SKKN BIỆN PHÁP PHỐI hợp với lực LƢỢNG GIÁO dục NGOÀI NHÀ TRƢỜNG TRONG CÔNG tác CHỦ NHIỆM ở TRƢỜNG THPT hà HUY tập

GVCN có vị trí, vai trò như sau: - GVCN lớp là người thay mặt hiệu trưởng, hội đồng nhà trường quản lí, giáo dục toàn diện HS một lớp; - GVCN là người tổ chức, lãnh đạo; kiểm tra mọi hoạ

TÁC GIẢ: BÙI THỊ THI THƠ

NGUYỄN THỊ HUYỀN NGA

LÊ THỊ KIỀU NGA

ĐT: 0985338282

NĂM HỌC 2021-2022

2

PHẦN MỘT ĐẶT VẤN ĐỀ

1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

1.1 GVCN là thành viên của tập thể sư phạm, là người thay mặt hiệu trưởng, hội đồng nhà trường và cha mẹ học sinh quản lí và chịu trách nhiệm về chất lượng giáo dục toàn diện học sinh lớp mình phụ trách, tổ chức thực hiện chủ trương, kế hoạch của nhà trường ở lớp GVCN là nhân vật trung tâm để hình thành, phát triển nhân cách học sinh; là cầu nối giữa gia đình, nhà trường và xã hội Không chỉ đưa ra những định hướng, mục tiêu giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm, GVCN là người trực tiếp tổ chức phối hợp với các lực lượng xã hội có liên quan nhằm thực hiện mục tiêu hiệu quả Vì lẽ trên, phối hợp với các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường là trách nhiệm, đồng thời là biện pháp quan trọng trong công tác chủ nhiệm

1.2 Tâm lí học hiện đại khẳng định rằng, sự phát triển nhân cách của con người chịu sự chi phối của bốn yếu tố là di truyền, giáo dục, môi trường, tự thân vận động (bao gồm hoạt động và giao tiếp) Cả bốn yếu tố này đều quan trọng, đều đóng vai trò nền tảng, cơ bản Cá nhân sẽ phát triển ở mức độ tối đa nếu cả bốn nhân tố được phát huy triệt để Nếu nhìn theo góc độ biện chứng thì gia đình, nhà trường và xã hội là hạt nhân của ba yếu tố đầu Học sinh có điều kiện tốt nếu từng nhân tố tích cực, và sẽ thực sự lí tưởng nếu các yếu tố này phối hợp hài hòa với nhau Khai thác mối quan hệ này như thế nào cho hiệu quả trong giáo dục? Điều đó thuộc về trách nhiệm và tài năng của GVCN

1.3 Việc phối hợp các lực lượng giáo dục gồm gia đình, nhà trường, xã hội

có ý nghĩa rất quan trọng đối với hoạt động giáo dục Mỗi lực lượng có cách thức và ưu thế riêng mang đến sự phát triển tâm lí, nhân cách cho học sinh nên cần phối hợp chặt chẽ cả ba lực lượng này Sự phối hợp này càng chặt chẽ, đồng

bộ, hiệu quả thì việc tư vấn, hỗ trợ cho học sinh càng đạt kết quả cao Do đó, trong các văn bản quy phạm pháp luật, yêu cầu cần có sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong giáo dục và dạy học học sinh luôn được nhấn mạnh Cụ thể là:

Tại khoản 2, Điều 3 Luật Giáo dục số 43/2019/QH14, ngày 14 tháng 6 năm

2019 đã khẳng định: “Hoạt động giáo dục được thực hiện theo nguyên lí học đi

đôi với hành, lí luận gắn liền với thực tiễn, giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội”

Khoản 3 điều 16 quy định: Tổ chức, gia đình và cá nhân có trách nhiệm

chăm lo sự nghiệp giáo dục, phối hợp với cơ sở giáo dục thực hiện mục tiêu giáo dục, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh

Vì những lí do trên, chúng tôi chọn đề tài “Biện pháp phối hợp với các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường trong công tác chủ nhiệm ở trường THPT

Hà Huy Tập” làm đề tài sáng kiến

3

2 ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI

Phối hợp với các lực lượng ngoài nhà trường để nâng cao chất lượng giáo dục là một vấn đề được nhiều người quan tâm bởi đó là một nguyên tắc trong công tác giáo dục Qua khảo sát, tìm hiểu tài liệu, chúng tôi nhận thấy các đề tài triển khai theo các hướng sau:

- Hướng thứ nhất: Giáo viên chủ nhiệm phối hợp với gia đình trong giáo dục trẻ mầm non/tiểu học

- Hướng thứ hai: Hiệu trưởng với công tác phối hợp với ban đại diện cha mẹ học sinh

- Hướng thứ 3: Một số đề tài có quan tâm đến việc phối hợp với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, tuy nhiên nội dung, biện pháp còn chung chung, mang tính truyền thống

- Hướng thứ 4: Các giáo viên chủ nhiệm quan tâm nhiều đến công tác phối hợp với gia đình, chưa chú trọng đến các lực lượng xã hội khác

Vì vậy, đề tài của chúng tôi hướng tới những điểm mới sau đây:

- Đối tượng phối hợp là các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường, bao gồm gia đình, các tổ chức, cá nhân có thể tham gia giáo dục học sinh

- Các biện pháp phối hợp mới mẻ, phối hợp giữa GVCN và gia đình tập trung vào sự hài hòa và thấu hiểu giữa thầy cô- bố mẹ- học sinh; phối hợp với các lực lượng xã hội tập trung vào giáo dục kĩ năng, hướng nghiệp

- Toàn bộ nội dung đề tài là những bước đi sớm phù hợp, đúng chiều, đúng hướng với việc triển khai chương trình GDPT 2018 (giáo dục kĩ năng, hướng nghiệp gắn với sự đồng thuận của xã hội)

3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Để thực hiện và hoàn thành đề tài, chúng tôi đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu (cơ bản) sau:

- Phương pháp nghiên cứu lí luận

- Phương pháp điều tra

- Phương pháp phân tích số liệu

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm

4 CẤU TRÚC ĐỀ TÀI

Ngoài phần Mở đầu, phần Kết luận, phần Nội dung đề tài được triển khai như sau:

- Cơ sở khoa học của đề tài

- Nội dung, phương pháp phối hợp các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường

- Kết quả đề tài

4

PHẦN HAI NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ

1.1 CƠ SỞ LÍ LUẬN

1.1.1 Khái niệm phối hợp

Theo Từ điển tiếng Việt, phối hợp là hoạt động cùng nhau của hai hay

nhiều cá nhân, tổ chức để hỗ trợ cho nhau thực hiện một công việc chung nhằm đạt mục tiêu đã định

Phối hợp các lực lượng giáo dục ngoài trường hay huy động cộng đồng tham gia xây dựng và phát triển giáo dục là quá trình vận động (động viên, khuyến khích, thu hút) và tổ chức mọi thành viên trong cộng đồng tham gia vào việc xây dựng và phát triển nhà trường, từ việc xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học, chăm lo đời sống giáo viên, tạo môi trường giáo dục thống nhất giữa nhà trường– gia đình– xã hội, đến việc tham gia giáo dục học sinh

1.1.2 Vị trí, vai trò của GVCN lớp

Theo Điều lệ trường phổ thông, GVCN lớp là nhà giáo được giao trách nhiệm tổ chức, quản lý, giáo dục một lớp HS ngoài những giờ lên lớp của giáo viên bộ môn trong trường GVCN có vị trí, vai trò như sau:

- GVCN lớp là người thay mặt hiệu trưởng, hội đồng nhà trường quản lí, giáo dục toàn diện HS một lớp;

- GVCN là người tổ chức, lãnh đạo; kiểm tra mọi hoạt động và các mối quan hệ của HS thuộc lớp mình phụ trách;

- GVCN lớp là cầu nối giữa tập thể HS với các tổ chức xã hội trong và ngoài trường, là người tổ chức phối hợp các lực lượng giáo dục

1.1.3 Vai trò của các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường

1.1.3.1 Khái niệm các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường

Như chúng ta biết, các lực lượng giáo dục là tất cả các tổ chức, cá nhân có vai trò, trách nhiệm tham gia vào hoạt động giáo dục, trong xã hội ta hiện nay có các lực lượng giáo dục trong nhà trường và các lực lượng trong nhà trường Các lực lượng giáo dục trong nhà trường thường được nhắc đến là Đoàn thanh niên, Công đoàn, Tổ chuyên môn Trong phạm vi đề tài, chúng tôi không đề cập đến các lực lượng này mà đề cập đến các lực lượng giáo dục trong nhà trường

Các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường là gia đình, các tổ chức chính trị, kinh tế, xã hội, các cơ quan, doanh nghiệp có vai trò, trách nhiệm phối hợp xây dựng nhà trường, phát triển giáo dục

Các tổ chức chính trị xã hội ngoài nhà trường là Đoàn thanh niên, Hội phụ

nữ, Hội cựu chiến binh, Công an, UBND phường/xã ; các lực lượng khác có thể kể đến các doanh nghiệp, xí nghiệp

1.1.3.2.Vai trò, trách nhiệm và quyền của gia đình trong công tác giáo dục

Chúng ta đều biết rằng, gia đình là môi trường giáo dục đầu tiên của đứa trẻ, gia đình có trách nhiệm đầu tiên trong giáo dục con cái Khi trẻ đi học, gia

5

đình còn là môi trường để trẻ thực hành những điều đã học ở trường, rèn luyện hành vi, Ảnh hưởng giáo dục của gia đình đối với đứa trẻ có ý nghĩa sâu sắc không chỉ khi trẻ còn nhỏ mà ngay cả lúc trưởng thành Cha mẹ học sinh (CMHS) là “người thầy đầu tiên” của con cái họ, là người xây dựng nền tảng nhân cách trẻ em Nhiều nét cơ bản của nhân cách như tính người, tình người, đều bắt đầu ngay từ gia đình và từ giáo dục mầm non, tiểu học Trẻ em tiếp xúc với các chuẩn mực đạo đức, các thói quen ứng xử đầu tiên từ gia đình, mọi sự kiện xã hội được trẻ em lĩnh hội qua thái độ và tình cảm của những thành viên trong gia đình, qua những định hướng giá trị của những người ruột thịt Gia đình

và giáo dục gia đình là một giá trị hết sức đặc trưng của nhân loại, nhất là ở phương Đông từ xưa tới nay Giáo dục gia đình có những điểm mạnh Đó là tính xúc cảm cao, tính linh hoạt, tính thiết thực, thích ứng nhanh nhạy giữa yêu cầu của cuộc sống và đối tượng giáo dục là con cái Cùng với các giá trị của giáo dục gia đình, những điểm mạnh này có thể bổ sung cho giáo dục nhà trường góp phần hoàn thiện quá trình hình thành và phát triển nhân cách học sinh

Về trách nhiệm của gia đình, cha mẹ học sinh, Điều 91 Luật giáo dục quy định như sau:

1 Tiếp nhận thông tin về kết quả học tập, rèn luyện của con hoặc người được giám hộ

2 Tham gia hoạt động giáo dục theo kế hoạch của nhà trường; tham gia hoạt động của ban đại diện cha mẹ học sinh trong nhà trường

3 Phối hợp với nhà trường, cơ quan quản lý giáo dục giải quyết các vấn

đề có liên quan đến việc giáo dục con hoặc người được giám hộ theo quy định

Bên cạnh trách nhiệm của mỗi gia đình, trong mỗi trường, lớp còn có Ban đại diện CMHS Ban đại diện CMHS có tầm quan trọng đặc biệt, là một trong các giải pháp phát huy vai trò của gia đình trong sự nghiệp giáo dục Qua Ban đại diện CMHS, gia đình tham gia công tác giáo dục một cách có tổ chức, tiếng nói của gia đình với nhà trường tăng “trọng lượng”, đồng thời phát huy sức mạnh tập thể CMHS tham gia vào các hoạt động giáo dục và xây dựng nhà trường Ban đại diện CMHS là lực lượng xã hội gần gũi, gắn bó nhất của nhà trường, giúp đỡ đắc lực nhà trường về nhiều mặt, là lực lượng phối hợp thường xuyên, liên tục nhất Ban đại diện CMHS tạo thuận lợi cho mối quan hệ giữa nhà trường và CMHS để liên lạc với nhau tốt hơn, làm tăng tinh thần trách nhiệm của các bậc cha mẹ, khích lệ lao động sư phạm của giáo viên và học tập của học sinh Ban đại diện CMHS chăm lo bảo vệ những quyền lợi của học sinh, của nhà trường và thông báo cho CMHS tất cả những gì liên quan đến giáo dục, học tập của học sinh Hỗ trợ nhà trường trong việc bảo dưỡng hoặc mua sắm các phương tiện và đồ dùng dạy học Ban đại diện CMHS là đại diện của CMHS ở địa phương, tham dự lễ hội nhà trường hàng năm Ban đại diện không chỉ là cầu nối giữa nhà trường và gia đình mà trong nhiều trường hợp còn là cầu nối, là điểm tựa trong quan hệ giữa nhà trường với các lực lượng xã hội khác ngoài trường,

kể cả trong công tác của trường với cấp ủy và chính quyền địa phương

6

Về trách nhiệm của Ban đại diện CMHS, Điều 92 Luật giáo dục quy định

“Ban đại diện cha mẹ học sinh, trẻ mầm non được tổ chức trong mỗi năm học ở

giáo dục phổ thông và giáo dục mầm non, do cha mẹ hoặc người giám hộ học sinh, trẻ mầm non từng lớp, từng trường cử ra để phối hợp với nhà trường trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục học sinh, trẻ mầm non và hoạt động theo quy định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.”

1.1.3.3 Vai trò, trách nhiệm và quyền của xã hội

Xã hội là một danh từ trừu tượng, chỉ “hình thức sinh hoạt chung có tổ

chức của loài người ở một trình độ phát triển nhất định của lịch sử, xây dựng

trên cơ sở một phương thức sản xuất nhất định” Ý nghĩa khác của xã hội được

hiểu là “đông đảo những người cùng sống một thời”

Theo cách dùng của đề tài, chúng tôi đề cập khái niệm xã hội là những tổ

chức, cá nhân ngoài nhà trường, ngoài gia đình có khả năng, có quyền, có trách nhiệm hỗ trợ, hợp tác để nâng cao chất lượng giáo dục

Cũng theo quy định của Luật Giáo dục, Điều 93 có viết “Cơ quan, tổ

chức, cá nhân có trách nhiệm sau đây:

a) Hỗ trợ, hợp tác với nhà trường tổ chức các hoạt động giáo dục và nghiên cứu khoa học; tạo điều kiện cho nhà giáo và người học tham quan, hoạt động trải nghiệm, thực tập, nghiên cứu khoa học;

b) Tham gia xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, ngăn chặn hoạt động có ảnh hưởng xấu đến người học;

c) Tạo điều kiện để công dân trong độ tuổi quy định thực hiện nghĩa vụ học tập để thực hiện phổ cập giáo dục, hoàn thành giáo dục bắt buộc để người học được vui chơi, hoạt động văn hóa, thể dục, thể thao lành mạnh;

d) Hỗ trợ các nguồn lực cho phát triển sự nghiệp giáo dục theo khả năng của mình

là tổng hòa các mối quan hệ xã hội, quá trình giáo dục của một con người trải qua ba yếu tố: giáo dục của gia đình, giáo dục của nhà trường, giáo dục của xã hội Vì vậy, việc nhận thức tầm quan trọng của công tác phối hợp các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường đối với giáo dục học sinh là một sự hiển nhiên, như nhận thức rằng nước và không khí cần cho sự sống Thực tế cũng cho thấy, tất

cả GVCN đều mong muốn nhận được sự quan tâm, phối hợp chặt chẽ, hiệu quả

từ gia đình học sinh, các tổ chức đoàn thể ngoài nhà trường, sự quan tâm của chính quyền địa phương trên địa bàn, các doanh nghiệp

Để khẳng định điều này, chúng tôi đã tiến hành khảo sát trong 42 GVCN

ở trường THPT Hà Huy Tập, và kết quả như sau:

7

Hầu hết các giáo viên đều nhận thức được rằng, gia đình là môi trường giáo dục- lực lượng giáo dục đầu tiên, ảnh hưởng đến đứa trẻ- trước hết là ảnh hưởng của cha mẹ một cách sâu sắc Vì vậy, giáo dục gia đình đã trở thành một

bộ phận quan trọng trong sự nghiệp giáo dục trẻ em Song giáo dục gia đình có những đặc trưng riêng của nó, nên vấn đề đặt ra là nhà trường phải liên kết với gia đình như thế nào để đảm bảo được tính thống nhất toàn vẹn của quá trình giáo dục thì giáo dục gia đình mới phát huy được ảnh hưởng và cùng với nhà trường giáo dục học sinh có hiệu quả Chính GVCN là người thay mặt nhà trường thực hiện sự phối hợp này Mỗi gia đình là một đơn vị độc đáo, có hoàn cảnh và lối sống riêng Vì vậy, phối hợp cùng gia đình đòi hỏi người GVCN có

sự hiểu biết và có nhiều biện pháp đa dạng để cùng phụ huynh đồng hành giáo dục học sinh có hiệu quả

Trên thực tế, vẫn còn những giáo viên cho rằng công việc chính của họ là dạy học, họ không có trách nhiệm phải xây dựng mối quan hệ với cha mẹ học sinh vì điều đó làm mất nhiều thời gian và công sức Thậm chí, có giáo viên còn đặt cha mẹ học sinh vào mối quan hệ căng thẳng, gay gắt khi hai bên không đồng thuận trong giáo dục học sinh Mặt khác, công tác với cha mẹ học sinh ở

100%

Không, 0%

GV mong muốn nhận được sự phối hợp từ các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường trong quá trình giáo dục

Có , 100%

Không, 0%

GV mong muốn nhận được sự hợp tác từ gia đình của HS trong quá trình giáo dục

8

không ít trường còn thiếu tính hợp tác, xây dựng Còn có hiện tượng giáo viên thờ ơ, tính toán và thiếu công bằng trong đối xử với người học Điều này làm cho cha mẹ học sinh, xã hội và chính các em thiếu tin cậy vào thầy cô, nhà trường

Bên cạnh đó, còn thấy một thực trạng là nhiều giáo viên không nhận thức hết tầm quan trọng của công tác phối hợp với các lực lượng giáo dục khác (ngoài gia đình) Các đồng nghiệp của chúng tôi ít khi nghĩ đến các lực lượng này, trừ những trường hợp phải phối hợp bắt buộc, mang tính chất bị động (như học sinh vi phạm luật giao thông GVCN phải phối hợp với công an, học sinh học nghề thì GVCN phải liên hệ với trung tâm hướng nghiệp)

Cũng trong quá trình tìm hiểu thực trạng nhận thức của GVCN về tầm quan trọng công tác phối hợp, chúng tôi có tiến hành khảo sát nhận thức về tầm quan trọng phối hợp từ phía gia đình Kết quả khảo sát như sau:

Các gia đình hiện đại, đặc biệt ở thành phố, như thành phố Vinh là một ví

dụ, chịu nhiều ảnh hưởng của đời sống kinh tế thị trường cũng như nhu cầu về

tự do cá nhân, sự bình đẳng và dân chủ Đó là một thách thức với sự ổn định của gia đình và sự bình yên của các em Mặt khác, còn không ít cha mẹ do chưa nhận thức đầy đủ về ảnh hưởng của gia đình đối với sự phát triển tình cảm, đạo

Suy nghĩ của phụ huynh về vai

trò giáo dục của gia đình

Có , 100%

Không, 0%

10%

56%

34%

Quan niệm của phụ huynh về

người người chủ động liên lạc

thông tin của học sinh

Phụ huynh đánh giá về quan

niệm giáo dục con "trăm sự

nhờ cô thầy"

Đúng Sai

Ý kiến khác

9

đức, trí tuệ và lối sống của con em nên chưa thực sự quan tâm đến việc tổ chức cuộc sống và văn hóa gia đình Một bộ phận đáng kể phụ huynh hiện nay chưa nhận thức đầy đủ về sự phối hợp và ảnh hưởng lẫn nhau của giáo dục nhà trường, giáo dục gia đình Vì thế nhiều cha mẹ tham gia với hoạt động của nhà trường một cách thụ động và hình thức Họ đổ lỗi hoàn toàn cho giáo viên khi con phát triển không như mong đợi,

Việc phối hợp các lực lượng giáo dục luôn hướng đến mục tiêu cuối cùng

là vì sự phát triển của học sinh, và các em là người thụ hưởng trực tiếp những kết quả phối hợp đó Nếu các em nhận thấy giữa giáo viên và cha mẹ mình có sự tôn trọng, thống nhất và phối hợp chặt chẽ với nhau thì bản thân các em cũng tin tưởng giáo viên và nỗ lực nhiều hơn trong học tập, rèn luyện Nhưng nếu học sinh biết rằng giáo viên và cha mẹ không thường xuyên trao đổi, thậm chí xung đột, bất hợp tác với nhau sẽ khiến nhiều học sinh có khuynh hướng chống lại giáo viên hoặc có vấn đề về hành vi trong lớp học Điều đó có ảnh hưởng tiêu cực, làm giảm rõ rệt hiệu quả giáo dục và dạy học và kết quả là chính học sinh mới là người chịu thiệt thòi nhất

Như vậy, sự phối hợp với các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường có ý nghĩa quan trọng, vừa là một trách nhiệm của nhà trường (giáo viên), đồng thời vừa là một trong những con đường, cách thức hiệu quả, bền vững để giáo dục học sinh

1.2.2 Thực trạng về cách thức phối hợp các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường

Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc phối hợp các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường, các GVCN đã có nhiều các thức phối hợp Qua quan sát, điều tra cũng như kinh nghiệm thực tiễn, chúng tôi tổng hợp được các hướng đồng nghiệp và bản thân đã từng tiến hành như sau

1.2.2.1 Phối hợp với phụ huynh

* Thông qua các phiên họp phụ huynh định kì

Trong một năm học, GVCN dưới sự chỉ đạo của Ban giám hiệu thường tổ chức họp phụ huynh định kì ba phiên: đầu năm học, hết học kì I, cuối năm học

Nội dung và cách thức tiến hành buổi họp truyền thống thường là:

- Ổn định tổ chức

- GVCN thông qua báo cáo của nhà trường

- GVCN triển khai các nội dung của lớp:

+ Tình hình học tập của học sinh

+ Tình hình tham gia các hoạt động tập thể của học sinh

+ Các khoản đóng nộp

- Thảo luận của phụ huynh

Đây là cách làm truyền thống, giúp GVCN truyền đạt đầy đủ, chính xác chủ trương của nhà trường, kết quả học tập phấn đấu của học sinh đến từng phụ huynh Tuy nhiên, ăn vào tiềm thức của tất cả các phụ huynh khi đi họp chỉ có hai vấn đề: (1) con mình học như thế nào, so với các bạn cùng lớp ra sao? (2) đóng bao nhiêu tiền cho học kì này? Quá trình làm chủ nhiệm, chúng tôi đã nhận

10

được nhiều lời xin phép vắng họp của phụ huynh là: “Hôm nay bố mẹ có việc

bận và tổng các khoản đóng nộp bao nhiêu bố/mẹ sẽ nộp đủ.”

Cũng vì ăn sâu vào tiềm thức quan niệm chuyện họp phụ huynh chỉ là thủ tục, họp để nộp tiền nên phụ huynh vắng họp, người thân như ông bà, cô dì đi thay Hoặc là họp phụ huynh lấy lệ, không muốn bỏ thời gian, một phu huynh họp cho hai con học ở hai lớp khác nhau trong trường Thậm chí còn hiện tượng thuê người họp thay bố mẹ

Do đó, một cơ hội để bố mẹ hiểu con, thầy cô hiểu trò, từ đó bàn bạc các biện pháp phối hợp để học sinh có điều kiện học tập thuận lợi trong học kì, trong năm học gần như bị bỏ qua, bị từ chối

* Thông qua sổ liên lạc

Sổ liên lạc truyền thống là sổ giấy, giữ mối liên hệ giữa GVCN với phụ huynh hàng tuần, được gửi về cho phụ huynh hàng cuối tuần để phụ huynh nắm bắt tình hình của con và tập thể lớp Sổ liên lạc phổ biến ở cấp tiểu học, nhiều GVCN vẫn duy trì ở các lớp bậc THPT Sổ liên lạc có nhiều mặt ưu điểm, nhưng hạn chế là thông tin định kì nên không kịp thời Mặt khác, đã có nhiều hiện tượng trở thành giai thoại về việc học sinh biến báo, lừa dối phụ huynh khi

có những lời nhận xét không hay từ sổ liên lạc Vô tình, sổ liên lạc giấy trở thành mối lo của nhiều học sinh, đẩy các em vào nguy cơ thiếu trung thực

Những năm gần đây, các GVCN ứng dụng công nghệ thông tin để duy trì liên lạc với phụ huynh, đó là việc sử dụng sổ liên lạc điện tử qua Vn.edu, lập các nhóm phụ huynh trên mạng xã hội như Zalo, Facebook Tuy nhiên, không phải tất cả các GVCN đều khai thác tốt hình thức liên lạc này

* Thông qua ban đại diện hội CMHS

Thành lập hội CMHS không phải là sự sáng tạo của GVCN mà đang thực hiện theo điều lệ trường phổ thông Hầu hết các GVCN đã phối hợp với ban đại diện hội CMHS để liên lạc với toàn thể phụ huynh, tạo môi trường học tập thuận lợi cho các con Bên cạnh đó, còn tồn tại các hiện tượng sau:

Về việc bầu ban đại diện, buổi họp phụ huynh học sinh đầu năm học, việc bầu chọn Ban đại diện của các cha mẹ học sinh đi họp thường diễn ra chóng vánh và hình thức

Nhiều giáo viên chủ nhiệm phải vất vả vận động, thuyết phục, thậm chí là năn nỉ rất lâu mới có đủ người trong ban đại diện của lớp Do vậy, nhiều ban đại diện được thành lập vì bị “bắt cóc”, vì nể cô, vì không ai chịu nhận

Một khi Ban đại diện cha mẹ học sinh không tự nguyện, không nhiệt tình thì công tác hỗ trợ, phối hợp giữa ban đại diện và nhà trường gặp những lúng túng, khó khăn nhất định

Vì vậy, thực tế hoạt động của ban đại diện có các vấn đề sau:

- Thứ nhất, rất nhiều ban đại diện hội CMHS được lập lên cho có thành phần, thủ tục, hoạt động không thực chất, không hiệu quả

- Thứ hai, Ban đại diện hội CMHS chỉ hoạt động vào ngày lễ để chúc mừng thầy cô như ngày nhà giáo, lễ tết vì họ chưa xác định hết nhiệm vụ Mức

Như vậy, công tác phối hợp với phụ huynh trong thời gian qua ở trường THPT Hà Huy Tập nói riêng cũng như trong phạm vi rộng đã thu được nhiều kết quả, tác động tích cực vào việc xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, hỗ trợ GVCN để dạy học và quản lí học sinh tốt hơn Tuy nhiên, cách làm truyền thống còn một số hạn chế, chưa phát huy hết vai trò, trách nhiệm, tiềm năng của gia đình, chưa khai thác hết những lợi thế của công nghệ thông tin, đặc biệt là chưa kéo phụ huynh về gần hơn với nhà trường, với con Đây là khoảng trống trong công tác chủ nhiệm cần bổ sung và phát triển

1.2.2.2 Phối hợp với các lực lượng giáo dục khác

Trong nhận thức của GVCN, các lực lượng giáo dục khác cũng có vai trò quan trọng, cần phối hợp để giáo dục học sinh tốt hơn, đặc biệt là giáo dục kĩ năng, trải nghiệm Tìm hiểu về thực trạng phối hợp, kết quả khảo sát như sau:

1 Thầy/cô biết những lực lượng giáo dục

nào ngoài nhà trường (trừ gia đình)?

12/42

GVCN

Hội khuyến học, Hội phụ

nữ 10/42

02/42 GVCN

Liên hệ cho HS tham quan trải nghiệm tại các cơ sở lao động sản xuất

10/42 GVCN

Tổ chức cho HS tham gia hoạt động công ích như: đền ơn đáp nghĩa, tuyên truyền phòng chống các tệ nạn XH 07/42

GVCN

Cùng Hội khuyến học, Hội phụ nữ địa phương tổ chức hoạt động giúp đỡ HS

có hoàn cảnh khó khăn 30/42

GVCN

Chưa chủ động tổ chức các hoạt động

57% 43%

Có Không

2 Mức độ chủ động liên lạc với các lực lượng ngoài nhà trường để phối hợp công tác chủ nhiệm của lớp

Cả hai ý trên

12

Khá nhiều GVCN đều nghĩ việc phối hợp với các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường là chức năng của nhà trường, của Ban giám hiệu và các đoàn thể khác như Công đoàn, Đoàn thanh niên Mỗi GVCN chỉ phối hợp khi được nhà trường giao nhiệm vụ ở mảng/phần nào đó, chẳng hạn như: vào ban liên lạc, vào khâu tổ chức, khâu quản lí nề nếp

Do đó, việc phối hợp với các lực lượng ngoài nhà trường là một việc làm khá mới mẻ và tương đối khó khăn trong công tác chủ nhiệm

2 NỘI DUNG, CÁCH THỨC PHỐI HỢP VỚI CÁC LỰC LƯỢNG GIÁO DỤC NGOÀI NHÀ TRƯỜNG

2.1 PHỐI HỢP VỚI GIA ĐÌNH ĐỂ GIÁO DỤC TOÀN DIỆN HỌC SINH

Mục tiêu cao nhất của giáo dục nói chung và công tác chủ nhiệm với CMHS nói riêng là vì niềm vui và sự phát triển tốt nhất cho HS Vì thế, sự phối hợp giữa GVCN và CMHS đảm bảo cho từng học sinh những điều kiện học tập phù hợp nhất có thể có, về cả vật chất lẫn tinh thần, trong đời sống và trong sinh hoạt của học sinh ở nhà trường, gia đình và các môi trường khác

* Vì thế, nhiệm vụ cơ bản của công tác GVCN với CMHS bao gồm:

- Nâng cao nhận thức và phát huy vai trò của CMHS trong trong hoạt động giáo dục và dạy học

- Tạo ra sự đồng thuận cao và hợp tác hiệu quả trong các tác động đến học tập, tu dưỡng của học sinh ở cả nhà trường, gia đình và xã hội trên cơ sở hiểu biết đặc điểm tâm lí và phát triển của học sinh nhằm đạt mục đích giáo dục

đề ra

- Đảm bảo cho từng học sinh những điều kiện học tập phù hợp nhất có thể, cả về vật chất và tinh thần, trong đời sống và sinh hoạt của học sinh ở nhà trường, gia đình và các môi trường khác

Xuất phát từ mục tiêu trên, công tác phối hợp giữa nhà trường (giáo viên) với gia đình (CMHS) hướng đến thực hiện những nhiệm vụ cơ bản sau:

- Trao đổi với CMHS về mục tiêu giáo dục và kế hoạch học tập của con

13

Thứ hai, công tác của GVCN với CMHS phải dựa trên sự đồng thuận và hợp tác có trách nhiệm của nhà trường Điều đó vừa đòi hỏi sự hiểu biết, cảm thông, tôn trọng và hỗ trợ lẫn nhau trong công việc Trên cơ sở nội dung đó, chúng tôi đã có các cách thức phối hợp với gia đình học sinh hiệu quả

2.1.1 Thiết lập kênh thông tin giữa GVCN và gia đình học sinh

Kênh thông tin ở đây được hiểu là cách thức mà giáo viên và CMHS sử dụng những phương tiện, điều kiện phù hợp để kết nối, tương tác, trao đổi các thông tin liên quan đến học sinh và nhà trường trong hoạt động dạy học, giáo dục

Kênh thông tin được thiết lập bao gồm phương thức thông tin trực tiếp và thông tin gián tiếp Phương thức thông tin trực tiếp là cách cung cấp, nắm bắt, phản hồi, trao đổi thông tin giữa giáo viên với CMHS trên cơ sở gặp gỡ, tương tác mặt đối mặt, không qua một lực lượng trung gian khác Phương thức này bao gồm một số hình thức cơ bản như: 1 - Họp CMHS (định kì hoặc đột xuất); 2 - Gặp mặt, trao đổi riêng; 3 - Tọa đàm về các vấn đề liên quan đến dạy học, giáo dục Phương thức thông tin gián tiếp là cách cung cấp, nắm bắt, trao đổi thông tin giữa giáo viên và CMHS thông qua yếu tố hoặc phương tiện trung gian, Phương thức này được thực hiện bằng một số hình thức cụ thể như: 1 - Trao đổi thông tin qua thư điện tử hoặc mạng xã hội; 2 - Nhắn tin, gọi điện (cá nhân hoặc nhóm); 3 - Sử dụng phương tiện thông tin đại chúng, các sự kiện, chương trình phòng ngừa, ấn phẩm báo, tạp chí, băng đĩa ghi âm, ghi hình, bảng hiệu, tờ rơi,

pa - nô, áp - phích mô phỏng các hoạt động hoặc thông điệp của các hoạt động…

Qua quá trình làm công tác chủ nhiệm, chúng tôi nhận thấy CMHS chỉ chủ động liên lạc với giáo viên khi xin cho con nghỉ học, ít chủ động với những thông tin khác Bên cạnh đó, nhiều giáo viên liên lạc với phụ huynh thường chỉ dừng ở mức thông báo kết quả học tập, kết quả rèn luyện đạo đức của học sinh,

vì thế khi giáo viên mời phụ huynh tới trường trao đổi tức là khi học sinh đã mắc lỗi Như vậy, sự phối hợp với phụ huynh qua kênh thông tin liên lạc là giải quyết hậu quả, chứ ít mang tính chất dự phòng

Cần phải xem thông tin liên lạc giữa GVCN với gia đình học sinh là một việc làm thiết yếu vì nó ảnh hưởng trực tiếp tới sự thành công của công tác giáo dục Để tránh cứng nhắc, tránh gây phiền toái, cần nắm các nguyên tắc sau:

- Đảm bảo tính pháp lí: cần đảm bảo các căn cứ pháp lí của việc phối hợp nhà trường với gia đình trong giáo dục học sinh

- Đảm bảo tính thống nhất, hợp tác: phối hợp giữa nhà trường và gia đình

là quá trình hoạt động có tính thống nhất, tác động qua lại lẫn nhau Do đó, kênh thông tin, phối hợp với gia đình trong tư vấn, hỗ trợ học sinh được thiết lập, duy trì, phát triển cần có sự thống nhất, hợp tác giữa nhà trường và gia đình

- Đảm bảo tính khả thi, hiệu quả: kênh thông tin, phối hợp với gia đình cần bảo đảm được thực thi một cách thuận lợi, đảm bảo quá trình trao đổi thông tin được thực hiện đạt kết quả tốt

14

Ở phương pháp Thiết lập kênh thông tin giữa GVCN và gia đình học sinh, chúng tôi tiến hành ba biện pháp:

(1) Đa dạng hóa hình thức và nội dung các phiên họp phụ huynh

(2) Giảm áp lực tâm lí cho phụ huynh khi gặp mặt trực tiếp

(3) Linh hoạt sử dụng kênh thông tin gián tiếp

Sau đây là cách thức triển khai cụ thể từng phương pháp:

2.1.1.1 Phương pháp thứ nhất: đa dạng hóa hình thức và nội dung phiên họp phụ huynh

Họp phụ huynh là cách phối hợp truyền thống và hiệu quả trong công tác chủ nhiệm Đây là hoạt động định kì, được tiến hành dưới sự tổ chức theo lịch chung của nhà trường, có sự thống nhất trên tổng thể về thời gian, địa điểm, nội dung chính (như phần báo cáo của nhà trường về chương trình nhà trường, kế hoạch dạy học và các hoạt động, phong trào vận động xã hội hóa )

a Về hình thức họp phụ huynh

Theo truyền thống, họp phụ huynh tổ chức định kì mỗi năm ba phiên: đầu năm học, cuối học kì I, cuối năm học theo hình thức trực tiếp Chúng tôi vẫn tiến hành như vậy Nếu trong điều kiện đặc biệt như dịch bệnh, đột xuất , phiên họp tổ chức hình thức online ở tất cả các khâu

Mời họp: thay vì gửi giấy mời qua học sinh, GVCN sẽ gửi thông báo mời họp qua tin nhắn Vnedu.vn hoặc qua các nhóm mạng xã hội của tập thể lớp như: Zalo, facebook

Tổ chức họp: Bình thường, phiên họp được tổ chức trực tiếp tại phòng học của lớp Một số phiên họp tổ chức online qua ứng dụng Zoom, Google Meeting hoặc ứng dụng khác Việc tổ chức trực tuyến không khó khăn vì phụ huynh (của chúng tôi) đều có máy tính hoặc điện thoại thông minh kết nối Internet, các HS cũng từng trải qua các giờ học online mùa dịch nên việc kết nối

để họp phụ huynh khá thuận lợi

Ngoài ra, hình thức họp online còn được tổ chức trong phiên họp bất thường, họp trù bị hoặc bổ sung cho họp trực tiếp Họp bất thường được GVCN

tổ chức khi có vấn đề cần trao đổi cụ thể với tất cả phụ huynh để đạt hiệu quả, khi cần lắng nghe ý kiến nhiều người Chẳng hạn như họp để triển khai dạy học trực tuyến trước thềm năm mới là một việc làm khá khó khăn vì dịch bệnh, vì bộ khung của lớp chưa hình thành, vấn đề sắp xếp các điều kiện cho học sinh học trực tuyến lại rất nặng nề Phiên họp bất thường bất thường tổ chức theo hình thức trực tuyến là giải pháp tối ưu

Họp trù bị trong trường hợp sau: GVCN và ban đại diện hội CMHS gặp

gỡ, trao đổi các nội dung chuẩn bị cho phiên họp chính thức

Họp bổ sung trong trường hợp sau: phiên họp chính thức có thể vắng mặt vài ba phụ huynh Thay vì liên lạc trực tiếp của từng phụ huynh, GVCN có thể

tổ chức online cho các phụ huynh vắng mặt để trao đổi các nội dung chính một cách ngắn gọn nhất

15

Tổ chức họp phụ huynh định kì (trực tuyến) Tổ chức họp phụ huynh bất thường (trực tuyến)

b Về nội dung họp phụ huynh

Chúng tôi vẫn tiến hành các nội dung như một giáo án thông thường, và một số nội dung đổi mới, đa dạng để phong phú hơn Trong khuôn khổ đề tài, chúng tôi tập trung nhiều vào các điểm mới

*Phiên họp phụ huynh đầu năm học

Nội dung thứ nhất: Giới thiệu GVCN và làm quen phụ huynh

Đây là nội dung đặc trưng của phiên họp phụ huynh đầu năm Nhưng theo kinh nghiệm, chúng tôi xây dựng thành nội dung giao lưu giữa GVCN và toàn thể cha mẹ HS cho các phiên họp khác Nội dung này chúng tôi sẽ nhấn mạnh ở phần sau

Nội dung thứ hai: Thông báo và trao đổi với phụ huynh về chương trình

học, kế hoạch hoạt động của nhà trường và của lớp trong năm học, về cách đánh giá học sinh

GVCN giới thiệu cho CMHS về mục tiêu giáo dục của khối lớp, đặc điểm của chương trình học và các yêu cầu học tập cơ bản đối với học sinh trong năm học để giúp CMHS hình dung được những điều con em họ sẽ phải thực hiện trong năm học, trong học kì tới Đồng thời GVCN trình bày kế hoạch hoạt động của lớp chủ nhiệm

Sau phần trình bày của giáo viên, nên tổ chức trao đổi về việc triển khai thực hiện các nhiệm vụ của năm học, kế hoạch hoạt động của lớp và cách CMHS tham gia hợp tác với nhà trường, GVCN; tổ chức, quản lí, giúp đỡ con

em học ở nhà Nội dung này là phần chính của buổi họp nên cần dành một khoảng thời gian ưu tiên, GVCN có thể chuẩn bị trước một số câu hỏi để định hướng sự bàn luận của CMHS GVCN cần hướng thảo luận của CMHS về đặc điểm của HS và những phương pháp tác động phù hợp với các em

Để thực hiện tốt nhiệm vụ chính này, GVCN cần đổi mới cách tổ chức triển khai và thảo luận Chúng tôi đã áp dụng những đổi mới của bản thân và thu được kết quả mong đợi Đó là thu hút sự đóng góp của học sinh vào nội dung buổi họp theo các cách sau:

- Cho học sinh trang trí phòng họp theo định hướng của giáo viên và mong muốn của các em

16

- Cho học sinh chia sẻ với hội nghị về những mong đợi của các em với cha mẹ, thầy cô Cách chia sẻ có thể là gửi những thông điệp ngắn gọn trên bảng lớp Một cách khác là học sinh tự xây dựng video clip, các em có thể có nhiều hình thức giới bộc lộ bản thân cho bố mẹ hiểu

Những lời chia sẻ của con

Nhưng ấn tượng và gây xúc động với toàn thể CMHS là khi họ nhận được những bức thư của con gửi cho bố mẹ từ tay cô giáo Những bức thư gửi gắm suy nghĩ, nguyện vọng về mục tiêu cần đạt được trong học kì, trong năm học và mong muốn của HS được bố mẹ thấu hiểu, chia sẻ, giúp đỡ Rất nhiều phụ huynh đã khóc khi đọc thư con trong phiên họp đầu năm

- Điều cần lưu ý là CMHS là những người có trình độ hiểu biết rất khác nhau Vì thế, GVCN không nên độc thoại trong nội dung này nói riêng cũng như

cả buổi họp, cần khuyến khích sự tham gia, thảo luận của cha mẹ học sinh để đưa ra quyết định chung cho hoạt động giáo dục học sinh của lớp

Nội dung thứ ba: Thành lập chi hội CMHS của cả lớp, bầu ban đại diện

CMHS và phân công trách nhiệm các thành viên

Đây cũng là nội dung quan trọng và đặc trưng của phiên họp đầu năm Xác định là quan trọng bởi nó quyết định chất lượng công tác phối hợp giữa GVCN với CMHS Nhiều ngày trước khi tiến hành phiên họp, GVCN cần nghiên cứu hồ sơ của học sinh, tìm hiểu một số kênh thông tin khác (qua học sinh, các giáo viên khác ) để có một số thông tin cơ bản về CMHS trong lớp, phát hiện những CMHS có tiềm năng tham gia các hoạt động giáo dục cùng nhà trường; những gia đình có hoàn cảnh khó khăn, thiếu quan tâm và quản lí con em; những gia đình có ảnh hưởng không thuận chiều Tất cả các thông tin này

vô cùng quan trọng, không những cần thiết cho một phiên họp phụ huynh đầu

17

năm mà còn ảnh hưởng đến sự thành công hay thất bại trong công tác dạy học nói chung, chủ nhiệm nói riêng - gắn với nguyên tắc giáo dục sát đối tượng

Nội dung này được tiến hành như sau:

- Tập thể các phụ huynh có con học trong lớp được thành lập là chi hội CMHS của lớp Tập thể các phụ huynh này sẽ bầu ra ban đại diện CMHS gồm 3-5 thành viên

- Lập các nhóm cha mẹ học sinh tự nguyện tham gia những hoạt động giáo dục học sinh

- Đó là các nhóm phụ huynh hoạt động khuyến học; nhóm phụ huynh giáo dục văn nghệ thể thao; nhóm phụ huynh giáo dục nữ công gia chánh; nhóm phụ huynh giáo dục hướng nghiệp

- Xây dựng một số quy định chung về hoạt động của chi hội CMHS cũng như cách thức, phương tiện sử dụng để phối hợp chặt chẽ giữa GVCN với CMHS, giữa CMHS với nhau, giữa chi hội với học sinh lớp

- Thống nhất về kế hoạch hoạt động của chi hội trong học kì, toàn năm học và sự tham gia, phối hợp của mỗi thành viên trong chi hội (như kế hoạch đi tham quan, tìm hiểu nhà máy; tổ chức ngày sơ kết học kì 1; thăm gia đình học sinh, thăm nhà giáo viên )

- Thống nhất một số quy đình về hành vi và thái độ của học sinh; quy đình

về nội dung, phương tiện và quy cách liên hệ, phối hợp giữa CMHS với GVCN, quy định về việc đóng góp quỹ, khen thưởng học sinh, giúp đỡ học sinh vượt khó

*Phiên họp CMHS của lớp vào cuối học kì I

Đây là buổi họp sơ kết học kì I của năm học nhằm nhìn lại kết quả học tập, rèn luyện của học sinh cũng như công tác phối hợp giáo dục giữa GVCN và CMHS, đồng thời, điều chỉnh kế hoạch, phương pháp cho học kì 2

Nội dung thứ nhất: sơ kết tình hình học tập, phấn đấu chung của học

sinh trong lớp và phân tích một số trường hợp học sinh cần được quan tâm (HS

có tiến bộ trong học tập và rèn luyện, học sinh có những khó khăn, biểu hiện không thuận chiều)

Ở nội dung này, học sinh có thể được thu hút sự đóng góp vào hội nghị bằng việc chia sẻ tâm tư và trưng bày sản phẩm học tập, hoạt động của các em như các tiết mục văn nghệ, tranh ảnh, các bài tập projecter cố gắng tất cả các thành viên của tập thể lớp đều được xuất hiện ở một hoạt động nào đó của tập thể lớp

Nội dung thứ hai: thông báo kết quả học tập trong học tập của từng học

sinh đến từng phụ huynh qua bản nội dung trích in từ vnedu.vn Nội dung bảng thông báo bao gồm điểm số học sinh đạt được của tất cả các môn học, phần nhận xét những điểm cần phát huy, cần cải thiện của học sinh Đây là thông báo có tính chất riêng cho từng phụ huynh nên GVCN cần phát trực tiếp đến tay phụ huynh Điều khó khăn nhất của GVCN ở nội dung này là việc xác lập được mức

độ sử dụng ngôn từ hợp lí, tránh hai thái cực: khen học sinh quá nhiều, không đề

18

cập đến những điều cần cải thiện, đẩy phụ huynh và học sinh vào sự ảo tưởng; phía kia là chê quá nhiều, khiến phụ huynh và học sinh, xấu hổ, bi quan GVCN cần chuẩn bị kĩ lưỡng nội dung, ngôn từ và cách báo cáo kết quả của HS để tránh mang lại những ảnh hưởng tiêu cực đến học sinh cũng như CMHS

Cũng trong nội dung thứ 2 này, chúng tôi gửi những tâm tư của học sinh như một lời lí giải của chủ thể về kết quả học kì qua những bức thư các em viết, Các chủ đề có thể đưa ra là:

- Em đã đạt được một số mục tiêu nhưng vẫn có những điều chưa toại nguyện Em mong muốn bố mẹ hỗ trợ như thế nào?

- Em muốn bố mẹ hiểu con như thế nào? Hãy chia sẻ cảm xúc và mong muốn của mình để bố mẹ được biết

Tâm tư tình cảm của con gửi cho bố mẹ, được trao gửi trong phiên họp phụ huynh

Nội dung thứ ba: nghe đại diện CMHS báo cáo hoạt động của chi hội Nội dung thứ tư: GVCN báo cáo về kế hoạch hoạt động của trường, lớp

trong học kì 2 và tổ chức thảo luận về các biện pháp nâng cao chất lượng học tập, tu dưỡng của học sinh

Nội dung thứ năm: gặp gỡ, trao đổi riêng với một số CMHS chưa quan

tâm đúng mực đến việc học tập của con, chưa phối hợp với GVCN; cha mẹ của những học sinh có biểu hiện hành vi học tập, quan hệ bạn bè chưa phù hợp GVCN cần dùng những lời nhận xét mang tính xây dựng với HS, tính gợi mở với CMHS, họ không đến lớp chỉ để nghe lời phàn nàn, chỉ trích về con họ

*Phiên họp CMHS của lớp vào cuối năm học

Đây là phiên họp tổng kết thành tích học tập của học sinh sau một năm phấn đấu Đồng thời đây là thời điểm rút kinh nghiệm về công tác phối hợp giữa

19

GVCN với CMHS Đối với học sinh, đây là thời điểm rất có ý nghĩa vì đánh dấu một năm học tập và chuẩn bị đến một kì nghỉ hè

Phiên họp bao gồm các nội dung cơ bản sau:

Nội dung thứ nhất: GVCN tổng kết tình hình học tập và phấn đấu chung

của cả thập thể, sau đó thông báo kết quả của từng học sinh đến từng phụ huynh Phân tích tác động của một số khó khăn nảy sinh trong năm học đến học sinh và cách phản ứng khác nhau của học sinh

Nội dung thứ hai: ban đại diện CMHS báo cáo về hoạt động của hội

CMHS và ban đại diện trong các hoạt động giáo dục học sinh và hỗ trợ lẫn nhau; rút kinh nghiệm về một năm công tác phối hợp giữa CMHS và GVCN, những hoạt động hiệu quả và những hoạt động chưa có hiệu quả cao

Cũng trong nội dung này, sẽ có nhiều vấn đề GVCN và CMHS cùng chia

sẻ với nhau trong quá trình phối hợp giáo dục học sinh Đó cũng có thể là những tâm tư nguyện vọng của học sinh mà các em chia sẻ qua thư, gửi đến bố mẹ trong phiên họp với mong muốn bố mẹ thấu hiểu con hơn Đây là một nội dung rất được bố mẹ chờ đợi ở mỗi phiên họp phụ huynh

Nội dung thứ ba: khen thưởng, tổng kết năm học

Đây là nội dung cuối cùng của phiên họp cuối cùng trong năm học, có sự phối hợp giữa GVCN và Chi hội cha mẹ học sinh nhằm biểu dương, động viên các thành tích mà các con đã cố gắng trong một năm học vất vả Đó có thể là các món quà lưu niệm, là phần tiền nho nhỏ, là đồ dùng học tập, cũng có thể là việc

tổ chức một buổi xem phim cho tập thể lớp

Trong quá trình tổ chức các phiên họp phụ huynh, chúng tôi đã từng tiến hành theo kịch bản nhà trường tổ chức, từng xây dựng như một giáo án bài bản, từng theo khuôn mẫu truyền thống Tuy nhiên, tạo ra sự khác biệt hiệu quả của các phiên họp, khiến phụ huynh mong chờ phiên họp, giúp phụ huynh hiểu hơn con mình, phối hợp tốt hơn chính là các nội dung mới sau đây:

Điểm mới thứ nhất, giao lưu giữa GVCN và toàn thể cha mẹ học sinh

Mục đích của nội dung này là tạo được thiện cảm, ấn tượng tốt đẹp và sự tin tưởng của phụ huynh đối với GVCN Điều này rất quan trọng, có ảnh hưởng lớn đến những nội dung tiếp theo mà GVCN triển khai, tác động đến hiệu quả của các biện pháp mà GVCN áp dụng trong toàn năm học

Để đạt được mục đích, GVCN cần hướng tới sự CHUẨN MỰC: Trang phục lịch sự đúng chuẩn mực sư phạm; cách nói năng chừng mực, tự tin và khiêm tốn

Chúng tôi để học sinh chuẩn bị một số tiết mục văn nghệ với các hình thức biểu diễn đa dạng như: hát, nhảy, chơi nhạc cụ Các tác phẩm âm nhạc hướng tới chủ đề về tình mẫu tử, phụ tử, thầy cô, bạn bè Đồng thời trang trí bảng theo thị hiếu của chính các em

Đây là cách để các em thể hiện bản thân, để phụ huynh vui vẻ hào hứng chứng kiến “sản phẩm” của mình bộc lộ kĩ năng

20

Tất cả góp phần tạo không khí cởi mở thân thiện để mọi thành viên cảm thấy tin cậy, gần gũi để chia sẻ suy nghĩ, mong đợi và khó khăn của mình cũng như những khả năng có thể đóng góp của mình

Học sinh trang trí bảng cho phiên họp cuối học kì I

Điểm mới thứ hai, nối kết phụ huynh – học sinh - giáo viên để thấu hiểu,

sẻ chia qua những bức thư của học sinh gửi bố mẹ Trở lên trên, khi bàn về thực

trạng công tác phối hợp, chúng tôi đã đề cập đến nỗi ám ảnh mặc định của phụ

huynh mỗi phiên họp gắn với thu nộp tiền, chê trách con Một phần trách nhiệm thuộc về GVCN khi chúng ta chưa quan tâm đúng mực vấn đề làm thế nào để mình hiểu HS và các yếu tố ảnh hưởng đối tượng giáo dục; làm thế nào để phụ huynh hiểu con hơn trong góc độ giáo dục? làm thế nào để phối hợp hiệu quả hơn? Trăn trở điều này, chúng tối đã gợi ý và tạo điều kiện để học sinh chia sẻ tâm tư, tình cảm, giãi bày nỗi lòng qua những bức thư Thư sẽ nói hộ những điều các em khó nói, ngại nói trực tiếp với bố mẹ Biện pháp này tác động đến cả hai đối tượng: học sinh - người viết thư và phụ huynh - người nhận thư Rất nhiều học sinh đã khóc mỗi khi cầm bút bởi thường ngày các em không có thói quen

viết thư cho bố mẹ Rất nhiều bố mẹ khóc khi mở phong bì để lắng nghe tiếng

lòng con trong từng dòng chữ Từ đó, hiệu quả mang lại như sau:

- Phụ huynh hiểu con mình nhiều hơn, sẽ có những thay đổi tích cực để giáo dục con

- Phụ huynh hào hứng, mong chờ các phiên họp phụ huynh để nhận thư con Các nội dung phiên họp vì thế dễ dàng triển khai đầy đủ tới toàn thể phụ huynh Mục đích phiên họp luôn đạt được sự đồng thuận cao ở phụ huynh

Tùy vào từng thời điểm, GVCN nêu vấn đề để học sinh bộc lộ cảm xúc qua thư, cũng vì thế, phụ huynh hiểu con họ hơn về nhiều góc độ, nhiều thời điểm, mỗi lúc một khác- những điều tưởng như đơn giản nhưng không dễ gì nói được bằng lời (Những ngày đầu bước chân vào trường THPT Hà Huy Tập, em

có cảm xúc như thế nào? Vui mừng? tự hào? bỡ ngỡ? lo lắng? Em có gặp khó khăn gì không? Hãy chia sẻ cảm xúc đó cho người thân trong gia đình qua một bức thư; Có những điều em chưa hài lòng về bố mẹ, những điều bố mẹ chưa hài

21

lòng về em, và em cũng biết có những điều em chưa hài lòng về chính bản thân

em Làm sao để mọi người hiểu nhau hơn? Hãy chia sẻ tâm tư của mình qua trang giấy; Đã hết học kì 1 của lớp 12, em bước vào giai đoạn quyết định chọn nghề, chọn trường Mơ ước của em là gì? Điều đó có phù hợp với năng lực bản thân và định hướng của bố mẹ không? Hãy chia sẻ

Thư của học sinh lớp 10D1 gửi “người mà em tin tưởng ”

Những bức thư được GVCN gửi qua đường bưu điện

22

Trong một số trường hợp, PH không dự phiên họp (vì lí do chính đáng), chúng tôi đã tự tay gửi thư các con qua đường bưu điện đến cho bố mẹ để tiếng

lòng của các con có người lắng nghe, thấu hiểu

Điểm mới thứ ba, trong vai trò tư vấn viên, chuẩn bị cho mỗi phiên họp,

GVCN xây dựng một chủ đề phù hợp với thời điểm, lộ trình giáo dục và sự phát triển của HS để trao đổi với phụ huynh Đây không phải là nội dung cốt lõi, bắt buộc của phiên họp truyền thống, nhưng GVCN nên dành một khoảng thời gian nhất định, khoảng 15-20 phút trao đổi với phụ huynh một chủ đề Phiên họp đầu

năm lớp 10 sẽ trao đổi chủ đề Giúp HS hòa nhập tốt Trong đó, GVCN sẽ cùng

phụ huynh nhắc đến những khó khăn của việc thay đổi môi trường học tập từ THCS lên THPT, từ đó nhiều bạn rụt rè, nhút nhát, thiếu tự tin giao tiếp Ở trạng thái khác, một số học sinh lớp 10 sẵn quen biết nhiều bạn cố thể hiện bản thân

có phần thái quá GVCN lưu ý về những nguy cơ mà học sinh đầu cấp thường đối mặt như: mâu thuẫn, xích mích, mất đoàn kết Bố mẹ và GVCN cần hỗ trợ

về tâm lí để con vượt qua giai đoạn khó khăn này

Đầu THPT cũng là giai đoạn tuổi teen có những biến chuyển sâu sắc về

tâm lí và sinh lí Do đó, chủ đề về Giáo dục giới tính cho con là chủ đề rất

nhiều phụ huynh quan tâm Tâm lí phổ biến của phụ huynh là: 1) sợ con yêu đương sao nhãng việc học, do đó cấm cản chuyện yêu, kể cả bạn khác giới 2)

Sợ hãi xu hướng chuyển giới, lưỡng giới rơi vào con mình và xem đó là tai họa

Rất nhiều phụ huynh làm tốt, nhưng hầu hết chúng ta, do đặc điểm văn hóa người Á Đông ngại đề cập vấn đề này GVCN dành thời gian để cùng phụ huynh chia sẻ vốn hiểu biết căn bản, cần thiết về giáo dục giới tính, chia sẻ cách giáo dục giới tính như thế nào cho dễ dàng Rất nhiều phụ huynh - qua cuộc họp phụ huynh này - đã nhận thấy mình phải thay đổi bản thân, thay đổi định kiến về giáo dục giới tính cho con

Một chủ đề nữa làm thay đổi nhận thức của rất nhiều phụ huynh là Bố mẹ làm bạn với con, cô giáo làm bạn với học trò Khi con khôn lớn, ngoài những

thay đổi về thể chất thì con luôn có những thay đổi về mặt tâm sinh lý khiến con ngại chia sẻ, tâm sự Đồng thời, sự khác biệt về tuổi tác cũng vô tình tạo ra một

khoảng cách giữa bố mẹ và con cái Còn vị thế xã hội và tuổi tác tạo ra khoảng

cách cô trò Thực tế ai cũng muốn con mãi gần mình, dễ dàng trải lòng với bố

mẹ Nhưng làm cách nào? Đưa chủ đề này vào phiên họp, dù trong khoảng thời gian ít ỏi, GVCN cũng tạo được sự quan tâm đặc biệt của CMHS Các phụ huynh đã chia sẻ tâm tư về cảm giác cô đơn khi không được con tin tưởng, chia

sẻ kinh nghiệm, cách thức làm bạn với con, đó là biết cách lắng nghe mỗi khi con nói, là sự tin tưởng vào con, vào học trò; đó là việc tổ chức các hoạt động cùng nhau để có chung cảm xúc, kỉ niệm

Có một chủ đề mà chúng tôi đưa ra thảo luận trong khá nhiều phiên họp,

đó là Giúp con chấp hành luật Những năm gần đây, chúng tôi nhận thấy có

hai bộ luật học sinh THPT vi phạm là Luật giao thông đường bộ và Luật an ninh mạng Học sinh vi phạm luật giao thông với các lỗi phổ biến như: không đội mũ