Đề cương ôn tập môn luật hành chính

1 Chức năng là gì? Từ điển oxford định nghĩa chức năng là mục đích thực tế hoặc tính áp dụng được thiết kế Nói một cách đơn giản, chức năng này đề cập đến mục đích tự nhiên của một cái gì đó hoặc nhiệ.

1 Chức năng là gì?

Từ điển oxford định nghĩa chức năng là mục đích thực tế hoặc tính áp dụng được thiết kế Nói một cách đơn giản, chức năng này đề cập đến mục đích tự nhiên của một cái gì đó hoặc nhiệm vụ của một người – ví dụ, chức năng của các tĩnh mạch trong cơ thể để mang máu từ cơ thể hướng

về trái tim Ngoài ra, chức năng của một nhân viên bảo vệ là đảm bảo an ninh của một nơi Theo một cách giải thích đơn giản khác, chức năng là từ ghép của chức vụ và khả năng Khi kết hợp 2 từ khóa này với nhau, bạn sẽ hiểu cơ bản là với một chức vụ, một vị trí nhất định thì sẽ có khả năng làm được những gì

Đối với con người đóng nhiều vai trò khác nhau trong xã hội, có nhiều chức năng khác nhau Điều tương tự áp dụng cho các tổ chức và công ty Chẳng hạn, chức năng của một trợ lý bán hàng không giống như chức năng của trợ lý giám đốc của công ty đó Các chức năng trong khung này nói về các nhiệm vụ được giữ bởi một vị trí nhất định Vai trò từ thường được sử dụng đồng nghĩa với chức năng

Như vậy, chức năng là những công việc, khả năng mà một vị trí hay một sản phẩm có thể làm được

Ngoài ra, từ chức năng cũng được sử dụng khi nói về hoạt động của các cơ quan nhà nước, hay các cơ quan khác như trong cơ thể,…

Ví dụ:

 Các chức năng của giáo viên dạy kèm bao gồm dạy học sinh, đánh giá kiến thức của học sinh và tổ chức các bài học, v.v

 Trong công ty, không ai biết chức năng của anh ta là gì

 Jackson thực hiện một số chức năng quan trọng trong công ty

 Chức năng chính của ông là cung cấp tư vấn pháp lý cho công ty

 Chức năng của phòng Nhân sự là tuyển dụng, đào tạo, quản lý nhân sự Vai trò của Trưởng phòng nhân sự là quản lý nhân sự,

Chức năng trong tiếng Anh là Function

2 Phân biệt giữa chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn:

Để có thể hiểu được nội dung và phân biệt rõ ràng giữa chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn thì cần phân biệt như sau:

Thứ nhất, phân biệt giữa chức năng và nhiệm vụ thì cần hiểu như sau:

 Phân biệt thông qua ý nghĩa:

Như đã đề cập ở nội dung trên, chức năng và nhiệm vụ có mối liên kết gắn bó nhưng lại có ý nghĩa khác hẳn nhau Chức năng là khả năng thực hiện các công việc của một vị trí nào đó, chức năng thường là tự nhiên và được sinh ra để dành cho một vị trí nào đó

Ngược lại, nhiệm vụ là một danh sách công việc thường được giao cho một vị trí nào đó để hoàn thành Danh sách công việc này có thể hoặc không phù hợp với chức năng của vị trí đó, nhưng thông thường sẽ được giao thông qua đặc điểm chức năng thì mới có thể hoàn thành một cách hoàn hảo nhất

 Phân biệt thông qua sự liên quan:

Mỗi vị trí sẽ có những chức năng khác nhau, tuy nhiên một vị trí cũng sẽ có thể đảm nhiệm nhiều chức năng Đối với nhiệm vụ, một nhiệm vụ có thể được thực hiện bởi nhiều vị trí

 Phân biệt thông qua mục đích:

Chức năng được sinh ra một cách tự nhiên cùng với vị trí và có mục đích đánh giá vị trí đó sẽ làm được những gì Nhiệm vụ có mục đích sinh ra để các vị trí hoàn thành, đảm bảo làm tròn chức năng của chính mình

Ngoài ra, điểm giống nhau giữa chức năng và nhiệm vụ còn được hiểu như sau:

Chức năng và nhiệm vụ bổ trợ cho nhau trong quá trình công tác, làm việc

Có thể thấy mặc dù là hai khái niệm khác nhau, tuy nhiên sự liên kết của chức năng và nhiệm vụ

là không thể tách rời Chính vì vậy, chức năng và nhiệm vụ có rất nhiều điểm giống nhau như sau:

 Mục đích bổ trợ lẫn nhau, đặc biệt là việc giao nhiệm vụ giúp vị trí hoàn thành tốt chức năng của mình

 Cách thức vận hành gần giống nhau, khi được giao nhiệm vụ là một danh sách công việc thì vị trí đó sẽ hoàn thành dựa theo danh sách công việc mà chức năng đã nêu sẵn

 Một vị trí có thể có nhiều chức năng cũng như nhận nhiều nhiệm vụ khác nhau

Thứ hai, phân biệt giữa quyền hạn và trách nhiệm

Quyền hạn chính là có quyền trong một giới hạn nhất định, và giới hạn càng rộng, quyền lực càng lớn thì trách nhiệm lại càng nhiều

Trách nhiệm là những công việc mà khi sở hữu quyền hạn, bạn phải đảm bảo chúng được tiến hành trơn tru và hoàn thành, nếu không sẽ phải chịu các hậu quả như xử phạt

Có thể thấy, hai khái niệm này luôn luôn đi liền và tương hỗ, bổ trợ cho nhau.

3 Vai trò là gì?

Vai trò là một phân vai mà một chủ thể nào đó được đóng vai trong một hoàn cảnh cụ thể, trong khi chức năng là mục đích tự nhiên của một cái gì đó hoặc nghĩa vụ của một ai đó

Một cá nhân có thể thực hiện các vai trò khác nhau trong các hoàn cảnh khác nhau và mỗi vai trò liên quan đến một bộ chức năng và trách nhiệm khác nhau, trong khi ở chức năng, mỗi vai trò có các chức năng khác nhau liên quan đến nó

Trong công việc, vai trò của một nhân viên được đóng vai bởi một số cá nhân Tuy nhiên, các vai trò khác nhau được liên kết với các chức năng, trách nhiệm và nhiệm vụ khác nhau Chẳng hạn như vai trò của người mẹ bao gồm trách nhiệm bảo vệ con mình khỏi mọi tổn hại trong khi vai trò của đứa trẻ bao gồm nghĩa vụ tôn trọng cha mẹ

Trong một môi trường chuyên nghiệp, vai trò cũng có thể thảo luận về vị trí chuyên nghiệp của một người hoặc phân vai do một người đóng Ví dụ, vai trò của giáo viên có thể bao gồm kỷ luật, người hòa giải học tập, người tổ chức các bài học, tâm sự với học sinh, v.v Các chức năng và nhiệm vụ của nghề nghiệp cũng được liên kết với từ ‘vai trò’ cụ thể này, nghĩa là gì làm trong khả năng chuyên nghiệp của mình ở vị trí đó của mình Chẳng hạn như vai trò của bác sĩ, liên quan đến việc xác định tình trạng y tế khác nhau và điều trị bệnh nhân

Vai trò là một tình huống mà người ta có được nhờ đặc trưng của nó; mặt khác, chức năng là hành động mà một vai trò đóng vai

Ví dụ: Một giáo viên đóng vai trò trung gian, người tổ chức, người hướng dẫn, người tâm sự, v.v.; ngược lại, các chức năng của giáo viên dạy kèm bao gồm dạy học sinh, đánh giá kiến thức của học sinh và tổ chức các bài học, v.v

4 Phân biệt giữa vai trò và chức năng:

Vai trò là một phân vai mà một chủ thể nào đó

được đóng vai trong một hoàn cảnh cụ thể

Chức năng là mục đích tự nhiên của một cái gì

đó hoặc các bổn phận của một ai đó

Ý nghĩa

Một phân vai được đóng vai bởi một người

nào đó trong một điều kiện cụ thể

Mục đích tự nhiên của một cái gì đó hoặc nghĩa vụ của một ai đó

Liên quan

Một cá nhân có thể thực hiện các vai trò khác

nhau trong các khuôn khổ khác nhau

Mỗi vai trò có chức năng khác nhau liên quan đến nó

Mục đích

Một tình huống mà người ta có được nhờ đặc

Ví dụ

Một giáo viên đóng vai trò trung gian, người

tổ chức, người hướng dẫn, người tâm sự

Chức năng của giáo viên dạy kèm bao gồm dạy học sinh, đánh giá kiến thức của học sinh

và tổ chức các bài học, v.v

5 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của vai trò:

Ảnh hưởng xã hội: Sự sắp xếp xã hội thường hình thành nên các cá nhân vào những vai trò nhất định, vai trò của họ được xây dựng dựa trên các tình huống xã hội mà họ chọn để trải nghiệm Cha mẹ đăng ký cho con cái của họ trong các chương trình giáo dục nghề nghiệp ở độ tuổi trẻ thiếu niên làm tăng cơ hội trẻ sẽ theo vai trò của nghề nghiệp đó

Di truyền: Mọi người chấp nhận vai trò đến với họ một cách tự nhiên Những người có khả năng vận đọng thường chấp nhận vai trò của các vận động viên Những người có thiên tài suy luận và kiến thức thường xử lý các vai trò dành cho giáo dục và nhà khoa học Cuộc thảo luận này không

có nghĩa là mọi người chỉ phải chọn một con đường; mỗi cá nhân có thể trải nghiệm sự xuất hiện trở lại trong nhiều vai trò

Ảnh hưởng văn hóa: Các nền văn hóa khác nhau đặt đạo đức khác nhau vào các vai trò nhất định được thiết lập dựa trên lối sống Ví dụ, các cầu thủ bóng đá được coi là cao hơn ở các nước châu

Âu nơi bóng đá rất phổ biến so với ở Hoa Kỳ, nơi bóng đá ít phổ biến hơn

Ảnh hưởng của tình huống: Vai trò có thể được chuyển đổi hoặc tạo ra dựa trên tình huống mà một người được đưa ra ngoài tầm ảnh hưởng của họ

Ví dụ:

 Một giáo viên đóng vai trò trung gian, người tổ chức, người hướng dẫn, người tâm sự, v.v

 Vai trò của cảnh sát là đảm bảo luật pháp được tuân thủ

Như vậy, việc phân biệt rõ ràng các khái niệm chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn đi kèm là vô cùng cần thiết đối với mỗi người Không chỉ trong doanh nghiệp mà còn đối với cán bộ viên

chức trong bộ máy nhà nước Chỉ khi phân biệt được rạch ròi các khái niệm này trên bản mô tả công việc của từng vị trí Thì mỗi người mới có thể hoàn thành công việc của mình Góp phần cho mọi thứ hoạt động nhịp nhàng, trơn tru trong doanh nghiệp hoặc bộ máy nhà nước

Chức năng kinh tế là một trong những chức năng quan trọng nhất của nhà nước và được hiểu là

những phương diện hoạt động chủ yếu của nhà nước trong tổ chức, điều tiết và quản lý nền kinh

tế nhằm đảm bảo đáp ứng nhu cầu vật chất của người dân, nhà nước và của toàn xã hội

Tổ chức, điều tiết, quản lý kinh tế là nhiệm vụ xuyên suốt của nhà nước trong mọi thời kỳ phát triển của lịch sử Dưới tác động của nhiều yếu tố khác nhau, như: bản chất nhà nước, ý chí của giai cấp thống trị, điều kiện cơ sở hạ tầng, điều kiện tự nhiên, trình độ nhận thức… các hình thức, phương thức thực hiện, mục đích thực hiện chức năng kinh tế của nhà nước có thể khác nhau Nhưng, ngay từ khi ra đời cho đến nay, sự tham gia của nhà nước vào các hoạt động kinh

tế luôn có tính tất yếu, khách quan Không thể có một nhà nước tồn tại tách biệt khỏi điều kiện

cơ sở vật chất của xã hội Cũng không thể có một xã hội có sự quản lý của nhà nước mà nền kinh

tế lại đặt ra ngoài hoạt động của nhà nước Ngay từ những bộ cổ luật đầu tiên của thế giới nhân loại đã biết đến các hình thức hợp đồng mua bán, chuyển nhượng quyền sử dụng ruộng đất, những quy định về thừa kế, quyền sở hữu nô lệ, quyền sở hữu ruộng đất của chủ nô cũng như của các giai cấp thống trị trong việc bảo vệ tư liệu sản xuất, tài sản của mình Còn ở các nhà nước hiện đại, không thể thiếu những quy định của pháp luật về thị trường tài chính, về tổ chức

và hoạt động của các loại hình doanh nghiệp, về hoạt động thương mại, về đăng ký, thành lập doanh nghiệp

Trong lịch sử cũng đã tồn tại quan điểm cho rằng, sự tham gia của nhà nước vào nền kinh tế là không cần thiết Theo thuyết “Bàn tay vô hình”, sẽ tốt hơn nếu thị trường tự quyết định, tự điều chỉnh theo chính nhu cầu vốn có của nó mà không cần có sự can thiệp của nhà nước Nhưng, thực tế lịch sử cho thấy, thiếu sự điều tiết của nhà nước nền kinh tế dễ bị tổn thương như thế nào Nhưng ngay cả khi áp dụng lý thuyết này, nhà nước vẫn không đứng ngoài cuộc Vai trò điều tiết của nhà nước lúc này là thông qua những quy định pháp lý về sự tự do hóa nền kinh tế, mở cửa thị trường, những quy định về các loại hình công ty, thương hội

Kinh tế nhà nước được hiểu là khu vực kinh tế thuộc sở hữu của nhà nước, do nhà nước trực tiếp quản lý, điều hành và tổ chức các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông qua bộ máy đại diện là các cơ quan quản lý nhà nước

Kinh tế nhà nước là thành phần kinh tế dựa trên chế độ sở hữu toàn dân về tư liệu sản xuất Kinh

tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Kinh tế nhà nước bao gồm các doanh nghiệp nhà nước, ngân hàng nhà nước, ngân sách nhà nước, các quỹ dự trữ quốc gia, các quỹ bảo hiểm nhà nước và các tài nguyên quốc gia, các tài sản khác thuộc sở hữu nhà nước có thể dựa vào vòng chu chuyển kinh tế

Đặc điểm của kinh tế nhà nước

Kinh tế nhà nước có những đặc điểm như sau:

– Kinh tế nhà nước thuộc sở hữu của nhà nước theo chế độ sở hữu toàn dân về tư liệu sản xuất Đây là điểm khác biệt rõ nét khi ta so sánh với kinh tế tư nhân Bởi kinh tế tư nhân là khu vực kinh tế thuộc sở hữu tư nhân, độc lập hoàn toàn với nhà nước

– Kinh tế nhà nước do nhà nước trực tiếp quản lý, điều hành và tổ chức các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông qua bộ máy đại diện là các cơ quan quản lý nhà nước Ngược lại đối với kinh

tế tư nhân thì do chính chủ sở hữu doanh nghiệp quyết định đối với quản lý, điều hành và tổ chức

bộ máy

– Kinh tế nhà nước bao gồm các doanh nghiệp nhà nước, ngân hàng nhà nước, ngân sách nhà nước, các quỹ dự trữ quốc gia, các quỹ bảo hiểm nhà nước và các tài nguyên quốc gia, các tài sản khác thuộc sở hữu nhà nước Các doanh nghiệp nhà nước đóng vai trò độc quyền những lĩnh vực

có quan hệ trực tiếp đến an ninh quốc gia, có thể kể đến các lĩnh vực như dầu khí, điện lực, khoáng sản, hàng không, bảo hiểm…

– Kinh tế nhà nước các doanh nghiệp Nhà nước được tổ chức hoạt động sản xuất, kinh doanh theo nguyên tắc hạch toán kinh tế, xoá bỏ dần sự bao cấp của Nhà nước

– Kinh tế nhà nước thực hiện phân phối theo lao động và theo hiệu quả sản xuất kinh doanh, đây

là một đặc điểm rất quan trọng của các doanh nghiệp thuộc thành phần kinh tế nhà nước là hình

thức phân phối can bản và là nguyên tắc phân phối chủ yếu, thích hợp với các thành phần dựa trên chế độ công hữu về tư liệu sản xuất ở nước ta hiện nay

Vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước

Trải qua hàng chục năm đổi mới, khu vực kinh tế nhà nước luôn giữ vững và phát huy tốt vai trò chủ đạo, làm nòng cốt và định hướng, hướng dẫn các thành phần kinh tế khác phát triển theo đúng định hướng xã hội chủ nghĩa Vai trò chủ đạo này được thể hiện qua những khía cạnh sau: – Vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước được thể hiện trong các văn kiện đại hội của Đảng, cụ thể:

+ Đại hội VIII của Đảng (năm 1996) lần đầu tiên đề cập đến cụm từ kinh tế nhà nước: “Chủ động đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế nhà nước, kinh tế hợp tác Kinh tế nhà nước đóng vai trò chủ đạo, cùng với kinh tế hợp tác xã dần dần trở thành nền tảng…”

+ Đại hội IX, X, XI cũng thống nhất: “KTNN giữ vai trò chủ đạo Kinh tế tập thể không ngừng được củng cố và phát triển KTNN cùng kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân…”

+ Đại hội XII: “Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam có quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất; có nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế, trong đó KTNN giữ vai trò chủ đạo, kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế; các chủ thể thuộc các thành phần kinh tế bình đẳng, hợp tác và cạnh tranh theo pháp luật”

– Vai trò chủ đạo của khu vực kinh tế nhà nước được thể hiện ở việc tiếp cận những công nghệ mới hiện đại, tiên tiến phục vụ cho hoạt động sản xuất cho năng suất cao, trình độ quản lý của nhà nước cũng rất sát sao, có sự phân cấp quản lý hiệu quả, hiệu quả kinh tế – xã hội và năng lực cạnh tranh của kinh tế nhà nước cũng được phát huy rõ rệt

– Kinh tế nhà nước đóng vai trò hàng đầu trong việc khắc phục, hạn chế những bất cập của cơ chế thị trường

– Kinh tế nhà nước đóng vai trò độc quyền những lĩnh vực có quan hệ trực tiếp đến an ninh quốc gia, có thể kể đến các lĩnh vực như dầu khí, điện lực, khoáng sản… Tiêu biểu có các doanh

nghiệp nhà nước trong lĩnh vực này như Tập Đoàn Dầu Khí Việt Nam; Tập Đoàn Viễn Thông Quân Đội; Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN)

Tập trung có nghĩa là gì?

 Tập: Từ này thường được dùng để ghép với những từ khác, tạo thành từ có nghĩa như học tập, tập hợp…

 Trung: Từ này cũng dùng để ghép với những từ khác để tạo thành từ có nghĩa như trung tâm, trung niên, trung du…

Khi ghép 2 từ trên lại ta có từ “tập trung”, là một động từ, được dùng khi muốn nói đến việc dồn tất cả sức lực, trí lực vào một việc gì đó, một chỗ hoặc một điểm nào đó mà không bị phân tâm

Nguyên tắc tập trung dân chủ là nguyên tắc đầu tiên, cốt lõi trong hoạt động của Đảng

Vậy nguyên tắc tập trung dân chủ là gì ? Luật Hoàng Phi sẽ giải đáp trong nội dung của bài viết

dưới đây

Nguyên tắc tập trung dân chủ là gì?

Nguyên tắc tập trung dân chủ là một trong những nguyên tắc cơ bản trong tổ chức và hoạt động của Đảng, trong công tác cán bộ, đảm bao cho đảng trở thành một tổ chức chặt chẽ, thống nhất, đoàn kết cả về ý chí và hành động, trên cơ sở đó trí tuệ của toàn Đảng sẽ được phát huy một cách tối đa