Đề Cương Ôn Thi Môn Quản Lý Cỏ Dại .Doc

*Thế nào là cỏ dại ? Là những thực vật mọc tự nhiên trên đồng ruộng cỏ lồng vực,lác,cỏ chỉ ; hoặc mọc trên những cơ quan thực vật có ích như tơ hồng, tầm gửi Những thực vật phát triển ngoài ý muốn của[.]

*Thế nào là cỏ dại ?

- Là những thực vật mọc tự nhiên trên đồng ruộng: cỏ lồng vực,lác,cỏ chỉ…; hoặc mọc trên những cơ quan

thực vật có ích như : tơ hồng, tầm gửi…

- Những thực vật phát triển ngoài ý muốn của con người, có ảnh hưởng xấu đến sinh trưởng, phát triển & năng suất,chất lượng cây trồng, gây tốn kém trong chi phí sản xuất

- Cỏ dại có khả năng thích ứng với ĐKNC biến đổi,có tính chống chịu cao với ĐKNC khắc nghiệt

+ Những thực vật mọc tự nhiên, trên cơ quan TV gọi là cây mọc hoang: sú,vẹt…

+ Nhũng thực vật mọc ngoài ý muốn con người như: hạt giống cây vụ trước,…

* Luân canh, xen canh, tăng vụ có phòng trừ được

cỏ dại hay không, tại sao

Trả lời: có bởi vì:

a/ - Luân canh: Là gieo trồng các loài cây khác họ

luân phiên thay đổi nhau theo từng vụ trên cùng một

mảnh đất, không được gieo trồng một loại cây liên tục >

2 vụ /1năm

- Luân canh có tác dụng: Thay đổi ký chủ, thức

ăn, môi trường sống, làm cho cỏ dại không thích nghi &

bị tiêu diệt

@ Các biện pháp luân canh

- Luân canh cây trồng cạn với cây trồng nước: cây rau màu + lúa nước

- Luân canh cây dài ngày với cây ngắn ngày

- Luân canh giữa các loài cây khác ho với nhau

b/ - Xen canh Là trồng nhiều loại cây trên cùng một diện tích, xen lẫn nhau

@ Tác dụng: làm giảm diện tích khoảng trống, tăng diện tích lá, lấn át cỏ dại do thiếu ánh sáng, dinh dưởng, H2O

@ Các loại cây sự dụng trồng xen phải: sinh trưởng khoẻ, mau che phủ, cao hơn cỏ dại & lựa chọn những cây có tác dụng cải tạo đất, nâng cao độ phì, chống xói mòn

c/ - Tăng vụ

- Trồng nhiều vụ trong một năm, làm đất nhiều, thời gian lá cây che phủ tăng, làm giảm cỏ dại, không cho cỏ mọc mầm & phát triển

- Tăng vụ làm giảm được cỏ sinh sản vô tính, dài ngày còn cỏ ngắn ngày vẫn còn phát triển do đó cần phải kết hợp với biện pháp trồng xen để tăng hiệu quả tiêu diệt cỏ dại

* Trình bày vai trò tác dụng và các phương pháp phòng trừ cỏ dại bằng biện pháp che phủ đất

1/ - Tác dụng

- Hạn chế ánh sáng, ức chế không cho hạty nảy

mầm được, mầm ngủ không phát triển; làm cho cỏ dại thiếu ánh sáng không sinh trưởng phát triển được

- Có thể phòng trừ được tất cả các loại cỏ, trên các loại đất, các loại cây trồng khác nhau

- Giữ ẩm, tăng to, giảm lượng nước tưới

- Giảm lượng phân bón, TBvTV, giảm công lao

động

- Tăng năng suất & chất lượng sản phẩm

- Một số vật liệu che phủ có thể dùng làm phân bón Tuy nhiên chi phí đầu tư ban đầu hơi cao nếu dùng màng Plasitic để hce phủ

- Các phương pháp che phủ:

a/ - Dùng thân lá cây khô để che phủ

- Vừa có tác dụng che phủ vừa dùng làm phân bón sau khi thu hoạch

- Chú ý phải dùng cỏ dại đã khô, chết, các loại cỏ sinh sản hữu tính chưa ra hoa, loại cỏ sinh sản vô tính không còn mầm ngủ

b/ - Dùng thảm thực vật

- Dùng cây trồng xen hay cây trồng thuần: dùng các loại cây phân xanh là chủ yếu

- Biện pháp này chủ yếu áp dụng cho các loại cây công nghiệp, cây lương thực

c/ - Dùng thảm nhân tạo

Dùng thảm giấy Plasitic( ni lông ) để che phủ, thảm có một mặt màu đen che phủ xuống phía dưới đất

có tác dụng hạn chế ánh sáng tiêu diệt cỏ dại, mặt trên

có màu trắng hoặc màu vàng có tác dụng làm tăng ánh sáng, xua đuổi côn trùng, giảm sâu bệnh

Phương pháp này có hiệu quả rất cao, được áp dụng rộng rải trong sản xuất nông nghiệp hiện nay

* Tại sao phải phòng phòng trừ cỏ dại?

Bởi vì: Trong sản xuất Nông nghiệp cỏ dại luôn gây ra những thiệt hại, những tổn thất rất lớn, có thể làm giảm > 60% năng suất cây trồng, là môi trường lây lan truyền bệnh cho ngừơi & gia súc, do đó việc phòng trừ

cỏ dại là biện pháp được đặt lên hàng đầu và cỏ dại còn

gây hại đối với cây trồng như sau:

* Cạnh tranh ánh sáng ánh sáng quyết định từ 90-95% năng suất cây trồng, cỏ dại cạnh tranh ánh sáng làm

giảm NS của cây trồng, do cỏ dại có những đặc tínhsau:

- Hạt nhỏ, nhiều đa số nằm ở trong tầng đất mặt khi gặp điều kiện thuận lợi: làm đất,gieo trồng, hạt cỏ dại sẻ nảy mầm nhanh & nhiều hơn, thời kỳ đầu sinh trưởng khỏe sẻ tranh cướp AS, lấn át cây trồng

- Các loại cây trồng có chiều cao thấp thì bị cỏ dại lấn át suốt thời kỳsinh truởng, loại cây có chiều cao lớn hơn thì bị lấn át thời kỳ đầu

- Do đó cần phải chú ý biện pháp phòng trừ cỏ dại trước khi gieo, thời kỳ cây con, có tác dụng ảnh hưởng rất lớn đến năng suất cây trồng sau này

* Cạnh tranh dinh dưỡng & nước : Cỏ dại có mặt trên đồng ruộng sinh trưởng mạnh hay yếu đều tranh cướp dinh dưỡng, nước với cây trồng

- Thời kỳ đầu cỏ dại mọc nhanh chúng hút dinh

dưỡng, nước mạnh hơn

- Thời kỳ cây trồng lớn thì tuỳ theo đặc tính & tình hình sinh trưởng của cây mà mức độ cạnh tranh lấn át khác nhau

- Ngoài ra cỏ dại còn sống ký sinh ,bán ký sinh trên cây trồng hút dinh dưởng, nứoc của cây: cỏ Oroban che

ký sinh trên rễ, thân cây hướng dương…

* Cỏ dại tiết ra chất độc gây hạ : Bộ rễ cỏ dại ở một số

loài trong quá trình sống tiết ra một số chất gây độc hại

cho cây trồng làm ảnh hưởng đến bộ rễ, giảm sức nảy mầm của hạt

* Cỏ dại là ký chủ của sâu bệnh : Cỏ dại có cùng họ,

bộ với cây trồng; hoặc có những đặc tính giống với cây trồng làm ký chủ cho các loài sâu bệnh hại những cây trồng tương ứùng :

Ví dụ: + Cỏ cối xay ký chủ bệnh giác bông trên cây bông ( họ bông )

+ Cải hoang dại ký chủcủa bệnh sưng rễ cải bắp

- Do đó phòng trừ có dại là biện pháp ngăn chặn phòng trừ sâu bệnh

* Cỏ dại làm giảm năng suất & chất lượng cây trồng :

Cỏ dại tranh cướp điều kịên sống của cây trồng do đó làm ảnh hưởng xấu đến sự sinh trưởng, phát triển & làm cho năng suất-chất lượng cây trồng giảm; nhưng tuỳ

theo từng điều kiện khác nhau mà sự ảnh hưởng cũng khác nhau

* Cỏ dại làm tăng giá thành sản phẩm:

- Tăng chi phí sản xuất, công lao động làm đất

- Tăng chi phí phòng trừ cỏ dại

- Tăng chi phí đấu tư vật tư, phân bón, phòng trừ sâu bệnh, chăm sóc

- Tăng chi phí thu hoạch, giảm tiến độ sản xuất

Mặt khác năng suất-chất lượng sản phẩm kém do đó giá thành sản phẩm tăng

* Một số tác hại khác (: Cỏ dại làm ảnh hưởng tới các

công trình giao thông, thủy lợi; ảnh hửơng tới sức khoẻ của conngười & gia súc

* Trình bày các biện pháp kỹ thuật quản lý phòng

ngừa cỏ dại xâm nhập vào đồng ruộng?

a/ - Phòng ngừa cỏ dại xâm nhập vào ruộng qua hạt giống

- Trừ cỏ truớc khi ra hoa, kết hạt

- Trừ cỏ lúc còn non, trước & sau khi gieo, thời

kỳcây con

- Loại bỏ cỏ không được lanã vào hạt giống: quạt, phơi,xử lý hạt sạch sẽ

b/ - Phòng ngừa cỏ dại xâm nhập vào ruộng qua phân bón

Phân bón hữu cơ là loại phân có nhiều mầm móng

cỏ dại chúng ta phải ngăn ngừa bằng các biện pháp sau:

- Không dùng cỏ dại làm chất độn , đặc biệt cỏ sinh sản vô tính, cỏ đã ra hoa, kết hạt

- Phân chuồng phải được ủ kỹ đúng phương pháp, hoai mục

- Cỏ làm thức ăn cho gia súc phải được xử lý kỹ, nấu chín…

c/ - Phòng ngừa cỏ dại xâm nhập vào ruộng qua nguồn nước tưới

- Không rửa cỏ vào nước tưới

- Không để cỏ ra hoa, kết quả ở bờ mương

- Làm bờ ngăn chặn, trừ cỏ ở bờ

d/ - Phòng ngừa cỏ dại xâm nhập vào ruộng qua các con đường khác

Như gió, động vật, máy móc nông cụ sản

xuất…,thường xuyên đi thăm đồng, diệt cỏ trườc khi ra hoa, kết hạt, thu dọn vệ sinh dụng cụ máy móc…sạch sẽ

* Trình bày cơ chế tác động của thuốc trừ cỏ đến

thực vật?

- Thuốc gây đảo lộn các chức năng sống của cây: quang hợp, hô hấp, thoát hơi nước… làm cho cây chết:

+ Kích thích sự phát triển quá mức của tế bào, làm biến đổi các phản ứng sinh học trong cây, gây ra hiện

tượng biến dạng & huỷ diệt cá điểm sinh trưởng làm cho cây chết: nhóm Phenoxy ( 2,4D, MCPA)

+ Ức chế quá trình tổng hợp chất diệp lục: hoật chất Oxadiaxon (Ronsta)

+ Ức chế sự tổng hợp Lipid: hoạt chất Butachlor, Phenoxaprop( Whip-s), Quinclorac

+ Ức chế tổng hợp Aminoacid: Pyrazosulfuron

(Sirius,Star)

- Phá vở cấu trúc tế bào của cây (0,5 đ):

+ Dẫn xuất Fenon( PCP,DNOC,DNBP),

Diquat,Paraquat…tác động đế quang hợp

+ Amiltrol làm giảm tổng hợp diệp lục,lá bị bạc trắng

* Trình bày các nguyên tắc sử dụng thuốc trừ cỏ dại):

Sử dụng thuốc trừ cỏ theo nguyên tắc 4 đúng như sau:

Chọn đúng thuốc Để chọn đúng thuốc, chúng ta

cần biết thành phần cỏ dại trên ruộng và loại cỏ gì cần phòng trừ, từ đó chọn loại thuốc cho thích hợp Trong số

những loại thuốc trừ cỏ có cùng công dụng, việc chọn loại thuốc nào sẽ dựa trên tính an toàn của thuốc đối với con người, cây trồng, sinh vật có ích và không tồn lưu lâu dài trong môi trường sống

Đúng nồng độ và liều lượng Dùng thuốc cỏ đúng

nồng độ và liều lượng Khi sử dụng ở nồng độ và liều lượng quá cao hoặc phun chồng lối, một số thuốc trừ cỏ

có thể gây ngộ độc cho cây làm cháy lá, lùn, còi cọc

hoặc chết Nhưng nếu dùng ở liều lượng thấp cỏ có thể không chết, hiệu quả trừ cỏ thấp, cần tính toàn kỹ lượng thuốc cần pha trên bình, số bình cần phun trên diện tích

Dùng đúng lúc Để đạt hiệu quả cao, tốt nhất nên

diệt cỏ sớm khi cỏ còn non, vừa mẫn cảm đối với thuốc, vừa chưa cạnh tranh với cây trồng Tuy nhiên, thời gian phun thuốc có thể khác nhau, tuỳ theo yêu cầu của từng loại thuốc Như phun lúc đang ra hoa, trổ bông sẽ làm cho bông bị lép đối với cây lúa Cũng không nên phun thuốc lúc trời nắng gắt hoặc có gió lớn hoặc sắp mưa

Đúng cách Để đạt hiệu quả trừ cỏ cao, việc chuẩn bị

mặt ruộng bằng phẳng là rất cần thiết, cần đảm bảo đất

đủ ẩm theo yêu cầu của từng loại thuốc

Đối với thuốc bột hoặc thuốc nước cần pha đều với nước trước khi cho vào bình bơm Cần phun đủ lượng nước pha để thuốc được phân bố đều, không gây ảnh hưởng đến cây trồng, Khi phun cần rải đều, tránh phun, rải trùng lắp dễ hại đến cây nếu phun bỏ sót diện tích thì

sẽ không diệt hết cỏ

Thực tế thường hay pha hỗn hợp các loại thuốc trừ cỏ với nhau để tăng hiệu quả trừ cỏ hoặc pha chung thuốc

trừ cỏ với thuốc sâu hay bệnh nhằm tiết kiệm công phun thuốc Tuy nhiên, nếu pha tuỳ tiện dễ gây cháy lá, nhưng không có hiệu quả trừ cỏ Do vậy, khi pha cần có

hướng dẫn rõ ràng, đặc biệt không được pha chung hoặc phun các thuốc trừ sâu, bệnh gốc lân hữu cơ

Khi phun cần phải đảm bảo an tòan lao động, thu dọn bao bì vệ sinh môi trường sạch sẽ

Tóm lại, các đặc tính và yêu cầu cơ bản về kỹ thuật

sử dụng của từng loại thuốc có ghi đầy dủ trên nhãn và bao bì, khi sử dụng cần đọc kỹ và thực hiện đúng thì

hiệu quả trừ cỏ mới cao và an toàn đối với cây

* Trình bày các phương pháp sử dụng thuốc trừ cỏ

* - Các phương pháp sử dụng

@ Thời gian (thời điểm) dùng thuốc:

Dùng đúng lúc, thời điểm thích hợp Đây là yếu tố quyết định đến hiệu quả của việc phòng trừ cỏ dại Tuỳ theo từng điều kiện sinh trưởng, đặc điểm của cỏ dại, cây trồng, biện pháp kỹ thuật canh tác & điều kiện đất đai mà lựa chọn loại thuốc phù hợp Và tuỳ theo thời gian tác động của thuốc màcó các thời gian sự dụng

thuốc như sau:

- Dùng thuốc trước khi gieo:

+ Dùng trên đất khai hoang, trồng cây lâu năm, trừ các loại cỏ tranh, cỏ gấu…

+ Khi sự dụng kết hợp với biện pháp làm đất & các biện pháp khác

+ Sử dụng chú ý tới khả năng phân huỷ của thuốc, tránh tồn dư ảnh hưởng cây trồng sau

+ Các loại thuốc thường dùng: thuốc lưu dẫn, tiếp xúc

- Dùng thuốc sau khi gieo:

+ Dùng thuốc ngay sau khi gieo đến 3,4 ngày sau khi gieo

+ Các loại thuốc sử dụng thuộc nhóm chọn lọc, lưu dẫn : Atrazin, Ametrin

- Dùng thuốc khi cây trồng đang sinh trưởng, phát triển:

+ Sử dụng các loại thuốc có tính chọn lọc, đúng liều lượng phù hợp

+ Thời điểm sử dụng khi cây khoẻ, cỏ dể mẫn cảm ,tiếp xúc nhiều với thuốc

- Dùng thuốc sau khi thu hoạch: Thường được áp dụng để vệ sinh, thu dọn đồng ruộng chuẩn bị cho vụ gieo trồng tiếp theo Chú ý tuỳ từng điều kiện cụ thể mà

sử dụng thuốc thích hợp

* Các phương pháp dùng thuốc : Phụ thuộc vào

dạng chế phẩm, gồm có các phương pháp sau:

- Phun lỏng: dùng các loại thuốc dạng lỏng phun đều lên mặt lá, tia phun nhỏ

- Thuốc rắc,rải: dùng các loại thuốc dạng hạt, rắn

- Phun bột: dùng các loại thuốc dạng bột mịn

Chú ý: Tuỳ theo từng điều kiện cụ thể mà hạn chế

thấp nhất ảnh hưởng đến môi trường & phát huy hiệu quả cao nhất của thuốc, đọc kỹ hướng dẫn thuốc trên bao bì trước khi sử dụng

* Trình bày các con đường xâm nhập của thuốc trừ

cỏ vào thực vật ?

Thuốc thâm nhập vào bên trong TV qua 2 con đường:

a/ Qua thân, lá( phần màu xanh )

- Thân, lá cây hấp thụ thuốc, thuốc bám & xâm nhập vào trong tế bào cây Trên mặt lá thường có một lớp lông,

có loài không có, hoặc được che phủ bởi một lớp

sáp( parafin ) gây cản trở sự bám dính, xâm nhập của

thuốc Do đó để tăng cường hiệu lực của thuốc, khả năng bám giữ ngưới ta pha thêm vào thuốc các chất tẩm ướt, gây loang giúp cho thuốc loang đều trên bề mặt lá & phá vỡ kết cấu lớp sáp thuốc xâm nhập dể dàng hơn

- Cây sinh trưởng càng khoẻ thì hấp thu thuốc càng nhanh, cỏ dại tiêu diệt nhanh hơn Đây là đặc điểm lưu ý đến thời điểm để phun thuốc có hiệu quả cao

- Sự dụng thuốc ở dạng lỏng

b/ Qua bộ rễ

- Thuốc xâm nhập qua rễ; mầm.

- Thuốc có độ hoà tan cao( dể hoà tan ), ẩm độ càng cao thì hiệu lực của thuốc càng cao, khả năng hút thuốc của rễ càng dể

- Sử dụng thuốc ở dạng khí hay lỏng,

Có loại thuốc chỉ xâm nhập qua lá,thân mà không xâm nhập qua rễ được & ngược lại, do đó

muốn tiêu diệt được cỏ thì phải đưa thuốc xâm nhập vào trong tế bào của cây, tuỳ thuộc vào từng đối

tượng có phương pháp sử dụng thuốc hợp lý.