ở Đoan Hùng chủ trơng xoá đói giảm nghèo đã đợc huyện uỷ, Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân cùng các ban ngành đoàn thể, các cơ quan đơn vịphối kết hợp tổ chức, điều tra, rà soát chặt c
Đói nghèo, sự cần thiết phải xoá đói giảm nghèo 3
Một số khái niệm về đói nghèo 3
Đói nghèo được hiểu là tình trạng một bộ phận dân cư không đáp ứng đủ nhu cầu tối thiểu cho cuộc sống như ăn, ở, mặc, y tế và giáo dục Mức độ và tỷ lệ đói nghèo khác nhau giữa các quốc gia và có thể thay đổi theo thời gian Người nghèo ở một quốc gia có thể có mức sống cao hơn mức sống trung bình của quốc gia khác Do đó, đói nghèo là vấn đề cấp bách toàn cầu, bao gồm cả Việt Nam Ngay cả các nước giàu có và nền kinh tế phát triển cũng phải đối mặt với tình trạng này Việc giải quyết đói nghèo phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm khái niệm, chỉ tiêu và chuẩn mực liên quan đến đói nghèo.
1.1.1 Khái niệm , chỉ tiêu và chuẩn mực đói nghèo của thế giới. a Khái niệm về đói nghèo của thế giới.
Thế giới thờng dùng khái niệm nghèo khổ và nhận định “nghèo khổ” theo
4 khía cạnh về : thời gian, không gian, về giới và môi trờng:
Phần lớn người nghèo khổ là những người có mức sống dưới chuẩn trong một khoảng thời gian dài, khác với những người nghèo khổ tạm thời như người thất nghiệp hoặc những người mới rơi vào cảnh nghèo do thiên tai, dịch bệnh, hay rủi ro.
Nghèo đói chủ yếu tập trung ở các khu vực nông thôn với dân số đông, trong khi tình trạng này cũng đang gia tăng ở các thành phố.
Phụ nữ chiếm tỷ lệ cao hơn nam giới trong số những người nghèo, và các hộ gia đình nghèo nhất thường do phụ nữ làm chủ Trong những hộ nghèo do đàn ông đứng đầu, phụ nữ thường phải chịu đựng nhiều khó khăn hơn so với nam giới.
Phần lớn người nghèo sinh sống trong các vùng sinh thái khắc nghiệt, nơi mà tình trạng đói nghèo và sự suy thoái môi trường ngày càng trở nên nghiêm trọng.
Tổ chức Liên hợp Quốc không sử dụng khái niệm đói nghèo để đánh giá tình hình nghèo đói của dân cư, mà thay vào đó, họ đưa ra khái niệm nghèo tuyệt đối.
Nghèo tuyệt đối là tình trạng mà một bộ phận dân cư không được hưởng những nhu cầu cơ bản tối thiểu cho cuộc sống, bao gồm đảm bảo về ăn, mặc, ở, đi lại, giao tiếp xã hội, vệ sinh, y tế và giáo dục Tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, tổ chức ESCAP đã đưa ra khái niệm về nghèo tại hội nghị về giảm đói nghèo diễn ra vào tháng 9 năm 1993 tại Bangkok, Thái Lan.
Nghèo là tình trạng mà một bộ phận dân cư không được đáp ứng những nhu cầu cơ bản của con người, những nhu cầu này đã được xã hội công nhận tùy thuộc vào trình độ phát triển kinh tế - xã hội và phong tục tập quán của địa phương.
Con người, bất kể sống trong xã hội nào, đều có những nhu cầu tối thiểu cần thiết, trong đó nhu cầu về ăn, ở, mặc và đi lại được coi là thiết yếu nhất để đảm bảo cuộc sống Mức độ đáp ứng những nhu cầu này quyết định tình trạng nghèo đói của dân cư, được phân loại thành nghèo và rất nghèo Sự thỏa mãn các nhu cầu cơ bản này phụ thuộc vào sự công nhận của xã hội, cũng như trình độ phát triển kinh tế và phong tục tập quán của từng địa phương.
Chỉ tiêu đánh giá sự đói nghèo của một quốc gia được xác định thông qua việc phân định giữa nước giàu và nước nghèo Để đánh giá tình hình kinh tế toàn cầu, giới hạn đói nghèo chủ yếu được thể hiện qua thu nhập quốc dân bình quân đầu người (GDP) Dựa trên tiêu chí này, hàng năm có thể thống kê được các quốc gia giàu nhất và nghèo nhất.
Liên hợp quốc đánh giá sự đói nghèo của một quốc gia bằng cách xác định ranh giới giữa nước giàu và nước nghèo Để thực hiện điều này, tổ chức dựa vào mức thu nhập và chỉ số chất lượng vật chất của cuộc sống (PQLT) Các nhà nghiên cứu toàn cầu đã phát triển chỉ số chất lượng vật chất của cuộc sống (PQLI) để đánh giá sự nghèo đói, dựa trên các tiêu chí cụ thể.
- Tỷ lệ tử vong của trẻ sơ sinh.
- Tỷ lệ xoá mù chữ
Trong những năm gần đây tổ chức UNDP đa ra thêm chỉ số về phát triển con ngời (HDI) bao gồm 3 chỉ tiêu chính sau:
- Tỷ lệ tử vong của trẻ sơ sinh.
Chỉ tiêu đánh giá hộ nghèo toàn cầu thường dựa vào nhu cầu cơ bản tối thiểu, mức thu nhập thực tế và lượng calo tiêu thụ hàng ngày của mỗi người Để xác định rõ hiện trạng đói nghèo, cần dựa vào các tiêu chuẩn nhất định Dưới đây là ba căn cứ làm chuẩn mực xác định đói nghèo.
Nhu cầu cơ bản là yếu tố thiết yếu cho cuộc sống tối thiểu, và những người sống trong cảnh nghèo đói thường không thể vượt qua ngưỡng này Ở các quốc gia kém phát triển, việc xác định đói nghèo thường chú trọng đến nhu cầu thiết yếu hơn.
Mức thu nhập thực tế của các hộ gia đình so với mức thu nhập trung bình của xã hội phản ánh khả năng đáp ứng nhu cầu sống Đối với người nghèo, phần lớn thu nhập được chi tiêu cho các nhu cầu cơ bản hàng ngày Điều này cho thấy rằng việc thỏa mãn nhu cầu bậc thấp là điều kiện tiên quyết để hướng tới việc thỏa mãn các nhu cầu bậc cao hơn.
Dựa vào tiềm lực kinh tế của huyện và lượng calo cần thiết mỗi người/ngày, cần có sự hỗ trợ cho nhóm người có mức sống thấp để giúp họ vượt qua đói nghèo Điều này sẽ khuyến khích họ có ý chí vươn lên và cải thiện cuộc sống.
1.1.2 Khái niệm, chỉ tiêu và chuẩn mực đói nghèo của Việt nam. a Khái niệm về đói nghèo của Việt nam.
Nguyên nhân của đói nghèo 7
Theo kinh nghiệm quốc tế, chuẩn mực đói nghèo sẽ thay đổi theo thời gian từ hai đến ba năm, phụ thuộc vào tốc độ tăng trưởng kinh tế.
1.2 Nguyên nhân dẫn đến đói nghèo
Mọi người đều mong muốn có đủ cơm ăn, áo mặc, việc làm, học hành, và các công cụ sản xuất từ đơn giản đến hiện đại Tuy nhiên, do sự khác biệt về môi trường và điều kiện kinh tế, xã hội, tỷ lệ đói nghèo vẫn còn cao trong cộng đồng Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng nghèo đói, và trong bài viết này, chúng ta sẽ nghiên cứu hai nhóm nguyên nhân chính.
1.2.1 Nguyên nhân khách quan. Đây là nhóm nguyên nhân do khách quan ngoại cảnh, điều kiện tự nhiên và sự phát triển kinh tế xã hội mang lại Cụ thể bao gồm 3 nguyên nhân sau: a Do điều kiện tự nhiên và môi trờng (đất đai, khí hậu, địa hình, )
Việt Nam, với điều kiện tự nhiên khó khăn và thường xuyên phải đối mặt với thiên tai, đã gặp nhiều thách thức trong sản xuất và đời sống Những yếu tố này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của người dân mà còn là mối lo ngại lớn trong công tác xoá đói giảm nghèo.
Đoan Hùng có điều kiện tự nhiên phức tạp với nhiều đồi núi, thường xuyên phải đối mặt với bão, lũ lụt và hạn hán, dẫn đến mùa màng thất bát và tình trạng nghèo đói Đất đai ở đây ít và cằn cỗi, đặc biệt là ở các hộ nghèo thuộc vùng đông dân và chiêm trũng, khiến cho việc canh tác trở nên khó khăn và năng suất thấp Thêm vào đó, trình độ phát triển kinh tế - xã hội cũng ảnh hưởng lớn đến tình hình này.
Nền kinh tế hiện tại đang đối mặt với nhiều thách thức do điểm xuất phát thấp và tập quán canh tác chậm phát triển Chiến tranh kéo dài và cơ chế bao cấp đã ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển Hệ thống cơ sở hạ tầng yếu kém cùng với trình độ dân trí chưa cao là những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng đói nghèo Việc giải quyết tận gốc vấn đề này là vô cùng cần thiết.
Do ảnh hưởng lâu dài của chiến tranh, nhiều gia đình chính sách gặp khó khăn do thiếu lao động, ốm đau và tàn tật Tình trạng này đã gây trở ngại cho sự phát triển kinh tế xã hội và nâng cao đời sống nhân dân.
Cơ chế chính sách ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp đến mức sống và thu nhập của người dân, thông qua việc kiểm soát khả năng các nguồn lực Chính sách xoá đói giảm nghèo hiện nay còn nhiều bất cập và sai lệch, đồng thời thiếu sự quản lý chặt chẽ và nghiêm minh từ phía Nhà nước.
Nhà nước cần có chính sách và biện pháp chuyển dịch cơ cấu kinh tế hợp lý, đồng thời đầu tư đúng mức vào cơ sở hạ tầng tối thiểu như giao thông, thủy lợi, điện và chợ Bên cạnh đó, cần thiết lập các chính sách cụ thể và hợp lý để đảm bảo phát triển sự nghiệp giáo dục và y tế tại các vùng miền núi và vùng xa.
1.2.2 Nguyên nhân chủ quan a Do trình độ sản xuất.
- Các hộ gia đình còn thiếu năng động trong sản xuất, cha biết tận dụng và áp dụng thành tựu của khoa học kỹ thuật vào sản xuất.
Để vượt qua ngưỡng nghèo đói, việc tận dụng tối đa các tiềm năng sẵn có và học hỏi kinh nghiệm, phương pháp làm ăn là rất quan trọng Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng nghèo đói thường xuất phát từ chính bản thân người nghèo.
Gia đình nghèo thường thiếu kiến thức do không có khả năng đầu tư cho việc học tập, dẫn đến việc không thể nâng cao sự hiểu biết một cách sâu sắc Hơn nữa, sự tiếp cận với các thành tựu khoa học mới cũng bị hạn chế, khiến người nghèo không nắm bắt được những thông tin quan trọng về sự thay đổi trong cuộc sống và sản xuất.
Thiếu kinh nghiệm làm ăn là một trong những nguyên nhân chính gây ra nghèo đói trong cộng đồng Khi không có kiến thức và kinh nghiệm, việc sản xuất và phát triển kinh tế trở nên khó khăn, từ đó dẫn đến tình trạng nghèo đói.
Thiếu vốn và thiếu lao động là nguyên nhân chính và liên tục dẫn đến tình trạng nghèo đói ở các hộ gia đình Nguyên nhân này chủ yếu khiến cho các hộ nghèo gặp khó khăn trong việc cải thiện đời sống và thoát khỏi cảnh nghèo.
Ngoài những nguyên nhân đã nêu, còn có nhiều yếu tố khác góp phần vào tình trạng nghèo đói, như thiếu đất canh tác, gia đình đông con, và gặp phải tai nạn rủi ro Những yếu tố này làm giảm khả năng tự chủ của người nghèo, từ đó gia tăng tình trạng nghèo đói trong cộng đồng.
Để xoá đói giảm nghèo hiệu quả, cần xác định rõ nguyên nhân gây ra nghèo đói Việc phân chia các nguyên nhân thành những nhóm cụ thể sẽ giúp đưa ra các biện pháp phù hợp và đúng đắn.