(Skkn 2023) một số giải pháp nhằm hạn chế tình trạng học sinh bỏ học ở các trƣờng thpt trên địa bàn huyện yên thành

8 Giải pháp 3: Ứng dụng chuyển đổi số một cách hiệu quả trong công tác chủ nhiệm và dạy học 13 Giải pháp 4: Tổ chức các hội nghị tư vấn giáo dục học sinh chậm tiến, tư vấn chọn nghề,

LĨNH VỰC: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HẠN CHẾ TÌNH TRẠNG HỌC SINH BỎ HỌC Ở CÁC TRƯỜNG THPT TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN YÊN THÀNH

PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

Chương 3 Mô tả một số gải pháp nhằm hạn chế tình trạng học sinh

bỏ học ở các trường THPT trên địa bàn huyện Yên Thành

7

Giải pháp 1: Tìm hiểu chính xác nguyên nhân học sinh bỏ học 7

Giải pháp 2: Làm tốt công tác tuyên truyền cho học sinh và phụ

huynh về vai trò của trường học đối với thế hệ trẻ

8

Giải pháp 3: Ứng dụng chuyển đổi số một cách hiệu quả trong công

tác chủ nhiệm và dạy học

13

Giải pháp 4: Tổ chức các hội nghị tư vấn giáo dục học sinh chậm

tiến, tư vấn chọn nghề, việc làm

17

Giải pháp 5: Nâng cao hiệu quả của tổ tư vấn tâm lý học đường 19

Giải pháp 6: Vận động và sử dụng hiệu quả quỹ khuyến học –

khuyến tài

22

Giải pháp 7: Kết hợp với Ban chuyên môn, Đoàn trường tăng cường

tổ chức các HĐTNST tạo sân chơi lành mạnh, ý nghĩa và gắn dạy

trình giáo thông 2018, để nâng cao chất lượng dạy học

Chương 4 Mối quan hệ giữa các giải pháp đề xuất 42 Chương 5 Khảo sát sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đề

12 Mục tiêu TV Mục tiêu tư vấn

13 HĐTNST Hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Thực tế cho thấy nhiều em không có mục đích học tập, nhiều em có người thân đi xuất khẩu lao động nên việc học tập không được quan tâm, giáo dục một cách kịp thời; thậm chí có những phụ huynh còn lên kế hoạch xuất khẩu lao động cho các em khi còn học lớp 10 Bên cạnh đó, các địa phương - nơi có học sinh theo học có tỉ lệ xuất khẩu lao động cao, nhiều gia đình giàu lên nhờ số tiền gửi từ xuất khẩu lao động về đã tác động rất lớn tới tâm lý của học sinh Có nhiều em muốn bỏ học và trên thực tế đã có học sinh bỏ học để xuất khẩu lao động, làm công nhân

Vì vậy, việc đưa ra một số giải pháp nhằm hạn chế tình trạng học sinh bỏ học ở

các trường THPT trên địa bàn huyện Yên Thành trở nên rất cần thiết

Đây cũng chính là lý do để chúng tôi nghiên cứu và áp dụng đề tài sáng

kiến “Một số giải pháp nhằm hạn chế tình trạng học sinh bỏ học ở các trường THPT trên địa bàn huyện Yên Thành” Đề tài của chúng tôi lần đầu tiên được

thực hiện một cách đồng bộ, mới mẻ…đã đem lại hiệu quả thiết thực tại trường THPT Nam Yên Thành nói riêng và các trường THPT trên địa bàn huyện Yên Thành nói chung

2 Mục đích nghiên cứu

Đứng trước thực trạng học sinh trong trường bỏ học, chúng tôi vô cùng lo lắng, trăn trở Chúng tôi đã cùng BGH nhà trường THPT Nam Yên Thành, các

đồng nghiệp nghiên cứu, áp dụng nhiều giải pháp Với đề tài sáng kiến “Một số

giải pháp nhằm hạn chế tình trạng học sinh bỏ học ở các trường THPT trên địa bàn huyện Yên Thành” chúng tôi hướng đến mục đích:

- Hạn chế và từng bước loại bỏ 100% tình trạng học sinh bỏ học ở các trường THPT trên địa bàn huyện Yên Thành nói riêng và các trường THPT nói chung

- Duy trì 100% sĩ số và tỷ lệ chuyên cần của học sinh đạt trên 80% tại trường THPT Nam Yên Thành

2

- Qua đó, chúng tôi mong muốn trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp để góp

phần nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp và đồng thời các biện pháp đưa

ra có thể áp dụng cho các lớp, nhà trường có đặc điểm tương đồng

Sáng kiến cũng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Đào tạo tại trường THPT Nam Yên Thành Các biện pháp đưa ra góp phần giúp giáo viên chủ nhiệm quản lý, giáo dục học sinh đạt kết quả cao hơn, tiết kiệm được thời gian và chi phí

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

- Các biện pháp nhằm duy trì sĩ số học sinh, hạn chế tình trạng học sinh bỏ học tại trường THPT Nam Yên Thành

3.2 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Học sinh THPT ở địa bàn Yên Thành trong thời gian năm học 2021 - 2022 và 2022 - 2023

- Phạm vi nghiên cứu: Một số giải pháp nhằm hạn chế tình trạng học sinh

bỏ học ở các trường THPT trên địa bàn huyện Yên Thành

4 Giả thuyết khoa học

Nếu đề xuất và thực hiện đồng bộ các giải pháp có cơ sở khoa học, có tính

khả thi này có thể hạn chế chế tình trạng học sinh bỏ học ở các trường THPT trên

địa bàn huyện Yên Thành

5 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu

5.1 Nhiệm vụ nghiên cứu (Tập trung vào 03 nội dung nghiên cứu: Nghiên

cứu lý luận; khảo sát, đánh giá thực trạng; đề xuất các giải pháp)

5.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung:

Đề tài tập trung nghiên cứu, đề xuất các giải pháp hạn chế tình trạng học sinh bỏ

học ở các trường THPT trên địa bàn huyện Yên Thành

- Về thời gian:

Thời gian nghiên cứu: từ tháng 9 năm 2021

Thời gian áp dụng sáng kiến: từ tháng 9 năm 2022

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Thu thập những thông tin lý luận của vai trò của người GVCN lớp trong

công tác giáo dục đạo đức

6.2 Phương pháp quan sát

3

Quan sát hoạt động học và sinh hoạt tập thể của HS

6.3 Phương pháp điều tra, khảo sát

Trò chuyện, trao đổi với các GVBM, HS, hội cha mẹ học sinh (CMHS), bạn

bè và hàng xóm của HS

Phát phiếu câu hỏi điều tra về sĩ số học sinh; tạo đường link khảo sát về sự

cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp của đề tài

6.4 Phương pháp thống kê

Tham khảo những bản báo cáo, tổng kết hàng năm của nhà trường, Đoàn

trường

Tham khảo những kinh nghiệm của các giáo viên chủ nhiệm trong trường;

tham khảo kinh nghiệm quản lý, duy trì sĩ số ở các trường THPT

6.5 Phương pháp thực nghiệm

Thử áp dụng các giải pháp vào công tác duy trì sĩ số ở trường THPT Nam

Yên Thành trong năm học 2022 - 2023

7 Những luận điểm cần bảo vệ của đề tài

- Cần làm tốt công tác phối hợp giữa gia đình – nhà trường – xã hội trong việc duy trì sĩ số học sinh; đảm bảo tỷ lệ chuyên cần đạt trên 98%

- Bồi dưỡng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ giáo viên; đáp ứng đầy

đủ và kịp thời mục tiêu chương trình Giáo dục phổ thông 2018

- Tăng cường các hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên cũng như tổ chức tốt các hoạt động ngoại khoá trong và ngoài nhà trường, các hoạt động sinh hoạt tập thể cho học sinh

8 Đóng góp mới của đề tài

Sáng kiến đưa ra các giải pháp cụ thể nhằm phát huy ý thức tổ chức kỉ luật,

ý thức tự giác, tính năng động, sáng tạo, chủ động tích cực của mỗi cá nhân trong tập thể; phát huy sức mạnh tập thể và sức mạnh cá nhân nhằm thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục đã đặt ra; xây dựng và hình thành cho học sinh kỹ năng

sống, kỹ năng giao tiếp, ý thức làm chủ tập thể của học sinh Qua đó hạn chế tình trạng học sinh bỏ học ở các trường THPT trên địa bàn huyện Yên Thành

Sáng kiến cũng đưa ra các giải pháp thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu tâm sinh lý lứa tuổi và sở thích cá nhân; tiết kiệm về mặt thời gian cho giáo viên nhưng vẫn thu được hiệu quả giáo dục cao

Qua đó, sáng kiến góp phần nâng cao chất lượng giáo dục HS tại trường THPT Nam Yên Thành cũng như góp phần quan trọng phát triển năng lực phẩm chất học sinh

say sưa yêu nghề và một yếu tố quan trọng khác nữa là: nhà trường có học sinh theo học

Việt Nam là nước có truyền thống dành ưu tiên cao cho giáo dục Hàng năm, Chính phủ đã dành 20% ngân sách nhà nước đầu tư cho giáo dục (Đề án đổi mới

cơ chế tài chính giáo dục giai đoạn 2009 - 2014) Quyền được học tập của trẻ em được khẳng định trong Hiến pháp và Chính phủ đã sớm phê chuẩn Công ước Liên hợp quốc về Quyền trẻ em, Luật Giáo dục, Luật Phổ cập Giáo dục Tiểu học Có thể thấy, chính phủ và toàn dân đã dành cho giáo dục rất nhiều ư tiên nhưng tình trạng học sinh bỏ học vẫn xảy ra nhất là ở các tỉnh miền núi, vùng sâu vùng xa, kinh tế

còn nhiều khó khăn và đang thu hút sự chú ý của toàn xã hội

Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (khoá XI) đã thông qua Nghị quyết số 29/NQ-TW ngày 4 tháng 11 năm 2013 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế; Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 88/2014/QH13 ngày 28 tháng

11 năm 2014 về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông, góp phần đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo Ngày 27 tháng 3 năm 2015, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 404/QĐ-TTg phê duyệt Đề án đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông Mục tiêu đổi mới được

Nghị quyết 88/2014/QH13 của Quốc hội quy định: “Đổi mới chương trình, sách

giáo khoa giáo dục phổ thông nhằm tạo chuyển biến căn bản, toàn diện về chất lượng và hiệu quả giáo dục phổ thông; kết hợp dạy chữ, dạy người và định hướng nghề nghiệp; góp phần chuyển nền giáo dục nặng về truyền thụ kiến thức sang nền giáo dục phát triển toàn diện cả về phẩm chất và năng lực, hài hoà đức, trí, thể, mĩ

và phát huy tốt nhất tiềm năng của mỗi học sinh.”

Từ nhận thức trên, là giáo viên, là cán bộ quản lý tại trường THPT Nam Yên

Thành, chúng tôi đã xác định việc duy trì sỹ số - hạn chế tình trạng học sinh bỏ học là một trong những nhiệm vụ quan trọng cần tập trung, phải bằng mọi cách để

làm tốt

Đây cũng chính là những cơ sở về mặt lý luận để chúng tôi thực hiện đề tài sáng kiến ở năm học này

5

Chương 2 Cơ sở thực tiễn (Thực trạng)

Không chỉ ở trường THPT Nam Yên Thành chúng tôi, tình trạng học sinh bỏ học luôn là mối quan tâm hàng đầu của ngành giáo dục và xã hội Bởi khi bỏ học, tâm trạng chán chường, mặc cảm luôn đè nặng, khiến những học sinh bỏ học có thể kéo theo nhiều hệ lụy cả trước mắt lẫn lâu dài, không chỉ đối với cá nhân, gia đình học sinh mà cả với nhà trường và xã hội Những đối tượng này thường dễ bị kích động, lôi kéo Từ đó có thể hình thành nên một lượng thanh thiếu niên thất học, dễ sa vào các thói hư tật xấu như bỏ nhà đi lang thang, gây

gỗ, trộm cắp, kết bè phái Thậm chí một số trường hợp có thể sa vào các tệ nạn

mẹ, người thầy, người bạn, một nhà tâm lý, nhà đạo diễn và là một vị quan tòa thật công bằng Hơn thế nữa, người cán bộ quản lý cần phải cùng lúc đảm nhận tốt tất

cả các vai trò đấy Do đó, đối với tất cả giáo viên chúng tôi, làm quản lý là một nhiệm vụ mang lại rất nhiều niềm vui, nỗi buồn, rất nhiều kỷ niệm nhưng cũng là một thử thách lớn, nhất là thử thách duy trì và ổn định sĩ số lớp

Mỗi khi phải nhìn thấy một em học sinh bỏ học, chúng tôi rất trăn trở, lo lắng Bởi các em còn nhỏ, trình độ chưa có, thiếu kỹ năng và kinh nghiệm sống Chúng tôi đã phát phiếu điều tra (xem phiếu khảo sát 01 tại phụ lục 1), có số liệu học sinh bỏ học của năm học 2021 – 2022 như sau:

Bảng thống kê tỉ lệ HS bỏ học năm học 2021 – 2022 của một số trường

THPT ở Yên Thành

toàn trường

Số HS bỏ học

(Hình ảnh: Hoàn cảnh gia đình gặp khó khăn của học sinh Ngô Xuân Sơn

lớp 11A2 trường THPT Nam Yên Thành)

Học sinh cá biệt chưa có ý thức trong học tập và rèn luyện đạo đức chủ yếu do tác động từ hoàn cảnh gia đình hoặc xã hội, bạn bè Một số học sinh có hoàn cảnh gia đình không thuận lợi, không ổn định, cha mẹ ly thân, ly dị, đi làm

ăn xa lo kiếm sống không có thời gian chăm sóc con cái Một số gia đình định hướng sớm việc xuất khẩu lao động cho con, khiến các em không có mục tiêu, động cơ học tập

Với những thực trạng trên, để duy trì sĩ số học sinh, đặc biệt là học sinh ở khối 12 - đang ở lứa tuổi tập làm người lớn, đòi hỏi người giáo viên phải có bản lĩnh, tính dứt khoát, sự quan tâm đồng đều, sát sao đến học sinh Bên cạnh đó, giáo viên phải có tấm lòng bao dung, nhân hậu, yêu thương học sinh như con em của chính mình

7

Từ những thuận lợi và khó khăn trên, chúng tôi mạnh dạn cải tiến nội dung, biện pháp duy trì sĩ số học sinh để định hướng kết quả tốt hơn

Chương 3 Mô tả một số giải pháp nhằm hạn chế tình trạng học sinh bỏ học ở các trường THPT trên địa bàn huyện Yên Thành

1 Giải pháp 1 Tìm hiểu chính xác nguyên nhân học sinh bỏ học

Bước 1: Để nắm bắt kịp thời và chính xác được nguyên nhân học sinh bỏ học,

chúng tôi đã phối hợp và chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm tìm hiểu hoàn cảnh, đặc điểm tâm sinh lý, nhân cách, những ưu điểm, hạn chế của từng học sinh thông qua các biện pháp sau:

- Nghiên cứu tình hình gia đình học sinh như: trình độ học vấn, nghề nghiệp của cha mẹ học sinh, hoàn cảnh, mức sống, phương pháp giáo dục và những đặc

điểm khác

- Nghiên cứu học sinh: Chất lượng học tập, đặc điểm cá biệt, thực trạng về tính chuyên cần, về phương pháp học tập, kết quả học tập, ý thức rèn luyện ở các lớp trước

- Nắm bắt thông tin học sinh qua phiếu điều tra: SỞ GD & ĐT NGHỆ AN TRƯỜNG THPT NAM YÊN THÀNH CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc PHIẾU TÌM HIỂU THÔNG TIN HỌC SINH 1 Họ và tên: , Ngày sinh: Nam/ Nữ: ……….…

Nơi sinh: ……… …… ………

Quê quán: ……….………

Chỗ ở hiện nay:

Số điện thoại cá nhân:

Địa chỉ email:

Học sinh trường THCS

Đoàn viên: Ngày vào Đoàn: Nơi kết nạp: €

2 Họ và tên cha:

Nghề nghiệp (làm gì, ở đâu?):

Số điện thoại:

3 Họ và tên mẹ:

Nghề nghiệp (làm gì, ở đâu?):

Số điện thoại:

4 Số anh chị em: (Anh , chị , em ) (đang học trường nào hay làm việc ở đâu)

5 Hoàn cảnh kinh tế gia đình: (Đánh dấu vào vào ô thích hợp)

Giàu có € Khá Đủ ănHộ cận nghèo € Hộ nghèo €

(Lưu ý: Hộ nghèo và cận nghèo phải có giấy chứng nhận, HS photo nộp kèm phiếu này)

6 Diện chính sách: Con thương binh € Con bệnh binh €

7 Về kết quả học tập: (Sử dụng kết quả năm học trước)

8

các

Môn học yêu thích nhất: Lý do:

Môn học yếu nhất: Lý do:

Năng lực nổi bật của bản thân:……… …….…….….……

Mục tiêu của việc học: ………

Thời gian dành cho học tập ở nhà là bao nhiêu: ……… ……… ….…

Phương pháp học tập của bản thân: ………

Trong học tập và cuộc sống em gặp phải khó khăn gì: ……….….…

……….……

Em mong ước gì khi ở lớp:

8 Kết quả thi học sinh giỏi cấp huyện, cấp tỉnh (nếu có, ghi rõ loại giải, môn): …

9 Các nhiệm vụ đã làm năm lớp 8, lớp 9 (lớp trưởng, lớp phó học tập, lớp phó VTM, LĐ, chi đội trưởng, liên đội trưởng ):

b) Ước mơ làm nghề gì? Tại sao?

Xác nhận của cha, mẹ học sinh Học sinh

(Ký, ghi rõ họ, tên) (Ký, ghi rõ họ, tên)

Bước 2: Tìm ra nguyên nhân bỏ học của từng đối tượng học sinh

Từ việc thu thập và ghi chép lại những thông tin cơ bản trên, tôi tìm hiểu

nguyên nhân HS trong trường bỏ học Qua điều tra, tôi thấy HS bỏ học xuất phát từ

4 nguyên nhân chủ yếu sau:

Một là: vì hoàn cảnh gia đình khó khăn, các em phải bỏ học để làm kinh tế

cùng gia đình

Hai là: vì chán học, học yếu, rỗng kiến thức không có mục tiêu và động lực học

Ba là: bị ảnh hưởng bởi bạn bè xấu, game, vì cái lợi trước mắt : nghỉ học để

đi làm kiếm tiền…

Bốn là: gia đình không coi trọng việc học của con em, có những gia đình

định hướng sớm xuất khẩu lao động cho con khi con đang đi học

2 Giải pháp 2 Làm tốt công tác tuyên truyền cho học sinh và phụ huynh

về vai trò của trường học đối với thế hệ trẻ

Sau khi điều tra và nắm bắt được 4 nguyên nhân cơ bản khiến HS bỏ học

như trên, chúng tôi đã tích cực chỉ đạo và cùng giáo viên chủ nhiệm, giáo viên làm

côgn tác Đoàn, hướng nghiệp, tâm lý học đường của nhà trường thực hiện biện

pháp: gần gũi, trò chuyện, tuyên truyền cho học sinh và phụ huynh thấy được vai

trò, ý nghĩa của trường học

2.1 Tuyên truyền học sinh thông qua các tiết sinh hoạt lớp

9

Một trong những nhiệm vụ quan trọng của giáo viên chủ nhiệm đó là việc tổ chức giờ sinh hoạt lớp làm sao để gây được hứng thú cho học sinh, không làm cho giờ sinh hoạt bị căng thẳng hoặc nhàm chán, lôi cuốn học sinh vào những hoạt động tích cực Thông qua các giờ sinh hoạt lớp, các em bày tỏ, chia sẻ tâm tư, tình cảm và tự đánh giá nhận xét nhau thẳng thắn, tích cực Các học sinh trong lớp được liên kết lại với nhau, giáo viên gắn bó với học sinh trong một cộng đồng chung để giải quyết những vấn đề của cuộc sống thực hàng ngày ở nhà trường, ở lớp học Học sinh được mở rộng các mối liên hệ, tăng cường sự hiểu biết, giúp đỡ lẫn nhau, khắc phục xu hướng hẹp hòi, cục bộ

Hiểu rõ được vai trò, ý nghĩa của tiết sinh hoạt trong việc rèn kỹ năng sống

cho HS, chúng tôi luôn cố gắng đa dạng hoá về nội dung và hình thức tổ chức tiết sinh hoạt; thu hút tối đa sự tham gia của HS Xây dựng chi tiết và cụ thể kế hoạch sinh hoạt lớp theo 9 chủ đề ứng với 9 tháng Dưới sự hướng dẫn, giúp đỡ, cố vấn của chúng tôi, thông qua tiết sinh hoạt còn góp phần tăng cường vai trò tự quản của học sinh; học sinh là chủ thể của giờ sinh hoạt lớp, được tham gia vào những vai trò và nhiệm vụ khác nhau như người thực thi nhiệm vụ được giao, người tổ chức, người khám phá và đánh giá hoạt động, người điều khiển, dẫn chương trình…

Cấu trúc buổi sinh hoạt lớp được tổ chức gồm các nội dung:

Phần 1: Hành chính lớp học

- Sơ kết, tổng kết công tác tuần (đánh giá, bình chọn, kiểm điểm )

- Phổ biến công tác (của trường, lớp, đoàn thể ); Thảo luận, bàn bạc về kế hoạch và biện pháp thực hiện nhiệm vụ

Phần 2: Sinh hoạt lớp theo chủ đề

- Khối 10 thực hiện Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018 nên đã có các chủ

đề của hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo phân phối chương trình

- Khối 11,12 tiến hành sinh hoạt lớp theo 9 chủ đề đã xây dựng từ đầu năm

Để buổi sinh hoạt lớp được sôi nổi, vui vẻ, ý nghĩa và quan trọng là góp phần phát triển năng lực, phẩm chất HS, GVCN cần sử dụng linh hoạt nhiều hình thức như: cho HS tham gia trò chơi, tọa đàm, vẽ tranh, thi hát, thi hùng biện về một chủ đề

Kế hoạch sinh hoạt lớp theo 9 chủ đề sinh hoạt trong 9 tháng của học sinh khối lớp 11 và 12:

Tháng 9: Thanh niên với giao thông

Tháng 10: Tình bạn, tình yêu và gia đình

Tháng 11: Thanh niên với truyền thống hiếu học và tôn sư trọng đạo

Tháng 12: Tự hào truyền thống quân đội nhân dân Việt Nam

Tháng 1: Thanh niên với việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

Tháng 2: Mừng Đảng, mừng xuân; Học tập và ước mơ

Tháng 3: Thanh niên với ngày hội Đoàn viên

Tháng 4: Non sông thu về một mối

Tháng 5: Thanh niên với Bác Hồ

10

Thay vì cách làm xưa nay là GVCN “thuyết giảng” về bài học đạo đức một chiều; phê bình những sai phạm cũng như biểu dương những thành tích một chiều thì giáo viên chủ nhiệm đưa ra những “Chuyên đề” phù hợp cho học sinh trong giờ sinh hoạt cuối tuần Nội dung các chuyên đề phải thật gần gũi, thiết thực, phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi Một trong những chuyên đề đó là: gắn với chủ đề giáo dục học sinh về ý nghĩa học tập trong việc thực hiện ước mơ của mỗi người trong cuộc đời

+ Giáo dục HS hiểu được vai trò, ý nghĩa của trường học đối với học sinh : Giáo viên chia sẻ (kể lại) cho HS nghe những câu chuyện về HS bỏ học giữa chừng và kết quả các bạn, các anh chị ấy giờ gánh phải ; kết nối với những học sinh thành đạt khóa trước, những học sinh khóa trước đang lao động tại nước ngoài, để các em có những lời khuyên thiết thực, thuyết phục với học sinh về ý nghĩa của việc học ở trường THPT

Hình ảnh về những chia sẻ của cựu học sinh trường THPT Nam Yên Thành

về ý nghĩa của việc học tập

+ Tọa đàm: Thanh niên với ước mơ Mục đích giúp các em hình thành ước

mơ, lý tưởng sống Từ đó, duy trì và theo đuổi con đường học tập để dần biến ước

mơ thành hiện thực

GVCN cần thường xuyên thay đổi hình thức giờ sinh hoạt một cách linh hoạt Trong giờ sinh hoạt các em được nói, được hát, được chơi, được thể hiện hết

11

mình nên giờ sinh hoạt đã trở thành sự háo hức, sự chờ đợi đối với các em Nó thực sự lôi cuốn được cả tập thể lớp Từ đó, giúp các em yêu trường, yêu lớp, mến bạn hơn rất nhiều

Hình ảnh học sinh sinh hoạt lớp theo chủ đề : Học tập và ƣớc mơ ; Tình

bạn, tình yêu

2.2 Định hướng giáo viên các môn Ngữ Văn, Giáo dục Công dân (Khối 11,12), Giáo dục Kinh tế và Pháp luật (Khối 10) lồng ghép việc giáo dục học sinh về mục đích, ý nghĩa học tập trong giảng dạy và ra đề kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ

Việc giáo dục học sinh về mục đích, ý nghĩa học tập được thực hiện với nhiều hình thức, phải đồng bộ, nhất quán ở cả Ban giám hiệu, các tổ chức Đoàn thể trong trường, GVCN lớp và cả các giáo viên bộ môn ; không chỉ lồng ghép giáo dục trong bài học, mà còn ở kiểm tra, đánh giá Trong đó, chúng tôi đặc biệt chú trọng, chỉ đạo, định hướng giáo viên các môn Ngữ Văn, Giáo dục Công dân (Khối 11,12), Giáo dục Kinh tế và Pháp luật (Khối 10) lồng ghép việc giáo dục học sinh

về mục đích, ý nghĩa học tập trong giảng dạy và ra đề kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ

Ví dụ : Định hướng giáo viên môn Ngữ Văn khi dạy bài Hiền tài là nguyên

khí của quốc gia của Thân Nhân Trung (Ngữ Văn 11) cần liên hệ thực tế, giáo dục

học sinh về vai trò của trường học trên con đường trở thành người hiền tài

Khi dạy Nói và nghe : Thảo luận về một vấn đề xã hội có ý kiến khác nhau

(Bài 6 Ngữ Văn 10 – Kết nối tri thức với cuộc sống), cần đưa ra vấn đề có ý kiến khác nhau : Nên đi học THPT hay nghỉ học đi làm Từ đó GV cho học sinh thảo luận, trình bày, phản biện ; sau đó định hướng giáo dục học sinh nên học THPT, không nên bỏ học khi tuổi còn nhỏ, chưa trang bị đủ kiến thức, kỹ năng cho cuộc sống…

Trên thực tế, sau những tiết học và những bài làm kiểm tra có lồng ghép giáo dục về mục đích, ý nghĩa học tập, học sinh đã đã có ý thức hơn trong việc học

Chúng tôi luôn có ý thức tiếp cận nhiều hơn nữa với phụ huynh học sinh, tạo

sự gần gũi giữa nhà trường và gia đình học sinh Từ đó giúp thay đổi cách nghĩ, cách nhìn của phụ huynh và học sinh về việc học của con em mình Gia đình cần thay đổi quan điểm giáo dục con cái, đối với con em còn đang đi học không nên phó mặc cho nhà trường, xã hội mà cần chủ động phối hợp với nhà trường, các cơ quan liên quan để giáo dục con em

Một trong những cách để phối hợp tốt nhất với phụ huynh học sinh là phải thông qua các buổi họp cha mẹ học sinh Trong buổi họp này, chúng tôi chỉ đạo giáo viên chuẩn bị thật kỹ những yêu cầu, giải pháp cần phụ huynh chủ động, phối hợp trong năm học, đặc biệt tuyên truyền cho phụ huynh không được để con em bỏ học

Tăng cường chất lượng công tác chủ nhiệm, đi sâu đi sát, tìm hiểu hoàn cảnh gia đình Cần ngăn chặn từ xa, có phán đoán dấu hiệu học sinh bỏ học để có biện pháp kịp thời

Tại trường THPT Nam Yên Thành của chúng tôi, GV và các tổ chức Đoàn thể cần thực hiện nghiêm túc qui tắc sau :

Giáo viên bộ môn điểm danh sĩ số từng tiết học, GVCN, giám thị, Đoàn trường báo cáo số học sinh vắng học của các lớp lên nhóm zalo trường Đối với mỗi học sinh : nghỉ học một ngày GVCN, tổ giám thị, Đoàn trường phải biết, nghỉ học 2 ngày BGH trường phải biết, nghỉ học 3 ngày UBND xã phải biết Bản thân

13

giáo viên chủ nhiệm khi học sinh vắng học bắt buộc phụ huynh phải trực tiếp liên

hệ với mình, lớp có sổ theo dõi sĩ số từng tiết học, từng buổi học Phải thực hiện tốt công tác phối hợp nhằm vận động học sinh mới bỏ học quay lại lớp học, nếu để lâu học sinh sẽ không theo kịp kiến thức, chắn chắn sẽ bỏ học

Vì vậy công tác vận động học sinh trở lại lớp học ngay là biện pháp hữu

hiệu nhất hiện nay

3 Giải pháp 3 Ứng dụng chuyển đổi số một cách hiệu quả trong công tác chủ nhiệm và dạy học

Sự bùng nổ về công nghệ đang mở ra một kỷ nguyên mới cho ngành giáo dục Xu hướng giáo dục đang dần thay đổi: thông minh hơn, nhanh nhạy

hơn và tốn ít chi phí hơn Chuyển đổi số đã tác động mạnh mẽ đến ngành giáo dục

Trong thời đại 4.0, công nghệ thông tin (CNTT) đã trở thành một phần thiết yếu của cuộc sống, nó có thể được ứng dụng vào hầu hết các lĩnh vực, mang đến nhiều lợi ích quan trọng Công nghệ thông tin giúp con người làm việc dễ dàng hơn và nhanh chóng đạt được mục đích như mong muốn Thấu hiểu vai trò quan trọng và tính thiết thực của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong các nhà trường, Bộ Giáo dục và đào tạo luôn khuyến khích và đưa ra nhiều đề án để đẩy mạnh công tác này Nhận thức rõ vai trò, tầm quan trọng và hiệu quả của ứng dụng CNTT trong quản lý và dạy học, được sự quan tâm của lãnh đạo các cấp, sự chỉ đạo sâu sát của Sở GD&ĐT tỉnh Nghệ An, trường THPT Nam Yên Thành từ năm học 2020 – 2021 đến nay, đặc biệt là từ năm học 2022 – 2023 (năm đầu tiên dạy học theo chương trình sách giáo khoa mới), chúng tôi đã có nhiều cố gắng trong việc ứng dụng CNTT trong công tác dạy học, đặc biệt là trong nhiệm vụ quản lý chủ nhiệm lớp và bước đầu thu được một số kết quả nhất định

14

Nhóm Zalo có mục đích kết nối 2 chiều giữa GVCN và PHHS, HS rất hiệu quả PHHS nắm bắt kịp thời kế hoạch nhà trường, lớp học cũng như tình hình học tập cụ thể của con mình Và ngược lại, GVCN cũng rất nhanh chóng nắm bắt thông tin từ HS mà phụ huynh trao đổi

- Nhóm Zalo giữa GVCN và HS không chỉ là nơi để tôi trao đổi, thông báo với các em HS lớp chủ nhiệm về nhiệm vụ học tập, các hoạt động khác (nhắc nhở uốn nắn những HS chưa ngoan, khen ngợi, động viên những em hoàn thành tốt nhiệm vụ, có cố gắng ) mà còn là nơi để cô – trò cùng nhau chia sẻ - lắng nghe – thấu hiểu nhiều vấn đề khác trong học tập và cuộc sống mà các em nhiều khi khó giãi bày trực tiếp

Với những phụ huynh bận, không thường xuyên tương tác, GVCN cần cố

gắng đến thăm nhà từng học sinh, gặp mặt trao đổi trực tiếp với bố mẹ các em

Qua đó, việc liên lạc, phản ánh tình hình học tập, sĩ số của học sinh luôn được đảm bảo diễn ra hai chiều, đúng lúc và kịp thời, liên tục, thường xuyên

3.2 Sử dụng hiệu quả sổ liên lạc điện tử

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ và việc smartphone trở nên

phổ cập, sổ liên lạc điện tử trở thành hình thức liên lạc nhà trường – phụ huynh

ngày càng phổ biến hơn Điều này không chỉ giúp nhà trường, giáo viên chủ nhiệm tiết kiệm công sức quản lý giấy tờ, hồ sơ học sinh mà còn cho phép các bậc cha

mẹ có thể cập nhật tình trạng con em bất cứ khi nào và nhà trường thông báo kịp thời tình hình học tập cũng như nền nếp của HS đến từng phụ huynh học sinh

Sử dụng sổ liên lạc điện tử thực sự đã giúp nâng cao tính chuyên nghiệp cho nhà trường và giáo viên chủ nhiệm đồng thời giúp cho việc liên kết giữa nhà trường và phụ huynh trở nên nhanh chóng và gắn kết hơn Nhờ sổ liên lạc điện tử, các bậc phụ huynh sẽ dễ dàng cập nhật tình hình học tập của con mỗi ngày Thao tác kiểm tra cực kỳ đơn giản chỉ với vài lượt vuốt chạm trên smartphone hoặc một tin nhắn SMS nhẹ nhàng

Việc nắm bắt rõ ràng lịch trình học tập sẽ giúp cha mẹ thuận tiện hơn trong việc thu xếp công việc để đưa đón con hoặc kịp thời nắm bắt tình trạng học tập, đi muộn hoặc các môn học còn yếu để đưa ra những tác động, uốn nắn kịp thời Nhờ bước tiến của công nghệ, việc tạo mối liên kết bền vững giữa cha mẹ và nhà trường, học sinh trở nên dễ dàng và nhanh chóng hơn trước nhiều Nhận thức rõ lợi ích trên, trong năm học 2022 - 2023 này, 96% phụ huynh trường THPT Nam Yên Thành đều đăng ký cho con tham gia Sổ liên lạc điện tử Và qua hơn 7 tháng sử dụng, cả giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh đều bày tỏ sự hài lòng về chất lượng của Sổ liên lạc điện tử đem lại

15

Hình ảnh GVCN sử dụng sổ liên lạc điện tử để thông báo tình hình học tập

của học sinh tới phụ huynh

3.3 Hướng dẫn học sinh và phụ huynh khai thác nguồn học liệu điện tử

để hỗ trợ học tập

Do được áp dụng chuyển đổi số nên giờ đây ngoài giáo viên ra thì gia đình

có thể khai thác nguồn học liệu trên kho học liệu để cùng giáo viên dạy kiến thức cho con Học liệu điện tử là tập hợp các phương tiện điện tử phục vụ dạy và học, bao gồm: sách giáo trình, sách giáo khoa, tài liệu tham khảo, bài kiểm tra đánh giá, bản trình chiếu, bảng dữ liệu, các tệp âm thanh, hình ảnh, video, bài giảng điện tử, phần mềm dạy học, thí nghiệm ảo…

Giáo viên chủ nhiệm thông qua các kênh kết nối, buối họp phụ huynh đã tuyên truyền để phụ huynh hiểu được vai trò, ý nghĩa của kho họ liệu điện tử Để

từ đó, phối hợp cùng nhà trường, thầy cô giáo truyền thụ kiến thức cho con Giải pháp này góp phần củng cố, bổ sung và nâng cao kiến thức cho các em học sinh; khắc phục tình trạng học sinh thiếu kiến thức dẫn đến chán học và bỏ học

Hình ảnh Giáo viên bộ môn hướng dẫn học sinh khai thác nguồn học liệu

điện tử để hỗ trợ học tập

16

3.4 Sử dụng công nghệ số, các thiết bị dạy học thông minh và áp dụng các phần mềm soạn giáo án như iSpring Suite, Công nghệ thực tế ảo, các phương pháp dạy học hiện đại như phương pháp dạy học đảo ngược, dạy học kiến tạo, dạy học dự án…để tạo hứng thú và nâng cao hiệu quả dạy học

Trong bối cảnh xã hội đang thực hiện chuyển đổi số, công nghệ số, trong dạy học cũng cần phải chuyển đổi số, công nghệ số để phù hợp với các phương pháp dạy học hiện đại, phù hợp với dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh

Ban giám hiệu chỉ đạo giáo viên chuyển đổi số, công nghệ số trong giảng dạy và kiểm tra, đánh giá (dạy học trực tiếp và trực tuyến) Chính điều đó, đã tạo hứng thú cho học sinh khi học, đem lại kết quả cao hơn Một khi học sinh có kiến thức, có kỹ năng, có sự say mê, hứng thú trong học tập, các em sẽ có thêm động lực, mục tiêu để học, sẽ không bỏ học giữa chừng

Hình ảnh về một tiết học Ngữ Văn có sử dụng công nghệ số

Hình ảnh về sử dụng thí nghiệm ảo trong giảng dạy của giáo viên môn Hóa

17

Năm học 2022-2023, chúng tôi cùng Ban chuyên môn của trường THPT Nam Yên Thành đã phát động, chỉ đạo việc ứng dụng chuyển đổi số, công nghệ số trong dạy học, đưa vào tiêu chí thi đua; nên việc áp dụng chuyển đổi số, công nghệ

số đã trở thành một phong trào rầm rộ, thiết thực và hiệu quả thực sự

Để tạo thêm động lực, mục tiêu học tập cho học sinh và sự gắn kết giữa học sinh và gia đình, chúng tôi đã chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện dạy học theo dự án

“Nghề của bố mẹ - Ước mơ của con” Dự án được thực hiện dưới hai hình thức: trình bày bằng văn bản viết tay (có hình ảnh minh họa) và bằng video có lời bình (khuyến khích học sinh thực hiện theo hình thức này)

Việc thực hiện dạy học theo dự án: “Nghề của bố mẹ - Ước mơ của con”, học sinh đã biết sẻ chia về vất vả của bố mẹ, biết nuôi dưỡng ước mơ, để trở thành người có ích, thành công, đóng góp tích cực cho sự phát triển của xã hội

mơ của con”

Với năng lực học tập, năng khiếu khác nhau sẽ quyết định sự phù hợp, thành công với nghề nghiệp, việc làm của học sinh trong tương lai

18

Chính vì lẽ đó, nên chúng tôi đã chỉ đạo và kết hợp với Ban đại diện cha mẹ học sinh, Đoàn trường, Giáo viên chủ nhiệm…để tổ chức hội nghị giáo dục học sinh chậm tiến, tư vấn chọn nghề, việc làm

- Đối với Hội nghị tư vấn giáo dục học sinh chậm tiến:

+ Thành phần tham gia: Ban giám hiệu, Đoàn trường, GVCN, Giáo viên bộ môn, học sinh chậm tiến và phụ huynh, Ban đại diện cha mẹ phụ huynh

+ Cách tiến hành: GVCN, GV bộ môn báo cáo về tình trạng học tập, rèn luyện của học sinh và những biện pháp giáo dục đã áp dụng; ý kiến của học sinh, của phụ huynh; thảo luận, góp ý về những biện pháp khắc phục; Ban giám hiệu hoặc Đoàn trường tổng hợp ý kiến, đưa ra tư vấn phù hợp với từng học sinh; học sinh cam kết thực hiện…

- Đối với Hội nghị tư vấn chọn nghề, việc làm:

+ Thành phần tham gia: Ban giám hiệu, Đoàn trường, Ban đại diện cha mẹ học sinh, tư vấn viên (giao một viên tìm hiểu về nghề, tuyển sinh Đại học để tư vấn nghề, việc làm), GVCN, phụ huynh, học sinh, cựu học sinh thành đạt, đại diện của doanh nghiệp, đại diện trường Đại học hoặc trường nghề…

+ Cách tiến hành: Đoàn trường và GVCN báo cáo về kết quả học tập, năng khiếu của học sinh; học sinh trình bày việc chọn nghề, việc làm; tư vấn viên nêu thực trạng, xu hướng nghề, việc làm trong tương lai, định hướng học sinh chọn nghề; đại diện cựu học sinh thành đạt, đại diện trường Đại học, trường nghề, và doanh nghiệp đưa ra lời khuyên thiết thực cho các em trong chọn nghề, việc làm…

Hội nghị đã kịp thời có những giải pháp giúp đỡ học sinh chậm tiến trong học tập và rèn luyện đạo đức, các em được bổ trợ thêm kiến thức, được định hướng, khuyên bảo kịp thời Điều đó, giúp các em tự tin, hứng khởi hơn trong học tập; có sự thay đổi về nhận thức, biết lẽ phải, điều sai… Hội nghị cũng tư vấn, giúp phụ huynh, học sinh sau khi ra trường chọn nghề, việc làm phù hợp với năng lực, năng khiếu, niềm yêu thích, hoàn cảnh gia đình và nhu cầu xã hội; tránh hiện tượng chạy theo xu hướng đám đông Có những học sinh, sau khi được tư vấn, hiểu rõ về nghề, việc sẽ tạo động lực các em phấn đấu học tập, rèn luyện để thực hiện ước mơ

Hình ảnh hội nghị tư vấn giáo dục học sinh chậm tiến và học sinh đang nghe

tư vấn chọn nghề, việc làm

19

5 Giải pháp 5 Nâng cao hiệu quả của tổ tư vấn tâm lý học đường

Lứa tuổi học sinh THPT, tâm lý còn nhiều biến động, phức tạp, nhiều em có

xu hướng thích thể hiện bản thân, gây sự chú ý theo chiều hướng tiêu cực, có em tự

ti, ngại giao tiếp…Với tâm hồn nhạy cảm, dễ tổn thương, kích động đã ảnh hưởng rất lớn tới học tập và hành vi của các em, các em cần tư vấn ở nhiều nội dung; vì thế việc thành lập và nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ tư vấn tâm lý học đường trở nên thiết thực, góp phần hạn chế tình trạng học sinh bỏ học…

Công văn số 9971/BGD&ĐT-HSSV ngày 28 /10/2005 của Bộ Giáo dục và

Đào tạo: Tư vấn cho học sinh, sinh viên là phương pháp tác động mang tính định

hướng giáo dục tới những học sinh, sinh viên đang có những khó khăn tâm lý, tình cảm, những bức xúc của lứa tuổi cần được giải đáp, những vướng mắc trong học tập, sinh hoạt, trong hướng nghiệp, trong tìm kiếm việc làm cần được người am hiểu và có trách nhiệm trợ giúp, tham vấn giải quyết để chọn được cách xử lý đúng, góp phần ổn định đời sống tâm hồn, tình cảm và giúp học sinh, sinh viên thực hiện được nguyện vọng của mình

“Giáo viên làm công tác tư vấn cho học sinh là giáo viên trung học được đào tạo hoặc bồi dưỡng về nghiệp vụ tư vấn; có nhiệm vụ tư vấn cho cha mẹ học sinh

và học sinh để giúp các em vượt qua những khó khăn gặp phải trong học tập và sinh hoạt” (Điều 31, Điều lệ trường trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường trung học phổ thông nhiều cấp học – Kèm theo Thông tư 12/ 2011/TT-BGDĐT, ngày 28/3/2011 của Bộ GDĐT)

Tại trường chúng tôi, THPT Nam Yên Thành tổ tư vấn tâm lý học đường đã được thành lập và hoạt động hiệu quả

- Thành phần: thầy giáo Nguyễn Trọng Bài làm tổ trưởng tổ tư vấn, Ban giám hiệu, GVCN làm ban viên Ngoài ra Đoàn trường, Ban An ninh, Giám thị, Giáo viên bộ môn hỗ trợ tổ tư vấn khi cần Tổ trưởng tổ tư vấn được trường cử đi học lớp bồi dưỡng năng lực tư vấn làm công tác tư vấn cho học sinh, có chứng chỉ; những người còn lại được nhà trường cho tập huấn, tìm hiểu về những nội dung liên quan đến tư vấn tâm lý giáo dục

Hình ảnh: Chứng chỉ Bồi dưỡng năng lực tư vấn làm công tác tư vấn cho HS

của thầy giáo Nguyễn Trọng Bài

20

- Các nội dung tư vấn: hướng nghiệp, chọn nghề, thông tin, tuyển sinh; tình bạn, tình yêu, giới tính và quan hệ với bạn khác giới; quan hệ, giao tiếp, ứng xử với gia đình, giáo viên và bạn bè; phương pháp học tập; tham gia các hoạt động xã

hội; thẩm mỹ…Đặc biệt quan tâm đến một số rối loạn tâm lý thường gặp ở trẻ vị

thành niên: trầm cảm, tự tử, rối loạn lo âu, chống đối – không tuân thủ, gây hấn, rối loạn hành vi, phạm tội, phạm pháp, lạm dụng rượu và chất kích thích Tổ tư vấn tâm lý và cán bộ, giáo viên, nhân viên trong trường được tập huấn kĩ về dấu hiệu nhận biết, biện pháp tư vấn, hỗ trợ học sinh gặp phải những rối loạn tâm lý

- Mô hình tư vấn: tư vấn trực tiếp và tư vấn gián tiếp

- Những yêu cầu khi tư vấn học sinh: luôn đảm bảo tính khách quan; người

tư vấn không có mục tiêu cá nhân; tránh các quan hệ nhiều tuyến với học sinh cần

tư vấn (quan hệ bạn bè, đồng nghiệp, gia đình, cấp trên – dưới, thân tình – yêu đương, công việc…); tôn trọng học sinh cần tư vấn ( không phân biệt: văn hóa, tôn giáo, dân tộc, bệnh tật, đẳng cấp, không làm thay những gì học sinh cần tư vấn có thể tự làm…; giữ bí mật thông tin trong tư vấn

Trong quá trình hoạt động, tổ tư vấn tâm lý đã kịp thời tư vấn cho nhiều học sinh, giúp các em điều chỉnh tâm lý tích cực hơn, giảm những biểu hiện rối loạn tâm lý; nhận thức được ý nghĩa to lớn của trường học, xác định được động cơ, mục đích học tập, hòa đồng, vui vẻ hơn với bạn bè, lễ phép với thầy cô…Làm tốt tư vấn tâm lý cho học sinh đã ngăn chặn được tình trạng bạo lực học đường; làm bạn và là

21

chỗ dựa tinh thần cho các em học sinh chia sẻ tâm tư, tình cảm, đưa ra những lời khuyên hữu ích, kịp thời cho các em trong học tập, trong cuộc sống

- Ví dụ 1: Trường hợp học sinh cần tư vấn V.H.T lớp 10C3 bị một số bạn

vu khống, đặt điều về việc em V.H.T xuất hiện trong clip nhạy cảm; nắm bắt tình hình tổ tư vấn tâm lý đã phối hợp với em V.H.T, gia đình, Ban An ninh, Đoàn trường…điều tra, tìm hiểu và kịp thời tư vấn cho em V.H.T, tránh xảy ra những suy nghĩ tiêu cực Sau khi sự việc được xác minh, tổ tư vấn đã yêu cầu những học sinh đặt điều, sai sự thật, xúc phạm danh dự của bạn làm bản kiểm điểm, xin lỗi bạn V.H.T; ra thông báo, nhắc nhở, chấn chỉnh tình trạng phát ngôn và sử dụng mạng xã hội chưa phù hợp của học sinh trong toàn trường Bản thân học sinh V.H.T, sau khi được tư vấn, làm rõ những đồn đoán sai sự thật của các bạn, được bạn thành thật xin lỗi thì tâm lý của em trở lại bình thường, hòa đồng, vui vẻ, đi học chuyên cần, tích cực

- Ví dụ 2: Trường hợp của em N.T.T lớp 11A4 có biểu hiện rối loạn tâm lý: chống đối – không tuân thủ nội quy lớp, trường học, gây hấn Qua nắm bắt tình hình từ GVCN, tổ tư vấn đã mời em N.T.T đến tư vấn, chia sẻ những tâm tư, cảm xúc, nguyện vọng của em N.T.T Sau khi được tư vấn, em N.T.T đã thay đổi nhận thức về học tập, cam kết sẽ không vi phạm nội quy lớp, trường học, chăm chỉ học tập hơn

Hình ảnh tổ tư vấn tâm lý đang tư vấn học sinh N.T.T lớp 11A4 THPT Nam

Yên Thành

22

Hình ảnh hồ sơ lưu của tổ tư vấn tâm lý học đường đối với học sinh N T T

lớp 11A4 THPT Nam Yên Thành

6 Giải pháp 6 Vận động và sử dụng hiệu quả quỹ khuyến học – khuyến tài

Nhằm đẩy mạnh công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2021 - 20230, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ thị số 14/CT –TTg ngày

25/5/2021, trong đó chỉ thị hội Khuyến học Việt Nam:

- Chủ trì, phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện các tiêu chí đánh giá, công nhận các mô hình học tập trong xã hội giai đoạn 2021 - 2030 phù hợp với thực tiễn triển khai ở các địa phương trong cả nước; nghiên cứu, xây dựng Bộ tiêu chí đánh giá mô hình công dân học tập và tổ chức thí điểm để triển khai nhân rộng trong cả nước

- Xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Đề án “Đẩy mạnh phong trào học tập suốt đời trong gia đình, dòng họ, cộng đồng giai đoạn 2021 - 2030” theo hướng nâng cao chất lượng các mô hình học tập

- Tiếp tục củng cố và phát triển các tổ chức Hội Khuyến học ở các cộng đồng dân cư, trong các cơ quan, doanh nghiệp, trường học, bệnh viện, viện nghiên cứu và trong lực lượng vũ trang, tạo nên phong trào thi đua khuyến học, khuyến tài, học tập suốt đời sôi nổi, rộng khắp trong cả nước

tuong-chinh-phu-ve-khuyen-hoc-khuyen-tai-179220520135142506.htm)

(https://congdankhuyenhoc.vn/chi-thi-so-14-ct-ttg-ngay-25-5-2021-cua-thu-Kinh tế của các gia đình học sinh ở huyện Yên Thành đã có nhiều khởi sắc , ngày càng khá giả hơn so với trước đây Tuy nhiên vẫn còn nhiều gia đình học sinh

Hình thức vận động quỹ khuyến học – khuyến tài ở trường chúng tôi: phát động giáo viên, học sinh ủng hộ học sinh, giáo viên trong trường có hoàn cảnh khó khăn đón tết Nguyên Đán và phát động giáo viên, học sinh ủng hộ đồng bào khi có thiên tai, bất trắc; vận động các doanh nghiệp, người dân, cựu học sinh thành đạt gây quỹ khuyến học, khuyến tài để hỗ trợ chi phí, phương tiện học tập cho học sinh

có hoàn cảnh khó khăn, phát thưởng, khuyến tài cho học sinh có thành tích cao trong học tập

Trong năm học 2022 – 2023, trường chúng tôi đã có 3 đợt ủng hộ, 1 lần vận động từ doanh nghiệp để gây quỹ khuyến học – khuyến tài Chính sự hỗ trợ kịp thời về vật chất, tinh thần từ quỹ khuyến học – khuyến tài, đã giúp học sinh có chi phí, thiết bị học tập, không phải nghỉ học vì hoàn cảnh gia đình khó khăn; khích lệ, tạo động lực cho học sinh giỏi cố gắng hơn khi được khen thưởng

Hình ảnh giáo viên, học sinh ủng hộ giáo viên, học sinh có hoàn cảnh khó khăn đón tết Nguyên Đán; ủng hộ đồng nghiệp, học sinh ở Kỳ Sơn

24

Hình ảnh đại diện doanh nghiệp đóng góp quỹ khuyến học – khuyến tài của trường

Hình ảnh học sinh có hoàn cảnh khó khăn nhận quà tết Nguyên Đán và học sinh

giỏi được hỗ trợ chi phí học tập

25

Hình ảnh học sinh có hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ thiết bị phục vụ học

tập, hỗ trợ học sinh chi phí điều trị bệnh

7 Giải pháp 7 Kết hợp với Ban chuyên môn, Đoàn trường tăng cường

tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo (hội thi, câu lạc bộ trong trường học…) tạo sân chơi lành mạnh, ý nghĩa và gắn dạy học với thực tiễn

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo (HĐTNST) là một môn học mới của Chương trình phổ thông 2018, với mục tiêu coi trọng các hoạt động thực tiễn mang tính tự chủ của học sinh (HS) Đây là những hoạt động giáo dục được tổ chức gắn liền với kinh nghiệm, thực tế cuộc sống để học sinh trải nghiệm và sáng tạo

Sau khi hoàn thành hoạt động, học sinh sẽ hình thành được một số năng lực cần thiết đáp ứng nhu cầu của nền giáo dục đổi mới nói riêng và thời đại 4.0 nói chung Có thể kể đến như: năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo Bên cạnh đó, hoạt động trải nghiệm sáng tạo sẽ giúp các em học sinh biết trân trọng giá trị cuộc sống và tự định hướng được cho tương lai của bản thân

Nhóm giải pháp này áp dụng nhằm mục đích:

- Chỉ ra và phát huy hiệu quả cao hơn nữa các hoạt động trải nghiệm sáng tạo đối với học sinh trường THPT Nam Yên Thành qua đó rèn kỹ năng sống cho các em

- Củng cố thói quen tích cực, nền nếp trong học tập và sinh hoạt, hành vi giao tiếp ứng xử có văn hoá và tập trung hơn vào phát triển trách nhiệm cá nhân: trách nhiệm với bản thân, trách nhiệm với gia đình, cộng đồng

- Hình thành các giá trị của cá nhân theo chuẩn mực chung của xã hội

- Hình thành và phát triển năng lực giải quyết vấn đề trong cuộc sống

- Biết tổ chức công việc một cách khoa học; có hứng thú, hiểu biết về một số lĩnh vực nghề nghiệp, có ý thức rèn luyện những phẩm chất cần thiết của người lao động và lập được kế hoạch học tập, rèn luyện phù hợp với định hướng nghề nghiệp khi kết thúc giai đoạn giáo dục cơ bản

- Qua đó giúp các em HS gắn bó hơn với mái trường, thầy cô, bạn bè… để các em không còn muốn bỏ học giữa chừng

26

Chúng tôi đã tham mưu với Tổ chuyên môn, Đoàn Thanh niên, phụ huynh học sinh đề xuất lên BGH nhà trường trong việc tạo ra những hoạt động thiết thực giúp học sinh trường THPT Nam Yên Thành tham gia nhiều hoạt động ngoại khóa như:

- Tuyên truyền phòng chống ma túy, phòng cháy chữa cháy, pháo nổ; Tuyên truyền an toàn giao thông, pháp luật cho trẻ thành niên

- Truyền thông về chăm sóc sức khỏe cho vị thành niên và phòng chống đuối nước,

tai nạn thương tích

27

- Tổ chức hội diễn văn nghệ chào mừng kỉ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

và trình diễn thời trang tái chế - hành động bảo vệ môi trường

- Thi báo tường, tập san gắn với ý nghĩa học tập

Hình ảnh báo tường của học sinh chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam gắn với tri ân thầy cô và ý nghĩa học tập; Làm tập san gắn với ý nghĩa học tập

- Thi Video ấn tượng về chủ đề mái trường, bạn bè và tri ân thầy cô

- Thi gói bánh chưng xuân và tìm kiếm tài năng ( Xem hình ảnh ở phần phụ lục 4)

- Hội thi hát dân ca trong trường học

Video trường THPT Nam Yên Thành tham gia hội thi hát dân ca trong trường học: các trường THPT trong huyện Yên Thành năm 2023:

https://youtu.be/WdV9oKxxNZU

https://youtu.be/_B2nA1fAm7o

28

- Thi thiết kế bảng tin theo chủ đề (Xem phụ lục 4)

- Ngoại khóa: Câu lạc bộ văn học, câu lạc bộ văn học dân gian, câu lạc bộ dân ca ví, giặm xứ Nghệ

(Xem hình ảnh ở phần phụ lục 4)

- Tuyên truyền về hành vi ứng xử nơi công cộng cho học sinh

Đường link video: Thái độ, bình luận của học sinh về ứng xử nơi công cộng

https://youtu.be/jeWdk-dsA0o

Mỗi hoạt động ngoại khoá mang đến rất nhiều kĩ năng mới cho học sinh, bên cạnh việc chiếm lĩnh tri thức, học sinh dần đúc rút ra kinh nghiệm sống, kỹ năng sống, cho bản thân qua từng hoạt động, có ý thức hơn trong học tập, trong việc giữ gìn, phát huy di sản địa phương Chúng tôi xin đưa một ví dụ

về hoạt động ngoại khoá tuyên truyền về hành vi ứng xử nơi công cộng cho học sinh lớp 10C3như sau:

Ban đầu năm học 2022 – 2023 còn một số em có hành vi cử chỉ của bản thân đối với cộng đồng chưa tốt như:

1 Em Hồ Xuân Thọ hay nói leo, nói chuyện với giáo viên chưa lễ phép

2 Em Ngô Xuân Phúc: học Khá, tự tin mạnh dạn nhưng hành vi cử chỉ còn bốc đồng, nên không nhận được thiện cảm từ thầy cô và bạn bè

3 Em Trần Bá Hùng: có những phát ngôn không đúng với chuẩn mực của học sinh, nên khó gần gũi với các bạn

Nguyên nhân của tình trạng đó:

- Nguyên nhân chủ quan: do bản thân các em nhận thức chưa đúng đắn, chưa biết điều chỉnh hành vi của mình

- Nguyên nhân khách quan:

+ Việc các gia đình yêu thương bao bọc quá mức, khiến các em hiểu nhầm

việc mình có quyền được cư xử, nói năng theo suy nghĩ mà không cần người đối diện (người lớn và bạn bè) họ có chấp nhận không

+ Ngoài ra, do các em tiếp xúc với môi trường công nghệ quá sớm và ảnh hưởng từ các lời nói, cử chỉ, hành vi bên ngoài

Cho nên tôi đã áp dụng hoạt động ngoại khoá tuyên truyền về hành vi ứng xử nơi công cộng

Kết quả đưa lại sau khi áp dụng:

1 Em Hồ Xuân Thọ: không còn nói leo, lễ phép khi nói chuyện với giáo viên

2 Em Ngô Xuân Phúc: ân cần, lễ phép, suy nghĩ trước khi nói và hành động, biết lắng nghe ý kiến từ người khác

3 Trần Bá Hùng: làm chủ bản thân, không phát ngôn những điều không đúng ảnh hưởng đến mọi người, không còn nói tục

Sau khi thực hiện các hoạt động ngoại khoá trong trường học, tôi nhận thấy

các em đã tự xây dựng cho mình năng lực tự chủ, tự giải quyết vấn đề hay kĩ năng

giao tiếp rất tốt Biết vâng lời thầy, cô giáo và nghiêm chỉnh thực hiện nội quy, quy