng với TSCĐ Các tài sản được ghi nhận là TSCĐ hữu hìnhphải thỏa mãn đồng thời cả 4 điều kiện : chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trongtương lai từ việc sử dụng tài sản đó;Nguyên giá phải được xác định một cách đángtin cậy;Thời gian sử dụng ước tính trên 1 năm;Có giá trị từ 10 triệu đồng trở lên
Giá trị còn lạiKhấu hao TSCĐ trích trong
Biên bản giao nhận TSCĐ