Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai Trang | 1 W www hoc247 net F www facebook com/hoc247 net Y youtube com/c/hoc247tvc ĐỀ SỐ 1 Câu 1 (3,0 điểm) Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi Miền Trung đan[.]
Trang 1Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
ĐỀ SỐ 1
Câu 1: (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
Miền Trung đang gồng sức chịu đựng trận lũ lụt lớn nhất trong lịch sử Nhắc đến miền Trung, người ta không thể không nghĩ đến một dải đất hẹp, thời tiết vô cùng khắc nghiệt, khi nắng chang chang, lấc mưa tầm tã, bão lũ nối nhau hoành hành Dân nói, miền Trung không bão lũ mới là chuyện lạ nhưng mưa lụt như tháng mười năm nay thì ai cũng phải bàng hoàng, lo ngại Những ngày vừa qua, tôi ở Quảng Trị tâm
lũ, chứng kiến mưa như thác đổ xuống từ trời Áo ào mưa Trắng xóa mưa Nối nhau, không dứt Mưa dữ dội và dày đặc đến mức người đứng cách nhau dăm mét không nhìn rõ mặt
[ ] Nói bao nhiêu cũng không hết nỗi đau của dân miền Trung, của cả nước trong mùa lũ năm Canh Tý nhiều bất an và cay nghiệt này Đại dịch Covid-19 chưa tan, thiên tai lại đè lên trĩu nặng đôi vai miền Trung, nhiều gia đình trắng tay sau bao làm lụng, chắt chiu, dành dụm [ ] Minh triết sống của dân miền Trung, của dân Việt Nam là thế Và còn hơn thế, cải tăng xử truyền thống rất mộc mạc mà sâu sắc này "Thương ngirời như thể thương thân"
(Trích: Miền Trung, tình người trên đỉnh lũ, www.suckhoedoisong.vn, ngày 20/10/2020)
a Dựa vào đoạn trích, em hãy cho biết: Nhắc đến miền Trung, người ta không thể không nghĩ đến điều gì? Chỉ ra một quan hệ tử có trong câu: "Mưa dữ dội và dày đặc đến mức người đứng cách nhau dăm mệt không nhìn rõ mặt” (1,0 điểm)
b Nêu nội dung chính của đoạn trích trên (1,0 điểm)
c Trong thời gian qua, em đã có những việc làm cụ thể nào (ít nhất 2 hoạt động) để chung tay hướng về đồng bào miền Trung nhằm khắc phục hậu quả do thiên tai gây ra? (1,0 điểm)
Câu 2: (3,0 điểm)
Viết đoạn văn (khoảng 4 đến 5 câu) nêu lên những việc làm cụ thể của em trong việc phòng, chống dịch bệnh Covid-19 Trong đó có sử dụng một từ ghép (chú thích rõ từ ghép đó)
Câu 3: (4,0 điểm)
ĐỀ THI HỌC KÌ 1 MÔN: NGỮ VĂN 7 CTST NĂM HỌC: 2022-2023 (Thời gian làm bài: 90 phút) TRƯỜNG THCS LÝ THÁI TỔ
Trang 2Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ "Bạn đến chơi nhà” của Nguyễn Khuyến:
Đã bấy lâu nay bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa,
Ao sâu nước cả, khôn chài cả, Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà
Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa, Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta!
(Ngữ văn 7, Tập 1, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam)
HẾT ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 1 Câu 1
a
- Nhắc đến miền Trung, người ta không thể không nghĩ đến một dải đất hẹp, thời tiết vô cùng khắc nghiệt, khi nắng chang chang, lấc mưa tầm tã, bão lũ nối nhau hoành hành
- Quan hệ từ “và”: Mưa dữ dội và dày đặc đến mức người đứng cách nhau dăm mệt không nhìn rõ mặt
b
- Nội dung chính: Đoạn trích nói về những thiên tai, khó khăn mà người miền Trung gặp phải
c
Em tham khảo các gợi ý sau:
- Ủng hộ tiền tiết kiệm, quần áo cũ, sách vở đã học cho bạn bè học sinh vùng bão
- Cổ vũ, động viên tinh thần cho đồng bào vùng lũ
Câu 2
- Yêu cầu hình thức: đoạn văn ngắn khoảng 4 – 5 câu
- Yêu cầu nội dung:
+ Viết đoạn văn về việc làm cụ thể của em trong đại dịch
Trang 3Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
+ Sử dụng từ ghép: đẳng lập hoặc chính phụ
Gợi ý các đáp án:
- Ủng hộ tiền tiết kiệm, quần áo cũ, sách vở đã học cho bạn bè học sinh vùng bão
- Cổ vũ, động viên tinh thần cho đồng bào vùng lũ
- Tham gia các hoạt động, tuyên truyền, ủng hộ của trường học và địa phương
- Tình cảm của em dành cho đồng bào miền Trung
Câu 3:
1 Mở bài
- Giới thiệu về tác giả Nguyễn Khuyễn (những nét tiêu biểu về cuộc đời, sự nghiệp sáng tác…)
- Giới thiệu về bài thơ “Bạn đến chơi nhà” (hoàn cảnh ra đời, khái quát giá trị nội dung và giá trị nghệ
thuật…)
2 Thân bài: Cảm nhận về tác phẩm
a Cảm xúc khi bạn đến chơi nhà
- Cách giới thiệu giản dị, gần gũi với đời sống:
+ Đã bấy lâu nay: chỉ thời gian đã lâu lắm rồi
+ Bác tới nhà: chỉ sự việc bạn đến thăm
- Giọng điệu: vồn vã, chân thành, cởi mở
- Cách xưng hô: bác – một danh từ chỉ người, được dùng như đại từ, qua đó thể hiện thái độ niềm nở, thân tình, quý trọng của tác giả đối với bạn
- Hai vế câu sóng đôi như một lời reo vui, đón khách, thể hiện sự xúc động ngọt ngào Qua đó, cho thấy mối quan hệ gần gũi, thân mật giữa chủ và khách
⇒ Câu nhập đề tự nhiên như một lời nói mộc mạc, như một tiếng reo vui, thể hiện sự chân tình, niềm xúc động của tác giả khi bạn đến chơi nhà
b Hoàn cảnh của nhà thơ khi bạn đến chơi nhà
- Tác giả đã tạo ra một tình huống, một hoàn cảnh rất đặc biệt khi bạn đến chơi nhà:
+ Muốn ra chợ thì chợ xa
+ Muốn sai trẻ thì trẻ đi vắng
+ Muốn bắt cá thì ao sâu
Trang 4Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
+ Muốn đuổi gà thì vườn rộng, rào thưa
+ Những thực phẩm như thịt, cá, rau đậu của vườn lại chưa ăn được
+ Miếng trầu cũng không có
⇒ Tình huống được tạo ra có tính bông đùa, có sẵn nhưng hóa ra lại không có gì, từ đó cho thấy hoàn cảnh
éo le của tác giả Vật chất không có, chỉ có sự chân tình tiếp đãi bạn
- Nghệ thuật:
+ Nhịp thơ 3/4: tạo âm hưởng nhịp nhàng, chậm rãi, khoan thai
+ Phép đối chặt chẽ, lặp cấu trúc cụm từ, sử dụng tính từ, từ phủ định…
⇒ Tạo dựng một tình huống éo le đó là cách nói hài hước, phóng đại về cuộc sống thiếu thốn vật chất của tác giả, qua đó thể hiện sự hóm hỉnh, hài hước của một nhà nho thanh bạch
c Tình bạn thắm thiết của tác giả
- Sử dụng từ nhiều nghĩa “ta”:
+ Ta (1): chủ nhà – nhà thơ
+ Ta (2): khách – bạn
- Sử dụng quan hệ từ “với” nối liền hai chữ ta, qua đó ta thấy giưa chủ và khách dường như không còn
khoảng cách, tuy hai mà một, gắn bó, hòa hợp, vui vẻ, trọn vẹn
⇒ Câu thơ đã đúc kết lại giá trị của toàn bài thơ, bộc lộ tình cảm sâu sắc của nhà thơ đối với bạn, khẳng định một tình bạn đậm đà thắm thiết, trọn vẹn mà trong sáng, vượt qua mọi thử thách tầm thường
3 Kết bài
- Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ:
+ Nội dung: ca ngợi tình bạn chân thành, thắm thiết, mộc mạc của tác giả
+ Nghệ thuật: thể thơ thất ngôn bát cú, giọng thơ chất phác, hồn nhiên, tạo tình huống thú vị, bất ngờ, sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa ngôn ngữ bác học và ngôn ngữ đời thường…
- Cảm nhận về bài thơ và liên hệ với tình bạn của bản thân
ĐỀ SỐ 2
Câu 1: (1.5 điểm)
Đọc bài thơ:
Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trang 5Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà
(Ngữ văn 7, tập 1)
a Hãy cho biết tên bài thơ và tác giả
b Bài thơ được viết trong hoàn cảnh nào
c Chỉ ra các biện pháp tu từ được dùng trong đoạn thơ
Câu 2: (1.5 điểm)
Xếp các từ sau thành hai nhóm:
Sống – chết; cao – thấp; chẵn – lẻ; nông – sâu; già – trẻ; đen – trắng
Câu 3: (7.0 điểm)
a Thông điệp mà tác giả Khánh Hoài gửi gắm qua truyện “Cuộc chia tay của những con búp bê” là gì?
b Hãy phát biểu cảm nghĩ về vai trò của gia đình đối với bản thân em
HẾT ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 2 Câu 1:
a
- Tác phẩm: Cảnh khuya
- Tác giả: Hồ Chí Minh
b Hoàn cảnh: Được viết ở chiến khu Việt Bắc, trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp
c
- So sánh: Tiếng suối so sánh với tiếng hát
- Điệp ngữ: chưa ngủ
Câu 2:
- Nhóm 1: sống – chết; chẵn – lẻ;
- Nhóm 2: cao – thấp; nông – sâu; già – trẻ; đen – trắng
Câu 3:
Trang 6Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
a Thông điệp: Mọi người hãy cố gắng bảo vệ và gìn giữ, không nên vì bất cứ lí do gì làm tổn hại đến những tình cảm tự nhiên, trong sáng ấy
b
1 Mở bài: Giới thiệu vấn đề
2 Thân bài
* Vai trò gia đình
- Nơi ta được sinh ra, được nuôi lớn
- Nơi nhận được tình yêu thương, sự che chở của cha mẹ
- Nơi ta trở về sau những mệt mỏi của cuộc sống
* Trách nhiệm của bản thân với gia đình
- Chăm ngoan học giỏi
- Nghe lời ông bà, cha mẹ
- Giúp đỡ gia đình những công việc vừa sức với mình
3 Kết bài: Tổng kết vấn đề
ĐỀ SỐ 3
Câu 1: (1 điểm)
Trình bày nghệ thuật và nội dung chính của văn bản "Sông núi nước Nam" (Lí Thường kiệt) ?
Câu 2: (2 điểm)
Em hãy so sánh sự khác nhau của cụm từ “ta với ta” trong hai bài thơ “Qua đèo ngang” ( Bà Huyện Thanh Quan) và “Bạn đến chơi nhà” ( Nguyễn Khuyến)
Câu 3: (1 điểm)
Nêu định nghĩa Điệp ngữ? Lấy Ví dụ ?
Câu 4: (1 điểm)
Từ in đậm trong câu sau đúng sai như thế nào? Hãy thay từ đó bằng từ thích hợp
" Con người phải biết lương tâm"
Câu 5: (5 điểm)
Cảm nghĩ về loài cây em yêu
Trang 7Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
HẾT ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 3 Câu 1:
* Nghệ thuật chính:
- Bằng thể thơ thất ngôn tứ tuyệt
- giọng thơ dõng dạc đanh thép
* Nội dung:
- Là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên khẳng định chủ quyền về lãnh thổ của đất nước
- Nêu cao ý chí quyết tâm bảo vệ chủ quyền đó trước mọi kẻ thù xâm lược
Câu 2:
Khác nhau:
- Trong bài “Bạn Đến Chơi nhà” của Nguyễn Khuyến:
+ Ta 1: tác giả (Nguyễn Khuyến) Ta 2: khách (bạn)
+ Quan hệ gắn bó hòa hợp Chỉ 2 người, nhưng thể hiện sự đồng nhất trọn vẹn giữa chủ và khách Thể hiện một tình bạn gắn bó keo sơn vừa kín đáo bộc lộ một chút tự hào chân chính về tình bạn ấy Ta với ta trong thơ Nguyễn Khuyến là sự gặp gỡ giao lưu của một đôi bạn tri âm tri kỉ
Đó như một tiếng cười xòa và tiếng reo vui khi bạn đến nhà chơi
- Trong bài “Qua Đèo Ngang” của Bà Huyện Thanh Quan:
+ Ta với ta : đều chỉ tác giả (Bà Huyện Thanh Quan)
+ Thể hiện sự nhỏ bé, thưa thớt của con người trước thiên nhiên rộng lớn, hoang sơ, heo hút chốn Đèo Ngang Tâm trạng buồn, cô đơn Một mình đối diện với chính mình biểu lộ sâu sắc và thấm thía sự cô đơn của tác giả trước khung cảnh thiên nhiên trời đất mênh mông hoang vắng nơi xứ lạ
Câu 3:
- Nêu định nghĩa điệp ngữ: Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ Từ ngữ lặp lại gọi là điệp ngữ
- Ví dụ:
"Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu"
Trang 8Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Cô gái ở Thạch Kim, Thạch Nhọn
Câu 4:
- Dùng sai: Sử dụng từ không đúng nghĩa
- Thay từ: " biết " bằng " có "
Câu 5:
a Mở bài:
- Giới thiệu loài cây em yêu (cây hoa, cây bóng mát, cây ăn quả )
- Ấn tượng chung của em về loài cây đó: Có ích cho con người, gắn với kỉ niệm khó quên
b Thân bài:
- Cảm nhận về vẻ đẹp của cây: hình dáng, màu sắc…
- Hiểu về lợi ích của loài cây: che nắng, giúp con người bớt mỏi mệt, làm đẹp không gian…
- Biếu cảm về ý nghĩa biểu tượng của loài cây đó đối với đời sống con người: cây bàng, cây phượng là biểu tượng của tuổi học trò…Nhắc đến một vài kỉ niệm sâu sắc giữa bản thân với loài cây và thể hiện cảm xúc, suy nghĩ về kỉ niệm đó
c Kết bài:
- Khẳng định tình cảm đặc biệt với loài cây em yêu, có ý thức giữ gìn bảo vệ cây cối, môi trường
ĐỀ SỐ 4
Câu 1 (5 điểm):
Đọc bài thơ sau và trả lời câu hỏi:
Bạn đến chơi nhà
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu nước cà, khôn chài cả, Vườn rộng rào thưa, khó đuổi Cải chửa ra cây, cà mới nu, Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa
Đầu trò tiếp khách, trầu không có,
Trang 9Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Bác đến chơi đây, ta với ta!
(Nguyễn Khuyến)
a (0.5 điểm): Bài thơ "Bạn đến chơi nhà” thuộc thể thơ nào? Kể tên một bài thơ đã học có cùng thể thơ đó
b (0.5 điểm): Chi ra quan hệ tử được dùng trong bài thơ trên
c (1.0 điểm): Em hãy so sánh cụm từ "ta với ta” trong hai bài thơ “Qua Đèo Ngang” và “Bạn đến chơi
nhà”
d (3.0 điểm): “Bạn đến chơi nhà" đã thể hiện một quan niệm đẹp về tình bạn Viết đoạn văn từ 8 -10 câu biểu cảm về tình bạn đẹp được thể hiện trong bài thơ
Câu 2 (5 điểm):
Học sinh chọn một trong hai đề:
Đề 1: Biểu cảm về vẻ đẹp bài thơ “Nguyên tiêu” (Rằm tháng giêng) của Hồ Chí Minh
Đề 2: Biểu cảm về vẻ đẹp bài thơ “Cảnh khuya” của Hồ Chí Minh
HẾT ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 4 Câu 1
a
- Bài thơ thuộc thể thất ngôn bát cú
- Văn bản có cùng thể thơ: Qua đèo Ngang
b
- Quan hệ từ trong bài: “thời”, “với”
c
* Giống nhau: Đều kết thúc bằng cụm từ ta với ta, đều trực tiếp thể hiện cảm xúc, tâm trạng của chủ thể trữ tình
* Khác nhau:
- Trong bài bạn đến chơi nhà của Nguyễn Khuyến:
+ Ta: Tác giả (Nguyễn Khuyến)
+ Ta: Khách (bạn)
=> Quan hệ gắn bó hòa hợp Chỉ 2 người, nhưng thể hiện sự đồng nhất trọn vẹn giữa chủ và khách
Trang 10Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
- Trong bài qua đèo ngang của bà Huyện Thanh Quan:
+ Ta: Đều chỉ tác giả (Bà Huyện Thanh Quan)
=> Tâm trạng buồn, cô đơn Chỉ 1 người, 1 tâm trạng
- Cụm từ ta với ta:
+ Bà Huyện Thanh Quan: Biểu lộ sâu sắc và thấm thía sự cô đơn của tác giả trước khung cảnh thiên nhiên trời đất mênh mông hoang vắng nơi xứ lạ
+ Nguyễn Khuyến: Thể hiện một tình bạn gắn bó keo sơn vừa kín đáo bộc lộ một chút tự hào chân chính
về tình bạn ấy
d
* Mở đoạn: giới thiệu sơ lược về tình bạn của Nguyễn Khuyến được thể hiện rõ qua bài thơ
* Thân đoạn:
a Cảm xúc khi bạn đến chơi nhà
- Cách giới thiệu giản dị, gần gũi với đời sống:
+ Đã bấy lâu nay: chỉ thời gian đã lâu lắm rồi
+ Bác tới nhà: chỉ sự việc bạn đến thăm
- Giọng điệu: vồn vã, chân thành, cởi mở
- Cách xưng hô: bác – một danh từ chỉ người, được dùng như đại từ, qua đó thể hiện thái độ niềm nở, thân tình, quý trọng của tác giả đối với bạn
=> Tự nhiên, mộc mạc, giản dị và chân thành
b Hoàn cảnh của nhà thơ khi bạn đến chơi nhà
- Tác giả đã tạo ra một tình huống, một hoàn cảnh rất đặc biệt và bông đùa khi bạn đến chơi
⇒ Tạo dựng một tình huống éo le đó là cách nói hài hước, phóng đại về cuộc sống thiếu thốn vật chất của tác giả, qua đó thể hiện sự hóm hỉnh, hài hước của một nhà nho thanh bạch
c Tình bạn thắm thiết của tác giả
- Sử dụng từ nhiều nghĩa “ta”:
+ Ta (1): chủ nhà – nhà thơ
+ Ta (2): khách – bạn
Trang 11Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
- Sử dụng quan hệ từ “với” nối liền hai chữ ta, qua đó ta thấy giưa chủ và khách dường như không còn
khoảng cách, tuy hai mà một, gắn bó, hòa hợp, vui vẻ, trọn vẹn
⇒ Câu thơ đã đúc kết lại giá trị của toàn bài thơ, bộc lộ tình cảm sâu sắc của nhà thơ đối với bạn, khẳng
định một tình bạn đậm đà thắm thiết, trọn vẹn mà trong sáng, vượt qua mọi thử thách tầm thường
* Kết đoạn: ca ngợi tình bạn chân thành, thắm thiết, mộc mạc của tác giả
Câu 2:
Đề 1
1 Mở bài
- Giới thiệu khái quát về bài thơ “Rằm tháng Giêng”
- Cảm nhận chung về giá trị của bài thơ
2 Thân bài
a Bài thơ “Rằm tháng Giêng” khắc họa bức tranh thiên nhiên tươi đẹp trong đêm trăng mùa xuân
- Bức tranh trong đêm trăng được diễn tả qua những nét vẽ gợi hình về thiên nhiên tạo vật
- Tác giả đã sử dụng từ “lồng lộng” để miêu tả ánh trăng bao trùm và chiếu rọi khắp không gian, tạo nên cách cảm nhận độc đáo: “Sông xuân nước lẫn bầu trời thêm xuân”
- Bức tranh thiên nhiên tràn ngập sức xuân và sắc xuân: sông xuân, nước xuân, trời xuân cùng giao hòa,
mở ra ý niệm độc đáo về niềm tin và sức sống
b Bài thơ “Rằm tháng Giêng” thể hiện tình yêu thiên nhiên cùng niềm lạc quan cách mạng của người chiến
sĩ cách mạng
- “Thưởng trăng” và “bàn bạc việc quân” cùng song hành quyện hòa gợi lên mối quan hệ giữa thiên nhiên
và non sông đất nước
- Ánh trăng soi chiếu tạo nên cách cảm nhận “trăng ngân đầy thuyền”, thể hiện niềm tin tưởng, hi vọng vào chiến thắng của cách mạng
- Con thuyền tràn ngập ánh trăng đã thể hiện chất thi sĩ và chiến sĩ trong tâm hồn nhân vật trữ tình
3 Kết bài
- Khái quát về giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm
Đề 2
1 Mở bài
Giới thiệu về bài thơ Cảnh khuya của Hồ Chí Minh