UBND HUYỆN EA KAR PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO (Đề thi có 01 trang) KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TRUNG HỌC CƠ SỞ CẤP HUYỆN NĂM HỌC 2022 2023 Môn thi NGỮ VĂN Thời gian 150 phút (Không kể thời gian giao đề) N[.]
Trang 1UBND HUYỆN EA KAR
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
(Đề thi có 01 trang)
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TRUNG HỌC CƠ SỞ CẤP HUYỆN
NĂM HỌC: 2022-2023 Môn thi: NGỮ VĂN
Thời gian: 150 phút (Không kể thời gian giao đề)
Ngày thi: 07/01/2023
I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc kĩ ngữ liệu sau và thực hiện các yêu cầu:
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ XII, nhiệm kỳ 2022-2027, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã có bài phát biểu chỉ đạo
Trong đó nhấn mạnh: Hôm nay, giữa lòng Thủ đô Hà Nội - nơi lắng hồn núi sông ngàn năm, Thủ đô của lương tri và phẩm giá con người, hào hoa và thanh lịch, văn hiến và anh hùng, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh long trọng tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII - một sự kiện chính trị quan trọng của những người cộng sản trẻ tuổi Việt Nam với biết bao khát vọng, ước mơ và hoài bão…Tôi cảm thấy tràn đầy một niềm vui, niềm tin, trong không khí đầy sức sống, sức sáng tạo, ước mơ và khát vọng Cũng như cây cối chỉ nẩy lộc đâm chồi vào mùa xuân, con người muốn tạo được sự nghiệp có ích cho bản thân, cho xã hội thì cũng phải bắt đầu từ tuổi trẻ….Với trái tim đầy nhiệt huyết, với tinh thần sáng tạo, ham học hỏi và khát vọng cháy bỏng, thanh niên luôn luôn là lực lượng đi đầu trong việc thực hiện các nhiệm vụ cách mạng Trong suốt chiều dài lịch sử của đất nước, thanh niên nước ta, hết thế hệ này đến thế hệ khác đã luôn luôn nêu cao truyền thống yêu nước, chí khí anh hùng, bất khuất của dân tộc, không ngại gian khổ, không sợ hi sinh, sẵn sàng dấn thân, hăng hái xông pha đi tiên phong trên mọi lĩnh vực, có nhiều cống hiến to lớn vào sự nghiệp dựng nước và giữ nước.
(Nguồn thanhnien.vn, ngày 15/12/2022) Câu 1 (0,5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính của phần trích.
Câu 2 (1,5 điểm) Chỉ ra và nêu hiệu quả nghệ thuật của các biện pháp tu từ có
trong phần trích trên
Câu 3 (1,0 điểm) Thông điệp mà em tự rút ra được từ những lời phát biểu trên
của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là gì?
II LÀM VĂN (17,0 điểm)
Câu 1 (5,0 điểm)
Viết bài văn nghị luận bày tỏ suy nghĩ về ý kiến được nêu ra trong phần trích trên:
“Cũng như cây cối chỉ nẩy lộc đâm chồi vào mùa xuân, con người muốn tạo được sự nghiệp có ích cho bản thân, cho xã hội thì cũng phải bắt đầu từ tuổi trẻ ” Liên hệ với việc
thực hiện xây dựng và phát triển huyện Ea Kar trở thành thị xã trước năm 2025
Câu 2 (12,0 điểm)
Nhà văn Nguyễn Đình Thi cho rằng: “Tác phẩm văn học lớn hấp dẫn người ta bởi
cách nhìn nhận mới, tình cảm mới về những điều, những việc mà ai cũng biết cả rồi.”
(Trích Nhà văn nói về tác phẩm - NXB Văn học, 1998) Bằng sự hiểu biết và trải nghiệm văn học qua hai tác phẩm Bếp lửa của Bằng Việt và Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng, hãy làm sáng tỏ nhận định trên
……….Hết………
Thí sinh không sử dụng tài liệu Giám thị không giải thích gì thêm
Họ và tên thí sinh:……… …… ; Số báo danh:……….…
Chữ kí của giám thị 1:………… ……; Chữ kí của giám thị 2:……….
ĐỂ CHÍNH THỨC
Trang 2UBND HUYỆN EA KAR
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CÁC MÔN VĂN HOÁ CẤP HUYỆN
NĂM HỌC: 2022 - 2023 Môn thi: NGỮ VĂN - THCS
HƯỚNG DẪN VÀ BIỂU ĐIỂM CHẤM CỦA ĐỀ CHÍNH THỨC
(Hướng dẫn và biểu điểm chấm gồm có 08 trang)
A YÊU CẦU, ĐỊNH HƯỚNG CHUNG:
1 Có kiến thức và sự hiểu biết về bộ môn Ngữ văn và xã hội đúng đắn, sâu rộng; kĩ năng làm văn tốt: bố cục rõ ràng, kết cấu chặt chẽ, diễn đạt trong sáng, giàu hình ảnh; văn có giọng điệu và cảm xúc, biết bày tỏ được chính kiến của bản thân; đảm bảo về chính tả, ngữ pháp
2 Đáp ứng yêu cầu đổi mới cách thức kiểm tra, đánh giá theo Công văn số
3175/BGDĐT-GDTrH, ngày 21/7/2022, V/v hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy
học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn ở trường phổ thông; yêu cầu dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
3 Hướng dẫn chấm thi chỉ nêu những nội dung cơ bản, định tính chứ không định lượng Giám khảo cần hết sức linh hoạt khi vận dụng hướng dẫn chấm, không chỉ đánh giá kiến thức và kĩ năng mà còn chú ý đến thái độ, cảm xúc, tình cảm của người viết Cẩn trọng và tinh tế đánh giá bài làm của thí sinh trong tính chỉnh thể, phát hiện; cần khuyến khích những tìm tòi, sáng tạo riêng trong nội dung và hình
thức bài làm Chấp nhận các kiến giải khác nhau, kể cả không có trong hướng dẫn
chấm, miễn là hợp lí, có sức thuyết phục
4 Tổng điểm toàn bài là 20 điểm; cho điểm lẻ đến 0,25
B YÊU CẦU, ĐỊNH HƯỚNG CỤ THỂ:
I ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) Câu 1
Câu 2
- Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận 0,5
- Phép so sánh: Cũng như cây cối chỉ nẩy lộc đâm chồi vào mùa
xuân, con người muốn tạo được sự nghiệp có ích cho bản thân,
cho xã hội thì cũng phải bắt đầu từ tuổi trẻ
- Tác dụng: Nhấn mạnh vai trò, tầm quan trọng của tuổi trẻ- đây
là giai đoạn đẹp nhất, ý nghĩa nhất của mỗi người trong việc phát
huy vai trò trách nhiệm của mình để cống hiến cho đất nước Việc
cống hiến ở giai đoạn tuổi trẻ hợp với quy luật của tự nhiên và xã
hội
- Phép liệt kê: khát vọng, ước mơ và hoài bão/ niềm vui, niềm tin,
đầy sức sống, sức sáng tạo, ước mơ và khát vọng/trái tim đầy
nhiệt huyết, với tinh thần sáng tạo, ham học hỏi và khát vọng
cháy bỏng/ không ngại gian khổ, không sợ hy sinh, sẵn sàng dấn
thân, hăng hái xông pha đi tiên phong trên mọi lĩnh vực, có nhiều
cống hiến to lớn …
- Tác dụng: Nhấn mạnh sự đánh giá, nhìn nhận; niềm tự hào,
niềm tin, niềm mong ước của tác giả đối với thế hệ trẻ- tương lai
của đất nước
0,25 0,5
0,25
0,5
Trang 3Câu 3
Thông điệp từ đoạn trích: Thế hệ trẻ có một vai trò, vị trí hết
sức quan trọng Bản thân cần xác định thanh niên là lực lượng xã
hội to lớn, là trụ cột của nước nhà, chủ nhân tương lai của đất
nước, là lực lượng xung kích trong xây dựng, bảo vệ Tổ quốc,
một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp
công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế, xây dựng chủ
nghĩa xã hội Từ đó ý thức được vai trò trách nhiệm của bản thân
trong việc xây dựng và phát triển đất nước
1,0
II LÀM VĂN (17 điểm)
Câu 1
Bài văn nghị luận xã hội hoàn chỉnh
I Yêu cầu về kĩ năng: Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận xã
hội, có đầy đủ bố cục 3 phần; đúng đặc trưng thể loại; có sự vận
dụng, kết hợp linh hoạt và nhuần nhuyễn các thao tác nghị luận
như: Giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận, bác bỏ… kết
cấu bài làm chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, dẫn chứng tiêu biểu, giàu
sức thuyết phục…
Tổng;
5 điểm
II Yêu cầu về nội dung kiến thức: Học sinh có thể trình bày
bằng những cách khác nhau nhưng phải bám sát yêu cầu của đề,
đảm bảo các yêu cầu về nội dung Sau đây là gợi ý và định hướng
cụ thể:
1 Xác định, dẫn dắt và giới thiệu đúng vấn đề nghị luận: Vấn
đề mà câu nói đặt ra: Tuổi trẻ là thời điểm đẹp nhất, ý nghĩa
nhất và quan trong nhất để con người gây dựng sự nghiệp và
cống hiến những điều có ích cho bản thân, cho xã hội Dẫn dắt
và trích dẫn được ý kiến
0,25
2 Triển khai vấn đề nghị luận
- Giải thích và khẳng định vấn đề:
+ Giải thích vấn đề: Bằng cách so sánh ví von vừa hình tượng
vừa ý nghĩa, câu nói đã khẳng định tuổi trẻ là thời điểm đẹp nhất,
ý nghĩa nhất và quan trong nhất để con người gây dựng sự nghiệp
và cống hiến những điều có ích cho bản thân, cho xã hội
+ Khẳng định vấn đề: Vấn đề mà ý kiến nêu ra là đúng đắn,
phản ánh đúng quy luật của tự nhiên và xã hội Vấn đề có ý nghĩa
to lớn về mặt định hướng và khẳng định vai trò của tuổi trẻ trong
việc xây dựng cuộc sống và xây dựng quê hương đất nước Đây là
mục địch, lí tưởng sống nhưng cũng là trách nhiệm của thế hệ trẻ
- Bàn luận:
+ Tuổi trẻ là giai đoạn phát triển đẹp nhất, tốt nhất về cả thể
chất, lẫn trí tuệ, giai đoạn được trang bị đầy đủ kiến thức để bắt
đầu làm chủ cuộc đời mỗi con người (dẫn chứng)
+ Tuổi trẻ sẽ là giai đoạn con người có nhiều khát khao, niềm tin
và hoài bão để gây dựng sự nghiệp góp phần xây dựng quê hương
đất nước
0,25
0,25
2,0
Trang 4+ Tuổi trẻ là thế hệ tương lai sẽ làm chủ đất nước nên việc gây
dựng sự nghiệp phải bắt đầu từ giai đoạn này Có như vậy tương
lai của bản thân mới bền vững và có tiền đồ tốt Khi gây dựng
được sự nghiệp cho bản thân là góp phần đóng góp xây dựng đất
nước
+ Cuộc đời của mỗi cá nhân cũng như tương lai một đất nước sẽ
ra sao nếu như mỗi cá nhân bất đầu gây dựng sự nghiệp khi
không còn tuổi trẻ
- Mở rộng, nâng cao vấn đề:
+ Phê phán quan niệm sống, thái độ sống thích hưởng thụ, sa đà
vào những thú vui không lành mạnh; sống thiếu bản lĩnh, thiếu
khát vọng niềm tin, bàn quan trước cuộc đời trước trách nhiệm
với đất nước
+ Ngày nay đất nước đang trong xu thế hội nhập và phát triển
Công nghệ thông tin, khoa học kĩ thuật phát triển như vũ bão vai
trò và trách nhiệm của thanh niên càng lớn hơn
- Bài học nhận thức và hành động
+ Xác định vai trò trách nhiệm của bản thân mỗi cá nhân đối với
đất nước, với cộng đồng
+ Trau dồi rèn luyện tri thức, phẩm chất đạo đức để thể hiện và
đóng góp cho đất nước
+ Sống có mục đích, lí tưởng, có trách nhiệm với bản thân và
đất nước
0,25
0,25
- - Liên hệ: Học sinh có thể liên hệ vấn dề nghị luận với việc
thực hiện xây dựng và phát triển huyện Ea Kar trở thành thị
xã trước năm 2025 lồng ghép trong quá trình nghị luận hoặc
có thể tách riêng miễn là tự nhiên và đáp ứng đúng yêu cầu.
- + Là một học sinh đang sinh sống và học tập/ đang học tập trên
mảnh đất Ea Kar, khi huyện nhà đang ra sức phấn đấu xây dựng
lên thị xã trước năm 2025 Cần xác định điều này là niềm tự hào,
là mục tiêu và trách nhiệm chung của tất cả mọi người trong đó có
bản thân
+ Thể hiện trách nhiệm của bản thân bằng những hành động, việc
làm cụ thể để hưởng ứng, để góp một phần nhỏ của bản thân cho
quê hương Ea Kar
1,0
- 3 Kết thúc vấn đề nghị luận: Khẳng định lại, đánh giá liên hệ
* Sáng tạo: Cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng về vấn đề
nghị luận; thể hiện đúng đặc trưng của phương thức nghị luận. 0.25
* Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ
pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt.
* Lưu ý: Không cho điểm đối với những bài làm có suy nghĩ
lệch lạc, tiêu cực.
0,25
Trang 5Câu 3
Bài văn nghị luận văn học tổng hợp hoàn chỉnh:
A Yêu cầu chung
I Yêu cầu về kĩ năng: Hiểu đề, biết cách làm bài văn nghị
luận văn học tổng hợp đảm bảo đúng cấu trúc và thể loại Xác
định đúng vấn đề nghị luận qua nhận định của Nguyễn Đình Thi
Chứng minh được vấn đề nghị luận qua 2 tác phẩm Bố cục rõ
ràng, lập luận chặt chẽ Hành văn trôi chảy, văn viết có cảm xúc.
Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận văn học tổng hợp: Có đầy đủ ba
phần (Mở bài: nêu được vấn đề nghị luận; thân bài: triển khai
được các luận điểm, làm rõ vấn đề; kết bài: khái quát, kết luận
được vấn đề.) Không mắc các lỗi diễn đạt dùng từ, ngữ pháp,
chính tả…
* Lưu ý: Nếu học sinh chỉ phân tích 2 tác phẩm Bếp lửa và
Chiếc lược ngà mà không đề cập đến vấn đề nghị luận theo
yêu cầu của đề bài thì tùy vào mức độ làm bài của học sinh để
cho điểm nhưng không được cho quá 6,0 điểm/ tổng 12 điểm
của cả câu)
II Yêu cầu về nội dung kiến thức:
1 Giải thích và xác định đúng vấn đề nghị luận
2 Chứng minh nhận định qua 2 tác phẩm: Bếp lửa và Chiếc lược
ngà
3 Liên hệ, mở rộng và nâng cao vấn đề nghị luận
Tổng;
12 điểm
B Yêu cầu cụ thể:
Thí sinh có thể trình bày bằng những cách khác nhau nhưng phải
bám sát yêu cầu của đề Bài viết cần phải đáp ứng những nội dung
cơ bản sau:
1 Dẫn dắt, giới thiệu vấn đề nghị luận: Dẫn dắt vấn đề, trích
dẫn nhận định, kết nối với Bếp lửa và Chiếc lược ngà 1,0
2 Giải thích và khẳng định vấn đề:
- Giải thích vấn đề: “Tác phẩm văn học lớn hấp dẫn…”: là tác
phẩm có giá trị về nhiều mặt, có sức sống lâu bền trong đời sống
văn chương, được độc giả yêu thích…; “Cách nhìn nhận mới”,
“tình cảm mới”: chỉ cách khai thác, sự sáng tạo, cách thể hiện nội
dung đề tài; cách thể hiện thái độ, tư tưởng, tình cảm của nhà văn,
nhà thơ trước hiện thực vốn sẵn có, vốn rất quen thuộc của cuộc
sống; được nhiều nhà văn, nhà thơ khác khai thác, thể hiện
- Khằng định vấn đề:
+ Khẳng định ý kiến của Nguyễn Đình Thi là xác đáng, đã đề cập
và khẳng định đúng đặc trưng, chức năng của văn học và vai trò
sáng tạo của người cầm bút
+ Khẳng định hai tác phẩm Bếp lửa và Chiếc lược ngà là 2 tác
phẩm lớn, hấp dẫn và thể hiện rõ những khám phá và thể hiện
mới mẻ về nội dung, tư tưởng, tình cảm của nhà văn trước hiện
0,5
0,5
Trang 6thực cuộc sống- một đề tài vốn rất quen thuộc Cụ thể là câu
chuyện về tình cảm gia đình
3 Triển khai vấn đề:
3.1 Chứng minh nhận định của Nguyễn Đình Thi thể hiện
qua bài thơ Bếp lửa.
- Giới thiệu khái quát về tác giả và tác phẩm: Bằng Việt thuộc thế
hệ nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ Bếp lửa
viết 1963 khi tác giả đang là sinh viên du học ở Liên Xô
- Khẳng định bài thơ Bếp lửa là một tác phẩm văn học lớn, hấp
dẫn người đọc qua câu chuyện cảm gia đình cụ thể là tình bà cháu
vừa sâu sắc, thấm thía, vừa rất quen thuộc– Đây là một đề tài
được nhiều nhà văn, nhà thơ thể hiện nhưng Bằng Việt vẫn có cái
nhìn nhận mới, cách thể hiện tình cảm mới theo cách riêng đầy
sáng tạo
- Phân tích, chứng minh cái nhìn mới, tình cảm mới của Bằng
Việt đối với câu chuyện về tình cảm gia đình – tình bà cháu:
+ Bài thơ khơi dậy và làm đẹp thêm tình cảm bà cháu, tình cảm
gia đình qua dòng hồi tưởng của cháu
+ Hồi tưởng của cháu bắt đầu từ hình ảnh bếp lửa và hình ảnh bà
(phân tích dẫn chứng để chứng minh).
+ Nhân vật trữ tình hồi tưởng lại những kỷ niệm: Nạn đói năm
1945, kỷ niệm tám năm sống bên bà; kỉ niệm những năm giặc dã,
chiến tranh Trong dòng hổi tưởng đó luôn có hình ảnh bà tần tảo,
hi sinh, yêu thương cháu, có tình bà ấm áp Đi cùng với hình ảnh
người bà là hình ảnh bếp lửa (phân tích dẫn chứng để chứng
minh).
+ Hồi tưởng về bà luôn gắn với hình ảnh bếp lửa Cháu nhận ra
ngọn lửa trong bếp lửa là biểu tượng cho tình bà ấm áp, biểu
tượng cho ý chí, nghị lực, niềm tin của bà truyền cho thế hệ mai
sau (phân tích dẫn chứng để chứng minh).
+ Cháu khôn lớn, trưởng thành thấm thía cuộc đời bà vất vả, gian
khổ, tần tảo, chịu thương chịu khó; công lao của bà lớn lao, sâu
nặng Cháu tâm nguyện: luôn trân trọng, nhớ bà, biết ơn bà, nhớ
về quá khứ, mang theo như một thứ hành trang không thể thiếu
trong cuộc đời mình (phân tích dẫn chứng để chứng minh).
+ Từ một câu chuyện với người bà và bếp lửa (đó là những điều,
những việc ai cũng biết cả rồi) Bằng Việt qua bài thơ Bếp lửa đã
đem đến cho người đọc một triết lí thầm kín: Những gì là thân
thiết nhất của tuổi thơ đều có sức tỏa sáng và nâng đỡ tâm hồn
con người trên suốt hành trình dài rộng của cuộc đời.Tình yêu
thương, lòng biết ơn bà chính là khởi đầu của tình yêu quê hương,
đất nước Tình yêu và lòng biết ơn bà chính là một biểu hiện cụ
thể của tình yêu thương, sự gắn bó với gia đình, quê hương Đó là
khởi đầu của tình yêu con người, yêu đất nước
0,5
3,0
0,5
Trang 7→Điều đó chứng minh nhận định của Nguyễn Đình Thi là đúng
đắn
- Cách nhìn nhận mới tình cảm mới qua nghệ thuật thể hiện:
- Xây dựng, khai thác hình ảnh thơ vừa cụ thể, gần gũi, vừa gợi
nhiều liên tưởng, mang ý nghĩa biểu tượng Trong đó tập trung
nhất là hình ảnh bếp lửa
- Thể thơ tám chữ phù hợp với giọng điệu cảm xúc hồi ưởng và
suy ngẫm
- Khai thác và sử dụng nhiều biện pháp tu từ đặc sắc, hiệu quả
- Kết hợp nhuần nhuyễn giữa biểu cảm với miêu tả, tự sự và bình
luận
3.2 Chứng minh nhận định của Nguyễn Đình Thi thể hiện
qua truyện ngắn Chiếc lược ngà.
- Giới thiệu khái quát về tác giả và tác phẩm: Nguyễn Quang
Sáng là nhà văn của vùng đất Nam bộ Chiếc lược ngà viết năm
1966- khi cuộc Kháng chiến chống Mĩ ở vào giai đoạn quyết liệt
nhất
- Khẳng định truyện ngắn Chiếc lược ngà cũng là một tác phẩm
văn học lớn, hấp dẫn người đọc qua câu chuyện cảm gia đình cụ
thể là tình cha con – một đề tài vốn rất quen thuộc Đó không chỉ
là tình cảm muôn thuở, có tính nhân bản bền vững mà còn được
thể hiện trong hoàn cảnh ngặt nghèo, eo le của chiến tranh và
cuộc sống nhiều gian khổ hi sinh…
- Phân tích, chứng minh được cái nhìn mới, tình cảm mới của
Nguyễn Quang Sáng đối với câu chuyện về tình cảm gia đình
– tình cha con:
* Nhà văn đã đặt câu chuyện tình cha con vào một hoàn cảnh
chiến tranh đầy éo le, khắc nghiệt, được thể hiện cụ thể qua hai
tình huống truyện
+ Tình huống truyện thứ nhất: hai cha con gặp nhau sau nhiều
năm xa cách, những thật trớ trêu là bé Thu không nhận cha, đến
lúc em nhận ra và biểu lộ tình cảm thắm thiết thì ông Sáu lại phải
ra đi vì cuộc chiến
- Thái độ và hành động thờ ơ, lạnh nhạt, ngờ vực của bé Thu
trước khi nhận ra ông Sáu là cha (dẫn chứng)
- Sự ương ngạnh, thờ ơ, lạnh nhạt của Thu hoàn toàn không đáng
trách vì hoàn cảnh éo le của chiến tranh và những tình thế khắc
nghiệt của đời sống: Thu không nhận ông Sáu là cha vì trên mặt
ông có thêm vết thẹo, khác với hình ba nó đã được biết
→ Điều này chứng tỏ Thu có cá tính mạnh mẽ, tình cảm dành
cho ba của mình sâu sắc, chân thật Thu chỉ yêu ba của mình
khi tin chắc đó đúng là ba Trong cái cứng đầu của em ẩn
chứa cả sự kiêu hãnh trẻ thơ về tình yêu dành cho người cha
“khác” trong tấm hình chụp chung với má em.
- Thái độ và hành động của bé Thu thay đổi khi nhận ra ông Sáu
0,5
3,0
Trang 8là cha
(tập trung phân tích dẫn chứng để làm sáng tỏ vấn đề).
- Sự thay đổi đó là do sự nghi ngờ đã được giải tỏa và ở Thu nảy
sinh trạng thái như là ân hận, hối tiếc Vì thế trong giờ phút chia
tay tình yêu thương cha, nỗi nhớ mong bị dồn nén bùng ra thật
hối hả, mạnh mẽ, cuống quýt có cả sự ân hận
cũng dứt khoát, rạch ròi; Thu cứng cỏi, ương ngạnh nhưng
cũng rất hồn nhiên, ngây thơ
+ Tình huống thứ hai: Ở khu căn cứ, ông Sáu dồn tất cả tình
yêu thương và mong nhớ đứa con vào việc làm cây lược để tặng
con, nhưng ông đã hi sinh khi chưa kịp trao món quà ấy cho con
gái
- Tâm trạng day dứt, ân hận của ông Sáu khi nghĩ về việc đã đánh
con khi nóng giận
- Sự thôi thúc từ lời dặn của đứa con về cây lược đã thúc đầy ông
nghĩ đến việc làm cây lược tặng con
- Tâm trạng, hành động, tình cảm nâng niu của ông Sáu khi kiếm
được khúc ngà, dành hết tâm trí vào việc làm cây lược (dẫn
chứng)
- Chiếc lược đã trở thành một vật quý giá, thiêng liêng với ông
Sáu Nó làm dịu đi nỗi ân hận và chứa đựng nhiều tình cảm yêu
mến, nhớ thương mong đợi của người cha dành cho đứa con xa
cách
- Biểu hiện tình cho con sâu sắc khi ông Sáu trao chiếc lược cho
người đồng đội trước lúc ông Sáu “nhắm mắt đi xuôi” (tập trung
phân tích các hình ảnh, chi tiết đặc sắc)
→ Từ câu chuyện được viết ra từ “những điều, những việc ai
cũng biết cả rồi” Đó là câu chuyện về tình cha con Nhà văn
Nguyễn Quang Sáng “qua cái nhìn nhận mới, tình cảm mới” đã
gợi cho người đọc nghĩ đến và thấm thía những đau thương, mất
mát, éo le mà chiến tranh gây ra cho bao nhiêu con người, bao
nhiêu gia đình
- Cách nhìn nhận mới, tỉnh cảm mới qua nghệ thuật thể hiện.
+ Xây dựng tình huống truyện bất ngờ mà tự nhiên, hợp lí; xây
dựng cốt truyện khá chặt chẽ, lựa chọn nhân vật kể chuyện thích
hợp
+ Miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật tinh tế và sâu sắc, nhất là đối
với nhân vật bé Thu; ngôn ngữ truyện mang đậm chất địa phương
Nam Bộ
+ Đóng góp mới mẻ: Nhà văn hướng ngòi bút của mình ca ngợi
tình cảm cha con trong chiến tranh đầy cảm động và giàu tính
nhân văn
+ Miêu tả tâm lí, tính cách nhân vật, nhất là nhân vật trẻ em rất
sinh động Điều này cho thấy tác giả rất am hiểu tâm lí trẻ em và
tấm lòng yêu mến, trân trọng những tình cảm trẻ thơ
0,5
4 Khái quát, Đánh giá, liên hệ, mở rộng vấn đề:
Trang 9- Qua hai tác giả với hai tác phẩm đã cho thấy: sự sáng tạo của
người nghệ sĩ đóng vai trò quyết định đến giá trị to lớn và sức
sống lâu bền, sức hấp dẫn của tác phẩm Từ một câu chuyện về
tình bà cháu, tình cha con Từ một bếp lửa, một chiếc lược ngà
vốn là những điều đã hết sức quen thuộc nhưng qua hai tác phẩm
đã trở thành những hình ảnh, chi tiết nghệ thuật đắt giá và làm
nên dấu ấn của tác phẩm trong lòng độc giả Điều này đã đem đến
cho người đọc những tác phẩm giàu giá trị nhân văn sâu sắc Tình
cảm ấy lại được đặt trong sự hoà quyện, thống nhất, gắn bó chặt
chẽ với với tình yêu quê hương đất nước, tính cộng đồng
- Liên hệ với các tác phẩm khác về đề tài gia đình (Lão Hạc,
Tiếng gà trưa, Nói với con, Con cò, Khúc hát ru những em bé lớn
trên lưng mẹ…) để thấy được Bằng Việt và Nguyễn Quang Sáng
đã có “cách nhìn nhận mới, tình cảm mới về những điều, những
việc mà ai cũng biết cả rồi.”
0,5
0,5
* Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ
* Sáng tạo: Có cách diễn đạt độc đáo, sáng tạo; suy nghĩ, nhận
thức, thể hiện rõ năng lực, phẩm chất cá nhân về vấn đề nghị luận 0, 5
TỔNG: 20 ĐIỂM ……… HẾT……….