GIẢI PHẪU BỆNH ĐẠI CƯƠNG

Tổn thương cơ bản tế bào Tổn thương cơ bản mô Rối loạn tuần hoàn Viêm U Ung thư Tổn thương cơ bản tế bào Tổn thương cơ bản mô Rối loạn tuần hoàn Viêm U Ung thư Tổn thương cơ bản tế bào Tổn thương cơ bản mô Rối loạn tuần hoàn Viêm U Ung thư Tổn thương cơ bản tế bào Tổn thương cơ bản mô Rối loạn tuần hoàn Viêm U Ung thư Tổn thương cơ bản tế bào Tổn thương cơ bản mô Rối loạn tuần hoàn Viêm U Ung thư

GiẢI PHẪU BỆNH ĐẠI CƯƠNG

Bùi Thị Quỳnh - Bộ môn GPB

Email: gpbyhct@gmail.com

NỘI DUNG BÀI HỌC

1 Tổn thương cơ bản tế bào

2 Tổn thương cơ bản mô

3 Rối loạn tuần hoàn

4 Viêm

5 U

6 Ung thư

1 TỔN THƯƠNG CƠ BẢN TẾ BÀO

▪ Tổn thương không hồi phục: chết tế bào

▪ Thích nghi: tế bào bị tổn thương không thể trở

về trạng thái bình thường nhưng vẫn sống sót

1 TTCB TB – PHÌ ĐẠI (NƠ TO)

1 TTCB TB – PHÌ ĐẠI (NƠ TO)

1 TTCB TB – PHÌ ĐẠI ( NỞ TO)

Cơ quan đôi

1 TTCB TB – PHÌ ĐẠI (NƠ TO)

1 TTCB TB – PHÌ ĐẠI (NƠ TO)

1 TTCB TB – TEO ĐÉT

Oestrogen gây teo đét ống sinh tinh

1 TTCB TB - Ứ ĐỌNG NỘI BÀO

▪ Sự tích lũy bất thường của một chất trong tế bào, chúng

có thể là protein, chất béo, sắc tố, yếu tố vi lượng…

▪ Nguyên nhân thường do rối loạn chuyển hóa

▪ Thường là tổn thương hồi phục, tuy nhiên có thể dẫn đến không hồi phục nếu trong thời gian dài và lượng lớn

1 TTCB TB - Ứ ĐỌNG NỘI BÀO

▪ Ứ đọng nước Biểu hiện sớm và thường gặp nhất là trong tình trạng thiếu oxy.

– Có hai hình thái: sưng đục tế bào ( thoái hóa hạt) => thoái hóa nước ( thoái hóa hốc)

– Đại thể: mô (tạng) lớn và nhạt màu hơn bình thường – Vi thể: xuất hiện các hốc nhỏ trong bào tương tế bào

do từng đoạn lưới nội sinh chất bị kéo giãn, nở to.

1 TTCB TB - Ứ ĐỌNG NỘI BÀO

▪ Ứ đọng mỡ

▪ Bào tương tế bào có các hốc sáng chứa lipid Thường gặp ở tế bào tham gia vào chuyển hóa mỡ như tế bào gan Ngoài ra còn gặp ở tim, cơ…

▪ Nguyên nhân

▪ Tăng thu nhận các acid béo tự do

▪ Tăng tổng hợp các acid béo tự do

▪ Giảm quá trình giáng hóa mỡ nội bào

1 TTCB TB - Ứ ĐỌNG NỘI BÀO

1 TTCB TB – LẮNG ĐỌNG NGOẠI BÀO

1 TTCB TB – LẮNG ĐỌNG NGOẠI BÀO

▪ Sự hiện diện quá mức 1 chất hữu cơ hoặc vô cơ trong khoảng gian bào

VL, HH, SH, Gen….

Phản ứng viêm kèm

Ý nghĩa Điều hòa mật độ, số

lượng tế bào Đáp ứng tác nhân nguy hại

1.TTCB TB – ẢPOTOSIS

Nội mạc tử cung bị bong ra trong chu kỳ KN

thường

1.TTCB TB – NECROSIS

1 TTCB TB -

NECROSIS

1.TTCB TB – NECROSIS

2 TỔN THƯƠNG CƠ BẢN MỔ

2 TTCB MỔ - NỘI DUNG

1 Quá sản

2 Dị sản

3 Nghịch sản

2 TTCB MỔ – QUÁ SẢN

▪ Khái niệm: Tăng số lượng tế bào trong

mô bằng hình thức sinh sản

NHIỄM KHUẨN

Tăng nhu cầu cn

U

Kích thích nội tiết

2 TTCB MÔ – QUÁ SẢN

2 TTCB MỔ – QUÁ SẢN

2 TTCB MỔ – DỊ SẢN

▪ Khái niệm: Sự biến đổi hình thái và chức năng từ

mô này sang mô khác ( Từ tb trường thành này sang tb trưởng thành khác)

▪ Nguyên nhân:

- Viêm

- Rối loạn nội tiết

- Rối loạn dinh dưỡng

- Yếu tố hóa học

2 TTCB MỔ – DỊ SẢN

2 TTCB MỔ – LOẠN SẢN

▪ Khái niệm: là sự biến đổi hình thái và cấu trúc tb, thay thế tb trường thành bằng tb non Cơ thể vẫn kiểm soát được

▪ Phân loại:

- Nghịch sản đơn giản

- Nghịch sản vừa

- Nghịch sản nặng

2 TTCB MỔ – NGHỊCH SẢN

3 RỔI LOẠN TUẪ2 N HOÀN

Vàng nhạt Giàu protein

3 RLTH - PHÙ

3 RLTH - PHÙ

3 RLTH – SUNG HUYẾT

▪ Khái niệm: là tình trạng ứ máu quá mức trong các mạch máu của mô hoặc cơ quan

▪ Hiện tượng này xảy ra do lượng máu cấp

từ động mạch tăng ( sung huyết động) hoặc do trở ngại của dòng máu trong tĩnh mạch

3 RLTH – SUNG HUYẾT ĐỘNG

•V

L, H

H, SH , t

âm lý.

iê m…

NN

=>TKG

C

•Đ T: S ưn

g, nó ng , đ

ỏ, đ

T: M

M g iã

n rộ ng

, TB n

ội mô sưn

iê

m •Đ

ầu ch

u k

ỳ k in

h t

ại tử cu ng

, t uy

ến v ú

Ví dụ

3 RLTH – SUNG HUYẾT ĐỘNG

giãn, thường kèm phù

và chảy máu mô kẽ

Ví dụ

• Suy tim P hoặc toàn bộ: TT gan tim

• Suy tim T:

TT phổi tim

3 RLTH – SUNG HUYẾT TĨNH

-Đại thể: gan hạt cau, gan dàn xếp

-Vi thể: Gan đảo ngược, lâu ngày dẫn đến xơ gan tim

3 RLTH – SUNG HUYẾT TĨNH

3 RLTH – CHẢY MÁU

Tràn máu màng tim do vỡ tim Túi phình ĐMC

3 RLTH – CÁC HÌNH THÁI CHẢY

MÁU

• Là m

ột điể

m c hảy

m

áu

ở t rê

n d

a v

à n iê

m m ạc.

Đốm

chảy

máu

• Ch

ấm chả

y m áu

có k ích th ướ

c n hỏ , r

ải rá

c, th ườ

ng ạc, m m niê t, n kế liê mô ở a có i r goà , n n da trê gặp

th an

h m

ạc •

Ph ân b iệt v

m áu nô ng

, l

an tỏ

a, diệ

n t ích lớ

n tr ên d

chả

y v ào tr ong cá

c k hoa

ng c

ơ t hể

Tràn

máu

•

Là m áu

chả

y r

a ứ đọ

ng v ào m

ột vù

ng m

ô ho

ặc vùng ng n thươ chấ do NN thể cơ của hẫu i p giả

Tụ

máu

3 RLTH – HT CHẢY MÁU

3 RLTH – HẬU QUẢ CHẢY MÁU

▪ Tử vong

▪ Thiếu máu

- Chảy máu cấp => thiếu máu bình sắc

- Chảy máu mạn => thiếu máu nhược sắc

▪ Chèn ép mạch, mô, cơ quan

3 RLTH – TIẾN TRIẾN CHẢY MÁU

3 RLTH – TIẾN TRIẾN CHẢY MÁU

 Đỏ sẫm - Đỏ nâu - Tím - Lục - Vàng xám – Hết

 Với những ổ chảy máu nhỏ có thể biến mất hoàn toàn mà không để lại dấu vết gì

 Một số tạo thành ổ viêm hạt sau xơ hoá

 Với những ổ chảy máu lớn có thể bị nhiễm trùng rồi thành ổ áp xe

3 RLTH – HUYẾT KHỔI

đông có chân bám vào lòng mạch

▪ Nguyên nhân:

- Tổn thương tế bào nội mô

- Tăng đông máu: nguyên phát và thứ phát

- Rối loạn huyết động

3 RLTH – HUYẾT KHỔI

▪ Phân loại:

- Theo vị trí: HK động mạch và HK tĩnh mạch

- Theo kích thước: HK tắc hoàn toàn (HK lấp)

và HK không gây tắc hoàn toàn (HK vách)

3 RLTH – HUYẾT KHỔI

▪ Hành trình của cục huyết khối: di chuyển theo dòng tuần hoàn, tổ chức hóa, tan rã,

và huyết tắc

▪ Các biến chứng: tắc mạch dẫn đến thiếu máu cục bộ, hay nhồi máu

3 RLTH – HUYẾT TẮC

Huyết tắc là hiện tượng dòng máu bị bít tắc hoàn toàn do một vật lạ

3 RLTH – HUYẾT TẮC

Huyết tắc nước ối: những mảng tế bào biểu mô ở một mạch

máu phổi

Huyết tắc ung thư: tế bào ung thư vào mm có thể gây ra huyết

tắc

Huyết tắc mỡ

3 RLTH – NHỔ2 I MÁU

▪ Nhồi máu là tình trạng hoại tử mô cơ quan do thiếu máu cục bộ gây ra do bít tắc động mạch ( ít gặp do tĩnh mạch)

3 RLTH – NHỔ2 I MÁU

Vị trí CQ có tuần hoàn phụ, nhu mô xốp CQ chỉ có mạch tận, tạng đặc

Đại thể

Màu đỏ Hình nón cụt, đỉnh hướng về nơi tắc, đáy quay ra ngoài

Màu trắng xám, vàng nhạt Hình nón cụt, đỉnh hướng về nơi tắc, đáy quay ra ngoài

Vi thể

Hoại tử đông kèm nhiều hồng cầu thoái hóa

Hoại tử đông, ít hồng cầu thoái hóa

Ổ nhồi máu hình tam giác đầy máu đen,đáy hướng về màng phổi, đỉnh hướng về rốn phổi

Vùng đáy

Vùng đỉnh

Nhồi máu ở phổi

Nhồi máu mới ở thận

Nhồi máu thận: sự tương phản rõ nét giữa vùng nhồi máu (màu

hồng nhạt) với vùng bình thường

NHỔ2 I MÁU CƠ TIM

3 RLTH – SỔC

▪ Sốc là tình trạng giảm tưới máu của cơ thể không đủ cung cấp oxy cho tế bào và mô.

▪ TT do sốc gây ra phù lan tỏa, chảy máu lan tỏa, huyết khối, thoái hóa tế bào, hoại tử mô