Nhận thức đúng về chức năng, nhiệm vụ của PCT và vai trò, ý nghĩa tầm quan trọng của CTĐ, CTCT trong HV, TSQ quânđội, PCT đã chủ động nghiên cứu, tham mưu, đề xuất và giúp đảng ủyBTV, BG
Trang 1liệu được sử dụng trong luận án là trung thực, có nguôn gốc, xuất xứ rõ ràng.
Tác giả luận án
Phạm Duy Vụ
Trang 2Chương 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ CHẤT
LƯỢNG THAM MƯU VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THAM MƯU CỦA PHÒNG CHÍNH TRỊ Ở CÁC HỌC
2.1 Phòng chính trị và những vấn đề cơ bản về tham mưu của phòng
chính trị ở các học viện, trường sĩ quan quân đội 36 2.2.
2.3.
Quan niệm, các yếu tố quy định, biểu hiện và tiêu chí đánh giá chất lượng tham mưu của phòng chính trị ở các học viện, trường sĩ quan quân đội Quan niệm, nội dung, hình thức, biện pháp và những vấn đề có tính nguyên tắc nâng cao chất lượng tham mưu của phòng chính trị ở các học viện, trường sĩ quan quân đội
60
74
Chương 3 THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG THAM MƯU CỦA PHÒNG CHÍNH TRỊ Ở CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI 88 3.1 Thực trạng chất lượng tham mưu của phòng chính trị ở các
3.2 Nguyên nhân của thực trạng và một số kinh nghiệm nâng
cao chất lượng tham mưu của phòng chính trị ở các học
Chương 4 YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
THAM MƯU CỦA PHÒNG CHÍNH TRỊ Ở CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 130 4.1 Những yêu tố tác động và yêu cầu nâng cao chất lượng tham
mưu của phòng chính trị ở các học viện, trường sĩ quan quân
4.2 Giải pháp nâng cao chất lượng tham mưu của phòng chính trị ở
các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay 140
DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ
Trang 301 Ban thường vụ BTV
02
03
04
Ban giám đốc (giám hiệu)
Chất lượng tham mưu
Công tác đảng, công tác chính trị
BGĐ (GH)CLTMCTĐ, CTCT
Trang 4MỞ ĐẦU
1 Lý do lựa chọn đề tài luận án
Học viện, trường sĩ quan là những trung tâm đào tạo, bồi dưỡng độingũ cán bộ quân đội và nghiên cứu, ứng dụng, phát triển khoa học quân sựcủa quân đội và quốc gia Phòng chính trị ở các HV, TSQ là cơ quan của cấp
ủy cùng cấp và đảm nhiệm CTĐ, CTCT; có trách nhiệm nghiên cứu, thammưu, đề xuất với đảng ủy (BTV), BGĐ (GH), cán bộ chủ trì HV, TSQ cácchủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị; xâydựng đảng bộ HV, TSQ trong sạch, vững mạnh; xây dựng HV, TSQ vữngmạnh toàn diện; xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện các hoạt độngCTĐ, CTCT ở các HV, TSQ; giúp đảng ủy (BTV), cán bộ chủ trì HV, TSQchỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra hoạt động CTĐ, CTCT ở các cơ quan, khoa,đơn vị thuộc quyền Chất lượng tham mưu của PCT trực tiếp góp phần nângcao chất lượng, hiệu lực lãnh đạo, chỉ đạo của đảng ủy (BTV), quản lý điềuhành của BGĐ (GH); nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động CTĐ, CTCT,thúc đẩy thực hiện thắng lợi nhiệm vụ giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoahọc, đấu tranh tư tưởng lý luận; xây dựng đảng bộ trong sạch vững mạnhtiêu biểu về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ; xây dựng HV,TSQ chính quy, tiên tiến, mẫu mực
Những năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, CQCT cấptrên, trực tiếp là của các đảng ủy (BTV), BGĐ (GH) và chính ủy HV, TSQ,chất lượng, hiệu quả hoạt động tham mưu của PCT ở các HV,TSQ đã cónhiều chuyển biến rõ nét Nhận thức đúng về chức năng, nhiệm vụ của PCT
và vai trò, ý nghĩa tầm quan trọng của CTĐ, CTCT trong HV, TSQ quânđội, PCT đã chủ động nghiên cứu, tham mưu, đề xuất và giúp đảng ủy(BTV), BGĐ (GH), chính ủy - bí thư đảng ủy HV, TSQ trong chỉ đạo,hướng dẫn nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xây dựng đảng bộ, nângcao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng, nâng cao chấtlượng đội ngũ đảng viên và chất lượng, hiệu lực CTĐ, CTCT; góp phầnthúc đẩy thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị trung tâm và các nhiệm vụđược cấp trên giao Tuy nhiên, cho đến nay chất lượng, hiệu quả hoạt độngtham mưu với cấp ủy, chính ủy cùng cấp và chỉ đạo, hướng dẫn cơ quan,đơn vị ở HV, TSQ về công tác xây dựng chi bộ, đảng bộ và tiến hành CTĐ,CTCT của một số PCT vẫn còn bộc lộ không ít hạn chế, bất cập, cả về nhận
Trang 5thức, trách nhiệm, năng lực, cũng như nội dung, hình thức, biện pháp tiếnhành Đây là một trong những nguyên nhân chủ quan ảnh hưởng rất lớnđến chất lượng, hiệu quả của công tác xây dựng Đảng, CTĐ, CTCT và kếtquả thực hiện nhiệm vụ chính trị, xây dựng các HV, TSQ vững mạnh toàndiện “mẫu mực, tiêu biểu”
Hiện nay và những năm tới, tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễnbiến nhanh chóng, phức tạp, khó dự báo, tiềm ẩn nhiều nhân tố có thể gâymất ổn định; kinh tế thế giới tiếp tục chịu sự tác động mạnh mẽ của đạidịch covid-19 và chiến tranh Nga - Ukraina; chiến tranh cục bộ, mâu thuẫndân tộc, xung đột sắc tộc, tôn giáo, chủ nghĩa dân tộc cực đoan, chủ nghĩa cườngquyền nước lớn, chiến trang an ninh phi truyền thống, tranh chấp biên giới, lãnhthổ, biển đảo diễn ra gay gắt Các nước lớn điều chỉnh chiến lược, đề cao lợi íchquốc gia, dân tộc, vừa hợp tác, thỏa hiệp, vừa cạnh tranh, đấu tranh kiềm chế lẫnnhau Các thế lực thù địch và phần tử cơ hội ráo riết đẩy mạnh hoạt động chốngĐảng, Nhà nước và Quân đội bằng các phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi,nham hiểm Nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, yêu cầu xây dựngquân đội tinh, gọn, mạnh, vững mạnh về chính trị, cách mạng, chính quy, tinh nhuệ,từng bước hiện đại, một số quân chủng, binh chủng, lực lượng tiến thẳng lên hiện đại;yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, nghiêncứu khoa học; yêu cầu xây dựng đảng bộ HV, TSQ trong sạch, vững mạnh về chínhtrị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ; xây dựng HV, TSQ vững mạnh toàn diện,chính quy, mẫu mực, tiêu biểu đòi hỏi PCT ở các HV, TSQ phải đề cao tráchnhiệm, chủ động nghiên cứu, kịp thời tham mưu đề xuất với đảng ủy, BGĐ (GH),với chính ủy - bí thư đảng ủy các chủ trương, biện pháp tiến hành công tác xây dựngĐảng, đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động CTĐ, CTCT đáp ứng vớithực tiễn và yêu cầu nhiệm vụ của các HV, TSQ trong bối cảnh mới Từ các lý do
trên, tác giả đã chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng tham mưu của phòng chính trị ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay” làm đề tài luận án tiến sĩ, chuyên
ngành Xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Trang 6Nhiệm vụ nghiên cứu
Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án và xácđịnh những vấn đề luận án cần tập trung nghiên cứu
Luận giải làm rõ những vấn đề cơ bản về lý luận, thực tiễn CLTM củaPCT và nâng cao CLTM của PCT ở các HV, TSQ quân đội
Đánh giá đúng thực trạng CLTM và rút ra một số kinh nghiệm nâng caoCLTM của PCT ở các HV, TSQ quân đội
Xác định yêu cầu và đề xuất những giải pháp nâng cao CLTM của PCT
ở các HV, TSQ quân đội hiện nay
3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Chất lượng tham mưu của PCT ở các HV, TSQ quân đội là đối tượngnghiên cứu của đề tài luận án
Phạm vi nghiên cứu
Luận án tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận, thực tiễn về thammưu, CLTM và nâng cao CLTM của PCT ở các HV, TSQ quân đội Tiếnhành điều tra, khảo sát tại 06 học viện (Chính trị, Lục quân, Kỹ thật, Quân y,Biên phòng, Phòng không - Không quân) và 06 trường sĩ quan (Chính trị, Lụcquân 1, Lục quân 2, Pháo binh, Công binh, Tăng - Thiết giáp) Các số liệu, tưliệu điều tra, khảo sát giới hạn chủ yếu từ năm 2016 đến 2020 Các giải pháp
có giá trị ứng dụng đến năm 2025 và những năm tiếp theo
4 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý luận
Luận án được nghiên cứu dựa trên cơ sở hệ thống lý luận chủ nghĩaMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của ĐảngCộng sản Việt Nam về công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, cán bộ vàcông tác cán bộ; về xây dựng quân đội về chính trị; về CTĐ, CTCT vàCQCT trong Quân đội nhân dân Việt Nam
Cơ sở thực tiễn
Là toàn bộ hiện thực tham mưu và CLTM của PCT ở các HV, TSQ;các nghị quyết, chỉ thị, báo cáo tổng kết của QUTW, Bộ Quốc phòng, Bộ
Trang 7Tổng tham mưu, TCCT, cục chính trị thuộc các tổng cục; quân chủng, binhchủng, Bộ đội Biên phòng và của các HV, TSQ về xây dựng Đảng, cán bộ vàcông tác cán bộ, công tác giáo dục, đào tạo; về CTĐ, CTCT; về CQCT và độingũ cán bộ chính trị; các số liệu điều tra, khảo sát thực tiễn của tác giả luận án
ở các HV, TSQ hiện nay
Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở phương pháp luận khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin;luận án sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu của khoa học liênngành và chuyên ngành; trong đó chú trọng các phương pháp: phân tích, tổnghợp, lôgic, lịch sử, hệ thống, cấu trúc, thống kê, so sánh, điều tra xã hội học,tổng kết thực tiễn và phương pháp chuyên gia
5 Những đóng góp mới của luận án
Xây dựng quan niệm, luận giải làm rõ yếu tố quy định và biểu hiệnCLTM của PCT; đưa ra quan niệm và xác định nguyên tắc nâng cao CLTMcủa PCT ở các HV, TSQ quân đội
Khái quát một số kinh nghiệm nâng cao CLTM của PCT ở các HV,TSQ quân đội
Đề xuất giải pháp xác định và thực hiện đúng nội dung, vận dụng linhhoạt, sáng tạo các hình thức, phương pháp tham mưu và một số nội dung, biệnpháp cụ thể, có tính khả thi trong những giải pháp nâng cao CLTM của PCT ởcác HV, TSQ quân đội hiện nay
6 Ý nghĩa lý luận, thực tiễn của luận án
Kết quả nghiên cứu của đề tài luận án góp phần làm sáng tỏ những vấn đề
lý luận, thực tiễn về CLTM và nâng cao CLTM của PCT; qua đó, cung cấp luận
cứ khoa học phục vụ sự lãnh đạo, chỉ đạo của đảng ủy (BTV), BGĐ (GH) ở các
HV, TSQ và đảng ủy, thủ trưởng PCT trong nâng cao CLTM của PCT ở các
HV, TSQ quân đội hiện nay
Luận án có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo nghiên cứu, giảng dạy
và học tập về CQCT và CTĐ, CTCT trong các HV, TSQ quân đội
7 Kết cấu của luận án
Luận án gồm: Mở đầu, 4 chương (10 tiết), kết luận, danh mục côngtrình của tác giả đã công bố có liên quan đến đề tài luận án và danh mục tàiliệu tham khảo, phụ lục
Trang 8Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1.1 Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài có liên quan đến đề tài luận án
1.1.1 Các công trình khoa học nghiên cứu về công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; xây dựng và hoạt động của các cơ quan đảng
Chu Húc Đông (2004), “Kiên trì phương châm quản lý đảng nghiêmminh, triển khai cuộc xây dựng Đảng liêm chính và đấu tranh chống thamnhũng” [74] Để xây dựng Đảng liêm chính, đấu tranh phòng chống thamnhũng hiệu quả, tác giả đã đề xuất các biện pháp cơ bản, như: Đẩy mạnh xâydựng Đảng về tư tưởng chính trị và không ngừng tăng cường tính tự giác củacán bộ, đảng viên; tập trung điều tra và xử lý các vụ án lớn nghiêm trọng;chỉnh đốn nghiêm túc kỷ luật của Đảng, luật pháp Nhà nước, xử lý nghiêmtheo pháp luật những cán bộ tham nhũng, phê bình và uốn nắn tác phongkhông lành mạnh; tăng cường xây dựng văn bản pháp quy, quy chế liêmchính, đảm bảo phòng, chống tham nhũng thực hiện nghiêm theo pháp luật;tăng cường công tác giám sát và từng bước xóa bỏ nguồn gốc nảy sinh thamnhũng; tăng cường giám sát dân chủ, ban hành quy chế kiểm soát quyền lực
và chống tham nhũng, thoái hóa, biến chất
Nhiêm Ngạn Thân (2012), Phát hiện và sử dụng nhân tài [130], Tại
công trình này tác giả bàn về cách dùng người, phát hiện và sử dụng nhân tài,lựa chọn cán bộ, nghệ thuật lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc Trong
đó tác giả tập trung nghiên cứu về lựa chọn cán bộ, lập luận và đưa ra nhữngquan điểm khoa học về công tác lựa chọn cán bộ, đó là phải đi từ vấn đề làmngười; Tác giả đã khẳng định: “Người cán bộ cần phải hiểu rõ đạo lý: Muốn làmquan thì đừng mong muốn phát tài, muốn phát tài thì đừng mong muốn làm
quan “Quân tử sinh tôn hữu đạo, thủ chi hữu phương” (tạm dịch là: quân tử có
cách làm giàu hợp lý, lành mạnh, luôn biết giữ phép tắc “Đạo” chính là hợp lý,
“phương” chính là hợp pháp, không thể lợi dụng quyền chức để làm giàu bất
Trang 9hợp pháp” [130, tr.93] Tác giả lập luận và khẳng định vị trí, vai trò to lớn củacán bộ và công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng cán bộ Đây là côngviệc đòi hỏi phải có thời gian và hình thức, biện pháp cụ thể “Cán bộ là nguồntài nguyên nhân tài quan trọng cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước, lànhững người được lựa chọn trong hàng ngàn, hàng vạn người Đảng và Nhànước muốn bồi dưỡng một nhân tài lãnh đạo không phải là việc dễ dàng” [130,tr.96].
Vông Xa Văn Xay Nha Vông (2013), Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán
bộ Lào - Thực trạng và giải pháp [164] Tác giả đã phân tích thực trạng những
ưu điểm, hạn chế của công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức ởcộng hòa dân chủ nhân dân Lào từ năm 2006-2012 Trên cơ sở đó, tác giả đềxuất các giải pháp đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức ở Lào hiện naylà: tiến hành phân hóa cán bộ công chức để có các hình thức đào tạo, bồi dưỡngphù hợp với yêu cầu sử dụng; thực hiện đào tạo, bồi dưỡng theo quy hoạch, gắnchặt với quy hoạch cán bộ, công chức; đầu tư hợp lý và có chế độ chính sáchthích hợp cho công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức; thực hiện đào tạo,bồi dưỡng toàn diện; đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp đào tạo, bồidưỡng, chăm lo xây dựng đội ngũ giảng viên có trình độ cao và tăng cường hợptác quốc tế về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức
Tập Cận Bình (2013), Thành tựu 30 năm công tác xây dựng Đảng [13].
Tác giả đã khái quát làm rõ vị trí, ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác xâydựng Đảng và khẳng định những thành tựu to lớn, toàn diện của 30 năm cảicách, mở cửa là do sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Trung Quốc.Trong quá trình lãnh đạo đất nước, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã kiên trì lấychủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Mao Trạch Đông, lý luận Đặng Tiểu Bình, tưtưởng “ba đại diện” và quan niệm phát triển khoa học làm kim chỉ nam, kiên trìgiải phóng tư tưởng, thực sự cầu thị, tiến cùng thời đại, kết hợp chặt chẽ giữađiều kiện thời đại mới và yêu cầu thực tiễn, nhận thức sâu sắc quy luật cầmquyền của Đảng Cộng sản, quy luật xây dựng chủ nghĩa xã hội với tầm nhìnmới, hình thành tư tưởng xã hội chủ nghĩa đặc sắc Trung Quốc từ đó ban hành
Trang 10nhiều quan điểm, chủ trương mới về công tác xây dựng Đảng “Kiên trì quản lýĐảng nghiêm khắc, toàn diện, không ngừng nâng cao năng lực cầm quyền vàtrình độ lãnh đạo của Đảng” “Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ trung kiên,kiên trì nguyên tắc Đảng quản lý cán bộ; kiên trì tiêu chuẩn cán bộ phải có đạođức, tài năng, trước hết phải có đạo đức; kiên trì dùng người lấy đức làm trọng,kiên trì sự nghiệp là trên hết; kiên trì tuyển chọn và sử dụng nhân tài đúng đắn,phát hiện cán bộ trẻ tạo nguồn, bồi dưỡng, rèn luyện cán bộ trẻ ở cơ sở vàvùng khó khăn; không ngừng tuyển chọn và sử dụng cán bộ trẻ ưu tú đã trảiqua thử thách trong thực tiễn”.
Bạch Lập Bình (2013), Tăng cường xây dựng tác phong cán bộ thiết thực thực hiện vì dân, thực tế, thanh liêm [14] Theo tác giả: Muốn xây dựng
tác phong quần chúng, thực tế, thanh liêm của cán bộ phải “kiên trì lấy nhândân làm trung tâm, nhân dân là người sáng tạo ra lịch sử; là lực lượng căn bảnquyết định tương lai, vận mệnh của Đảng và Nhà nước Kiên trì dân là chủ lậpĐảng vì công, chấp chính vì dân, hết lòng phục vụ nhân dân.” Kiên trì quản lýĐảng nghiêm khắc, toàn diện, xây dựng tác phong “tam nghiêm” (tu thân, kỷluật, dùng quyền); “hai học” (học tập Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị, quyđịnh của Đảng và pháp luật của Nhà nước); “một làm” (làm đảng viên ưutú) Cấp ủy các cấp chú trọng kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục chính trị, độngviên tư tưởng và tăng cường quản lý, giám sát, kiểm tra cán bộ Xây dựng chođội ngũ cán bộ tác phong trọng dân, vì dân, gắn bó mật thiết với nhân dân, cụthể, thực tế, sâu sát cơ sở; tác phong liêm chính, trong sạch, chấp hành kỷluật, kỷ cương Chú trọng giám sát hoạt động thực thi quyền lực và năng lực,
uy tín, kết quả công tác của cán bộ Phát huy vai trò của cấp ủy, ủy ban kiểm tra,
kỷ luật đảng, giám sát của các cơ quan nhà nước, giám sát của quần chúng và dưluận xã hội tạo thành hợp lực sức mạnh tổng hợp xây dựng tác phong thiết thực,thanh liêm, trong sạch vì dân
Hoàng Văn Hổ (Chủ biên, 2014), Cầm quyền khoa học [87] Tại chương
X, tác giả bàn về vấn đề cán bộ trong việc thực hiện năng lực cầm quyền khoahọc của Đảng Cộng sản Trung Quốc và cho rằng: đội ngũ cán bộ là bảo đảm
Trang 11quan trọng của cầm quyền khoa học Tác giả chỉ ra về những vấn đề cơ bản về:Cầm quyền khoa học được quyết định bởi tố chất của cán bộ lãnh đạo các cấp;xây dựng cơ chế tuyển chọn nhân sự; cơ chế cạnh tranh cán bộ được kiện toàn;
cơ chế khuyến khích cán bộ; thực hiện chế độ thay thế, luân phiên cán bộ; cơ chếbầu cử dân chủ được đẩy mạnh Tác giả rút ra kinh nghiệm:
“Đảng cầm quyền muốn trước sau kiên trì cầm quyền khoa học thì điềuthen chốt là phải xây dựng được một đội ngũ cán bộ có tố chất cao, đảmđương được trách nhiệm nặng nề, vượt qua được thử thách sóng gió theoyêu cầu cách mạng hóa, trẻ hóa, tri thức hóa và chuyên nghiệp hóa Chỉ
có xây dựng được một đội ngũ cán bộ tố chất cao, không ngừng thúc đẩycầm quyền khoa học, nâng cao năng lực cầm quyền, tạo ra thành tích mớitrong cầm quyền mới có thể giữ được tính tiên tiến trongviệc thúc đẩy sựtiến bộ toàn diện của xã hội, sự phát triển toàn diện của con người vàtrong thực hiện sự nghiệp phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Hoa, trởthành Đảng cầm quyền, lập Đảng vì công, cầm quyền vì dân”[87, tr.573]
Hồ Thành Quốc (2016), Đạo làm quan [120] Tại chương 2 công
trình này, tác giả nghiên cứu về tu dưỡng đạo đức cán bộ theo quan điểmcủa Đảng Cộng sản Trung Quốc gồm các nội dung: nâng cao phẩm chấtnhân cách, tăng cường tu dưỡng đạo đức; tăng cường phẩm chất ý chí, nângcao năng lực cầm quyền; kiên quyết phòng chống thoái hóa, biến chất, xâydựng vững chắc mặt trận tư tưởng; xây dựng đạo đức tác phong trongĐảng; sáng tạo môi trường hài hòa Khi bàn về tu dưỡng đạo đức cán bộ,tác giả cho rằng: việc tăng cường xây dựng đạo đức làm quan của đội ngũcán bộ hiện nay phải dốc sức thực hiện được “mười điều thận trọng”:
“Thận trọng ngay từ đầu, thận trọng từ việc nhỏ, thận trọng khi ăn nói, thậntrọng với thị hiếu, thận trọng với ham muốn, thận trọng với quyền lực, thậntrọng khi bình yên, thận trọng khi chỉ có một mình, thận trọng với bạn bè
và thận trọng với giây phút cuối cùng” [120, tr.118-142]
Trang 12Kouyang Sisomblong (2016), Chất lượng đội ngũ cán bộ nghiên cứu, giảng dạy ở các trường chính trị - Hành chính tỉnh Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào giai đoạn hiện nay [92], đã chỉ rõ trong luận án: Chất lượng đội ngũ
cán bộ nghiên cứu, giảng dạy ở các Trường chính trị - Hành chính tỉnh Cộnghòa dân chủ nhân dân Lào là tổng hợp các thuộc tính, đặc trưng của người cán
bộ nghiên cứu, giảng dạy, bảo đảm cho họ hoàn thành nhiệm vụ được giao, baogồm phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống; trình độ chuyên môn, nghiệp vụ;năng lực công tác; số lượng và cơ cấu, giới tính, dân tộc, tôn giáo, thành phầnxuất thân, tuổi đời, tuổi đảng, tuổi nghề và kết quả thực hiện nhiệm vụ của từngngười Tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ được xác định ở nhóm tiêuchí về số lượng, cơ cấu của đội ngũ; nhóm tiêu chí về phẩm chất chính trị, đạođức cách mạng; nhóm tiêu chí về trình độ chuyên môn, năng lực giảng dạy vànghiên cứu khoa học của từng người; nhóm tiêu chí về kết quả thực hiện nhiệm
vụ Từ vấn đề lý luận, tác giả đánh giá, phân tích xác định nguyên nhân và rút
ra kinh nghiệm; dự báo những yếu tố tác động, phương hướng mục tiêu và đềxuất một số giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ nghiên cứu,giảng dạy ở các Trường Chính trị - Hành chính tỉnh Cộng hòa Dân chủ nhândân Lào giai đoạn hiện nay
Nguyễn Thị Bích Phương (tuyển dịch, 2016), Lý Quang Diệu Kỷ luật thép của Singapo [111] Cuốn sách chỉ ra, tại Chương 2 Đảng hành động
nhân dân là mãi mãi, bất kể đảng đối lập nào cũng có thể khiêu chiến ĐảngHành động Nhân dân, người thắng cuộc sẽ trổ tài giành chính quyền, Đảngđối lập bị can thiệp mà chưa thể nắm quyền là do nền tảng của Đảng Hànhđộng Nhân dân vẫn rất vững chắc; tại Chương 3 cuốn sách đề cập đến vấn
đề tìm kiếm nhân tài “Chúng ta phải có một chính phủ trung thực đáng tin,chức năng hiệu quả cao thì mới có thể đổi phó với các nước láng giềngkhông vui vẻ khi thấy chúng ta phát triển, mới có thể tiếp tục được các nướclớn tôn trọng, giữ địa vị bình đẳng với họ” [111, tr 118] “Chính phủ chỉ lựachọn nhân tài theo thành tựu học thuật là sai lầm, ban đầu thực sự chúng tôi
đã làm như vậy nghị lực, khả năng phán đoán quyết đoán và túc trí đa
Trang 13mưu đây là bảo đảm cơ bản để người lãnh đạo đi tới thành công” [111,tr.148] “Phát hiện người có năng lực, sắp xếp họ vào chức vị hợp lý là một thửthách” [111, tr 150]
1.1.2 Các công trình nghiên cứu về công tác đảng, công tác chính trị; xây dựng và hoạt động của cơ quan chính trị, cán bộ chính trị các cấp trong quân đội
Viện Lịch sử quân sự Bộ Quốc phòng Liên Xô (1976), Công tác đảng, công tác chính trị trong các lực lượng vũ trang Liên Xô 1918 - 1973 [163],
công trình khoa học đã tổng kết khá sâu sắc về lịch sử quá trình hình thành,phát triển CTĐ, CTCT trong các lực lượng vũ trang Liên Xô; sự hình thành,phát triển, bổ sung về tổ chức, biên chế, thay đổi chức năng, nhiệm vụ và vaitrò của hệ thống CQCT trong Quân đội và Hải quân Xô viết đối với sự nghiệpxây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa từ năm 1918 đến năm 1973.Cuốn sách đề cập đến CQCT ở chương V, chương VI và chương VII Điểm 3,phần 1, Chương V: Tác giả cuốn sách xác định: “Trong quá trình chiến tranh,các cán bộ chính trị đã hoàn thành nhiệm vụ của mình một cách tốt đẹp” [161,tr.340] Điểm 2 phần 1 của chương VI đề cập đến việc cải tổ lại cơ cấu và côngtác của các CQCT, các tổ chức đảng và đoàn thời kỳ những năm sau chiếntranh năm 1946 đến năm 1953 Lý do cải tổ CQCT là nhằm đáp ứng với yêucầu nhiệm vụ chuyển từ thời chiến sang thời bình; để đáp ứng với yêu cầunhiệm vụ Điều lệ về CQCT của các lực lượng vũ trang Xô viết được BCHTWĐảng Cộng sản Liên Xô thông qua và ban hành đã quy định rõ về cơ cấu,nhiệm vụ của CQCT, đồng thời xác định: CQCT phải tập trung sự chú ý củamình vào việc giáo dục chính trị cho các quân nhân, củng cố chế độ một thủtrưởng, lãnh đạo các tổ chức đảng và đoàn, tổng kết và áp dụng vào kinhnghiệm CTĐ, CTCT đã tích lũy được trong những năm chiến tranh
A.A.Ê-Pi-Sép (1978), Một số vấn đề công tác đảng- công tác chính trị trong các lực lượng vũ trang Liên xô [76] Trong nội dung cuốn sách này, trên
cương vị là một nhà lãnh đạo chủ chốt về CTĐ, CTCT của quân đội Liên Xô,tác giả đã căn cứ vào học thuyết Mác - Lênin, các chính sách và nghị quyết
Trang 14của đại hội Đảng và của Ban chấp hành Trung ương, căn cứ vào những kếtluận khoa học rút ra từ sự tổng kết lịch sử CTĐ, CTCT để phân tích về mặt lýluận và hực tiễn một số vấn đề cơ bản như: nền tảng sức mạnh của lực lượng
vũ trang, tổ chức và nội dung của CQCT và các tổ chức đảng, vấn đề trọng điểmcủa CTĐ, CTCT, công tác tư tưởng, rèn luyện tư tưởng và bồi dưỡng lý luận Tácgiả khẳng định: Xây dựng Đảng và xây dựng các tổ chức đảng, đội ngũ cán bộ,đảng viên trong quân đội và hải quân Liên xô là tất yếu, khách quan Trong thờigian chiến đấu, cán bộ chính trị đứng ở những vị trí quyết định, nguy hiểm nhất,bằng lời nói nồng nhiệt, bằng hành động gương mẫu của cá nhân, họ giữ vữngtinh thần chiến đấu của các chiến sĩ Hồng quân và Hạm đội” [76, tr 66]
A.A.Grê-Scô, (1978), Các lực lượng vũ trang của Nhà nước Xô Viết [77].
Đây là một công trình khoa học có giá trị lý luận và thực tiễn cao về xây dựngquân đội Chương VII của công trình đã luận giải về sĩ quan, cán bộ của các lựclượng vũ trang đó là: “Không thể xây dựng và phát triển quân đội mà không cómột số lượng đầy đủ cán bộ chỉ huy, cán bộ chính trị, cán bộ kỹ thuật - kỹ sưđược đào tạo một cách thích đáng Đó là chân lý hoàn toàn rõ ràng Sĩ quan là
cơ sở, là nòng cốt của quân đội và hạm đội” [77, tr.289] Tác giả đã đưa ranhững yêu cầu rất cụ thể với sĩ quan, cán bộ và việc đào tạo họ như: phải cótính kiên định cộng sản chủ nghĩa, lòng trung thành vô hạn với Đảng và nhândân; có kỷ luật và ý thức chấp hành cao, đó là việc thực hiện một cách kịpthời và chính xác mệnh lệnh của cấp trên, tính trung thực và chân thành; phải
có tính chủ động và thường xuyên sáng kiến trong mọi hoạt động; luôn có ýchí và năng lực tổ chức chỉ huy trong việc đạt tới mục đích; phải có trình độnghiệp vụ, trình độ văn hóa và trình độ kỹ thuật - quân sự cao; biết huấn luyện
và giáo dục những người thuộc quyền
A.M Ioblev (1979), Hoạt động của Đảng Cộng sản Liên Xô trong lĩnh vực đào tạo cán bộ quân đội [78] Cuốn sách đề cập hoạt động của Đảng
Cộng sản Liên Xô một cách khá toàn diện trong các giai đoạn phát triển củalực lượng vũ trang đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo sĩ quan quânđội Đảng thường xuyên chăm lo giáo dục xây dựng đội ngũ cán bộ sĩ quan
Trang 15vững về tư tưởng, giỏi về quân sự và kỹ thuật Trong đó, chú trọng đặc biệttới khâu đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ Theo tác giả phải luôn đổi mớimục tiêu, chương trình, nội dung đào tạo của các học viện, nhà trường củaQuân đội Xô Viết Công tác bồi dưỡng cán bộ của Hồng quân phải làmthường xuyên, liên tục, giáo riết về bản lĩnh chính trị, chuyên môn, nghiệp vụtác chiến, cách đánh và kinh nghiệm chiến đấu phù hợp với đặc điểm của từngthời kỳ, từng mặt trận của quân đội và Hải quân Liên Xô Về vấn đề xây dựngquân đội trong thời bình, tác giả đã lập luận và đưa ra những căn cứ khoa học,thực tiễn về phương hướng, mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ nâng cao chất lượngđào tạo cán bộ có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng.
Các-pen-cô.P.I (1981), Công tác đảng - chính trị trong các lực lượng vũ trang Xô viết [23] Đây là một cuốn sách giáo khoa dùng để giảng dạy về công
tác chính trị, theo chương trình đào tạo sĩ quan dự bị tại các trường đại học vàcao đẳng Cuốn sách đã nghiên cứu về nhiều vấn đề, ở Điểm 1, Chương III vớitiêu đề “Các CQCT, nhiệm vụ, cơ cấu, tính chất hoạt động”, đã chỉ rõ nhiệm vụcủa CQCT là: giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, chiến sĩ; giáo dục đạođức quân nhân; tăng cường ảnh hưởng của Đảng đến mọi mặt của đời sống vàhoạt động của bộ đội; tăng cường vai trò của tổ chức đảng; lãnh đạo các tổchức đoàn thanh niên; nghiên cứu, lựa chọn, giáo dục đội ngũ cán bộ chính trị
Về tính chất của CQCT được xác định: tính lãnh đạo; tính chính trị, tư tưởng;tính chiến đấu và tính quần chúng
Chương Tư Nghị (Chủ biên, 1987), Giáo trình công tác đảng, công tác chính trị của Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc (dùng trong các học viện,
nhà trường trong thời kỳ mới) [103], ở Phần 3, Chương XI, viết về CQCT, xácđịnh các đơn vị Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc: Đây là cơ quan cónhiệm vụ rất quan trọng trong tham mưu và tổ chức thực hiện mọi đường lối,quan điểm của Đảng Cộng sản, Hiến pháp, pháp luật của Nhà nước và điềulệnh, điều lệ của Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc Cuốn sách xác định
rõ, công tác chủ yếu của CQCT là: Quán triệt thực hiện đường lối, phươngchâm, chính sách và Hiến pháp, pháp luật quốc gia, của Đảng Cộng sản Trung
Trang 16Quốc, bảo đảm sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng đối với quân đội, kiên trì “bốnnguyên tắc” cơ bản, quét sạch ảnh hưởng của cánh tả, phòng ngừa và khắcphục thiên hướng cánh hữu, duy trì sự thống nhất với Trung ương Đảng vềmặt chính trị, tư tưởng [103, tr.254].
Bun Lon Sa Luôi Sắc (2014), Xây dựng đội ngũ cán bộ Quân đội nhân dân Lào ngày càng vững mạnh và có chất lượng cao [21] Tác giả viết về:
đội ngũ cán bộ giữ các cương vị, trọng trách lãnh đạo, chỉ huy, quản lý các
cơ quan, đơn vị trong toàn quân là lực lượng nòng cốt trong tổ chức thựchiện đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng; có vai trò quyết định trong
tổ chức thực hiện thắng lợi nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, xâydựng chính quy, rèn luyện kỷ luật và trong thực hiện các nhiệm vụ kháccủa quân đội Vì vậy, Đảng nhân dân cách mạng Lào luôn coi trọng lãnhđạo công tác cán bộ, bảo đảm cho đội ngũ cán bộ thực sự là lực lượng nòngcốt trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng quân đội, làm cho quân độithực sự là lực lượng chính trị tuyệt đối trung thành, tin cậy của Đảng, Nhànước và nhân dân các bộ tộc Lào
Bun Thăm Chăn Thạ Ly Ma (2016), Bồi dưỡng năng lực công tác của đội ngũ cán bộ các cơ quan chiến lược Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Lào hiện nay [22] Tác giả chỉ rõ: năng lực chuyên môn, nghiệp vụ; năng
lực lãnh đạo, chỉ huy, quản lý và năng lực chuyên biệt của đội ngũ cán bộ các
cơ quan chiến lược TCCT Rút ra một số kinh nghiệm bồi dưỡng năng lựccông tác của đội ngũ cán bộ các cơ quan chiến lược TCCT Quân đội nhân dân
Lào: Một là, chủ thể và các lực lượng tham gia luôn nhận thức đúng đắn vị trí,
vai trò của đội ngũ cán bộ và sự cần thiết bồi dưỡng năng lực công tác của đội
ngũ cán bộ các cơ quan chiến lược TCCT Hai là, hoạt động bồi dưỡng năng
lực công tác của đội ngũ cán bộ các cơ quan chiến lược TCCT được tiến hành
tích cực, đúng các khâu, các bước theo quy trình chặt chẽ Ba là, phát huy vai
trò của các tổ chức, các lực lượng trong bồi dưỡng năng lực công tác của đội
ngũ cán bộ các cơ quan chiến lược TCCT Bốn là, coi trọng bồi dưỡng, rèn
Trang 17luyện toàn diện cả phẩm chất và năng lực cho đội ngũ cán bộ các cơ quan
chiến lược TCCT Năm là, phát huy tính tích cực, chủ động tự bồi dưỡng để
không ngừng nâng cao năng lực công tác của đội ngũ cán bộ; đồng thời quantâm thực hiện tốt các chế độ chính sách của quân đội đối với cán bộ các cơquan chiến lược TCCT Quân đội nhân dân Lào
Nhà xuất bản Ngoại Văn, Trung Quốc (2018), Tập Cận Bình về quản lý đất nước Trung Quốc, tập II [115] Cuốn sách có bài viết: Nỗ lực phát huy vai
trò huyết mạch của công tác chính trị đối với xây dựng quân đội hùng mạnh[ 115 tr.585], tác giả đề cập phương hướng của Đảng chính là phương hướngchính trị của quân đội, nhiệm vụ trung tâm của Đảng và quân đội trong tìnhhình mới quyết định nhiệm vụ của công tác chính trị của quân đội; bám sát việcxoay quanh chủ đề thời đại của công tác chính trị của quân đội trong tình hìnhmới,, phát huy đầy đủ vai trò huyết mạch của công tác chính trị đối với xây
dựng quân đội hùng mạnh Vấn đề gấp rút là xây dựng nội dung căn bản: một
là, củng cố vững chắc niềm tin lý tưởng trong toàn quân; hai là, cần xây dựng vững chắc tính đảng trong toàn quân; ba là, xây dựng vững chắc tiêu chuẩn sức chiến đấu trong toàn quân; bốn là, cần xây dựng vững bền uy tín công tác
chính trị trong toàn quân Tác giả nhấn mạnh có nhiều biện pháp thực hiệncông tác chính trị nhưng việc nêu gương đi đầu vẫn không hề nỗi thời, dẫn dắtcán bộ các cấp, nhất là cán bộ chính trị, kết hợp sức mạnh chân lý với sứcmạnh nhân cách, kiên trì theo đuổi chân lý, làm việc thực, kiểm tra công bằng,nghiêm túc
1.2 Các công trình khoa học nghiên cứu ở trong nước liên quan đến
đề cập: Một là, tham mưu là công việc có tính khoa học thực sự, có tính tổng
hợp cao, để trở thành cán bộ tham mưu giỏi, đòi hỏi phải có tố chất thích hợp với
Trang 18cả một quá trình phấn đấu, rèn luyện lâu dài, gian khổ Một trong những yêu cầuquan trọng bậc nhất của công tác tham mưu là phải đúng và trúng, tác giả nhấnmạnh đặc biệt hai từ này vì tự nó đã bao hàm toàn bộ những giá trị cần có đốivới người cán bộ làm công tác tham mưu và đối với công việc liên quan đếncông tác tham mưu, cho dù ở vị trí, hoàn cảnh nào của người cán bộ tham mưu.
Đúng: tức là phải đảm bảo tuân thủ nghiêm túc chủ trương, đường lối của
Đảng Nếu Đảng chủ trương một đằng, cán bộ các ban tham mưu lại làm một
nẻo thì rất đáng trách Trúng: tức là phải bảo đảm tính hiệu quả về thực tiễn.
Muốn vậy, cần cân nhắc, lựa chọn kỹ lưỡng trước khi tham mưu Ai cũng cónhững hạn chế, rất khó tránh khỏi Người lãnh đạo cũng vậy, không thể biết hếtmọi việc Khi đó, họ được bù đắp phần thiếu hụt thông qua “những cánh taynối dài” tức là đội ngũ cán bộ tham mưu Tham mưu tốt thì hiệu quả cao; côngtác tiến triển đúng hướng, thuận lợi Trong trường hợp ngược lại sẽ gây ảnhhưởng không nhỏ, gây hạn chế, thậm chí thụt lùi về kết quả công tác chung…
Hai là, yếu tố quyết định chất lượng công tác tham mưu là đội ngũ cán bộ Bác
Hồ đã từng dạy chúng ta: Cán bộ là gốc của mọi công việc Vì vậy, để cónhững cán bộ tham mưu có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu mới của sự nghiệp
cách mạng, cần chú trọng chăm lo quy hoạch, đào tạo đội ngũ cán bộ… Ba là,
về nội dung tham mưu, cần đặc biệt coi trọng những vấn đề về dự báo chiến
lược, trên cơ sở thấu suốt chức năng, nhiệm vụ của cơ quan… Bốn là, chất
lượng tham mưu có mối quan hệ gắn bó mật thiết với chất lượng nghiên cứukhoa học, theo tác giả cần tập trung đầu tư nhiều hơn cho quá trình triển khai các
đề tài, đề án tại đơn vị theo hướng thiết thực, hiệu quả [124, tr.9-11]
Nguyễn Công Dũng (2010), Kỹ năng tham mưu của chuyên viên ban đảng cấp Trung ương [30] Tác giả cuốn sách đã làm rõ nội hàm kỹ năng
tham mưu của chuyên viên ban đảng cấp Trung ương; đánh giá thực trạng;xác định yêu cầu và giải pháp không ngừng hoàn thiện, bồi dưỡng, nâng cao
kỹ năng tham mưu của chuyên viên ban đảng cấp Trung ương Tác giả đưa raluận giải, để thực hiện nhiệm vụ được giao, cán bộ tham mưu bên cạnh nhữngtiêu chuẩn về phẩm chất chính trị còn phải có năng lực và kỹ năng cần thiết:
Trang 19năng lực nghiên cứu khoa học, chuyên môn giỏi, đủ trình độ để nghiên cứu,tham mưu, đề xuất ở tầm chiến lược; năng lực phát hiện, đánh giá, dự báo vàtổng kết lý luận - thực tiễn; năng lực sáng tạo trong tham mưu Nhạy bén sâusắc, đáp ứng kịp thời những biến đổi mau lẹ của thực tiễn trong nước và trênthế giới; năng lực thu thập và xử lý thông tin trong nước và quốc tế để thamkhảo, học tập, những nội dung phù hợp; nắm vững phương pháp công tác, biếtlàm chủ được công cụ khoa học, nghiệp vụ, biết ứng dụng tốt các phương tiệnkhoa học - công nghệ trong tác nghiệp; thành thạo cách thức làm việc theonhóm Biết lắng nghe, biết đối thoại, thấu hiểu hoàn cảnh; biết vượt qua chủnghĩa kinh nghiệm, sức ì của thói quen để luôn luôn sáng tạo trong công việc;mềm dẻo về ứng xử, cứng cỏi trong biện luận và chủ động trước sức ép côngviệc; biết bao quát thông tin nhưng không hời hợt [30 tr.32].
Nhị Lê (2010), Tố chất của cán bộ tham mưu ở các ban đảng Trung ương [93, tr 66] Theo tác giả, người tham mưu ở các ban đảng Trung ương,
cần có những tố chất chuyên biệt phù hợp với yêu cầu đòi hỏi của tiến trìnhlãnh đạo của Đảng; về phương pháp và phong cách công tác: nghe tất cả,nhìn tất cả nhưng khi đề xuất phương sách phải độc lập Phải chủ động trướcmọi sức ép để thực hiện kỳ được điều khó nhất: mục tiêu có một nhưng xử
lý, phản biện các ý kiến khác nhau, thâm trí trái ngược nhau, nhằm giúp cấp
có thẩm quyền lựa chọn phương án tối ưu nhưng không được chiết trung,kiểu “dĩ hòa vi quý” Bao quát nhưng không hời hợt
Nguyễn Văn Ba (2010), Tham mưu thời nay, Công tác tham mưu tại các
cơ quan đảng Trung ương, một số vấn đề lý luận và thực tiễn [9, tr 208-217].
Theo tác giả Để hoạt động tham mưu đạt hiệu quả ngày càng cao, bên cạnhviệc nhận thức về tình hình, năng lực và phẩm chất của đội ngũ những ngườihoạt động tham mưu, phải quan tâm đến các yếu tố: môi trường thuận lợi; điềukiện để hoạt động thm mưu khẳng định vị thế cá nhân, phát triển, thăng tiếnbằng con đường tham mưu; cơ hội để người hoạt động tham mưu huy độngđông nhất lực lượng các đồng sự; có điều kiện để đảm bảo và không ngừngnang cao chất lượng đời sống của họ Tham mưu thời nay là hoạt động tham
Trang 20mưu tương thích với nội dung và đặc điểm của thời kỳ mới cả về nội dung,phạm vi, quy mô, tốc độ, phương thức, hình thức và tính chất Chỉ khi bắt kịpguồng quay của sự phát triển thì những người hoạt động tham mưu, người tổchức tham mưu và người được tham mưu của Đảng mới không bị lỡ bước,không đi sau và đưa ra những điều mà mọi người đều đã biết, mới làm choĐảng giữ được vị trí tiên phong.
Cao Văn Thống (Chủ biên, 2012), Nâng cao chất lượng công tác tham mưu của ủy ban kiểm tra trong tình hình hiện nay [132] Tác giả viết,
công tác tham mưu đóng vai trò quyết định chất lượng công tác kiểm tra,giám sát; đảm bảo xác định và thực hiện đúng mục tiêu, đối tượng, nội dung,phương pháp kiểm tra, giám sát đối với mỗi đối tượng trong từng điều kiện,hoàn cảnh cụ thể Tại chương III, phần IV các tác giả đưa ra một số giảipháp nâng cao chất lượng công tác tham mưu về công tác kiểm tra, giám sát,
kỷ luật Đảng của Ủy ban kiểm tra Trung ương và Ủy ban kiểm tra các tỉnh,
thành ủy trực thuộc Trung ương trong tình hình hiện nay: thứ nhất, Nâng cao
nhận thức của cấp ủy, tổ chức đảng, ủy ban kiểm tra, trước hết là người đứngđầu về vị trí, vai trò, mục đích, tác dụng của công tác tham mưu về công tác
kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng; thứ hai, tăng cường chỉ đạo, tạo điều kiện
của cấp ủy trong công tác tham mưu về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật
đảng; thứ ba, hoàn thiện các qui định của Đảng về cơ chế, chính sách đối với công tác tham mưu về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng; thứ tư, xây
dựng qui trình công tác tham mưu về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật
đảng của ủy ban kiểm tra; thứ năm, xác định đúng nội dung tham mưu và
đổi mới phương pháp tham mưu về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật
đảng; thứ sáu, xây dựng phong cách ứng xử trong thực hiện công tác tham mưu về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng; thứ bảy, kiện toàn cơ quan
ủy ban kiểm tra và đội ngũ cán bộ tham mưu tương xứng, ngang tầm, đủ số
lượng, bảo đảm chất lượng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao, thứ tám,
tăng cường cơ sở vật chất, điều kiện làm việc bảo đảm cho công tác thammưu của ủy ban kiểm tra có chất lượng, hiệu quả
Trang 21Nguyễn Văn Quynh (chủ biên, 2016), Đổi mới công tác xây dựng đội ngũ cán bộ tham mưu của các cơ quan đảng ở Trung ương [122] Trong
cuốn sách, các tác giả viết cần xây dựng một thiết chế giám sát nội bộ trong
cơ quan, trong mỗi đơn vị tham mưu và một cơ chế giám sát khách quan,chặt chẽ, kịp thời để bảo đảm người đứng đầu, cơ quan, đơn vị, cấp ủykhông được cậy quyền, cậy quan hệ với cấp trên mà dọa nạt, đối xử thôbạo, o ép, bất công bằng, chụp mũ, trù úm đối với cán bộ tham mưu dướiquyền nhằm thỏa mãn mục đích, lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm, tạo ra tìnhhình thiếu dân chủ hoặc dân chủ hình thức, dân chủ tạo giả, thủ tiêu đấutranh trong cơ quan, đơn vị Theo tác giả, nếu thực hiện tốt giải pháp này sẽtạo được sự thay đổi lớn, thuận lợi, hiệu quả đối với công tác xây dựng độingũ cán bộ tham mưu của cơ quan đảng ở Trung ương [122, tr.334]
Đỗ Minh Cương (2016), Đào tạo bồi dưỡng nguồn nhân lực tham mưu chiến lược [26] Trong cuốn sách, tác giả đề xuất phương hướng, nhiệm
vụ trong nhiệm kỳ Đại hội XI về phát triển nguồn nhân lực chất lượng caotrong lĩnh vực tham mưu chiến lược có liên quan trực tiếp tới hai vấn đề vàphương diện chính: công tác xây dựng đảng và công tác giáo dục, đào tạo
cán bộ Một là, công tác xây dựng đảng trong báo cáo chính trị của Đại hội
XI có một nét mới là bên cạnh mục tiêu phát triển đội ngũ cán bộ với hạtnhân gồm 3 loại: (1) cán bộ lãnh đạo, quản lý, (2) đội ngũ cán bộ khoa học,chuyên gia, (3) đội ngũ quản lý kinh doanh, doanh nhân như “Chiến lượccán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa” tại Hội nghị Trungương 3 khóa VIII đã nêu, nay bổ sung nhiệm vụ phát triển đội ngũ thammưu, nhất là tham mưu cấp chiến lược với quan điểm trọng dụng tài năng:Kiện toàn, nâng cao chất lượng các cơ quan tham mưu, đội ngũ cán bộ làm
công tác tham mưu, nhất là ở cấp chiến lược; Hai là, phát triển đội ngũ cán
bộ tham mưu chiến lược và nguồn dự bị của nó thông qua nhiệm vụ đổi mớicông tác giáo dục, đào tạo Chống căn bệnh hình thức, chạy theo thành tích
số lượng, bằng cấp; kiên quyết nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạođược nhấn mạnh trong sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giáo dục, đào
Trang 22tạo Nghị quyết Đại hội XI đề ra các nhiệm vụ đối với công tác giáo dục, đàotạo của nước ta, bao gồm công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong hệ thốngchính trị thuộc chức năng tham mưu của các cơ quan đảng Trung ương Đây
là cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng nhất để tổ chức thực hiện công tácđào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực cao trong lĩnh vực tham mưu chiến lượcgiai đoạn hiện nay [26, tr 53-55]
Vũ Văn Phúc (Chủ biên, 2020), Nâng cao chất lượng tham mưu của các ban đảng Trung ương góp phần phát triển đất nước nhanh, bền vững [109], tác
giả làm rõ, quan niệm của tham mưu của các ban đảng ở Trung ương góp phầnphát triển đất nước nhanh, bền vững đồng thời nêu đưa ra vai trò, trách nhiệm vànội dung tham mưu; những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng tham mưu; tiêu chíđánh giá chất lượng tham mưu tác giả có đề cập đến: nội dung tham mưu, đềxuất phải chính xác, khoa học, có tính hệ thống, cụ thể, rõ ràng, có đầy đủ thôngtin, kể cả thông tin quá khứ, hiện tại, dự báo được những yếu tố thuận lợi, khókhăn trong tương lai; phải quán triệt các chủ trương, đường lối của Đảng, quyđịnh của pháp luật và các chế độ chính sách hiện hành của Nhà nước; phải trungthực, tôn trọng quy luật khách quan, xuất phát từ thực tiễn và đề cao trách nhiệm
cá nhân về các vấn đề tham mưu… Vì vậy, để đánh giá chất lượng tham mưuphải xem xét thật kỹ nội dung tham mưu có tính dự báo khách quan hay khoahọc không Vấn đề cần tham mưu để đáp ứng yêu cầu giải quyết công việc trongthực tế, trong nhiều trường hợp không chỉ đơn thuần theo một phương án cụ thể,nhất định nào đó, mà tùy tình hình thực tế diễn ra, có thể phải theo nhiều phương
án khác nhau, trong đó có phương án tối ưu [109, tr.57-61]
Nguyễn Phú Trọng (2022), Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa
xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam [159] Tác giả đề cập
“kiểm tra, giám sát là “thanh bảo kiếm” để chữa lành các vết thương” [159 tr.144]
và làm rõ Ủy ban kiểm tra Trung ương đã kịp thời tham mưu giúp Ban Chấp hànhTrung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư sửa đổi, bổ sung, ban hành khá đồng bộ cácquy định, quy chế, hướng dẫn về công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luậtđảng, góp phần quan trọng trong nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của
Trang 23Đảng và những thành tựu chung của đất nước Tuy nhiên “công tác, kiểm tra giámsát, kỷ luật đảng vẫn chưa theo kịp được yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình hiệnnay” [159 Tr.149] Thời gian tới cấp ủy, tổ chức đảng và ủy ban kiểm tra các cấp
cần thực hiện tốt năm gải pháp cơ bản trong đó: bốn là, cấp ủy, nhất là người
đứng đầu, phải tổ chức thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luậtđảng theo chức năng, nhiệm vụ và tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn cấp
ủy, tổ chức đảng cấp dưới thực hiện công tác kiểm tra, giám sát Đặc biệt tác giả
nhấn mạnh “cán bộ kiểm tra luôn phải đối mặt, đấu tranh với những sai phạm, tiêucực của đồng chí, đồng đội và cả những người thân; luôn phải đấu tranh với chínhmình để không phạm phải những cám dỗ đời thường” [159 Tr.155]
1.2.2 Các công trình nghiên cứu về công tác đảng, công tác chính trị; xây dựng và hoạt động của cơ quan chính trị, cán bộ chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam
* Các công trình nghiên cứu về Công tác đảng, công tác chính trị
Tổng cục Chính trị (1990), Tổng kết công tác đảng, công tác chính trị trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước [136] Cuốn sách đã bàn hệ
thống CQCT được kiện toàn theo kịp sự phát triển lực lượng và quy mô tácchiến trong chiến tranh; hoạt động có chất lượng, có tính chiến đấu và sinhđộng được nhân dân yêu mến; đánh dấu bước tiến bộ của đội ngũ cán bộchính trị, nhưng cũng chỉ ra những hạn chế của cán bộ chính trị, do chưa đisâu sát được vào mọi hoạt động của bộ đội, hoặc chưa bám sát thực tế chiếntrường, có một số cán bộ chính trị trình độ lý luận và kiến thức quân sự cònthấp; ít liên hệ công tác nghiên cứu khoa học, tổng kết kinh nghiệm để pháttriển bổ sung lý luận CTĐ, CTCT, nên nhận thức về vị trí, vai trò, tính chất vàchức năng CTĐ, CTCT chưa được thống nhất
Tổng Cục chính trị (2008), Tổng kết công tác đảng, công tác chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam giai đoạn 1975 - 2005 [137] Cuốn sách đã
đánh giá những ưu điểm, hạn chế khuyết điểm hoạt động CTĐ, CTCT và rút ra
những bài học kinh nghiệm CTĐ, CTCT; trong đó bài học kinh nghiệm thứ bảy,
xác định: xây dựng hệ thống CQCT và cán bộ chính trị làm nòng cốt trong tiến
Trang 24hành CTĐ, CTCT và xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị trong thời kỳmới; phải xây dựng, củng cố, kiện toàn, nâng cao chất lượng CQCT để bảo đảm
sự thống nhất giữa chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm trong tínhchỉnh thể của cơ chế Đảng lãnh đạo quân đội và cơ cấu bộ máy tổ chức của quânđội; thường xuyên giáo dục nâng cao nhận thức và trách nhiệm của toàn quân,trước hết là cán bộ, đảng viên trong quân đội về vị trí, vai trò của CTĐ, CTCT
Phạm Xuân Mát (Chủ biên, 2018), Tăng cường công tác đảng, công tác chính trị trong quân đội nhân dân Việt Nam đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ thời kỳ mới [97] Tác giả đề xuất nhóm giải pháp về: Nâng cao nhận thức, trách nhiệm
các chủ thể, lực lượng; tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp công tác tưtưởng của Đảng trong quân đội đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụquân đội thời kỳ mới; tiếp tục đổi mới công tác tổ chức, cán bộ và công tác chínhsách đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng Đảng bộ Quân đội trong sạch, vữngmạnh, xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị thời kỳ mới; tiếp tục đổi mớicông tác dân vận, công tác bảo vệ chính trị nội bộ trong quân đội đáp ứng yêucầu nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ quân đội trong thời kỳ mới; tăng cường xâydựng và phát huy vai trò CQCT, đội ngũ cán bộ chính trị đáp ứng yêu cầu xâydựng quân đội vững mạnh về chính trị thời kỳ mới; đẩy mạnh tổng kết thực tiễn
và phát huy sức mạnh tổng hợp tăng cường CTĐ, CTCT trong Quân đội nhândân Việt Nam đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ thời kỳ mới
Tổng Cục chính trị (2019), Tổng kết công tác đảng, công tác chính trị trong thực hiện nhiệm vụ quốc tế của Quân đội nhân dân Việt nam (1949-
2014) [155] Công trình đã tổng kết CTĐ, CTCT trong thực hiện nhiệm vụquốc tế của Quân đội nhân dân Việt Nam qua 4 giai đoạn: từ năm 1949 đến1954; từ năm 1954 đến 1975; từ năm 1975 đến 1991; từ năm 1991 đến 2014;tổng kết 06 thành tựu, hạn chế và 06 bài học kinh nghiệm CTĐ, CTCT, trongcác thành tự, bài học kinh nghiệm đều khẳng định vị trí vai trò và tầm quantrọng của hoạt động CTĐ, CTCT, CQCT, đội ngũ cán bộ chính trị trong thựchiện nhiệm vụ quốc tế của Quân đội nhân dân Việt Nam (1949-2014) Kết quảnghiên cứu của công trình là nguồn tư liệu lịch sử quý giá, góp phần giáo dục
Trang 25truyền thống, truyền thụ kinh nghiệm, nâng cao kiến thức, năng lực tổ chứctiến hành CTĐ, CTCT cho đội ngũ cán bộ quân đội, nhất là cán bộ chính trị.
Tổng Cục chính trị (2019), Tổng kết công tác đảng, công tác chính trị của Quân đội nhân dân Việt Nam trong thực hiện nhiệm vụ phòng, chống
“diễn biến hòa bình” (1975-2016) [156] Công trình đã khái quát, luận giải,
làm rõ Chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch; âm mưu, thủđoạn “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch chống phá cách mạng ViệtNam và Quân đội nhân dân Việt Nam; khái quát quan điểm chủ trương củaĐảng về đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình” (1975-2016); hoạt độngCTĐ, CTCT của Quân đội nhân dân Việt Nam trong thực hiện nhiệm vụphòng, chống “diễn biến hòa bình” (1001-2016); công trình rút ra 07 kinhnghiệm CTĐ, CTCT của Quân đội nhân dân Việt Nam trong thực hiện nhiệm
vụ “diễn biến hòa bình” Trong kinh nghiệm thứ tư đã tập trung làm rõ vị trí,
ý nghĩa, nội dung cơ bản phát huy vai trò, trách nhiệm của CQCT, đội ngũcán bộ chính trị các cấp Đây là kinh nghiệm quý, vận dụng phát huy vai tròcủa CQCT, nhất là tham mưu với đảng ủy (BTV), cán bộ chủ trì trong lãnhđạo, chỉ đạo đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch bảo vệ nềntảng tư tưởng của Đảng trong giai đoạn mới
* Các công trình nghiên cứu về cơ quan chính trị và hoạt động tham mưu của cơ quan chính trị
Nguyễn Hữu Bình (2009), Xây dựng phòng chính trị các lữ đoàn hải quân vững mạnh toàn diện trong giai đoạn hiện nay [12], tác giả luận án đã
luận giải làm rõ về chức năng, nhiệm vụ của PCT lữ đoàn hải quân, đồng thờiđưa ra quan niệm và tiêu chuẩn xây dựng PCT lữ đoàn hải quân vững mạnhtoàn diện; rút ra một số kinh nghiệm trong xây dựng PCT lữ đoàn hải quânvững mạnh toàn diện, trong đó cần chú ý tới bài học phát huy vai trò của các tổchức, các lực lượng trong xây dựng PCT lữ đoàn hải quân hiện nay; đồng thờitác giả luận án còn xác định những nội dung cốt lõi, biện pháp cơ bản trong đàotạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, nhân viên PCT lữ đoàn hải quân hiện nay
Trang 26Nguyễn Đức Độ (2009),“Đẩy mạnh tự học, tự rèn của đội ngũ cán bộ cơ quan chính trị ở các đơn vị hiện nay” [73, tr.1-3], theo tác giả: tự học tập, tu
dưỡng rèn luyện trong thực tiễn là phương thức chủ yếu và trực tiếp để mỗi cán
bộ CQCT ở các đơn vị nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức kiến thức, nănglực, tích lũy kinh nghiệm công tác tham mưu, hướng dẫn đáp ứng yêu cầu nhiệm
vụ được giao Để đẩy mạnh tự học tập, tự rèn của cán bộ, gồm: tăng cường giáodục, xây dựng động cơ tự giác tự học, tự rèn luyện nhằm đáp ứng tốt nhất yêucầu đòi hỏi của chức trách; tổ chức cho cán bộ xây dựng kế hoạch học tập, rènluyện; thường xuyên vận dụng linh hoạt và kết hợp chặt chẽ các hình thức,phương pháp để nâng cao hiệu quả tự học, tự rèn của cán bộ và thường xuyêntạo ra môi trường thuận lợi cho việc tự học, tự rèn của cán bộ CQCT
Trần Sinh Huy (2009), Bồi dưỡng năng lực công tác của đội ngũ cán bộ
cơ quan chính trị các sư đoàn bộ binh Quân đội nhân dân Việt Nam giai đoạn hiện nay [89] Tác giả luận giải những vấn đề cơ bản về lý luận, thực tiễn bồi
dưỡng năng lực công tác của đội ngũ cán bộ CQCT Trên cơ sở đánh giá thựctrạng, chỉ rõ nguyên nhân, rút ra một số kinh nghiệm, đề xuất 5 giải pháp tạo sựthống nhất nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, cán bộ chủ trì, chủ chốt các cấp;xác định nội dung, hình thức, phương pháp bồi dưỡng phù hợp và sát với thựctiễn; phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức, các lực lượng trong bồidưỡng; kết hợp chặt chẽ giữ hoạt động bồi dưỡng của các tổ chức với việc tự họctập bồi dưỡng và rèn luyện phấn đấu vươn lên của cá nhân cán bộ
Phạm Thanh Ngân (2014), Một số kinh nghiệm trong tham mưu và chỉ đạo hoạt động công tác đảng, công tác chính trị của Tổng cục Chính trị, tổng cục Chính trị 70 năm với sự nghiệp xây dựng quân đội về chính trị [101] Tác giả bài
viết làm rõ “Tổng cục Chính trị là cơ quan có chức năng tham mưu chiến lược vàđảm nhiệm CTĐ, CTCT trong toàn quân, hoạt động dưới sự lãnh đạo của BộChính trị, ban Bí thư và trực tiếp là QUTW” [101, tr.39-40] Về thực chất, TCCT
là cơ quan của Đảng đảm nhiệm công tác tư tưởng và công tác tổ chức, một bộphận rất quan trọng trong hoạt động lãnh đạo của Đảng đối với quân đội Tác giảbài viết khái quát ra sáu kinh nghiệm quý trong tham mưu, chỉ đạo tiến hành các
Trang 27hoạt động CTĐ, CTCT, đó là: một là, Thường xuyên quán triệt sâu sắc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng; hai là, phải
xây dựng được đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, hiểu biết thực tiễn,
có tư duy chiến lược, có kiến thức sâu, rộng, nắm vững khoa học và trình độ
chuyên môn nghiệp vụ; ba là, chủ động nghiên cứu, dự báo đúng tình hình, tham mưu, chỉ đạo kịp thời; bốn là, bám sát cơ sở, chỉ đạo kịp thời các hoạt động công tác tư tưởng, công tác tổ chức và công tác chính sách; năm là, chủ động phối hợp
với các cơ quan Trung ương và phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị các
địa phương để chỉ đạo, hướng dẫn hoạt động CTĐ, CTCT; sáu là, thường xuyên
nghiên cứu, tổng kết thực tiễn đúc rút thành những quan điểm, vấn đề lý luận đểchỉ đạo hoạt động CTĐ, CTCT trong toàn quân TCCT cần tiếp tục nâng cao hơnnữa chất lượng công tác tham mưu, chỉ đạo tiến hành CTĐ, CTCT góp phần cùngtoàn Đảng, toàn dân, toàn quân xây dựng nhân tố chính trị tinh thần cho quân đội
và đó là cơ sở tạo lên sức mạnh tổng hợp đánh thắng mọi kẻ thù xâm lược, bảo vệvững chắc Tổng quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Tô Xuân Sinh (Chủ nhiệm, 2010), Nâng cao chất lượng hoạt động của cơ quan chính trị cấp trung, sư đoàn bộ binh trong điều kiện mới [123] Ban đề tài
đã đưa ra quan niệm CQCT trung, sư đoàn bộ binh, đặc điểm biên chế, tổ chức
và hoạt động của CQCT trung, sư đoàn bộ binh Đề tài, luận giải quan niệm chấtlượng và nâng cao chất lượng hoạt động CQCT trung, sư đoàn Về chất lượnghoạt động của CQCT cấp trung, sư đoàn, đề tài quan niệm: “ tổng hòa chấtlượng các yếu tố hợp thành hoạt động CQCT theo yêu cầu, chức năng, nhiệm
vụ, phản ánh giá trị của nội dung, hình thức, biện pháp tiến hành CTĐ, CTCT,trong đó có công tác tham mưu của CQCT ” [123, tr 42]
Nguyễn Văn Phương (2017), Xây dựng đội ngũ cán bộ ban tổ chức ở các sư đoàn trong Quân đôi nhân dân Việt Nam hiện nay [110], tác giả luận án
khái quát về ban tổ chức ở các sư đoàn đủ quân trong QĐND Việt Nam; kháiquát những vấn đề cơ bản về lý luận, thực tiễn về xây dựng đội ngũ cán bộ ban
tổ chức; đánh giá thực trạng, nguyên nhân và một số kinh nghiệm xây dựng độingũ cán bộ ban tổ chức; tình hình nhiệm vụ và yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ
Trang 28ban tổ chức; đề xuất 05 giải pháp tăng cường xây dựng đội ngũ cán bộ ban tổchức ở các sư đoàn trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay, kết luận bốnvấn đề, trong đó có nội dung đội ngũ cán bộ ban tổ chức ở các sư đoàn trongquân đội có vai trò rất quan trọng trong tham mưu, đề xuất với đảng ủy, BTV,chính ủy, người chỉ huy, cấp ủy PCT và thủ trưởng PCT những chủ trương,biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng đảng trong đảng bộ sư đoàn.[110, tr.172-173].
Đặng Văn Thuấn (2017), Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ ban tuyên huấn ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay [133], tác giả
luận án đã luận giải những vấn đề lý luận, thực tiễn về chất lượng và nângcao chất lượng đội ngũ cán bộ ban tuyên huấn ở các HV, TSQ, phát huy vaitrò của CQCT, nhất là ban cán bộ trong tham mưu cho đảng uỷ, thường vụđảng uỷ về công tác nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ ban tuyên huấn,làm tốt công tác tham mưu để đảng uỷ ra quyết định chính xác từ quy hoạch,tạo nguồn, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, bổ nhiệm, miễn nhiệm, sắp xếp,
sử dụng cán bộ ban tuyên huấn Cán bộ chủ trì PCT ngoài việc tham mưucho trên, chỉ đạo, kiểm tra cấp dưới còn phải trực tiếp tiến hành bồi dưỡngmột số nội dung quan trọng cho cán bộ ban tuyên huấn Tập trung vào số cán
bộ là thủ trưởng PCT được giao trách nhiệm phụ trách công tác tuyên huấn.Ngoài ra còn phát huy vai trò đối với các lực lượng để nâng cao chất lượngđội ngũ cán bộ ban tuyên huấn [133, tr.160-165]
Nguyễn Đình Nam (2017), “Cục Chính trị Binh chủng Pháo binh nângcao chất lượng tham mưu” [102], Theo tác giả bài báo, để tham mưu đúng,trúng, kịp thời, hiệu quả về CTĐ, CTCT, Đảng ủy, Chỉ huy Cục Chính trị tập
trung lãnh đạo, chỉ đạo vào những vấn đề chủ yếu sau: một là, tích cực tham
mưu, đề xuất tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng trong binh
chủng; hai là, tham mưu, đề xuất nâng cao tính chiến đấu của các tổ chức đảng
và vai trò tiền phong gương mẫu của đội ngũ đảng viên; ba là, tham mưu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ; bốn là, tham mưu thực hiện tốt công tác bảo vệ chính trị nội bộ và công tác chính sách; năm là, quan tâm xây dựng Cục Chính
trị vững mạnh toàn diện, tạo tiền đề nâng cao chất lượng tham mưu Tác giả
Trang 29nhấn mạnh muốn nâng cao CLTM, trước hết nội bộ Cục Chính trị phải vữngmạnh, đoàn kết thống nhất, cấp ủy, chỉ huy luôn chú trọng bồi dưỡng, rèn luyệnđội ngũ cán bộ, đảng viên cả về phẩm chất và năng lực Đội ngũ cán bộ phải tựhọc tập, rèn luyện nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức, kinh nghiệm, có tinhthần trách nhiệm cao, tận tụy với công việc; có trí tuệ, kiến thức, trình độchuyên môn giỏi, bảo đảm “tham mưu đúng, trúng”, kịp thời, hiệu quả, hoànthành tốt chức trách nhiệm vụ được giao
Phạm Trung Thành (2019), Xây dựng đội ngũ cán bộ cơ quan chính trị
ở các học viện, trường sĩ quan trong Quân đội nhân dân Việt nam hiện nay
[127], Đề tài luận án đã luận giải cơ sở lý luận, thực tiễn về CQCT và đội ngũcán bộ CQCT, quan niệm, những vấn đề có tính nguyên tắc và tiêu chí đánhgiá xây dựng đội ngũ cán bộ CQCT ở các HV, TSQ; trên cơ sở thực trạng, chỉ
rõ nguyên nhân và rút ra một số kinh nghiệm xây dựng đội ngũ cán bộ CQCT,luận án đã đề xuất 05 giải pháp tăng cường xây dựng đội ngũ cán bộ CQCT ởcác HV, TSQ Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay, trong đó có giỉ pháp bồidưỡng nâng cao phẩm chất, năng lực cho đội ngũ cán bộ
Trần Văn Minh, (2019), Nâng cao chất lượng công tác kế hoạch tổng hợp về công tác đảng, công tác chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam [98] Đề tài luận giải những vấn đề cơ bản lý luận và thực tiễn về
công tác kế hoạch tổng hợp, chất lượng công tác kế hoạch tổng hợp, đềxuất các giải pháp nâng cao chất lượng công tác kế hoạch tổng hợp vềCTĐ, CTCT trong Quân đội nhân dân Việt Nam, Để nâng cao chất lượngtrong công tác kế hoạch tổng hợp phải xuất phát từ sự lãnh đạo, chỉ đạo củaQUTW, Bộ Quốc phòng, TCCT; trên cơ sở nghiên cứu quán triệt đườnglối, chủ trương, chính sách của Đảng, chính sách pháp luật của nhànước;lãnh đạo, chỉ đạo của QUTW, Bộ Quốc phòng, TCCT, cấp ủy, chỉhuy CQCT cấp trên, cấp ủy, chỉ huy CQCT cùng cấp và thực tiễn tình hìnhnhiệm vụ cụ thể ở đơn vị
Trần Ngọc Hồi (2021), “Phát huy vai trò của cơ quan chính trị các cấp
trong xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị” [84] Tác giả đã làm rõ, CQCT
Trang 30các cấp trong quân đội là một thành phần quan trọng trong cơ chế lãnh đạo củaĐảng đối với quân đội, phát huy vai trò của CQCT xây dựng quân đội vững mạnh
về chính trị nhằm giữ vững, tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọimặt của Đảng đối với quân đội, bảo đảm trong mọi điều kiện, hoàn cảnh quân độiluôn tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân Xâydựng quân đội vững mạnh toàn diện trước hết là vững mạnh về chính trị, làm cơ
sở nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, khả năng sẵn sàng chiếnđấu, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao Tác giả chỉ rõ pháthuy vai trò CQCT trong nghiên cứu, đề xuất với cấp ủy, cán bộ chủ trì
Bùi Ngọc Tuyên (2021), “Cục Chính trị Binh chủng Pháo binh làm tốt công tác tham mưu xây dựng đội ngũ cán bộ ngang tầm nhiệm vụ” [125].
Tác giả bài báo đề cập, Cục Chính trị đã tham mưu với đảng ủy (BTV), bộ
tư lệnh thực hiện nghiêm nguyên tắc Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán
bộ và quản lý đội đội ngũ cán bộ Đổi mới tòn diện công tác cán bộ, từ khâuquy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng đến công tác chính sách cán bộ Xâydựng cơ quan và người làm công tác cán bộ vững mạnh, đủ về số lượng,nâng cao chất lượng, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao Để Cục Chính trịlàm tốt công tác tham mưu phải lựa chọn, bồi dưỡng nguồn bổ sung, thay thếcán bộ làm công tác nghiệp vụ đủ về số lượng, có bản lĩnh chính trị vữngvàng, phẩm chất đạo đức tốt, có trình độ chuyên môn tốt, phương pháp tácphong khoa học, sâu sắc, thận trọng, cụ thể tỉ mỉ, trung thực, khách quan,công tâm Giữ vững nguyên tắc, kỷ luật nghiệp vụ; nâng cao khả năng nắm,phát hiện, phân tích, đánh giá tình hình; nghiên cứu tham mưu, đề xuất cóhiệu quả các nội dung công tác cán bộ
1.3 Giá trị của các công trình khoa học đã tổng quan và những vấn
đề luận án tập trung nghiên cứu
1.3.1 Giá trị của các công trình khoa học đã tổng quan đối với đề tài luận án
* Giá trị lý luận của các công trình khoa học đã tổng quan
Trang 31Các công trình khoa học ở nước ngoài và trong nước khẳng định vị trí,
ý nghĩa công tác xây dựng đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ của đảng, đã kháiquát, luận giải làm rõ lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, chủ trương, đường lốicủa Đảng, quan điểm của lãnh tụ Đảng, Nhà nước ở một số nước xã hội chủnghĩa; tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, chủ trương của Đảng Cộng sảnViệt Nam về xây dựng, chỉnh đốn Đảng; về xây dựng và hoạt động của các
cơ quan tham mưu của Đảng; về bồi dưỡng nâng cao phẩm chất, năng lực,phương pháp tác phong công tác của đội ngũ cán bộ tham mưu ở các cơquan đảng ở Trung ương; về Đảng lãnh đạo Quân đội, CTĐ, CTCT và côngtác cán bộ trong Quân đội; về xây dựng và nâng cao chất lượng hoạt độngcủa CQCT các cấp trong Quân đội; về năng lực tham mưu của CQCT và độingũ cán bộ chính trị; về xây dựng CQCT và nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ CQCT ở các HV, TSQ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.Một số công trình khoa học đã khái quát, luận giải làm rõ những vấn đề cơbản về tham mưu, CLTM của CQCT và đội ngũ cán bộ CQCT; về chỉ đạo,hướng dẫn và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động CTĐ, CTCT củaCQCT, đội ngũ cán bộ chính trị các cấp trong quân đội Đây là nguồn tàiliệu có giá trị lý luận để nghiên cứu sinh tiếp thu, kế thừa chọn lọc trong xâydựng và luận giải làm rõ nội hàm các quan niệm tham mưu của PCT; CLTMcủa PCT; nâng cao CLTM của PCT ở các HV, TSQ quân đội
* Giá trị thực tiễn của các công trình khoa học đã tổng quan
Một số công trình khoa học ở nước ngoài và trong nước đã tiến hành khảosát thực tiễn, thu thập tư liệu, số liệu, đánh giá thực trạng; chỉ rõ nguyên nhâncủa những ưu điểm, hạn chế, khuyết điểm và tổng kết các kinh nghiệm trongcông tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; công tác tham mưu và chất lượng, hiệuquả tham mưu của một số cơ quan, ban đảng ở Trung ương và địa phương;năng lực tham mưu của đội ngũ cán bộ ở các cơ quan, ban ngành của Đảng,Nhà nước, của cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp; chất lượng lãnh đạo,năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu cấp ủy, tổ chức đảng các cấp trong Đảng bộQuân đội; chất lượng, hiệu quả hoạt động của CQCT các cấp; chất lượng, nâng
Trang 32cao chất lượng hoạt động CTĐ, CTCT trong quân đội nói chung và các nhàtrường quân đội nói riêng; năng lực tham mưu, CLTM của CQCT và năng lựctham mưu, CLTM của đội ngũ cán bộ CQCT các cấp Một số công trình khoahọc đã phân tích có tính chất dự báo sự tác động của tình hình, nhiệm vụ; xácđịnh yêu cầu và đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng công tác xây dựng,chỉnh đốn đảng, nâng cao chất lượng công tác tham mưu của các cơ quan đảng ởTrung ương; nâng cao phẩm chất, năng lực, tác phong công tác của đội ngũ cán
bộ lãnh đạo, chỉ huy, quản lý và cán bộ ở cơ quan tham mưu của Đảng, Nhànước, quân đội; nâng cao chất lượng hoạt động tham mưu, chỉ đạo, hướng dẫn,tiến hành CTĐ, CTCT của CQCT; bồi dưỡng nâng cao phẩm chất, năng lực,phương pháp, tác phong công tác của đội ngũ cán bộ ở CQCT các cấp
Các công trình khoa học trên đã cung cấp nguồn tư liệu, số liệuphong phú, có giá trị và những nhận định, đánh giá khách quan về những
ưu điểm, hạn chế, khuyết điểm trong hoạt động tham mưu của các cơ quanban ngành của Đảng ở Trung ương và năng lực tham mưu của đội ngũ cán
bộ ở các cơ quan tham mưu, giúp việc của Trung ương Đảng; thực trạngchất lượng, hiệu quả CTĐ, CTCT; thực trạng xây dựng và hoạt động củaCQCT; thực trạng phẩm chất, năng lực, phương pháp tác phong công táccủa đội ngũ cán bộ chính trị nói chung và đội ngũ cán bộ ở CQCT các cấptrong quân đội nói riêng Đây là cơ sở thực tiễn để nghiên cứu sinh xemxét, đánh giá đúng thực trạng CLTM của PCT; xác định đúng các yêu cầu
và đề xuất những giải pháp cụ thể, có tính khả thi nâng cao CLTM của PCT
ở các HV, TSQ quân đội hiện nay
Tóm lại, các công trình khoa học đã tổng quan là nguồn tài liệu có giá
trị lý luận và thực tiễn để nghiên cứu sinh tiếp thu, kế thừa chọn lọc trong xâydựng đề tài luận án tiến sĩ Song có thể khẳng định đến nay, chưa có côngtrình khoa học nào trực tiếp đi sâu nghiên cứu một cách cơ bản, hệ thống vềchất lượng và nâng cao CLTM của PCT ở các HV, TSQ Vì vậy, vấn đề:
“Nâng cao chất lượng tham mưu của phòng chính trị ở các học viện, trường sĩ
Trang 33quan quân đội hiện nay” mà nghiên cứu sinh lựa chọn làm đề tài luận án tiến
sĩ không trùng lặp với bất kỳ công trình khoa học nào đã nghiệm thu, công bố
1.3.2 Những vấn đề đặt ra luận án tập trung nghiên cứu
Một là, nghiên cứu, luận giải làm rõ những vấn đề cơ bản về tham mưu của của PCT và CLTM của PCT ở các HV, TSQ quân đội Trên cơ sở khái quát
HV, TSQ quân đội, đưa ra quan niệm và làm rõ cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm
vụ, các mối quan hệ công tác của PCT Khái quát và luận giải làm rõ một số vấn
đề về tham mưu của PCT ở các HV, TSQ quân đội; xây dựng quan niệm, luậngiải làm rõ nội hàm quan niệm CLTM của PCT ở các HV, TSQ quân đội; nhữngyếu tố quy định, biểu hiện và tiêu chí đánh giá CLTM của PCT ở các HV, TSQquân đội
Hai là, tập trung nghiên cứu và luận giải làm rõ một số vấn đề về nâng cao CLTM của PCT ở các HV,TSQ quân đội Xây dựng quan niệm và luận
giải làm rõ nội hàm quan niệm nâng cao CLTM của PCT; nội dung, hình thức,biện pháp nâng cao CLTM của PCT ở các HV, TSQ và xác định những vấn
đề có tính nguyên tắc nâng cao CLTM của PCT ở các HV, TSQ quân đội
Ba là, đánh giá đúng thực trạng chất lượng tham mưu của PCT, chỉ rõ nguyên nhân và rút ra một số kinh nghiệm nâng cao CLTM của PCT ở các
HV, TSQ quân đội Tiến hành điều tra, khảo sát thực tiễn, thu thập tư liệu, số
liệu và các văn bản nghị quyết, báo cáo tổng kết của cấp ủy, cơ quan chứcnăng có liên quan và bám sát các tiêu chí đã xác định để đánh giá đúng thựctrạng CLTM của PCT ở các HV,TSQ quân đội; chỉ rõ nguyên nhân của những
ưu điểm, hạn chế, khuyết điểm và rút ra một số kinh nghiệm có giá trị vậndụng thực tiễn NCCLTM của PCT ở các HV, TSQ quân đội
Ba là, xác định yêu cầu và đề xuất những giải pháp nâng cao CLTM của PCT ở các HV, TSQ quân đội hiện nay Trên cơ sở phân tích có tính chất
dự báo sự tác động của tình hình, nhiệm vụ và xác định yêu cầu nâng caoCLTM phù hợp với thực tiễn của PCT ở các HV, TSQ hiện nay Đề xuất vàluận giải làm rõ những nội dung, biện pháp cụ thể, có tính khả thi trong từnggiải pháp nâng cao CLTM của PCT ở các HV, TSQ hiện nay
Trang 35Kết luận chương 1
Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án chothấy, công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; xây dựng và phát huy vai trò củacác cơ quan tham mưu, giúp việc của Đảng ở Trung ương, địa phương cáccấp; nâng cao chất lượng, hiệu quả CTĐ, CTCT trong lực lượng vũ trang; xâydựng và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của CQCT các cấp; nângcao phẩm chất, năng lực, phương pháp tác phong công tác của đội ngũ cán bộchính trị, chính ủy, chính trị viên trong quân đội Nâng cao chất lượng, hiệuquả hoạt động CTĐ, CTCT, bồi dưỡng, nâng cao phẩm chất, năng lực của độingũ cán bộ chính trị, chính ủy, chính trị viên; xây dựng, kiện toàn CQCT cáccấp trong Quân đội nhân dân Việt Nam là những vấn đề được nhiều tập thể,
cá nhân cán bộ chỉ huy quản lý, cán bộ khoa học quan tâm đầu tư Là yêu cầukhách quan và là việc làm vừa cấp thiết vừa lâu dài trong tình hình hiện nay
Các công trình khoa học đã luận giải làm rõ lý luận, chủ nghĩa Mác - Lênin,chủ trương, đường lối của Đảng, quan điểm của các lãnh tụ Đảng, Nhà nước một
số nước có thể chế chính trị tương đồng với Đảng, Nhà nước ta; chỉ rõ nguyênnhân của những ưu điểm, hạn chế và tổng kết kinh nghiệm về công tác xây dựng,chỉnh đốn Đảng; về tham mưu và CLTM ở các cơ quan của Trung ương Đảng,của cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp; về CTĐ, CTCT và nâng cao chấtlượng, hiệu quả hoạt động CTĐ, CTCT trong quân đội và lực lượng vũ trang; vềCQCT và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của CQCT các cấp; bồi dưỡngnâng cao phẩm chất, năng lực, phương pháp tác phong công tác của đội ngũ cán
bộ CQCT, đội ngũ chính ủy, chính trị viên trong quân đội Đây là nguồn tài liệu
có giá trị lý luận và thực tiễn phong phú, quý giá để nghiên cứu sinh tiếp thu, kếthừa chọn lọc trong xây dựng đề tài luận án tiến sĩ
Tuy nhiên, đến nay chưa có công trình khoa học nào trực tiếp đi sâunghiên cứu về chất lượng và nâng cao CLTM của PCT ở các HV, TSQ quân độihiện nay dưới góc độ chuyên ngành Xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước
Do đó, đề tài luận án tiến sĩ mà nghiên cứu sinh lựa chọn:“Nâng cao chất lượng tham mưu của phòng chính trị ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay”
là công trình khoa học độc lập, có giá trị lý luận, thực tiễn cấp thiết, không trùnglặp về đối tượng, nội dung, phạm vi nghiên cứu với bất kỳ công trình khoa họcnào ở nước ngoài và trong nước đã nghiệm thu, công bố
Trang 36Chương 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƯỢNG THAM MƯU VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THAM MƯU CỦA PHÒNG CHÍNH TRỊ Ở CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI
2.1 Phòng chính trị và những vấn đề cơ bản về hoạt động tham mưu của phòng chính trị ở các học viện, trường sĩ quan quân đội
2.1.1 Khái quát về các học viện, trường sĩ quan và phòng chính trị ở các học viện, trường sĩ quan quân đội
* Các học viện, trường sĩ quan quân đội
Các HV, TSQ quân đội là những trung tâm giáo dục, đào tạo và nghiêncứu ứng dụng, phát triển khoa học - công nghệ của quân đội và quốc gia; có tưcách pháp nhân, được Chính phủ, Bộ Quốc phòng giao nhiệm vụ đào tạo và cấpbằng, chứng chỉ tốt nghiệp đại học, sau đại học ngành khoa học quân sự; thựchiện Luật Giáo dục, Điều lệ công tác Nhà trường Quân đội nhân dân Việt Nam
Hiện nay, Quân đội nhân dân Việt Nam có 20 HV, TSQ, trong đó có 09
HV, TSQ trực thuộc Bộ Quốc phòng và 11 HV, TSQ trực thuộc quân chủng, binhchủng, tổng cục, Bộ đội Biên phòng Trong đó các HV, TSQ có PCT [Phụ lục 5]
Chức năng, nhiệm vụ cơ bản của học viện, trường sĩ quan quân đội
Chức năng, nhiệm vụ của từng HV, TSQ được quy định cụ thể ở cácQuyết định của Bộ Quốc phòng; theo Điều lệ Công tác nhà trường Quân độinhân dân Việt Nam [20 tr 5-6] tại Điều 9, Chương 1 và từ thực tiễn hoạt độnghiện nay có thể khái quát chức năng, nhiệm vụ của các HV, TSQ quân đội:
Chức năng: đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quân đội, cấp văn bằng, chứng chỉ
theo quy định của Nhà nước và Bộ Quốc phòng; nghiên cứu, ứng dụng phát triểnkhoa học quân sự, tham gia đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch,bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, tuyên truyền vận động nhân dân chấp hànhnghiêm đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước;xây dựng nhà trường quân đội chính quy, tiên tiến, mẫu mực
Trang 37Nhiệm vụ: tổ chức các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quân đội
nhân dân Việt Nam (chỉ huy tham mưu; chính trị; hậu cần; chuyên môn kỹthuật) Bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninh (đối tượng 1 và 2), đào tạobồi dưỡng cán bộ cho quân đội nhân dân Lào, quân đội Hoàng giaCampuchia, liên kết, hợp tác, tham gia giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoahọc trong nước và quốc tế Nghiên cứu, ứng dụng, phát triển khoa học vàcông nghệ, nghệ thuật quân sự; kỹ thuật quân sự; hậu cần quân sự; khoa học
xã hội nhân văn quân sự; y dược học quân sự
Xây dựng đảng bộ HV, TSQ trong sạch vững mạnh về chính trị, tưtưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ; xây dựng HV, TSQ vững mạnh toàn diệnchính quy, tiên tiến, mẫu mực
Sẵn sàng nhận và hoàn thành các nhiệm vụ A1, A2 cứu hộ, cứunạn và phòng chống dịch bệnh, thiên tai thảm họa; thực hiện các nhiệm vụkhác khi được cấp trên giao
Hiện nay, các HV, TSQ đang quán triệt và thực hiện nghiêm túc chủtrương chất lượng đào tạo của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu củađơn vị, đẩy mạnh đổi mới căn bản, chương trình, nội dung, phương pháp,nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học, xây dựng đảng bộ HV,TSQ trong sạch vững mạnh, mẫu mực, tiêu biểu; xây dựng HV, TSQ chínhquy, tiên tiến, mẫu mực
Hệ thống tổ chức đảng ở các học viện, trường sĩ quan quân đội
Theo Quy định số 49-QĐ/TW, ngày 22/12/2021 của Bộ Chính trị, hệthống tổ chức đảng ở các HV, TSQ gồm có đảng ủy HV, TSQ và tổ chức cơ sởđảng Trong đó các HV, TSQ trực thuộc Bộ Quốc phòng là đảng ủy trực thuộcQUTW có số lượng 17 ủy viên; các HV, TSQ trực thuộc tổng cục, quân chủng,binh chủng là đảng ủy cấp dưới trực tiếp của đảng ủy tổng cục, quân chủng, binhchủng, Bộ đội Biên phòng số lượng 15 đảng ủy viên Ban thường vụ đảng ủy
HV, TSQ gồm 5 ủy viên, cơ cấu đảng ủy gồm các đồng chí trong BGĐ (GH);một số cán bộ chủ chốt phòng, khoa, hệ; chính ủy được bầu là bí thư đảng ủy,giám đốc (hiệu trưởng) được bầu là phó bí thư, ủy viên là (phó giám đốc (phóhiệu trưởng), phó chính ủy, chủ nhiệm chính trị)
Trang 38Tổ chức cơ sở đảng được lập ở cơ quan chức năng, khoa giáo viên, việnnghiên cứu, đơn vị quản lý học viên với 02 loại hình: tổ chức cơ sở đảng haicấp (đảng bộ cơ sở), đảng ủy cơ sở gồm từ 5-7 ủy viên; tổ chức cơ sở đảng mộtcấp (chi bộ cơ sở), chi bộ có 9 đảng viên trở lên bầu chi ủy, số lượng 3 - 5 ủyviên; chi bộ có số lượng dưới 9 đảng viên bầu bí thư, nếu cần bầu phó bí thư.
Hệ thống chỉ huy ở các học viện, trường sĩ quan quân đội
Hệ thống chỉ huy ở các HV, TSQ quân đội: có BGĐ (GH) có giám đốc(hiệu trưởng), chính ủy, các phó giám đốc (phó hiệu trưởng), phó chính ủy, bangiám đốc (giám hiệu); các cơ quan chức năng gồm: văn phòng (tham mưu - hànhchính), các phòng (ban), khoa giáo viên, viện khoa học, trung tâm, hệ, tiểu đoànquản lý học viên trực thuộc BGĐ (GH)
Ban giám đốc (giám hiệu): số lượng từ 5 -7 đồng chí, bao gồm: giám đốc
(hiệu trưởng), chính ủy, các phó giám đốc (phó hiệu trưởng), phó chính ủy
Các cơ quan chức năng gồm: Văn phòng (phòng tham mưu - hành
chính) và các phòng: Đào tạo, chính trị, hậu cần kỹ thuật, khoa học quân
sự, phòng (ban) sau đại học, khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục,thông tin khoa học quân sự, tài chính, quản lý dự án
Các khoa giáo viên gồm: Khoa khoa học cơ bản; khoa khoa học quân sự;
các khoa khoa học xã hội nhân văn quân sự; khoa chuyên môn kỹ thuật Cơ cấu
tổ chức của các khoa gồm: Chỉ huy khoa (chủ nhiệm khoa và các phó chủ nhiệmkhoa), các bộ môn (chủ nhiệm, phó chủ nhiệm bộ môn) và đội ngũ giảng viên,trợ giảng; Học viện Quân Y có khoa trong bộ môn ở Bệnh viện Quân Y 103(bệnh viện thực hành)
Các đơn vị quản lý học viên gồm: Các hệ, tiểu đoàn quản lý học viên;
trong hệ có các lớp; trong tiểu đoàn có các đại đội, trung đội quản lý học viên
Cơ quan, đơn vị, cơ sở phục vụ giáo dục, đào tạo (nếu có)
Tổ chức quần chúng, hội đồng quân nhân ở các học viện, trường sĩ quan
Các tổ chức quần chúng (Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, HộiPhụ nữ, Công đoàn) và Hội đồng quân nhân được lập ở các cơ quan, đơn vị trựcthuộc HV, TSQ, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy cơ sở; sự chỉ đạo,hướng dẫn của PCT, chính trị viên (bí thư cấp ủy, bí thư chi bộ), ở một số HV,
Trang 39TSQ có chi đoàn, hội phụ nữ, công đoàn lập ở liên khối cơ quan, khoa, đơn vịquản lý học viên.
Cơ cấu tổ chức của các học viện, trường sĩ quan quân đội
Quyết định số 796/QĐ-TM ngày 16/10/2020 của Bộ Tổng tham mưu;Điều 7, Chương 2, Điều lệ Công tác Nhà trường Quân đội nhân dân Việt Namban hành ngày 20/4/2016 quy định cơ cấu tổ chức các HV, TSQ bao gồm: BGĐ(đối với các học viện), bam giám hiệu (đối với các trường sĩ quan), cơ quan quản
lý giáo dục, đào tạo, viện nghiên cứu, khoa giáo viên, đơn vị quản lý học viên, cơquan, đơn vị, cơ sở phục vụ giáo dục và đào tạo
* Phòng chính trị ở các học viện, trường sĩ quan quân đội
Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Quân đội nhân dân Việt Nam tuyệtđối, trực tiếp về mọi mặt Tiến hành CTĐ, CTCT trong quân đội là mộtnguyên tắc trong xây dựng quân đội cách mạng Việc xác lập hệ thống CQCT
ở các cấp là nguyên tắc cơ bản trong cơ chế Đảng lãnh đạo quân đội Điều lệĐảng Cộng sản Việt Nam, quy định: “… Ở mỗi cấp có cơ quan chính trị vàcán bộ chính trị đảm nhiệm công tác đảng, công tác chính trị dưới sự lãnh đạocủa cấp ủy đảng cùng cấp và sự chỉ đạo của cơ quan chính trị cấp trên” [45,tr.45] Nghị quyết số 51-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa IX, xác định: “Tổngcục Chính trị đảm nhiệm công tác đảng, công tác chính trị trong toàn quân Ởmỗi cấp có chính ủy (hoặc chính trị viên) là người chỉ trì về chính trị và cơquan chính trị đảm nhiệm công tác đảng, công tác chính trị của đơn vị, hoạtđộng dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của cấp ủy cùng cấp” [15, tr.9]
Theo Điều lệ CTĐ, CTCT trong Quân đội nhân dân Việt Nam: “cơ quanchính trị đảm nhiệm công tác đảng, công tác chính trị trong Quân đội nhân dânViệt Nam là cơ quan tham mưu của cấp ủy cùng cấp, đồng thời là một cơquan thuộc hệ thống tổ chức hành chính quân sự; chấp hành mọi chỉ thị, mệnhlệnh của người chỉ huy và chính ủy, chính trị viên” [50 tr.58] Quy định số51-QĐ/TW của Bộ Chính trị khóa XIII, xác định: “cơ quan chính trị đảmnhiệm công tác đảng, công tác chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam,
bộ phận rất quan trọng trong hoạt động lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt
Trang 40Nam đối với quân đội nhằm xây dựng quân đội trong sạch, vững mạnh vềchính trị, tư tưởng, đạo đức tổ chức và cán bộ” Như vậy, PCT ở các HV, TSQ
là cơ quan tham mưu của cấp ủy cùng cấp và cơ quan đảm nhiệm CTĐ, CTCT
ở các HV, TSQ Hoạt động của PCT ở các HV, TSQ đặt dưới sự lãnh đạo trựctiếp của đảng ủy, (BTV), sự quản lý, điều hành của BGĐ (GH), sự chỉ đạo củachính ủy, giám đốc (hiệu trưởng); đồng thời chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn vàkiểm tra của CQCT cấp trên
Từ những luận giải trên có thể quan niệm PCT ở các HV, TSQ quân đội là cơ quan đảm nhiệm CTĐ, CTCT và tham mưu của cấp ủy cùng cấp, hoạt động dưới sự lãnh đạo của đảng ủy, sự chỉ đạo trực tiếp của cán bộ chủ trì HV,TSQ và hướng dẫn, chỉ đạo, kiểm tra của CQCT cấp trên; có trách nhiệm nghiên cứu, đề xuất với đảng ủy, BGĐ (GH), cán bộ chủ trì các chủ trương, biện pháp lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị, xây dựng cấp ủy, tổ chức đảng các cấp trong sạch vững mạnh, xây dựng HV, TSQ vững mạnh toàn diện; tổ chức tiến hành các hoạt động CTĐ, CTCT trong phạm vi cấp mình và chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra hoạt động CTĐ, CTCT ở các cơ quan, đơn vị trong HV, TSQ quân đội.
Quan niệm trên chỉ ra:
Phòng chính trị là cơ quan của đảng ủy HV, TSQ có trách nhiệmnghiên cứu, tham mưu, đề xuất với đảng ủy (BTV), BGĐ (GH), cán bộ chủ trìlãnh đạo, chỉ đạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ giáo dục, đào tạo, nghiên cứukhoa học, tham gia đấu tranh tư tưởng lý luận; xây dựng đảng bộ HV, TSQtrong sạch vững mạnh; xây dựng HV, TSQ vững mạnh toàn diện
Phòng chính trị là cơ quan đảm nhiệm CTĐ, CTCT; tham mưu, đềxuất đảng ủy (BTV) HV, TSQ về chủ trương, biện pháp, kế hoạch CTĐ,CTCT; giúp BGĐ (GH), cán bộ chủ trì chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra các
cơ quan, đơn vị tiến hành hoạt động CTĐ, CTCT; công tác xây dựng đảng
bộ vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ; xâydựng HV, TSQ vững mạnh toàn diện, trước hết là vững mạnh về chính trị;chỉ đạo, hướng dẫn các tổ chức cơ sở đảng về xây dựng cấp ủy, tổ chứcđảng trong sạch vững mạnh, nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên; chỉ