Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai Trang | 1 W www hoc247 net F www facebook com/hoc247 net Y youtube com/c/hoc247tvc ĐỀ SỐ 1 PHẦN I (6,0 điểm) Là một nhà thơ nữ xuất sắc trong nền thơ ca hiện đạ[.]
Trang 1Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
ĐỀ SỐ 1
PHẦN I: (6,0 điểm)
Là một nhà thơ nữ xuất sắc trong nền thơ ca hiện đại Việt Nam, Xuân Quỳnh thường viết về những tình cảm gần gũi, bình dị trong đời sống gia đình và cuộc sống thường ngày Tiếng gà trưa là một bài thơ tiêu biểu cho phong cách thơ chân thành, giản dị và đầy nữ tính của bà
Câu 1 Nêu hoàn cảnh sáng tác và phương thức biểu đạt chính của bài thơ Tiếng gà trưa
Câu 2 Câu thơ "Tiếng gà trưa” được lặp lại nhiều lần trong bài ở những vị trí nào? Việc lặp lại như vậy có
tác dụng gì?
Câu 3
a Chép chính xác sáu câu thơ cuối của bài thơ
b Viết đoạn văn khoảng 8 câu trình bày cảm nhận của em về những câu thơ vừa chép Trong đoạn văn, có
sử dụng một quan hệ từ và một cặp từ đồng nghĩa (gạch chân và chú thích rõ)
Câu 4 Tình cảm gia đình có ý nghĩa rất lớn trong cuộc đời mỗi con người Kể tên một văn bản ghi rõ tên
tác giả) trong chương trình Ngữ văn 7 em đã học cũng viết về tình cảm thiêng liêng nảy
PHẦN II: (4,0 điểm)
Chọn một trong hai đề sau:
Đề 1 Biểu cảm về bài thơ “Cảnh khuya” của tác giả Hồ Chí Minh
Đề 2 Biểu cảm về một người thân mà em yêu quí
HẾT ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 1 PHẦN I
Câu 1
ĐỀ THI HỌC KÌ 1 MÔN: NGỮ VĂN 7 CTST NĂM HỌC: 2022-2023 (Thời gian làm bài: 90 phút) TRƯỜNG THCS TRƯỜNG CHINH
Trang 2Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
- Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được viết trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống đế quốc Mĩ, in lần đầu trong tập “Hoa dọc chiến hào” (1968) của Xuân Quỳnh
- Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm
Câu 2
- Câu thơ “Tiếng gà trưa” được lặp lại ở vị trí đầu mỗi đoạn thơ
- Tác dụng: Điệp ngữ "Tiếng gà trưa" có tác dụng giúp gợi về những kỉ niệm đẹp của tuổi thơ, những kỉ niệm quen thuộc Nó còn giữ cho mạch cảm xúc của bài thơ liền mạch, khiến những hình ảnh, những kỉ niệm càng thêm da diết, nồng nàn
Câu 3
a
- Chép thơ:
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ
b
Học sinh nắm chắc kiến thức viết đoạn văn và viết theo yêu cầu đề bài Gợi ý:
- Yêu cầu hình thức:
+ Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng làm đoạn văn biểu cảm
+ Đoạn văn đầy đủ các phần mở, thân, kết đoạn
- Yêu cầu nội dung:
+ Đoạn văn xoay quanh nội dung: cảm nhận về khổ thơ cuối bài
+ Đoạn văn có sử dụng một quan hệ từ và cặp từ đồng nghĩa
- Hướng dẫn cụ thể:
+ Mở đoạn: giới thiệu đôi nét tác giả, tác phẩm và vị trí đoạn thơ
+ Thân đoạn:
Trang 3Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
• Mục đích chiến đấu giản dị và cao cả của người chiến sĩ: Điệp từ “vì” được lặp lại tới bốn lần trong khổ thơ đã nhấn mạnh rõ mục đích chiến đấu của người chiến sĩ, những mục đích của anh thật giản
dị, tự nhiên nhưng cũng rất cao cả và vinh quang: vì tiếng gà trưa, vì bà, vì xóm làng và hơn hết là
vì Tổ quốc
• Tình yêu đối với bà, quê hương, đất nước: Tiếng gọi “Bà ơi!” vang lên như một tiếng nấc nghẹn ngào của một đứa cháu nhỏ, tiếng gọi ấy ngân dài trong nỗi nhớ bà, và nhớ quê nhà Có thể thấy tác giả là một người rất yêu thương và kính trọng bà, chấp nhận mọi gian khổ để bảo vệ bình yêu cho
bà
• Tinh thần và ý chí chiến đấu của người lính: Chính tiếng gà “cục tác” đã gợi nhớ và nhắc nhở, thôi thúc cho người chiến sĩ trẻ chiến đấu bằng mọi giá để bảo vệ bình yên đất nước, thanh bình cho quê hương
+ Kết đoạn: cảm nhận chung
Câu 4
Em có thể chọn một trong số các văn bản sau:
- Mẹ tôi (Ét-môn-đô-đơ A-mi-xi)
- Cuộc chia tay của những con búp bê (Khánh Hoài)
PHẦN II
ĐỀ 1:
Học sinh nắm chắc kiến thức viết bài văn và viết theo yêu cầu đề bài Gợi ý:
- Yêu cầu hình thức:
+ Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng làm văn bản biểu cảm
+ Bài văn đầy đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài
- Yêu cầu nội dung:
+ Bài văn xoay quanh nội dung: cảm nghĩ về “Cảnh khuya”
- Hướng dẫn cụ thể:
1 Mở bài
Giới thiệu về bài thơ Cảnh khuya của Hồ Chí Minh
2 Thân bài
a Vẻ đẹp thiên nhiên trong hai câu đầu
Trang 4Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
- Tiếng suối thì thầm, róc rách, vang vọng như tiếng hát, tiếng ca ngọt ngào
- Trăng mang ánh sáng chở che, toả rạng nơi rừng núi chiến khu
- Ánh trăng bao trùm lấy cảnh vật, bao trùm những bóng cổ thụ già, bóng cây lại bao bọc lấy những lùm hoa
=> Thiên nhiên thơ mộng, hữu tình, đẹp đẽ gợi cảm, có âm thanh, có hình sắc
b Vẻ đẹp tâm hồn người cách mạng
- Bác không ngủ:
+ Bởi thiên nhiên quá đẹp
+ Bởi lòng vẫn đang nặng trĩu nỗi lo toan cho dân tộc
=> Một trái tim chưa giây phút nào thôi lo cho Tổ quốc, cho dân tộc → Tình yêu nước tha thiết, mãnh liệt
3 Kết bài
Cảm nghĩ chung về bài thơ và tâm hồn Bác
ĐỀ 2:
Học sinh nắm chắc kiến thức viết bài văn và viết theo yêu cầu đề bài Gợi ý:
- Yêu cầu hình thức:
+ Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng làm văn bản biểu cảm
+ Bài văn đầy đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài
- Yêu cầu nội dung:
+ Bài văn xoay quanh nội dung: cảm nghĩ về người thân mà em yêu quý
- Hướng dẫn cụ thể: Cảm nghĩ về mẹ
1 Mở bài: Giới thiệu về mẹ và tình mẫu tử thiêng liêng cao quý
- Mẹ em người phụ nữ tuyệt vời chỉ có một trên đời
- Tình mẹ luôn chân thành, thiêng liêng và cao quý, hi sinh suốt đời vì con
2 Thân bài:
- Mẹ tôi năm nay 35 tuổi
- Dáng vóc: thanh mảnh, làn dan trắng trẻo, mái tóc đen và dài, đôi mắt to tròn, và khuôn mặt phúc hậu
- Mẹ là người dịu dàng, hòa nhã và luôn đối xử tốt với mọi người Trong nhà mẹ là người lo lắng, chăm sóc các thành viên trong gia đình
Trang 5Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
- Buổi sáng mẹ dậy sớm, chuẩn bị bữa sáng và chuẩn bị cho em đi học và bố đi làm
- Buổi trưa mẹ giặt giũ quần áo, dọn dẹp nhà cửa, sân vườn gọn gàng, sạch sẽ
- Buổi tối mẹ chuẩn bị bữa cơm tối cho cả gia đình, nấu những món mà em thích Bữa ăn là thành quả vất
vả của mẹ trong cả ngày
- Những lúc em không nghe lời, hay mắc lỗi nhưng mẹ cũng không bao giờ lớn tiếng hay dùng đòn roi mà
mẹ cần em trình bày rõ chuyện rồi phê bình, nhắc nhở không tái phạm Mẹ thật tâm lý và tình cảm
- Mẹ em làm kế toán ở cơ quan công việc thường xuyên bận rộn nấy là cuối tuần Đây là công việc cần sự
tỉ mỉ, cận thận
- Những lúc rảnh rỗi mẹ thường đọc sách và hướng dẫn em làm bài tập
- Mẹ luôn cho chu toàn cho gia đình và cả công việc Mẹ em là người phụ nữ thật tuyệt vời
3 Kết bài: Bày tỏ tình cảm, sự yêu thương đối với mẹ
- Mẹ là cả một thế giới, mẹ luôn chăm lo và hi sinh vì con cái
- Em yêu mẹ rất nhiều và chắc chắn sẽ học thật tốt để mẹ luôn vui
ĐỀ SỐ 2
Câu 1: (2.0 điểm)
Bằng trí nhớ, em hãy chép lại chính xác phần dịch thơ của bài thơ Sông núi nước Nam Nêu nội dung chính của bài thơ
Câu 2: (1.0 điểm)
a Thế nào là từ trái nghĩa
b Tìm các cặp từ trái nghĩa trong câu thơ sau:
Khi đi trẻ, lúc về già Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác bao
(Hồi hương ngẫu thư, Hạ Tri Chương)
Câu 3: (2.0 điểm) Nhận biết
Chỉ ra lỗi về dùng quan hệ từ trong các câu sau và chữa lại:
a Trời mưa quá mà đường lầy lội
b Qua ca dao giúp em hiểu và trân trọng hơn vẻ đẹp tâm hồn của người lao động xưa
Câu 4: (5.0 điểm) Vận dụng cao
Trang 6Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Phát biểu cảm nghĩ của em về bài thơ Cảnh khuya của Hồ Chí Minh
HẾT ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 2 Câu 1
- Chép thơ:
Sông núi nước Nam vua Nam ở Vằng vặc sách trời chia xứ sở Giặc dữ cớ sao phạm đến đây Chúng mày nhất định phải tan vỡ
- Nội dung chính: Tác phẩm là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên khẳng định chủ quyền về lãnh thổ của đất nước và nêu cao ý chí quyết tâm bảo vệ chủ quyền đó trước mọi kẻ thù xâm lược
Câu 2
a Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa hoàn toàn trái ngược nhau
b Từ trái nghĩa gồm: đi-về; trẻ-già
Câu 3
a Sử dụng sai quan hệ từ: mà Sửa thành: Trời mưa to nên đường lầy lội
b Sử dụng thừa quan hệ từ: qua Sửa thành: Ca dao giúp em hiểu và trân trọng hơn vẻ đẹp tâm hồn của
người lao động xưa
Câu 4
1 Mở bài:
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm, hoàn cảnh ra đời
- Cảm xúc, ấn tượng chung về bài thơ
2 Thân bài: Nêu cảm nghĩ cụ thể về:
- Cảm nghĩ về cảnh thiên nhiên núi rừng Việt Bắc trong đêm trăng:
+ Âm thanh tiếng suối trong bài thơ được gợi ra thật mới mẻ bằng nghệ thuật so sánh độc đáo
+ Điệp từ “ lồng” được nhắc lại 2 lần Hình ảnh trăng, hoa, cổ thụ quấn quýt, sinh động, tươi tắn gần gũi, hòa quyện như đưa người đọc vào thế giới lung linh huyền ảo…
- Cảm nghĩ về vẻ đẹp tâm hồn Bác:
Trang 7Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
+ Điệp ngữ “ chưa ngủ” vừa khẳng định lại vẻ đẹp của đêm trăng (tình yêu thiên nhiên của Bác), vừa nói được nỗi lo lắng cho vận mệnh dân tộc của Bác (tình yêu đất nước )
+ Liên hệ cuộc đời nhà thơ, hoàn cảnh cuộc kháng chiến chống Pháp thời kì đầu còn nhiều khó khăn, gian khổ để thấy rõ tâm hồn nhạy cảm, lòng yêu nước sâu nặng và phong thái ung dung, lạc quan của Bác
- Cảm nghĩ về mối tương quan giữa cảnh và tình trong bài thơ:
- Cảm xúc về thiên nhiên đã chắp cánh cho tình yêu Tổ quốc được bộc lộ, đó là sự đan xen của hai tâm hồn chiến sĩ – thi sĩ trong thơ Bác Em hiểu Bác có tâm hồn nhạy cảm, phong thái ung dung, lạc quan
- Cảm xúc về hình ảnh Hồ Chí Minh: Khâm phục yêu quí, biết ơn, tự hào… về vị lãnh tụ Cách mạng Việt Nam
3 Kết bài:
- Khẳng định tình cảm với bài thơ, với nhà thơ hoặc khái quát giá trị, sức sống của bài thơ…
ĐỀ SỐ 3
Câu 1 (1,0 điểm)
Hãy kể tên hai bài thơ viết theo thể thất ngôn bát cú Đường luật mà em đã học trong chương trình Ngữ văn lớp 7 (Học kì I) và nêu tên tác giả
Câu 2 (2,0 điểm)
Đọc đoạn thơ sau:
“Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ:
“cục…cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ.”
a Cho biết đoạn thơ trên trích trong bài thơ nào? Tác giả là ai?
b Nêu cảm nghĩ của em về đoạn thơ trên?
Câu 3: (2.0 điểm)
Nêu khái niệm và nghĩa của thành ngữ? Xác định và giải thích nghĩa của thành ngữ trong các câu sau đây:
Trang 8Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Chốc đà mười mấy năm trời Còn ra khi đã da mồi tóc sương
(Nguyễn Du)
Câu 4: (5.0 điểm)
Ngôi trường – nơi đã gắn bó với em biết bao kỉ niệm buồn vui của tuổi học trò, hãy viết bài văn biểu cảm
về mái trường mến yêu của em
HẾT ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 3 Câu 1:
- Qua Đèo Ngang – Bà Huyện Thanh Quan
- Bạn đến chơi nhà – Nguyễn Khuyến
Câu 2:
- Bài thơ: Tiếng gà trưa
- Tác giả: Xuân Quỳnh
- Cảm nghĩ về đoạn thơ cần đảm bảo các ý sau:
+ Người chiến sĩ trên đường hành quân khi dừng chân bên một xóm nhỏ nghe tiếng gà nhảy ổ
+ Tiếng gà vang vọng trong không gian gợi nhắc kỉ niệm tuổi thơ làm người chiến sĩ xao xuyến, bồi hồi + Kết hợp với nghệ thuật viết theo thể thơ 5 chữ, vừa kể vừa bộc lộ tâm tình
Câu 3:
a)
- Khái niệm: là loại cụm từ cố định, biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh
- Nghĩa của thành ngữ có thể suy ra trực tiếp từ các yếu tố tham gia cấu tạo nên thành ngữ đó, nhưng đa số
là nghĩa hàm ẩn, trừu tượng
b)
- Da mồi tóc sương: đã rất già
Câu 4:
1 Mở bài:
Trang 9Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
- Giới thiệu về mái trường của em
- Ấn tượng, tình cảm khái quát về ngôi trường
2 Thân bài
- Cảm giác đầu tiên em đặt chân vào ngôi trường đó là gì? Tình cảm đó có sự thay đổi như thế nào?
- Tả khái quát lại ngôi trường (chỉ tả điểm nổi bật, gây ấn tượng)
- Kỉ niệm sâu sắc với mái trường
- Suy ngẫm về vai trò của mái trường đối với em, học sinh
3 Kết bài: Khẳng định tình cảm và mong ước, hứa hẹn của em đối với ngôi trường
ĐỀ SỐ 4
Câu 1: (2.0 điểm)
a Hoàn chỉnh chính xác các câu thơ còn thiếu trong khổ sau:
“Cháu chiến đấu hôm nay
Ổ trứng hồng tuổi thơ.”
(Ngữ Văn 7, tập 1)
b Khổ thơ vừa hoàn chỉnh trích từ bài thơ nào? Tác giả bài thơ là ai?
c Nhân vật trữ tình được nhắc đến trong khổ thơ trên là ai?
Câu 2: (2.0 điểm)
a Xác định điệp ngữ trong ví dụ sau và nói rõ đây là dạng điệp ngữ gì?
“Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ”
(Ngữ Văn 7, tập 1)
b Tìm và chỉ rõ lối chơi chữ trong câu thơ dưới đây:
Trang 10Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
“Sánh với Na-va “ranh tướng” Pháp Tiếng tăm nồng nặc ở Đông Dương”
Câu 3: (6.0 điểm)
Hãy viết bài văn cảm nghĩ về một người bà (ông) mà em yêu thương
HẾT ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 4 Câu 1:
a
“Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
ổ trứng hồng tuổi thơ.”
b
- Bài thơ: Tiếng gà trưa
- Tác giả: Xuân Quỳnh
c
- Nhân vật trữ tình là người cháu – đồng thời là người lính đang trên đường hành quân
Câu 2:
a
- Điệp ngữ “Nghe”
- Dạng: điệp ngữ chuyển tiếp
b
- “ranh tướng”: là lối nói trại âm Tác giả dùng từ “ranh tướng” (kẻ ranh ma) để phát âm thay cho từ “danh tướng”
Câu 3:
Trang 11Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
* Yêu cầu về kĩ năng:
- Viết đúng kiểu bài văn biểu cảm
- Bài viết phải có bố cục đầy đủ, rõ ràng; văn viết có cảm xúc; diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết;
không mắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp
* Yêu cầu về kiến thức: Triển khai vấn đề theo mạch cảm xúc và đáp ứng đủ các nội dung:
I Mở bài: giới thiệu về ông (bà) và gia đình em
II Thân bài
1 Ngoại hình và tính tình của ông (bà)
a Ngoại hình
- Ông (bà) em năm nay bao nhiêu tuổi?
- Ông (bà) thấp hay cao, tả sơ lược về vóc dáng
- Miêu tả khuôn mặt ông bà (mắt, mũi, miện…)
- Miệng ông (bà) lúc nào cũng cười để lộ hàm răng đen bóng do ăn trầu
- Mái tóc của ông (bà) đã ngả bạc nhiều
b Nêu cảm nghĩ tính cách của ông bà
- Ông (bà) hiền lành và nhân hậu
- Ông (bà) yêu thương và luôn quan tâm em; đặc biệt thường bênh vực em mỗi khi làm điều gì sai và bị bố
mẹ cho ăn roi
- Quần áo ông (bà) thường mặc
- Thói quen ông (bà) hay làm vào buổi sáng, buổi chiều, buổi tối
- Ông (bà) thường kể đủ thứ chuyện cho em nghe, bởi vậy em thấy ông (bà) như một cuốn bách khoa toàn thư và em rất thích được ngủ với ông bà
2 Một số kỉ niệm mà em nhớ mãi về ông (bà)
- Em bị ốm sốt ông (bà) thức khuya chăm sóc em
- Ông (bà) thường mân mê mái tóc để em ngủ thật sâu
3 Ý nghĩa của ông bà trong cuộc sống của em
- Với em ông (bà) mãi là người vĩ đại với tình yêu thương vô bờ bến dành cho bố mẹ và dành cho em
- Ông (bà) là nguồn sống là nguồn động lực giúp em học tốt
Trang 12Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
- Ông (bà) là kho tàng tuổi thơ quý báu mà suốt cuộc đời này em sẽ mang theo
III Kết bài
Cảm nghĩ về ông (bà) Em sẽ trở thành người tốt để ông bà được vui và tự hào
ĐỀ SỐ 5
I Phần Văn - Tiếng Việt (5 điểm)
1 Cho câu thơ sau:
Tiếng suối trong như tiếng hát xa
(Trích “Cảnh khuya” – Hồ Chí Minh)
a Chép tiếp 3 câu thơ còn lại để hoàn thành bài thơ
b Nêu rõ thể thơ và hoàn cảnh sáng tác bài thơ trên
c Tim, phân loại và phân tích rõ tác dụng của phép điệp ngữ được sử dụng trong câu hai của bài thơ (trình bày thành những câu văn liên tiếp)
2 Hãy điền các cặp từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa để hoàn thiện các thành ngữ sau:
a Bước bước
b Mưa gió
Đặt câu với mỗi thành ngữ vừa tìm được
II Phần Tập làm văn (5 điểm)
Học sinh chọn một trong hai đề sau:
Đề 01: Loài cây em yêu
Đề 02: Cảm nghĩ về một người thân yêu của em (ông, bà, bố, mẹ, anh, chị, em )
HẾT ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 5 PHẦN I
Câu 1
a
- Chép thơ:
Tiếng suối trong như tiếng hát xa