Khái niệm luật hành chính Việt Nam. 2. Đối tượng điều chỉnh của luật hành chính Việt Nam. 3. Phương pháp điều chỉnh của luật hành chính. 4. Khái quát về mối quan hệ giữa luật hành chính với cách ngành luật khác. 5. Mối quan hệ giữa luật hành chính với một số ngành luật trong hệ thống pháp luật Việt Nam: Luật hành chính và Luật hiến pháp; Luật hành chính và Luật đất đai; Luật hành chính và Luật hình sự. 6. Hệ thống ngành Luật hành chính Việt Nam. 7. Vai trò của luật hành chính Việt Nam trong ( hành chính nhà nước) quản lý hành chính nhà nước 8. Khái niệm và các loại nguồn của luật hành chính Việt Nam. 9. Khái niệm, nội dung và đặc điểm của quy phạm pháp luật hành chính. 10. Cơ cấu của quy phạm pháp luật hành chính. 11. Phân loại quy phạm pháp luật hành chính. 12. Hiệu lực quy phạm pháp luật hành chính 13. Thực hiện quy phạm pháp luật hành chính. 14. Quan hệ pháp luật hành chính: khái niệm; đặc điểm; phân loại. 15. Cơ sở phát sinh, thay đổi, chấm dứt quan hệ pháp luật hành chính. 16. Khái niệm khoa học luật hành chính Việt Nam , đối tượng và phương pháp nghiên cứu của khoa học luật hành chính.
Trang 1CÂU HỎI ÔN TẬP MÔN LUẬT HÀNH CHÍNH VIỆT NAM
Ngành Luật học hệ chuẩn
I – CÂU HỎI LÝ THUYẾT
1 Khái niệm luật hành chính Việt Nam
2 Đối tượng điều chỉnh của luật hành chính Việt Nam
3 Phương pháp điều chỉnh của luật hành chính
4 Khái quát về mối quan hệ giữa luật hành chính với cách ngành luật khác
5 Mối quan hệ giữa luật hành chính với một số ngành luật trong hệ thống pháp luật Việt Nam: Luật hành chính và Luật hiến pháp; Luật hành chính và Luật đất đai; Luật hành chính và Luật hình sự
6 Hệ thống ngành Luật hành chính Việt Nam
7 Vai trò của luật hành chính Việt Nam trong ( hành chính nhà nước) quản lý hành chính nhà nước
8 Khái niệm và các loại nguồn của luật hành chính Việt Nam
9 Khái niệm, nội dung và đặc điểm của quy phạm pháp luật hành chính
10 Cơ cấu của quy phạm pháp luật hành chính
11 Phân loại quy phạm pháp luật hành chính
12 Hiệu lực quy phạm pháp luật hành chính
13 Thực hiện quy phạm pháp luật hành chính
14 Quan hệ pháp luật hành chính: khái niệm; đặc điểm; phân loại
15 Cơ sở phát sinh, thay đổi, chấm dứt quan hệ pháp luật hành chính
16 Khái niệm khoa học luật hành chính Việt Nam , đối tượng và phương pháp nghiên cứu của khoa học luật hành chính
17 Sự khác nhau giữa môn học Luật hành chính và khoa học Luật hành chính
18 Khái niệm, bản chất và các đặc trưng của hoạt động hành chính nhà nước Việt Nam
19 Phân biệt hoạt động hành chính nhà nước với hoạt động lập pháp, xét xử và kiểm sát
20 Khái niệm và hệ thống các nguyên tắc của hoạt động hành chính nhà nước
21 Các nguyên tắc chính trị- xã hội trong hành chính nhà nước Việt Nam: Đảng lãnh đạo hành chính nhà nước;Tập trung dân chủ; Thu hút nhân dân tham gia hành chính nhà nước; Pháp chế; Dân tộc; Kế hoạch hoá
22 Các nguyên tắc tổ chức- kỹ thuật trong hành chính nhà nước Việt Nam: Kết hợp quản lý theo ngành và theo lãnh thổ; Kết hợp quan hệ trực tuyến với chức năng trên cơ sở trực tuyến; Kết hợp chế độ lãnh đạo tập thể và chế độ thủ trưởng;Trực thuộc hai chiều
23 Khái niệm cơ quan hành chính nhà nước
24 Những đặc điểm chung của cơ quan nhà nước
25 Những đặc điểm riêng của cơ quan hành chính nhà nước
26 Phân loại các cơ quan hành chính nhà nước
27 Vị trí, tính chất pháp lý;Tổ chức - cơ cấu; Hình thức hoạt động; Nhiệm vụ, quyền hạn, chức năng của Chính phủ
Trang 228 Cơ quan hành chính nhà nước ở trung ương: Vị trí , tính chất pháp lý; Tổ chức - cơ cấu; chức năng cơ bản
29 Uỷ ban nhân dân: Vị trí, tính chất pháp lý; Tổ chức - cơ cấu; Hình thức hoạt động; Nhiệm
vụ, quyền hạn, chức năng
30 Các cơ quan chuyên môn thuộc Uỷ ban nhân dân
31 Ban lãnh đạo các xí nghiệp, cơ quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp của nhà nước
32 Khía niệm dịch vụ công, các loại dịch vụ hành chính công ơ nước ta hiện nay
33 Hợp đồng hành chính là gì, ở Việt Nam đã áp dụng những loại hợp đồng nào, mà theo quan niệm khoa học được gọi là hợp đồng hành chính
34 Trách nhiệm bồi thường trong quản lý hành chính nhà nước được quy định như thế nào trong Luật trách nhiệm bồi thường của Nhà nước
35 Khái niệm và những nguyên tắc hoạt động công vụ nhà nước
36 Hệ thống các văn bản pháp luật về công chức ở Việt Nam hiện nay
37 Khái niệm cán bộ, công chức,
38 Khái niệm viên chức
39 Phân loại công chức,
40 Phân loại viên chức
41 Các quyền, nghĩa vụ của công chức và đảm bảo pháp lý cho hoạt động của họ
42 Chế độ tuyển dụng, sử dụng, quản lý và thôi việc của công chức
43 Chế độ khen thưởng và trách nhiệm pháp lý áp dụng đối với công chức
44 Khái niệm và phân loại các tổ chức xã hội
45 Những hình thức quan hệ giữa các tổ chức xã hội và các cơ quan hành chính nhà nước ở nước ta
46 Khái niệm quy chế pháp lý hành chính của công dân
47 Năng lực pháp lý và năng lực hành vi hành chính của công dân
48 Các quyền, tự do và nghĩa vụ của công dân trong lĩnh vực hành chính - chính trị
49 Các quyền ,tự do và nghĩa vụ của công dân trong lĩnh vực kinh tế, văn hoá , xã hội
50 Các quyền, tự do cá nhân của công dân
51 Những bảo đảm pháp lý đối với các quyền, tự do, nghĩa vụ của công dân
52 Quy chế pháp lý - hành chính của người nước ngoài và người không có quốc tịch ở Việt Nam
53 Khái niệm, đặc điểm và phân loại các hinh thức của hoạt động hành chính nhà nước
54 Khái niệm quyết định hành chính và các tính chất đặc trưng của nó
55 Phân loại các quyết định hành chính nhà nước
56 Khái niệm, đặc điểm và phân loại các phương pháp hành chính nhà nước ?
57 Phương pháp hành chính và phương pháp kinh tế trong hoạt động hành chính nhà nước, mối quan hệ giữa hai loại phương pháp đó
58 Phân biệt và nêu mối quan hệ giữa quyết định hành chính nhà nước với các hình thức quản
lý không (hoặc ít) mang tính pháp lý
59 Phân biệt và nêu mối quan hệ giữa quyết định hành chính nhà nước với các loại giấy tờ, công văn hành chính, với các loại văn bằng, chứng chỉ
60 Khái niệm quyết định hành chính nhà nước mang tính chủ đạo, quy phạm, và cá biệt? Vai trò của chúng trong thực tiễn quản lý ?
Trang 361 Hình thức pháp lý ( tên gọi ) và tính chất pháp lý của các quyết định hành chính của Chính phủ
62 Hình thức pháp lý ( tên gọi ) và tính chất pháp lý của các quyết định hành chính của Thủ tướng chính phủ
63 Hình thức pháp lý ( tên gọi ) và tính chất pháp lý và trình tự ban hành các quyết định hành chính của bộ, cơ quan ngang bộ
64 Hình thức pháp lý ( tên gọi ) và tính chất pháp lý và trình tự ban hành các quyết định hành chính của Uỷ ban nhân dân
65 Hình thức pháp lý ( tên gọi ) và tính chất pháp lý và trình tự ban hành các quyết định hành chính của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân
66 Quan hệ về hiệu lực pháp lý giữa các quyết định hành chính nhà nước của bộ, cơ quan ngang bộ với các quyết định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Uỷ ban nhân dân và Chủ tịch Uỷ ban nhân dân
67 Quan hệ về hiệu lực pháp lý giữa các quyết định hành chính của Uỷ ban nhân dân các cấp với các loại quyết định pháp lý của các cơ quan nhà nước khác
68 Quan hệ về hiệu lực pháp lý giữa các quyết định hành chính của Uỷ ban nhân dân các cấp với các loại quyết định pháp lý của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các cấp
69 Quan hệ về hiệu lực pháp lý giữa các quyết định hành chính của các cơ quan chuyên môn thuộc Uỷ ban nhân dân các cấp với các loại quyết định pháp lý của các cơ quan khác
70 Các yêu cầu hợp pháp đối với nội dung và hình thức của quyết định hành chính
71 Các yêu cầu hợp lý đối với nội dung và hình thức của quyết định hành chính nhà nước
72 Các yêu cầu hợp pháp và hợp lý đối với thủ tục xây dựng và ban hành quyết định hành chính
73 Hệ quả của việc không tuân thủ các yêu cầu hợp pháp đối với nội dung và hình thức quyết định hành chính
74 Hệ quả của việc không tuân thủ các yêu cầu hợp lý đối với thủ tục xây dựng và ban hành quyết định hành chính nhà nước
75 Khái niệm và đặc điểm của cưỡng chế hành chính
76 Khái niệm các loại biện pháp cưỡng chế hành chính và phân biệt chúng với nhau
77 Biện pháp cưỡng chế hành chính đặc biệt là gì ? Thực tiễn quy định và áp dụng có vấn đề gì đang đặt ra đối với loại biện pháp này ?
78 Khái niệm phương thức bảo đảm pháp chế và kỷ luật trong hoạt động hành chính nhà nước Pháp luật Việt Nam quy định các phương thức cụ thể nào ?
79 Trong hành chính nhà nước áp dụng những loại cưỡng chế nhà nước nào ? Khái quát chung
về những loại cướng chế đó
80 Vi phạm hành chính là gì? Các dấu hiệu, yếu tố cấu thành của vi phạm hành chính
81 Các biện pháp trách nhiệm hành chính và nội dung của các biện pháp đó
82 Bản chất pháp lý cuả các biện pháp: giáo dục tại xã, phường, thị trấn; đưa vào trường giáo dưỡng; đưa vào cơ sở giáo dục; đưa vào cơ sở chữa bệnh; quản chế hành chính
83 Khái niệm, đặc điểm của thủ tục hành chính Phân loại các thủ tục hành chính ở nước ta
84 Các loại thủ tục hành chính ở Việt nam Nội dung, ý nghĩa của các gia đoạn chung của thủ tục giải quyết các công việc cá biệt- cụ thể
85 Nguyên tắc pháp chế, đơn giản- tiết kiệm của thủ tục hành chính
86 Những nội dung cơ bản trong Luật thanh tra hiện hành
Trang 487 Giám sát của toà án đối với hoạt động hành chính nhà nước
88 Khái niệm và đặc điểm của trách nhiệm hành chính
89 Phân biệt tội phạm với vi phạm hành chính, căn cứ để phân biệt
90 Nguyên tắc pháp chế trong trách nhiệm hành chính và minh hoạ bằng những quy định cụ thể của pháp luật
91 Các nguyên tắc bảo đảm pháp chế và kỷ luật trong hành chính nhà nước
92 Nguyên tắc xử lý công minh trong chế định trách nhiệm hành chính
93 Nguyên tắc xử lý nhanh chóng- kịp thời trong chế định trách nhiệm hành chính và minh hoạ chúng bằng những quy định cụ thể của pháp luật
94 Nguyên tắc dân chủ, nguyên tắc công khai trong chế định trách nhiệm hành chính
95 Nguyên tắc bình đẳng, nguyên tắc nhân đạo trong chế định trách nhiệm hành chính
96 Nguyên tắc tôn trọng danh dự, nhân phẩn của con người, công dân, nguyên tắc trách nhiệm của người có chức vụ trong chế định trách nhiệm hành chính
97 Nguyên tắc cá thể hoá trách nhiệm trong pháp luật về trách nhiệm hành chính
98 Khái niệm trách nhiệm kỷ luật theo luật hành chính Đặc điểm và đối tượng áp dụng
99 Các hình thức trách nhiệm kỷ luật theo quy định của pháp luật đối với cán bộ, công chức
100 Thủ tục xử lý trách nhiệm kỷ luật theo quy định của pháp luật đối với cán bộ, công chức
101 Khái niệm trách nhiệm vật chất theo luật hành chính
102 Thủ tục đơn giản trong thử tục xử phạt vi phạm hành chính
103 Thủ tục thông thường trong thử tục xử phạt vi phạm hành chính
104 Bản chất pháp lý của các biện pháp cướng chế hành chính khác áp dụng kèm theo với các biện pháp xử phạp vi phạm hành chính
105 Hình thức phạt tiền trong Luật xử phạt vi phạm hành chính Phân biệt với phạt tiền trong luật hình sự, dân sự
106 Hình thức cảnh cáo trong luật hành chính Phân biệt với cảnh cáo trong luật hình sự, và luật lao động
107 Các biện pháp cưỡng chế nhằm bảo đảm việc xử phạt trong thủ tục xử phạt vi phạm hành chính Các nguyên tắc nào của trách nhiệm hành chính thể hiện trong các biện pháp đó ?
108 Các cơ quan và cá nhân nào có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của Luật xử lý vi phạm hành chính
109 Giám sát của công dân đối với hoạt động hành chính nhà nước
110 Hệ thống tổ chức và thẩm quyền của thanh tra nhà nước ( thanh tra nhà nước trực thuộc các
cơ quan quản lý thẩm quyền chung và thanh tra nhà nước chuyên ngành)
111 Hoạt động kiểm tra của Đảng đối với hoạt động hành chính nhà nước
112 Khái niệm “chủ thể thực hiện “ và “chủ thể tham gia” thủ tục hành chính Những đặc điểm
cơ bản trong tư cách pháp lý của các chủ thể này
113 Hoạt động giám sát của các cơ quan quyền lực nhà nước đối với hoạt động hành chính nhà nước
114 Hoạt động thanh tra, kiểm tra của cơ quan hành chính nhà nước thẩm quyền chung và thanh tra chuyên ngành
115 Tổ chức và thẩm quyền của thanh tra nhân dân
116 Những nội dung chủ yếu của Luật khiếu nại, Luật tố cáo
117 Tổ chức, vị trí, vai trò của Toà hành chính ở nước ta
118 Thẩm quyền của toà hành chính ở nước ta
Trang 5119 Đặc điểm thủ tục tố tụng của toà hành chính ở nước ta
120 Hợp đồng hành chính là gì? Đặc điểm của hợp đồng hành chính?
121 Có những loại dịch vụ công nào?
122 Quyết định hành chính và những đặc điểm của quyết định hành chính?
123 Hành vi hanh chính là gì?
Câu hỏi bổ sung:
Câu 124: Thủ tục xử lý trách nhiệm kỷ luật theo quy định của pháp luật đối với cán bộ, công chức
Câu 125: Khái niệm trách nhiệm vật chất theo luật hành chính
Câu 126: Các hình thức phạt chính và phạt bổ sung theo pháp luật hành chính Việt Nam hiện nay So sánh với pháp luật trước đây các hình thức xử phạt này có thay đổi như thế nào và nêu lý
do, ý nghĩa của những thay đổi đó
Câu 127: Thủ tục đơn giản trong thủ tục xử phạt vi phạm hành chính
Câu 128: Thủ tục thông thường trong thủ tục xử phạt vi phạm hành chính
Câu 129: Bản chất pháp lý của các biện pháp cướng chế hành chính khác áp dụng kèm theo với các biện pháp xử phạp vi phạm hành chính
Câu 130: Hình thức phạt tiền trong Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002 Phân biệt với phạt tiền trong luật hình sự, dân sự
Câu 131: Hình thức cảnh cáo trong luật hành chính Phân biệt với cảnh cáo trong luật hình sự, và luật lao động
Câu 132: Các biện pháp cưỡng chế nhằm bảo đảm việc xử phạt trong thủ tục xử phạt vi phạm hành chính Các nguyên tắc nào của trách nhiệm hành chính thể hiện trong các biện pháp đó ? Câu 133: So sánh Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002 và Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012
Câu 134: Các cơ quan và cá nhân nào có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính theo Luật xử lý
vi phạm hành chính năm 2012 Tại sao Luật lại trao cho nhiều cơ quan và cá nhân có quyền xử phạt
vi phạm hành chính ?
Câu 136: Giám sát của công dân đối với hoạt động hành chính nhà nước
Câu 145: Hoạt động thanh tra, kiểm tra của cơ quan hành chính thẩm quyền chung trong hành chính nhà nước và thanh tra chuyên nghành?
Câu 146: Phân biệt thanh tra hành chính, thanh tra chuyên nghành, thanh tra nhân dân ?
Câu 147: Thẩm quyền của thanh tra chính phủ?
Câu 148: Tổ chức và thẩm quyền của thanh tra nhân dân?
Câu 149: Phân biệt thanh tra chính phủ và thanh tra nhân dân?
Câu 150: Những nội dung chủ yếu của luật khiếu nại, tố cáo và phương hướng hoàn thiện? Câu 151: Trách nhiệm bồi thường của nhà nước trong quản lý hành chính nhà nước là gì?
Câu 152: Nhà nước có trách nhiệm bồi thường cho cá nhân, tổ chức trong quản lý hành chính được quy định như thế nào?
Câu 161:Toà án xét xử những quyết định hành chính nào?
Câu 162: Toà án xét xử khiếu kiện hành chính về hành vi hành chính nào?
Câu 163: Đặc điểm thủ tục tố tụng của toà hành chính ở nước ta
Câu 164: Nêu tóm tắt các nguyên tắc tố tụng hành chính
Câu 165: Quyền và nghĩa vụ của người khởi kiện và người bị kiện trong tố tụng hành chính Câu 166: Căn cứ kháng nghị bản án hành chính theo thủ tục giám đốc thẩm và tái thẩm
Trang 6II - BÀI TẬP:
1 Anh Y có hành vi vi phạm kỷ luật Thủ trưởng cơ quan A đã ra quyết định xử lý kỷ luật bao gồm: kéo dài thời hạn nâng bậc lương thêm một năm và cắt thưởng cuối năm của Y Hỏi Quyết định xử lý kỷ luật đó có đúng không? Tại sao
2 Trong các đối tượng sau đây, ai là công chức, tại sao: Bộ trưởng; Chủ tịch UBND huyện; Chủ tịch HDND huyện, Đại biểu HDND xã; Cán bộ Phòng tư pháp huyện; Cán bộ Tư pháp xã; Thanh tra viên nhân dân
Chiến sĩ cảnh sát giao thông A đang thi hành công vụ, khi phát hiện thấy một hành vi vi phạm giao thông đã ra quyết định xử phạt tiền đối với người vi phạm là 100 000 đ, nhưng không lập biên bản Hỏi thủ tục xử phạt đó đúng hay sai? Tại sao?
3 Bộ trưởng Bộ A nhận được một số đơn của cán bộ công chức tố cáo Vụ trưởng Vụ tổ chức cán bộ có hành vi sai phạm trong tuyển dụng công chức Thủ trưởng cơ quan đó đă chuyển đơn cho Chánh Thanh tra cơ quan giải quyết Hỏi Chánh thanh tra có thẩm quyền giải quyết
vụ việc này không? Tại sao?
4 Khẳng định sau đúng hay sai, tại sao: “tất cả các văn bản của Bộ trưởng đều là nguồn của Luật Hành chính”?
5 Ông V là công chức làm việc tại Sở T., trong giờ làm việc ông có lấy xe của cơ quan đi giải quyết việc riêng, trên đường đi do phóng nhanh quá tốc độ quy định nên gây tai nạn Hỏi có những dạng trách nhiệm pháp lý nào có thể áp dụng với ông V.?
6 Bộ G ban hành văn bản quy định về hạn chế việc đang ký xe máy đối với người dân có hộ khẩu ở các thành phố lớn, cụ thể là mỗi người chỉ được đăng ký tối đa 1 xe máy Quy định này đúng hay sai? Tại sao
7 UBND TP N ban hành văn bản quy định dừng đăng ký xe máy ở các quận nội thành, hỏi quyết định đó có hợp pháp, hợp lý hay không ? tại sao?
8 Ông V là công chức làm việc tại Sở T., ngoài giờ làm việc ông có lấy xe của cơ quan đi giải quyết việc riêng, trên đường đi do phóng nhanh quá tốc độ quy định nên gây tai nạn Hỏi Sở
T có phải đứng ra bồi thường cho người bị nạn hay không? Tại sao?
9 Ông J mang quốc tịch nước ngoài, do đến Việt Nam có nhiều hành vi vi phạm hành chính nên đã bị cơ quan có thẩm quyền ra Quyết định xử lý vi phạm hành chính với nội dung là trục xuất ra khỏi lãnh thổ Việt Nam Hỏi Biện pháp trục xuất trong trường hợp này là biện pháp phạt chính hay bổ sung? Vì sao?
10 Cô V có địa chỉ thường trú và làm ăn sinh sống tại Phường T Quận B Thành phố H Do có hành vi vi phạm hành chính, Chủ tịch UBND Thành phố đã ban hành Quyết định đưa cô V vào cơ sở giáo dục, mà không cần áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn trước
đó Hỏi thủ tục ra Quyết định đó đúng hay sai? Tại sao?
9 Cơ sở sản xuất thực phẩm S có hành vi vi phạm về nhãn mác hàng hóa, cụ thể là đă sử dụng trái phép thương hiệu của hãng N Sau khi xác minh, Chủ tịch UBND Thành phố H đã
ra Quyết định xử phạt hành chính với chủ cơ sở S với hình thức: tước giấy phép kinh doanh; tịch thu toàn bộ số sản phẩm vi phạm nhãn hiệu; tiêu hủy các nhãn mác giả đang tồn tại ở cơ
sở S Quyết định xử phạt đó đúng hay sai? Tại sao?
Trang 711 Trần Tuyến có một vườn cây ở cạnh đường trục của xã Xã có chủ trương mở rộng đường nhưng chưa thống nhất được phương án đền bù, thì Chủ tịch UBND xã đã ra quyết định chặt cây giải phóng mặt bằng Tuyến làm đơn khiếu nại lên Thanh tra nhân dân xã Thanh tra nhân dân xã tiếp nhận đơn khiếu nại của Tuyến và chuyển cho Chủ tịch xã giải quyết Hỏi
cách làm của Thanh tra nhân dân có đúng luật không? Tại sao?
12 Chủ tịch UBND xã Q ra quyết định buộc bà Mậu phải dời hàng rào vào 2m để trả lại đất cho Hợp tác xã Bà cho rằng Quyết định đó là sai Vậy bà phải gửi đơn khiếu nại đến đâu? Cấp nào là cấp giải quyết khiếu nại cuối cùng?
13 Do không đồng ý với Quyết định xử lý vi phạm hành chính của Chủ tịch xã, chị N quyết tâm lên thẳng UBND xã trình bày trực tiếp việc khiếu nại của mình Chị được cán bộ có thẩm quyền hẹn tuần sau đến gặp Do bận rộn vào thời điểm đó, chị N ủy quyền cho người khác đi thay chị Hỏi các việc làm của chị N có đúng luật không? Tại sao?
14 Cán bộ Công ty Xuất nhập khẩu H trực thuộc UBND tỉnh G đã làm đơn tố cáo giám đốc và trực tiếp đến UB Mặt trận Tổ quốc tỉnh nộp đơn Cán bộ tiếp dân của UB Mặt trận tổ quốc tỉnh G không tiếp nhận đơn và nói rằng Ủy ban Mặt trân Tổ quốc tỉnh không có chức năng giải quyết khiếu nại, tố cáo Hành vi của cán bộ tiếp dân có đúng luật không? Tại sao?
15 Chị A là công chức thuộc Sở X, bị Giám đốc Sở ra Quyết định kỷ luật hạ bậc lương Khi nhận được Quyết định kỷ luật, chị cầm Quyết định lên thẳng Phòng giám đốc để khiếu nại việc này Giám đốc từ chối giải quyết ngay với lý do là chị làm chưa đúng thủ tục theo Luật Khiếu nại tố cáo và các văn bản về kỷ luật công chức Lý do này có đúng không? Tại sao?
14 Ủy ban nhân dân tỉnh N đã ban hành Quyết định số 237/QD-UB ngày 27/2/1999 quy định: buộc các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong địa bàn tỉnh chỉ được phép sử dụng vật liệu xây dựng do các đơn vị sản xuất vật liệu ở tỉnh N sản xuất, để xây dựng các công trình trên địa bàn tỉnh
Nêu nhận xét của anh/chị về tính hợp pháp, hợp lý của Quyết định này
16 Bà X khiếu nại UBND xã về Quyết định thu tiền thuế đất của gia đình bà (mà không thu của nhà hành xóm) đối với diện tích đất sử dụng làm ngõ đi chung của gia đình bà và hàng xóm Chủ tịch UBND xã giữ nguyên quyết định Bà X khiếu nại lên Chủ tịch UBND huyện
G nhưng 1 tháng trôi qua vẫn không có trả lời Bà quyết định khởi kiện ra Tòa án nhân dân huyện G về hành vi không trả lời của Chủ tịch UBND huyện Hỏi vụ việc trên có thuộc thẩm quyền giải quyết của tòa án nhân dân huyện G không? Tại sao?
17 UBND tỉnh K ra Quyết định thu hồi đất của ông B để giao cho Công ty du lịch M Trong khi ông B đang khởi kiện Quyết định thu hồi đất này thì UBND tỉnh K đã ban hành Quyết định 11 ngày 1/1/2006 cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Công ty M Ông B không nhận được Quyết định 11 nói trên mà chỉ được biết khi Tòa án huyện thông báo cho ông trong quá trình giải quyết vụ án hành chính mà ông đã khởi kiện, vào ngày 15/3/2007
Và hai ngày sau,(ngày 17/3/2007), ông B khiếu nại, rồi sau đó khởi kiện Quyết định 11 Hỏi việc khiếu nại và khởi kiện của ông B có quá thời hiệu không? Vì sao?
18 Ngày 13/3/1998, UBND tỉnh N ra Chỉ thị số 05 về việc bảo hiểm bắt buộc đối với chủ xe
cơ giới, trong đó có quy định tất cả các xe cơ giới hoạt động trên địa bàn tỉnh N phải thực hiện các loại hình bảo hiểm về xe cơ giới tại Bảo Việt tỉnh N Nhận xét về tính hợp pháp của văn bản này
19 Nghị định 15 CP có quy định biện pháp phạt bổ sung đối với một số vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông là : tạm giữ xe đến 15 ngày Nêu nhận xét của anh/chị về tính hợp
Trang 8pháp của quy định đó trong tương quan với hệ thống văn bản pháp luật về xử lý vi phạm hành chính hiện hành
20 Ngày 11/7/2007 Cơ quan quản lý thị trường phát hiện và lập biên bản về hành vi vận chuyển lâm sản, thú quý thuộc danh mục hàng cấm của N Đến ngày 15/10/2007 Chủ tịch UBND tỉnh K ban hành Quyết định xử lý vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm của N., bao gồm biện pháp phạt tiền và tịch thu số tang vật vi phạm Đánh gía tính hợp pháp của Quyết định xử lý vi phạm hành chính nói trên
21 Ngày 11/7/2007, các cơ quan chức năng phát hiện và lập biên bản về hành vi tàng trữ, lưu hành văn hóa phẩm độc hại của M Đến ngày 25/10/2007, Chủ tịch UBND Quận H ban hành Quyết định xử lý vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm của M., bao gồm các biện pháp xử lý sau : phạt tiền và buộc tiêu hủy toàn bộ số văn hóa phẩm độc hại đó Đánh giá tính hợp pháp của Quyết định của Chủ tịch UBND Quận H
22 Anh T là công chức làm việc tại UBND Quận C Anh bị Chủ tịch UBND Quận xử lý kỷ luật với hình thức hạ ngạch Không đồng ý với quyết định này, anh khiếu nại lên chủ tịch Quận sau đó làm đơn khởi kiện ra Tòa án nhân dân Quận C Hỏi Tòa án nhân dân quận C
có thụ lý giải quyết vụ việc này không ? Tại sao ?
23 Ngày 11/7/2007 Cơ quan quản lý thị trường phát hiện và lập biên bản về hành vi vận chuyển lâm sản, thú quý thuộc danh mục hàng cấm của N Đến ngày 5/10/2007 Chủ tịch UBND tỉnh K ban hành Quyết định xử lý vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm của N., bao gồm biện pháp phạt tiền và tịch thu số tang vật vi phạm Đánh gía tính hợp pháp của Quyết định xử lý vi phạm hành chính nói trên.Đánh giá tính hợp pháp của Quyết định nói trên
24 Anh Q đến Phòng Công chứng số 5 Thành phố H để yêu cầu chứng nhận lại phần di sản anh được thừa kế theo di chúc (đã được công chứng) của bố anh để lại Công chứng viên đã
từ chối công chứng với lý do là tài sản thừa kế đang có tranh chấp Anh Q không đồng ý với việc làm của công chứng viên và muốn khởi kiện ra Tòa hành chính Hỏi Tòa có thụ lý vụ việc trên không ? Nếu có, với những điều kiện nào ?
25 Xét xử một vụ kiện hành chính liên quan đến Quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế, Tòa án nhân dân thành phố H đã tuyên hủy Quyết định xử phạt trái pháp luật ; yêu cầu bồi thường thiệt hại cho chị M - người đi kiện và ấn định cho cơ quan thuế phải xử phạt theo mức mới, phù hợp với pháp luật hiện hành.Hỏi các nội dung của Bản án hành chính đó có đúng luật không, tại sao ?
26 Ngày 01/3/2007, Chủ tịch UBND huyện A ban hành Quyết định thu hồi đất của gia đình bà
N Cho rằng Quyết định trên không đúng luật, bà N quyết tâm đi khiếu kiện Hỏi : bà N ; phải khiếu nại lên ai ? Trong thời hạn nào ? Bà có thể khởi kiện vụ án hành chính ra Tòa với yêu cầu đề nghị xem xét tính hợp pháp của Quyết định thu hồi đất nói trên không ? Vì sao
27 Anh A là công chức làm việc tại UBND quận X Do vi phạm pháp luật, anh A bị xử lý kỷ luật với hình thức hạ ngạch Hỏi khi anh A khởi kiện quyết định kỷ luật đó ra Tòa, Tòa án
có thụ lý giải quyết yêu cầu khởi kiện của anh A không? Tại sao?
28 Chị M là cán bộ tư pháp xã H Trong đợt bầu cử thành viên của Ban thanh tra nhân dân xã H., chị đã được tín nhiệm bầu làm thanh tra viên nhân dân Nhận xét về tính hợp pháp của
sự việc này
Trang 929 Ông M có hành vi xây nhà trái phép từ năm 2004 Đến năm 2008, UBND Quận H mới lập biên bản xử lý vụ việc, sau đó ban hành Quyết định buộc tháo dỡ phần căn nhà xây dựng trái phép của ông M Hỏi Quyết định của UBND quận H có hợp pháp không? Tại sao?
45 Trong khi xử lý một vi phạm giao thông, chiến sĩ công an A đã ra quyết định phạt tiền anh B., người vi phạm (với mức phạt 100 000 đ), đồng thời buộc anh B phải bồi thường cho chị K - người bị tai nạn do lỗi của anh B., là 500 000 đ.Đánh giá về tính hợp pháp của Quyết định xử lý vi phạm hành chính đó
30 Anh A là công chức làm việc tại UBND quận X Do vi phạm pháp luật, anh A bị xử lý kỷ luật với hình thức hạ ngạch Hỏi khi anh A khởi kiện quyết định kỷ luật đó ra Tòa, Tòa án
có thụ lý giải quyết yêu cầu khởi kiện của anh A không? Tại sao?
31 Anh C đã trúng tuyển kỳ thi tuyển công chức và được nhận vào tập sự tại UBND huyện N Trong thời giân tập sự, do có hành vi vi phạm pháp luật, anh C bị UBND huyện ra Quyết định buộc thôi việc Hỏi Quyết định đó đúng hay sai? Tại sao?
32 Hồi 14h ngày 23/11/2014, Q cùng một lúc đã có hai hành vi vi phạm luật giao thông Với hành vi thứ nhất, mức phạt trung bình là 150 000 đ; với hành vi thứ hai, mức phạt trung bình là 200 000 đ Hỏi mức phạt chung cho Q là bao nhiêu?
33 Ông M có hành vi xây nhà trái phép từ năm 2012 Đến năm 2014, UBND Quận H mới lập biên bản xử lý vụ việc, sau đó ban hành Quyết định buộc tháo dỡ phần căn nhà xây dựng trái phép của ông M Hỏi Quyết định của UBND quận H có hợp pháp không? Tại sao?
34 Do ông G công an viên xã T có hành vi vi phạm pháp luật, Chủ tịch UBND xã T đã ra quyết định chuyển ông sang làm thanh tra viên nhân dân, sau đó ra quyết định sa thải ông Đánh giá về tính hợp pháp của các Quyết định của Chủ tịch UBND xã T
35 Sau khi nhận được Quyết định thu hồi đất của UBND huyện X., ông K đă làm đơn kiện đến Tòa án nhân dân tỉnh T Hỏi hành vi của ông đúng hay sai, tại sao? Nêu cách giải quyết trong trường hợp này
36 UBND xã N ra thông báo xử phạt vi phạm hành chính đối với công dân A 200.000 đ, hỏi thông báo đó có là quyết định hành chính hay không?
37 Nguyễn Văn A là giảng viên Trường đại học X di vi phạm kỷ luật bị Hiệu trưởng trường ra quyết định kỷ luật buộc thôi việc Không đồng ý với quyết định của Hiệu trưởng, A là đơn gửi tới TAND Quận X (trường đại học nằm trên địa phận Quận X), nhưng tòa án Quận X từ chối nhận đơn khiếu kiện) Hỏi việc từ chối nhận đơn khiếu kiện của A đúng hay sai?
Gợi ý lợi giải và những câu hỏi bổ sung: (không có phần câu hỏi tình huống)
(Chỉ mang tính tham khảo)
Câu 1: Khái niệm luật hành chính Việt Nam?
Trả lời:
Luật hành chính Việt Nam là một ngành luật độc lập trong hệ thống pháp luật Việt Nam, là tổng thể các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ chấp hành và điều hành phát sinh trong quá trinh tổ chức và hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước; trong hoạt động hành chính nội bộ mang tính chất phục vụ cho các cơ quan nhà nước khác; trong hoạt động của các cơ quan nhà nước khác hoặc các tổ chức xã hội khi được nhà nước trao quyền thực hiện hoạt động đó
(Kiến thức bổ sung)
1 Đối tượng điều chỉnh: gồm 3 nhóm lớn
Trang 10-Những quan hệ chấp hành và điều hành phát sinh trong hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước- đây là nhóm lớn nhất, cơ bản nhất và do đó quan trọng nhất
-Những quan hệ chấp hành và điều hành phát sinh trong hoạt động hành chính nội bộ phục
vụ cho hoạt động của Quốc hội, Chủ tịch nước, HĐ ND, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân các cấp và Kiểm toán nhà nước
-Những quan hệ hành chính phát sinh trong hoạt động của các cơ quan Kiểm toán nhà nước, Hội đồng nhân dân các cấp, Tòa án nhân dân các cấp và Viện kiểm sát nhân dân các cấp hoặc tổ chức xã hội khi được Nhà nước trao quyền thực hiện nhiệm vụ, chức năng hành chính nhà nước
2 Phương pháp điều chỉnh:
-Phương pháp quyền uy- phục tùng: đặc trưng của luật hành chính xuất phát từ bản chất của quản lý, thể hiện sự không bình đẳng về ý chí của các bên tham gia quan hệ pháp luật hành chính
-Phương pháp thỏa thuận: là quan hệ ngang, nhưng cũng chỉ là tiền đề của quan hệ dọc
*Chú ý mối quan hệ giữa luật hành chính và các ngành luật khác trong hệ thống pháp luật Việt Nam: luật hiến pháp, luật dân sự, luật lao động, luật tài chính, luật đất đai, luật hình sự…
3 Nguồn luật hành chính: là những hình thức chứa các quy phạm pháp luật hành chính
-Có thể chia loại nguồn của luật HC theo căn cứ :
+Theo phạm vi hiệu lực : Văn bản quy phạm pháp luật của các cơ quan nhà nước ở TW và của
các cơ quan nhà nước ở địa phương
+Theo cấp độ hiệu lực pháp lý : Hiến pháp, luật và văn bản quy phạm pháp luật dưới luật
-Theo pháp luật hiện hành, nguồn luật HCVN bao gồm:
+ Hiến pháp năm 2013
+ Luật tổ chức CP năm 2001
+ Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và UBND năm 2003
+ Cán bộ luật, đạo luật về quản lý các ngành và lĩnh vực về các tổ chức xã hội và các tổ chức nhà nước khác
+ Nghị quyết của Quốc hội
+ Pháp lệnh và nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội
+ Lệnh, quyết định của Chủ tịch nước
+ Nghị định của CP, quyết định của thủ tướng CP
+ VB QPPL của Tòa án nhân dân tối cao, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao
+ Thông tư của Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ
+ Quyết định của Tổng kiểm toán nhà nước
+ VB quy định PL liên tịch
+ Nghị quyết của HDND các cấp, quyết định của UBND các cấp
Câu 2: Hãy chứng minh: Luật Hành chính là một ngành luật về hành chính nhà nước (quản lý hành chính nhà nước)
Trả lời:
- QLHCNN là tổ chức thực hiện quyền hành pháp bằng hoạt động chấp hành pháp luật, văn bản của cơ quan NN cấp trên và điều hành hoạt động trong các lĩnh vực tổ chức đời sống xã hội của các cơ quan NN mà chủ yếu là các cơ quan HCNN và những người được ủy quyền, được tiến hành trên cơ sở thi hành pháp luật nhằm thực hiện trong đời sống hằng ngày các chức năng của NN trên các lĩnh vực chính trị, hành chính, kinh tế, văn hóa, xã hội Như vậy, bản chất của QLHCNN thể hiện ở các mặt chấp hành và điều hành
Trang 11- Trong khi đó, LHC là tổng thể các QPPL điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình tổ chức và thực hiện hoạt động chấp hành và điều hành nhà nước LHC hướng sự quy định và các vấn đề chủ yếu: tổ chức QLHCNN và kiểm soát đối với QLHCNN
- Đối tượng điều chỉnh của LHC là những quan hệ xã hội phát sinh trong tổ chức và hoạt động QLHCNN Đo đó, chúng ta có thể khẳng định LHC là một ngành luật về tổ chức và quản lý nhà nước
Câu 3: Phương pháp điều chỉnh của Luật hành chính được thể hiện trong quan hệ pháp luật hành chính như thế nào
Trả lời
- Luật hành chính có 2 phương pháp điều chỉnh cơ bản là phương pháp quyền uy – phục tùng
và phương pháp thỏa thuận:
+ Phương pháp quyền uy:
● Là đặc trưng của phương pháp điều chỉnh của luật hành chính là tính mệnh lệnh
● Trong quan hệ pháp luật hành chính thường một bên được giao quyền hạn mang tính quyền lực nhà nước để ra các họat động đơn phương kiểm tra hoạt động của bên kia, áp dụng các biện pháp cướng chế nhà nước
● Một số trường hợp quyết định được theo sáng kiến của bên ko nắm quyền lực nhà nước như công dân xin cấp đất làm nhà, công dân đi khiếu nại
+ Phương pháp thỏa thuận:
● Được tồn tại dưới hình thức giao kết hợp đồng hành chính, ban hành các văn bản liên tịch
- Trong các trường hợp trên thì quan hệ ngang hàng cũng chỉ là tiền đề cho sự xuất hiện các quan hệ dọc
* Quan hệ dọc
1 Quan hệ hình thành giữa cơ quan hành chính nhà nước cấp trên với cơ quan hành chính nhà nước cấp dưới theo hệ thống dọc Ðó là những cơ quan nhà nước có cấp trên, cấp dưới phụ thuộc nhau về chuyên môn kỹ thuật, cơ cấu, tổ chức
Ví dụ: Mối quan hệ giữa Chính phủ với UBND tỉnh Cần Thơ; Bộ Tư pháp với Sở Tư pháp
2 Quan hệ hình thành giữa cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền chuyên môn cấp trên với cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền chung cấp dưới trực tiếp nhằm thực hiện chức năng theo quy định của pháp luật
Ví dụ: Mối quan hệ giữa Bộ Tư pháp với UBND tỉnh Cần Thơ; giữa Sở Thương mại tỉnh Cần Thơ với UBND huyện Ô Môn
3 Quan hệ giữa cơ quan hành chính nhà nước với các đơn vị, cơ sở trực thuộc
Ví dụ: Quan hệ giữa Bộ Giáo dục - Ðào tạo với Trường đại học Cần Thơ, Giữa Bộ Y tế và các bệnh viện nhà nước
có thể thực hiện 1 trong 2 trường hợp sau:
- Một khi quyết định vấn đề gì thì cơ quan này phải được sự đồng ý, cho phép hay phê chuẩn của cơ quan kia trong lĩnh vực mình quản lý
Ví dụ: Mối quan hệ giữa Bộ Tài chính với Bộ Giáo dục - Ðào tạo trong việc quản lý ngân sách Nhà nước; giữa Sở Lao động Thương binh -Xã hội với các Sở khác trong việc thực hiện chính sách
xã hội của Nhà nước
- Phải phối hợp với nhau trong một số lĩnh vực cụ thể
Ví dụ: Thông tư liên Bộ do Bộ giáo dục đào tạo phối hợp với Bộ tư pháp ban hành về vấn đề liên quan đến việc đào tạo cử nhân Luật
Trang 12Thông tư liên ngành do Bộ trưởng Bộ tư pháp phối hợp với Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao liên quan đến lĩnh vực tội phạm ban hành
3 Quan hệ giữa cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương với các đơn vị, cơ sở trực thuộc trung ương đóng tại địa phương đó
Ví dụ: quan hệ giữa UBND tỉnh Cần Thơ với Trường đại học Cần Thơ
Câu 4: Tại sao Luật hành chính sử dụng phương pháp điều chỉnh đặc trưng là quyền uy
- Trong quan hệ LHC, thường thì bên tham gia quan hệ là cơ quan HCNN hoặc người nhân
danh quyền hành pháp được giao quyền hạn mang tính quyền lực nhà nước(Chẳng hạn như ra quyết
định QLHCNN, kiểm tra, áp dụng các biện pháp cưỡng chế ) bắt buộc phải thi hành quyết định của quyền hành pháp, phục tùng bên được giao quyền lực nhà nước
Như vậy, các bên tham gia quan hệ QLHCNN là không bình đẳng giữa quyền lực nhà nước
và phục tùng quyền lực đó Đó chính là quan hệ trực thuộc về mặt tổ chức và những quan hệ xuất hiện khi có sự tác động quản lý vào đối tượng chịu sự quản lý nhưng không trực thuộc về tổ chức Như vậy, có thể nói LHC sử dụng phương pháp điều chỉnh đặc trưng là quyền uy phục tùng
Câu 5: Tương quan giữa luật hành chính với các ngành luật khác trong hệ thống pháp luật Việt Nam:
- Hành chính với Hiến pháp:đối tượng điều chỉnh của LHP rộng hơn
+ LHC cụ thể hóa, chi tiết hóa và bổ xung các quy định của HP
+ LHC đặt ra cơ chế đảm bảo LHP
- HC với dân sự: Quan hệ chặt chẽ dù 2 ngành luật này điều chỉnh quan hệ về tài sản bằng
những phương pháp khác nhau trong nhiều trường hợp các cơ quan quản lý nhà nước cũng tham gia vào quan hệ pháp luật dân sự: Pháp nhân
- HC với đất đai: LHC là phương tiện thực hiện luật đất đai Trong quan hệ với luật đất đai,
NN có tư cách là chủ sở duy nhất đối với đất đai, quan hệ đất đai chỉ xuất hiện, thay đổi, chấm dứt khi có quyết định của cơ quan HC NN Người sử dụng trong quan hệ đất đai là người chấp hành quyền lực NN
- HC với hình sự: Chặt chẽ có nhiều chỗ giao tiếp:
+ Trong một số trường hợp vi phạm hành chính có thể dẫn tới phải chịu trách nhiệm hình
sự
+ Trình tự xử lý và chủ thể có thẩm quyền xử lý của vi phạm HC và tội phạm khác nhau + Tội phạm và vi phạm HC khác nhau ở mức độ nguy hiểm của hành vi
Trang 13+ LHC quy định thẩm quyền, cơ cấu tổ chức của cơ quan điều tra hình sự và thi hành án hình sự,… các cơ quan quản lý trại giam
-HC với lao động: quan hệ chặt chẽ
-LHC quy định thẩm quyền các cơ quan quản lý lao động
-Chính sách lao động tiền lương, an sinh xh được quy định trong LHC
-QHPLHC là phương tiện thực hiện QHPLLĐ Vd: 1 người lao động thi tuyển vào cơ quan
HC NN Trình tự ban hành, hình thức quyết định do LHC, Điều kiện kí kết do luật LĐ quy định Quyết định tuyển dụng do cơ quan HC ban hành
Cả 2 đều điều chỉnh chế độ công vụ, công chức, viên chức NN
Câu 7: Hệ thống ngành LHC Việt Nam?
- Quy phạm vật chất: Quy định hệ thống, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan nhà nước
- Quy phạm thủ tục: Quy định thủ tục thực hiện các quy phạm nói trên
Câu 8: Vai trò của luật hành chính Việt Nam đối với hành chính hành chính nhà nước Trả lời
Luật hành chính Việt Nam là một ngành luật về quản lý nhà nước, đóng một vai trò hết sức quan trọng trong mọi mặt của đời sống xã hội Cụ thể:
a Về phương diện chính trị:
- Tạo cơ sở vững chắc cho việc xây dựng và không ngừng hoàn thiện bộ máy nhà nước, việc bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội;
- Góp phần quan trọng trong việc bảo vệ và tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa
b Về phương diện kinh tế
- Ðóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng, phát triển nền kinh tế quốc dân;
- Thúc đẩy các lĩnh vực kinh tế phát triển đồng bộ, nâng cao đời sống nhân dân
c Về phương diện xã hội
- Tăng cường bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, của tập thể, của nhà nước;
- Hướng tới mục tiêu cao cả nhất của thể chế hành chính, đồng thời cũng là bản chất của chế
độ XHCN là phục vụ cho nhân dân và "công bộc" của nhân dân
Câu 9: Nguồn LHC? Các loại nguồn, đặc điểm nguồn?
- Nguồn: VB chứa các QPPLHC
- Các loại nguồn:
Hiến pháp;
Luật, Nghị quyết của Quốc hội;
Pháp lệnh, Nghị quyết của UBTVQH;
Lệnh, quyết định của CTN;
Nghị định của CP; quyết định của TTCP;
Nghị quyết của hội đồng thẩm phán TANDTC;
Thông tư của chánh án TANDTC ; thông tư của Viện trưởng VKSNDTC;
Thông tư của Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang Bộ;
Quyết định của Tổng kiểm toán NN;
Trang 14 Nghị quyết liên tịch giữa UBTVQH or giữa CP với cơ quan TƯ của tổ chức CT-XH;
Thông tư liên tịch giữa Chánh án TANDTC với Viên trưởng viện KSNDTC, giữa bộ
trưởng, thủ trưởng cq ngang bộ vs chánh án tòa tối cao, viện trưởng VKSTC; giữa các bộ
trưởng thủ trưởng cơ quan ngang bộ;
VB QPPL của Hội đồng, UB ND(Nghị quyết của HĐND, Quyết định-Chỉ thị của UBND)
bộ trưởng only thông tư, chỉ thị đg có xu hg’ sửa đổi
- Đặc điểm nguồn: nhiều, luôn thay đổi, đối tượng điều chỉnh rộng, khó pháp điển hóa Vì
qhxh nó điều chỉnh luôn thay đổi, phức tạp
Câu 10: Mọi nghị định của CP có phải nguồn LHC ko?
Phải Nghị định là loại VB QPPL đặc trưng chứa số lượng lớn các QPPLHC Nghị định về tổ
chức BMHC, tổ chức HC về các ngành, lĩnh vực Gồm nghị định tiên phát và Nghị định chấp
hành, cứ 1 luật, pháp lệnh có ít nhất 1 Nghị định hướng dẫn
Câu 11: Khái niệm, nội dung, đặc điểm của QPPLHC:
-Khái niệm: là quy tắc, hành vi do NN đặt ra để điều chỉnh các quan hệ XH mang tính chất
chấp hành và điều hành trong lĩnh vực hoạt động HCNN
-Nội dung: điều chỉnh các quan hệ quản lý trước hết bằng cách đặt ra quyền và nghĩa vụ có
quan hệ tương hỗ với nhau của các chủ thể luật HC trong các loại hoạt động, các môi trường
quản lý khác nhau, các đặc trưng là điều chỉnh các quan hệ mang tính chất tổ chức và điều
hành
-Đặc điểm: điều chỉnh quan hệ quản lý HCNN;
chủ thể ban hành đa dạng;
hình thức: số lượng lớn, tính ổn định k cao;
nội dung: mang tính mệnh lệnh
Câu 12: Cơ cấu của QPPLHC:
Giả định + quy định + chế tài
-Giả định: +mang tính xác định tuyệt đối(công dân VN, 18 tuổi trở lên), tương đối(vd: tiêu
chuẩn công chứng viên-từ 18+, trung thành vs Tổ quốc) tương đối: có những quy định ko
xác định được giá trị vật chất, thuộc tinh thần;
+Giả định đơn giản, phức tạp- đơn giản: nếu 1 đk hoàn cảnh, phức tạp: nhiều
+Giả định thường mang tính chất chung, k đi liền với quy định: quy phạm định nghĩa, quy
phạm về các nguyên tắc
-Quy định: đặt ra quy tắc hành vi, trình tự, thủ tục quy định các chủ thể được làm, phải làm
ntn (quy định quyền và nghĩa vụ) Mang tính mệnh lệnh, là phần trọng tâm
-Chế tài: biện pháp tác động của NN đối với chủ thể vi phạm phần quy định của quy phạm
thường k có mặt bên cạnh phần giả định và quy định mà nằm trong VB khác
Câu 13: Phân loại QPPLHC:
- Theo chế định: chế định về các chủ thể của LHC; tổ chức dịch vụ công; đơn vị sự nghiệp
công lập & các tổ chức cơ sở khác; hình thức và phương pháp hoạt động
- Theo tính chất nội dung: QP vật chất(cần phải làm j, tuân thủ j) QP thủ tục( phải làm ntn)
- Theo tính mệnh lệnh: cấm, bắt buộc, cho phép, lựa chọn, trao quyền, khuyến khích,
khuyến nghị
Câu 14: Hiệu lực QPPLHC:
- Theo thời gian: thời gian phát sinh, chấm dứt của hiệu lực; điều kiện phát sinh
- Theo không gian: phụ thuộc vị trí cơ quan ban hành;
- Hiệu lực theo phạm vi đối tượng thi hành: quy phạm chung, quy phạm riêng(từng đối
tượng riêng theo ngành, lĩnh vực)
Trang 15Câu 15: Thực hiện QPPLHC:
-Chấp hành: làm theo điều QPPL HC quy định gồm: tuân thủ, thi hành, sử dụng
-Áp dụng: là hoạt động của cơ quan có thẩm quyền ban hành các quyết định cá biệt để giải quyết những việc cụ thể phát sinh trên QHPLHC Mang tính tổ chức quyền lực NN, hoạt động phải tuân theo thủ tục HC được PL quy định chặt chẽ Là hoạt động cá biệt, cụ thể Mang tính chủ động, sáng tạo (chủ thể: cqnn, phạm vi: hđhcnn, tính chủ động, sáng tạo cao)
Câu 16: Cho ví dụ chứng minh các đặc trưng của QPPLHC:
- Đặc trưng: mang tính tổ chức, điều hành
VD: luật về tổ chức HĐND và UBND của QH 26/11/2003
Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, do nhân dân địa phương bầu ra, chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên
Hội đồng nhân dân quyết định những chủ trương, biện pháp quan trọng để phát huy tiềm năng của địa phương, xây dựng và phát triển địa phương về kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, không ngừng cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân địa phương, làm tròn nghĩa vụ của địa phương đối với cả nước
Hội đồng nhân dân thực hiện quyền giám sát đối với hoạt động của Thường trực Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân, Toà án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp; giám sát việc thực hiện các nghị quyết của Hội đồng nhân dân; giám sát việc tuân theo pháp luật của cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân và của công dân ở địa phương
Câu 17: Mối quan hệ giữa QPPL vật chất hành chính và quy phạm thủ tục HC:
QPPL vật chất hành chính và quy phạm thủ tục HC đều là QPPLHC nhìn dưới giác độ nội dung và hình thức thủ tục hành chính Nếu không có các quy phạm thủ tục (là quy phạm quy định trình tự thực hiện các quy phạm vật chất) thì các quy phạm vật chất sẽ không giá trị, sẽ không thực hiện được vì không có bảo đảm pháp lý quan trọng nhất cho sự thực hiện chúng
Ngược lại, quy phạm vật chất là quy phạm trả lời cho câu hỏi cần phải làm gì, cần tuân thủ quy tắc hành vi nào Còn quy phạm thủ tục trả lời câu hỏi phải làm như thế nào, các quy tắc đó phải thực hiện theo trình tự ra sao
Câu 19: Quy phạm thủ tục hành chính là gì Ví dụ chứng minh vai trò QPTTHC
Quy phạm thủ tục hành chính được hiểu là hệ thống các quy phạm được điều chỉnh các quan
hệ xã hội trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính làm phát sinh các quan hệ thủ tục hành chính Quy phạm thủ tục hành chính quy định các nguyên tắc thủ tục, trình tự tiến hành, quyền của các bên tham gia thủ tục, các quyết định phù hợp với các loại thủ tục…
Ví dụ chứng minh vai trò: Có vai trò lớn nhất trong các thủ tục xin cấp đất là quyết định phê duyệt cuối cùng dựa trên mặt bằng quy hoạch chung đã được các cq NN có thẩm quyền công bố Để được phê duyệt, cá nhân hay tổ chức phải làm đơn theo mẫu quy định, phải có xác nhận của chính quyền nơi cư trú…Tuy nhiên, các thủ tục đó tự nó không có ý nghĩa gì nếu cq NN có thẩm quyền không thực hiện đúng thủ tục phê duyệt cuối cùng Khi thủ tục cơ bản này bị vi phạm thì có nghĩa là
Trang 16hiện tượng vi phạm pháp luật đã bắt đầu gây ra hậu quả không tốt Chẳng hạn như đất sẽ bị cấp sai
đối tượng, người không đủ thẩm quyền vẫn ký cấp đất, người có quyền lợi chính đáng không được
cấp đất
Câu 20: Khái niệm, đặc điểm và phân loại quan hệ pháp luật hành chính
a.Khái niệm
Như vậy, quan hệ pháp luật hành chính là những quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực chấp hành
và điều hành của nhà nước được điều chỉnh bởi quy phạm pháp luật hành chính giữa những chủ thể
mang quyền và nghĩa vụ đối với nhau theo quy định của pháp luật hành chính
b.Ðặc điểm của quan hệ pháp luật hành chính
- Quan hệ pháp luật hành chính chủ yếu chỉ phát sinh trong quá trình quản lý hành chính nhà
nước trên các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, luôn gắn liền với hoạt động chấp hành và
điều hành của nhà nước, chúng vừa thể hiện lợi ích của các bên tham gia quan hệ vừa thể hiện
những yêu cầu và mục đích của hoạt động chấp hành - điều hành
- Quan hệ pháp luật hành chính có thể phát sinh giữa tất cả các loại chủ thể như cơ quan nhà
nước, tổ chức xã hội, công dân, người nước ngoài nhưng ít nhất một bên trong quan hệ phải là cơ
quan hành chính nhà nước hoặc cơ quan nhà nước khác hoặc tổ chức, cá nhân được trao quyền
quản lý Ðiều này có nghĩa là quan hệ giữa công dân với công dân, tổ chức với tổ chức hay tổ chức
với một công dân nào đó (không mang quyền lực hành chính nhà nước) thì không thể hình thành
quan hệ pháp luật hành chính
- Quan hệ pháp luật hành chính có thể phát sinh do đề nghị hợp pháp của bất kỳ bên nào, sự
thỏa thuận của bên kia không phải là điều kiện bắt buộc cho sự hình thành quan hệ
- Các tranh chấp phát sinh trong quan hệ pháp luật hành chính phần lớn được giải quyết theo
trình tự, thủ tục hành chính và chủ yếu thuộc thẩm quyền của cơ quan hành chính nhà nước
- Trong quan hệ pháp luật hành chính, bên vi phạm phải chịu trách nhiệm trước nhà nước chứ
không phải chịu trách nhiệm trước bên kia của quan hệ pháp luật hành chính
OP
Căn cứ chủ yếu vào yếu tố chủ thể và một phần khách thể của quan hệ pháp luật hành chính,
quan hệ pháp luật hành chính được phân thành 2 loại chính yếu:
* Quan hệ pháp luật hành chính công
“ Chủ thể quản lý và chủ thể của quản lý”:
· Ðối với chủ thể là cơ quan nhà nước thì năng lực chủ thể xuất hiện từ khi cơ quan đó được
chính thức thành lập và ấn định thẩm quyền, đồng thời chấm dứt khi cơ quan đó bị giải thể
· Ðối với chủ thể là cán bộ có thẩm quyền thì
* năng lực pháp luật xuất hiện từ khi cán bộ đó được chính thức bổ nhiệm hay Nhà nước giao
Trang 17cho một chức vụ nhất định trong bộ máy Nhà nước
* năng lực hành vi là khả năng thực hiện những hành vi trong phạm vi năng lực pháp luật của quyền hạn, chức vụ được bổ nhiệm
· Ðối với chủ thể là tổ chức xã hội được giao thẩm quyền hành chính nhà nước, thì năng lực chủ thể xuất hiện từ khi tổ chức đó được chính thức thành lập và ấn định thẩm quyền theo nội dung công việc cố định, chu kì hoặc theo tình huống cụ thể; thẩm quyền này chấm dứt khi tổ chức đó không còn được ấn định thẩm quyền hành chính nhà nước
b) Quan hệ pháp luật hành chính tư
*Chủ thể quản lý: giống như chủ thể quản lý của quan hệ pháp luật hành chính công
* Chủ thể của quản lý:
- Ðối với chủ thể là tổ chức xã hội, đơn vị kinh tế thì năng lực chủ thể xuất hiện khi Nhà nước quy
định quyền và nghĩa vụ của các tổ chức xã hội, đơn vị kinh tế đó
-Ðối với chủ thể là công dân Việt Nam thì thời điểm xuất hiện năng lực pháp luật và năng lực hành
vi khác nhau
- Năng lực pháp luật hành chính của công dân xuất hiện khi công dân đó sinh ra và chấm dứt
khi công dân đó chết đi Ðó làỡ khả năng hưởng các quyền và nghĩa vụ nhất định do luật hành chính quy định cho cá nhân Ví dụ: quyền bầu cử, ứng cử, quyền học tập
- Còn năng lực hành vi hành chính của công dân là năng lực của công dân thực hiện được các quyền và nghĩa vụ của mình trên thực tế Năng lực đóù xuất hiện khi công dân đạt một độ tuổi
nhất định hay có sức khỏe, trình độ, chuyên môn nghiệp vụ, lí lịch cá nhân Nói cách khác, đó là khả năng bằng hành vi cá nhân của mình thực hiện các quyền và nghĩa vụ trong quản lý hành chính Nhà nước và được Nhà nước thừa nhận
Ðối với các chủ thể cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, hoặc cá nhân có thẩm quyền hành chính nhà nước nhưng tham gia vào quan hệ pháp luật hành chính cụ thể không với tư cách ấy thì vẫn là chủ thể của quản lý và có năng lực pháp luật hành chính tương ứng như các chủ thể của quản lý trong quan hệ pháp luật hành chính tư
c) Mục đích của việc phân chia quan hệ pháp luật hành chính "công" và "tư"
- Nhận ra được sự khác nhau của chủ thể và khách thể của quan hệ pháp luật hành chính, từ đó
có phương pháp điều chỉnh hợp lý hơn
+ Hành chính công: mệnh lệnh phục tùng theo thể thức quản lý hành chính
+ Hành chính tư: quyết định của cơ quan hành chính nhà nước phải bảo đảm hợp pháp và hợp
lý, thực sự đáp ứng nhu cầu của người dân
- Thấy rõ được phạm vi điều chỉnh của luật hành chính ở tầm rộng, nhận ra bản chất các mối quan hệ pháp luật có nguồn gốc hoặc có khả năng được điều chỉnh, hoặc quan hệ trực tiếp với quan
hệ pháp luật hành chính
Trang 18Ví dụ: Luật đất đai là "ngành luật quản lý nhà nước về đất đai", tức là quan hệ pháp luật hành chính ở phương diện quản lý nhà nước
- Tăng cường sự tham gia của nhân dân vào hoạt động quản lý nhà nước phù hợp theo từng lĩnh vực Ðặc biệt là sự tham gia trực tiếp vào việc xây dựng những qui định trong quan hệ pháp luật hành chính tư ở địa phương mình
Ví dụ: Ðồ án qui hoạch
+ Trước khi qui hoạch (dự thảo đồ án)
+ Sau khi qui hoạch (khiếu nại, khiếu kiện nếu ảnh hưởng đến quyền lợi)
- Khẳng định mục đích chính của quản lý nhà nước là hướng tới nhân dân, với vai trò là "công bộc" của nhân dân, cơ quan hành chính nhà nước có trách nhiệm phải phục vụ, đáp ứng những nhu cầu và quyền lợi hợp pháp của công dân
- Cải cách hành chính: "cắt khúc" quan hệ pháp luật hành chính theo từng đoạn, xem thủ tục nào còn rườm rà, khâu nào còn chưa hợp lý để có sự cải cách thích hợp, góp phần vào việc cải cách chung "toàn khâu" thể chế hành chính:
+ Thủ tục quan hệ pháp luật hành chính công: Trước hết phải gọn, đồng bộ
+ Thủ tục của quan hệ pháp luật hành chính tư: Trước hết phải nhanh chóng, "phục vụ" và không gây phiền hà cho nhân dân Thực hiện "một cửa một dấu" là một ví dụ
Tuy nhiên, mọi sự phân chia đều là tương đối bởi vì 2 loại quan hệ pháp luật này đều gắn bó
và hỗ trợ cho nhau: không chú ý quan hệ pháp luật hành chính công thì bộ máy hành chính không thực hiện tốt, không chú ý quan hệ pháp luật hành chính tư thì mất đi mục đích cao nhất của quan
hệ pháp luật hành chính là phục vụ cho nhân dân Nói tóm tại, chúng có mối liên hệ không thể tách rời bởi vì cùng là quan hệ pháp luật hành chính, chúng thể hiện và phục vụ cho quan hệ chấp hành điều hành
Câu 21: Cơ sở làm phát sinh, thay đổi và chấm dứt quan hệ pháp luật hành chính
Cơ sở làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quan hệ pháp luật hành chính là : quy phạm pháp luật, sự kiện pháp lý và năng lực chủ thể của cơ quan, tổ chức cá nhân liên quan Trong đó, quy
phạm pháp luật hành chính năng lực chủ thể của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan là điều kiện chung cho việc phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt các quan hệ pháp luật hành chính
-Quy phạm pháp luật là quy tắc, hành vi có tính bắt buộc chung do nhà nước đặt ra hoặc thừa nhận, để thể hiện ý chí nhà nước nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội
quy phạm pháp luật hành chính là cơ sở làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quan hệ pháp luật hành chính Việc thực hiện quy phạm pháp luật hành chính được tiến hành dưới nhiều hình thức khác nhau nhưng quan trọng nhất là chấp hành và áp dụng chúng
Chấp hành quy phạm pháp luật hành chính là một hình thức thực hiện quy phạm pháp luật hành chính, trong đó các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện những hành vi mà pháp luật hành chính đòi hỏi họ phải thực hiện Ví dụ : Thực hiện nghĩa vụ lao động công ích ; thực hiện nghĩa vụ đăng ký tạm trú, tạm vắng theo quy định của pháp luật v.v…
Áp dụng quy phạm pháp luật hành chính là một hình thức thực hiện quy phạm pháp luật, trong đó các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền căn cứ vào quy phạm pháp luật hành chính hiện hành để giải quyết các công việc cụ thể phát sinh trong quá trình quản lý hành chính nhà nước
Trang 19- Năng lực chủ thể của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan : Năng lực chủ thể là khả năng pháp lý của cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia vào quan hệ pháp luật hành chính với tư cách là chủ thể của quan hệ đó.Tùy thuộc vào tư cách của các cơ quan, tổ chức và các cá nhân mà năng lực chủ thể của họ có những điểm khác nhau về nội dung, thời điểm phát sinh và các yếu tố chi phối
nhìn chung năng lực chủ thể của các cơ quan, tổ chức, cá nhân được xem xét ở những khía cạnh chủ yếu như sau:
+ Năng lực chủ thể của cơ quan nhà nước phát sinh khi cơ quan đó được thành lập và chấm dứt khi cơ quan đó bị giải thể.Năng lực này được pháp luật hành chính quy định phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan đó trong quản lý hành chính nhà nước Ví dụ : Do có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính nên các cơ quan thanh tra chuyên nghành mới có khả năng tham gia vào quan hệ pháp luật hành chính về xử phạt vi pham hành chính đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm hành chinh ; mặt khác, vì thanh tra Chính Phủ là cơ quan của Chính Phủ chịu tránh nhiệm trước Chính Phủ thực hiện quản lý nhà nước về công tác thanh tra và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn thanh tra trong phạm vi quản lý nhà nước của Chính Phủ, nên thanh tra Chính Phủ có khả năng tham gia vào quan hệ pháp luật hành chính với Chính Phủ trong việc soạn thảo các văn bản quy phạm pháp luật của Chính Phủ về công tác thanh tra khi được Chính Phủ chỉ định làm cơ quan chủ trì soạn thảo các văn bản đó
+ Năng lực chủ thể của cán bộ, công chức phát sinh khi cá nhân được nhà nước giao đảm nhiệm một công vụ,chức vụ nhất định trong bộ máy nhà nước và chấm dứt khi không còn đảm nhiệm công vu chức vụ đó Năng lực này được pháp luật hành chính quy định phù hợp với năng lực chủ thể của cơ quan và vị trí công tác của cán bộ, công chức đó Ví dụ : Ủy ban nhân dân là cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền chung nên có thẩm quyền xử phạt các vi phạm hành chính phát sinh trên các lĩnh vực của quản lý hành chính nhà nước ở địa phương
- Năng lực chủ thể của tổ chức xã hội, đơn vị kinh tế, đơn vị vũ trang, đơn vị hành chính – sự nghiệp …phát sinh khi nhà nước quy định quyền và nghĩa vụ của tổ chức đó trong quản lý hành chính nhà nước và chấm dứt khi không còn những quy định đó hoặc tổ chức bị giải thể
+ Năng lực chủ thể của cá nhân được biểu hiện trong tổng thể năng lực pháp luật hành chính
và năng lực hành vi hành chính
Năng lực pháp luật hành chính của cá nhân là khả năng cá nhân được hưởng các quyền và thực hiện các nghĩa vụ pháp lý hành chính nhất định do nhà nước quy định Năng lực pháp luật hành chính của cá nhân là thuộc tính pháp lý hành chính của các cá nhân
Năng lực hành vi hành chính của cá nhân là khả năng của cá nhân được nhà nước thừa nhận mà với khả năng đó họ có thể tự mình thực hiện các quyền và nghĩa vụ pháp lý nhất do những hành vi của mình mang lại
Năng lực chủ thể của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan là điều kiện chung cho việc phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt các quan hệ pháp luật hành chính
- Sự kiện pháp lý hành chính là những sự kiện thực tế mà việc xuất hiện, thay đổi hay chấm dứt chúng được pháp luật hành chính gắn với việc làm phát sinh, thay đổi hoặc làm chấm dứt các quan hệ pháp luật hành chính
Cũng như các sự kiện pháp lý khác,sự kiện pháp lý hành chính chủ yếu được phân loại thành: + Sự biến : Là sự kiện thực tế xảy ra trong đời sống hàng ngày nhưng được pháp luật gắn với sự xuất hiện của nó với những dấu hiệu pháp lý làm phát sinh hoặc làm thay đổi hoặc làm chấm dứt quan hệ pháp luật cụ thể
Nhưng không phải bất kỳ sự kiện thực tế nào cũng được coi là sự kiện pháp lý mà chỉ những sự kiện thực tế được quy pham pháp luật hành chính quy định trước rằng nếu nó sảy ra thì sẽ dẫn đến hậu quả pháp lý, lúc đó mới xác lập là sự kiện pháp lý
Sự biến là sự kiện sảy ra trong đời sống theo quy luật khách quan, không phụ thuộc vào ý chí chủ quan của con người
+ Hành vi là sự kiện pháp lý chịu sự chi phối bởi ý chí của con người, mà việc thực hiện hay không thực hiện chúng được pháp luật hành chính gắn với việc làm phát sinh, thay đổi, hoặc chấm dứt các quan hệ pháp luật hành chính
Trang 20Hành vi bao gồm hành đông ( cách xử sự chủ động) và không hành động (cách xử sự thụ động ) là những sự kiện sảy ra phụ thuộc trực tiếp vào ý chí con người.Trong các sự kiện pháp lý thì hành vi chiếm đại bộ phận.Các hành vi là sự kiện pháp lý rất đa dạng.Thông thường chúng được phân loại thành hành vi hợp pháp và hành vi bất hợp pháp
Hành vi hợp pháp là xử sự phù hợp với yêu cầu của pháp luật.Rất nhiêu hành vi hợp pháp được nhà làm luật gắn với sự hiện diện của nó với sự phát sinh, thay đổi và chấm dứt các quan hệ pháp luật cụ thể
Căn cứ vào chủ thể ta có thể phân loại hành vi hợp pháp thành hành vi của công dân (gửi đơn khiếu nại theo đúng quy định của pháp luật, đăng ký kết hôn,không mang hàng cấm qua các cửa khẩu, các tổ chức nộp thuế kinh doanh…).Một loại hành vi hợp pháp quan trọng luôn làm phát sinh, thay đổi hoặc làm chấm dứt quan hệ pháp luật là quyết định cá biệt hợp pháp của cơ quan nhà nước có thẩm quyền
Hành vi bất hợp pháp là xự sự trái với yêu cầu của pháp luật.Thông thường người ta căn
cứ vào tiêu chuẩn nghành luật để phân loại hành vi bất hợp pháp thành: Tội phạm,vi phạm pháp luật dân sự, vi phạm hành chính, vi phạm kỷ luật…Có thể phân loại hành vi bất hợp pháp thành hành vi của công dân và hành vi của cơ quan, tổ chức.Ở đây cũng cần lưu ý đến một hành vi bất hợp pháp quan trọng là việc ban hành các quyết định cá biệt vi phạm pháp luật (buộc thôi việc trái pháp luật, bắt người trái phép…) Những hành vi bất hợp pháp dẫn đến sự xuất hiện quan hệ pháp luật bảo vệ, quan hệ pháp luật về tránh nhiệm pháp lý
Thực tiễn pháp lý cho thấy việc phân biệt sự kiện pháp lý hành chính với các sự kiện pháp
lý khác chỉ có tinh chất tương đối Vì : sự kiện pháp lý hành chính chỉ là một bộ phận của sự kiện pháp lý nói chung và có nhiều sự kiện pháp lý đồng thời là sự kiện pháp lý của một số quan hệ pháp luật khác
Như vậy nếu quy phạm pháp luật hành chính và năng lực chủ thể của các cơ quan, tổ chức,
cá nhân liên quan là điều kiện chung cho việc phát sinh, thay đổi hay chấm dứt các quan hệ pháp luật hành chính, thì sự kiện pháp lý hành chính là điều kiện thực tế cụ thể và trực tiếp làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt các quan hệ đó
Câu 22: Cho ví dụ về 1 sự kiện pháp lý HC Sự kiện đó làm phát sinh quan hệ HC nào?
Câu 23: Cho ví dụ về 1 sự kiện pháp lý HC và QHPLHC phát sinh tương ứng với sự kiện đó; phân tích các bộ phận cấu thành QHPLHC đó?
Câu 24 : Chủ thể luật hành chính và chủ thể quan hệ pháp luật hành chính khác nhau ở điểm nào?
Chủ thể của Luật hành chính là các cá nhân, tổ chức có năng lực chủ thể pháp luật hành
chính Các cá nhân - chủ thể Luật hành chính là những công dân Việt Nam, người nước ngoài và người không có quốc tịch sinh sống, người học tập trên lãnh thổ Việt Nam Các tổ chức là các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, tổ chức kinh tế, đơn vị hành chính sự nghiệp, đơn vị vũ trang
Chủ thể pháp luật hành chính là những cá nhân, tổ chức có khả năng trở thành các bên tham gia quan hệ pháp luật hành chính có những quyền và nghĩa vụ pháp lý trên cơ sở những quy phạm pháp luật hành chính Quan hệ pháp luật hành chính là một loại quan hệ pháp luật, là hình thức thể hiện của quan hệ xã hội, có tính ý chí, do đó chủ thể của pháp luật hành chính chỉ là cá nhân hoặc tổ chức
Chủ thể pháp luật hành chính được nhà nước trao cho năng lực chủ thể pháp luật hành chính, tức là khả năng trở thành chủ thể pháp luật hành chính, chủ thể quản lý pháp luật hành chính mà khả năng
đó được nhà nước thừa nhận
Chủ thể của quan hệ pháp luật hành chính là các cơ quan, tổ chức, cá nhân có năng lực chủ thể tham gia vào quan hệ pháp luật hành chính, mang quyền và nghĩa vụ đối với nhau theo quy định của pháp luật hành chính, mang quyền và nghĩa vụ đối với nhau theo quy định của pháp luật hành chính Như vậy, điều kiện để các cơ quan, tổ chức, cá nhân trở thành chủ thể của quan hệ pháp luật
Trang 21hành chính là cơ quan, tổ chức, cá nhân đó phải có năng lực chủ thể phù hợp với quan hệ pháp luật hành chính mà họ tham gia
Câu 25: Khái niệm KH luật hành chính, đối tượng, phương pháp nghiên cứu:
Câu 26: Mối quan hệ giữa luật HC với khoa học LHC:
Câu 27: Phân biệt sự khác nhau giữa khoa học LHC và môn học LHC:
Câu 28: Phân biệt giữa ngành LHC và Khoa học LHC
Câu 29: Khái niệm, bản chất và đặc trưng của hđhcnnvn
Câu 30: Phân biệt hđhcnn với quyền lập pháp, xét xử và kiểm sát:
Câu 31: Khái niệm và hệ thống và các nguyên tắc của hoạt động nn:
Câu 32: Phân tích nội dung nguyên tắc Đảng lãnh đạo; tập trung dân chủ; thu hút nhân dân tham gia hoạt động HCNN; pháp chế; dân tộc trong hoạt động HCNN
Câu 33: Nguyên tắc tổ chức-kỹ thuật trong HCNNVN: kết hợp ngành theo lãnh thổ,…
-Nguyên tắc kết hợp quản lý theo ngành và theo lãnh thổ:
+Quản lý theo ngành:Sự phân chia các hoạt động xã hội thành ngành dựa tiêu chí trên sản phẩm cuối cùng là kết quả của sự phân công lao động xã hội xảy ra đồng thời với quá trình phát triển sản xuất và chuyên môn hóa các loại hoạt động khác nhau của con người
Nhưng quản lý theo ngành mà tách rời yếu tố quản lý theo lãnh thổ (địa phương) sẽ hàm
chứa nguy cơ phá vỡ sự thống nhất của các quan hệ kinh tế trên lãnh thổ Sự kết hợp quản lý theo ngành với quản lý theo lãnh thổ mang tính cần thiết khách quan còn bởi vì mỗi đơn vị - đối tượng
“bị quản lý” đều nằm trên một lãnh thổ (địa phương) nhất định, và không thể không sử dụng những nguồn dự trữ, không tính đến tiềm năng và nhu cầu của địa phương Trong hoạt động hành chính, khi giải quyết những vấn đề phát triển ngành và chức năng bao giờ cũng phải tính đến lợi ích của lãnh thổ, và ngược lại
-Nguyên tắc kết hợp chế độ tập thể lãnh đạo với chế độ thủ trưởng:
Tổ chức cơ quan theo chế độ tập thể lãnh đạo tức là hoặc bản thân cơ quan đó là một hội đồng, một ban, ủy ban, hoặc đứng đầu cơ quan là một hội đồng, ủy ban, ban; trong chế độ thủ trưởng thì đứng đầu cơ quan là một người lãnh đạo
Tổ chức theo chế độ tập thể lãnh đạo có ưu điểm là: tạo cơ sở để thảo luận một cách đầy đủ,
toàn diện, sâu sắc mọi khía cạnh của vấn đề, cân nhắc mọi quan điểm một cách dân chủ trước khi ra quyết định, tránh lạm dụng quyền lực Tuy nhiên có nhược điểm lớn nhất là: : ra quyết định chậm, không kịp thời, do hội họp quá nhiều nên lãng phí công sức, thời gian và phương tiện vật chất
Chế độ thủ trưởng có ưu thế là: ra quyết định nhanh, bảo đảm tính kịp thời của quản lý, trách
nhiệm đối với quyết định đã ban hành rõ ràng Điều đó đòi hỏi người thủ trưởng phải thực sự có năng lực, am hiểu và nắm vững thẩm quyền, quyết đoán, năng động và dám chịu trách nhiệm
Nhưng, chế độ thủ trưởng có nhược điểm là dễ nảy sinh những trường hợp xem xét vấn đề không
toàn diện, thiếu sâu sắc, ra quyết định vội vàng, phiến diện, kể cả khả năng lạm quyền, v.v
Vì cả hai hình thức đều có những ưu điểm và khuyết điểm nhất định nên chúng ta cần kết hợp
thật hợp lý Bởi vậy, cần phân định cho cơ quan tập thể thẩm quyền quyết định những vấn đề
chung, cơ bản, rộng, liên quan đến nhiều ngành và lĩnh vực Đồng thời, trong cơ quan tập thể lãnh đạo cần định rõ trách nhiệm cá nhân từng thành viên đối với từng công việc cụ thể, nâng cao vai trò
người đứng đầu Còn chế độ thủ trưởng, về nguyên tắc, cần được áp dụng ở nhiều loại cơ quan
hành chính, nơi cần giải quyết vấn đề nhanh nhạy Trong các cơ quan này cũng tồn tại những bộ phận cơ cấu tổ chức theo nguyên tắc tập thể (hội đồng, ủy ban, ban) Nhưng quyết định của các tổ chức này chỉ mang tính chất tư vấn, chỉ có hiệu lực pháp lý khi có sự nhất trí của thủ trưởng và được ban hành chính thức bằng quyết định của thủ trưởng
-Nguyên tắc trực thuộc hai chiều:
+Chiều dọc: Cấp trên chỉ đạo cấp dưới
+Chiều ngang:
Trang 22Vấn đề xác định chiều trực thuộc nào là cơ bản tùy thuộc vào chức năng, nhiệm vụ và tính chất pháp lý của bản thân cơ quan, nhưng cũng phụ thuộc trực tiếp vào hệ thống quan điểm về quản
lý nhà nước tồn tại trong mỗi chế độ nhà nước
VD: UBND các cấp vừa trực thuộc HĐND (trực thuộc ngang) – khía cạnh dân chủ, và vừa trực thuộc Chính phủ hoặc UBND cấp trên (trực thuộc dọc)
Câu 34: Khái niệm CQHCNN
Cơ quan hành chính là bộ phận hợp thành của bộ máy hành chính nhà nước, được thành lập để chuyên thực hiện hoạt động hành chính, vì vậy, chúng là chủ thể cơ bản của luật hành chính
Câu 35:Đặc điểm chung:
1 Là một loại tổ chức trong xã hội, nên nó là một tập hợp những con người – những cán bộ, công chức nhà nước;
2 Có tính độc lập tương đối về tổ chức - cơ cấu trong nội bộ hệ thống bộ máy hành chính và độc lập tương đối với các cơ quan nhà nước khác;
3 Có thẩm quyền do pháp luật quy định
Câu 36: Những đặc điểm riêng
1 Là loại cơ quan nhà nước chuyên thực hiện hoạt động hành chính, tức là hoạt động mang tính dưới luật, tiến hành trên cơ sở và để thi hành luật
2 Các cơ quan hành chính chủ yếu (Chính phủ, bộ và cơ quan ngang bộ, UBND các cấp) đều
do các cơ quan dân cử tương ứng thành lập Do đó, chúng trực thuộc, chịu sự lãnh đạo, giám sát của các cơ quan dân cử tương ứng và chịu trách nhiệm, báo cáo công tác trước cơ quan đó
3 Các cơ quan hành chính tạo thành một hệ thống thống nhất nằm trong quan hệ trực thuộc theo chiều dọc và chiều ngang theo thứ bậc chặt chẽ có trung tâm chỉ đạo là Chính phủ Đó là vì các
cơ quan hành chính là chủ thể chủ yếu thực hiện quyền hành pháp, thực hiện một loại hoạt động đặc thù phức tạp, đa dạng lại luôn biến động và có bản chất quyền uy – phục tùng, đòi hỏi tính hệ thống, tính thống nhất cao, sự nhanh nhạy, hiệu lực, hiệu quả của sự lãnh đạo, chỉ huy
4 Các cơ quan hành chính nhiều về số lượng cơ quan ở tất cả các cấp (từ trung ương đến cơ sở), và có biên chế rất lớn, lớn gấp nhiều lần số lượng cơ quan và biên chế của tất cả các cơ quan nhà nước khác cộng lại Hạt nhân của các cơ quan hành chính nhà nước là công chức
5 Các cơ quan hành chính nhà nước ở nước ta thường có rất nhiều các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trực thuộc
6 Hoạt động của các cơ quan hành chính được bảo đảm trực tiếp bằng ngân sách nhà nước và các cơ sở vật chất khác của Nhà nước Chúng là chủ thể trực tiếp quản lý ngân sách và các nguồn tài chính khác, tài sản, tài nguyên thiên nhiên chủ yếu của quốc gia
Câu 37: Phân loại CQHCNN:
Theo cơ sở pháp lý của việc thành lập
1 Cơ quan hiến định: là các cơ quan do Hiến pháp quy định việc thành lập, gồm Chính phủ,
các bộ, các cơ quan ngang bộ, UBND các cấp; các cơ quan này có dịa vị pháp lý ổn định phù hợp với sự ổn định của Hiến pháp
2 Cơ quan pháp định: là các cơ quan được thành lập trên cơ sở các đạo luật và văn bản dưới
luật, như: các tổng cục, cục, chi cục, vụ, sở, phòng ban, , chúng ít ổn định hơn cơ quan hiến định
Theo trình tự thành lập cơ quan
1 Bầu (như UBND các cấp)
2 Bổ nhiệm (như giám đốc sở, trưởng phòng thuộc UBND cấp huyện …);
3 Lập (Chính phủ, các bộ và cơ quan ngang bộ v.v.): “Lập” là trình tự phức tạp kết hợp cả
bầu, bổ nhiệm, đề nghị danh sách để phê chuẩn
Trang 23Theo vị trí cơ quan trong hệ thống bộ máy hành chính nhà nước kết hợp với địa giới hành chính
- Sở, phòng, ban – cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh và cấp huyện
.Theo tính chất thẩm quyền của cơ quan
1 Cơ quan thẩm quyền chung (Chính phủ và UBND): Là cơ quan mà các quyền hạn của nó
có hiệu lực đối với mọi ngành, mọi lĩnh vực, mọi đối tượng tương ứng trong phạm vi cả nước hoặc
địa phương (tỉnh, thành phố, huyện, thị xã, xã, v.v )
2 Cơ quan thẩm quyền riêng: Là cơ quan mà các quyền hạn của nó có hiệu lực chỉ trong
phạm vi ngành (đối với cơ quan quản lý ngành) hoặc lĩnh vực liên ngành (đối với cơ quan quản lý liên ngành - còn gọi là cơ quan quản lý theo chức năng như Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính
và các sở, phòng trực thuộc ở địa phương v.v.) Vì thế, “thẩm quyền riêng” còn gọi là “thẩm quyền chuyên môn”
Theo nguyên tắc tổ chức và hoạt động
1 Cơ quan tập thể lãnh đạo: Là Hội đồng Bộ trưởng và UBND theo Hiến pháp năm 1980
Nguyên tắc đó được ghi trực tiếp hoặc thể hiện trong nhiều điều của Luật tổ chức Hội đồng Bộ trưởng năm 1981 (các Điều 6, 17), LTCHĐND-UBND 1983 hoặc LTCHĐND-UBND 1989 (Điều 52)
2 Cơ quan thủ trưởng lãnh đạo: Như bộ, cơ quan ngang bộ, tổng cục, sở, phòng, ban, v.v
3 Cơ quan kết hợp chế độ tập thể lãnh đạo và chế độ thủ trưởng: Là Chính phủ và UBND
theo Hiến pháp hiện hành, nhưng chúng vẫn “nghiêng về” chế độ tập thể lãnh đạo
Theo cơ quan thành lập
1 Do các cơ quan dân cử trực tiếp thành lập (Chính phủ, bộ và cơ quan ngang bộ, UBND);
2 Do Chính phủ thành lập (một số tổng cục, cục, viện, phòng );
3 Do các bộ, cơ quan ngang bộ thành lập (xem mục tổ chức- cơ cấu của bộ);
4 Do UBND thành lập (sở, phòng, ban, … thuộc UBND)
Câu 38: Cơ quan hành chính nhà nước ở trung ương bao gồm: Chính phủ , bộ và các cơ quan ngang bộ
*Chính phủ
-Vị trí,tính chất pháp lý: Chính phủ là cơ quan hành chính cao nhất của nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền hành pháp, là cơ quan chấp hành của quốc hội
-Tổ chức: Chính phủ làm việc theo chế độ tập thể và quyết định theo đa số
-Cơ cấu:Chính phủ bao gồm thủ tướng chính phủ, các phó thủ tướng chính phủ, các bộ trưởng
và thủ trưởng cơ quan ngang bộ
Thu tướng chính phủ là người đứng đầu chính phủ, chịu trách nhiệm trước quốc hội
Phó thủ tướng chính phủ giúp thủ tướng chính phủ làm nhiệm vụ theo sự phân công của thủ tướng chính phủ và chịu trách nhiệm trước thủ tướng
Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ chịu trách nhiệm cá nhân trước thủ tướng chính phủ, chính phủ và quốc hội
-Chức năng cơ bản:
+ Thống nhất quản lý về kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục, y tế, khoa học, công nghệ, môi trường, thông tin, truyền thông, đối ngoại, quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội; thi hành lệnh tổng động viên hoặc động viên cục bộ, lệnh ban bố tình trạng khẩn cấp và các biện pháp
Trang 24cần thiết khác để bảo vệ Tổ quốc, bảo đảm tính mạng, tài sản của Nhân dân
+ Thống nhất quản lý nền hành chính quốc gia; thực hiện quản lý về cán bộ, công chức, viên chức và công vụ trong các cơ quan nhà nước; tổ chức công tác thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống quan liêu, tham nhũng trong bộ máy nhà nước; lãnh đạo công tác của các
bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các cấp
+ Bảo vệ quyền và lợi ích của Nhà nước và xã hội, quyền con người, quyền công dân; bảo đảm trật tự, an toàn xã hội
*Bộ và các cơ quan ngang bộ:
-Vị trí, tính chất pháp lý: bộ, cơ quan ngang bộ là cơ quan của chính phủ chịu trách nhiệm quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực được phân công; tổ chức thi hành và theo dõi việc thi hành pháp luật liên quan đến ngành, lĩnh vực trong phạm vi toàn quốc
đ) Tổng cục và tổ chức tương đương (sau đây gọi chung là tổng cục)
2 Các đơn vị sự nghiệp công lập được quy định tại Nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của từng Bộ:
a) Các đơn vị nghiên cứu chiến lược, chính sách về ngành, lĩnh vực;
b) Báo; Tạp chí; Trung tâm Thông tin hoặc Tin học;
c) Trường hoặc Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức; Học viện thuộc
Bộ
3 Bộ trưởng trình Thủ tướng Chính phủ ban hành danh sách các đơn vị sự nghiệp công lập khác thuộc Bộ đã được cấp có thẩm quyền thành lập
4 Số lượng cấp phó của người đứng đầu các tổ chức thuộc Bộ quy định
-Chức năng: thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với ngành, lĩnh vực trong phạm vi cả nước; quản lý nhà nước các dịch vụ công thuộc ngành, lĩnh vực
Câu 39: Vị trí, tính chất pháp lý (vai trò) Tổ chức - cơ cấu; Hình thức hoạt động; Nhiệm
vụ, quyền hạn của cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương
Trả lời
-Vị trí, tính chất pháp lý: Uỷ ban nhân dân ở cấp chính quyền địa phương do Hội đồng nhân dân cùng cấp bầu là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệmtrước Hội đồng nhân dân và cơ quan hành chính nhà nước cấp trên
-Hình thức hoạt động: (1) hoạt động của tập thể uỷ ban; (2) hoạt động của chủ tịch và của các thành viên khác của uỷ ban và (3) hoạt động của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND
-Nhiệm vụ: Là cơ quan hành chính thẩm quyền chung, đứng đầu bộ máy hành chính thuộc đơn vị hành chính - lãnh thổ của mình, UBND thực hiện các nhiệm vụ, chức năng quản lý tổng thể theo lãnh thổ đối với mọi ngành, lĩnh vực quản lý nhà nước trực thuộc địa phương mình
-Quyền: quyền ra quyết định, chỉ thị
Câu 40: Các hình thức làm việc của Chính phủ theo quy định của Pháp luật hiện hành ? Phương hướng đổi mới hoạt động của Chính phủ
Trả lời
-Các hình thức làm việc của chính phủ
a) Phiên họp Chính phủ thường kỳ và phiên họp Chính phủ bất thường
b) Các hội nghị (bao gồm hội nghị triển khai kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước và các hội nghị chuyên đề)
c) Các cuộc họp định kỳ với các Bộ, cơ quan, địa phương
Trang 25d) Các cuộc họp để xử lý việc thường xuyên và họp giao ban Thủ tướng, các Phó Thủ tướng đ) Cuộc họp do thành viên Chính phủ chủ trì xử lý công việc của Chính phủ
Chính phủ:
- Là cơ quan hành chính cao nhất:
Lãnh đạo công tác của các bộ, các cơ quan ngang bộ và các cơ quan thuộc Chính phủ, Uỷ ban nhân dân các cấp, xây dựng và kiện toàn hệ thống bộ máy hành chính nhà nước thống nhất từ trung ương đến cơ sở; hướng dẫn, kiểm tra Hội đồng nhân dân thực hiện các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên; tạo điều kiện để Hội đồng nhân dân thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn theo luật định; đào tạo, bồi dưỡng, sắp xếp
và sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức nhà nước
Thống nhất quản lý việc xây dựng, phát triển nền kinh tế quốc dân, phát triển văn hoá, giáo dục, y tế, khoa học và công nghệ, các dịch vụ công; quản lý và bảo đảm sử dụng có hiệu quả tài sản thuộc sở hữu toàn dân; thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế -
xã hội và ngân sách nhà nước, chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia
Thi hành những biện pháp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tạo điều kiện cho công dân sử dụng quyền và làm tròn nghĩa vụ của mình; bảo vệ tài sản, lợi ích của Nhà nước và của xã hội; bảo vệ môi trường
Tổ chức và lãnh đạo công tác kiểm kê, thống kê của Nhà nước; công tác thanh tra và kiểm tra nhà nước, chống tham nhũng, lãng phí và mọi biểu hiện quan liêu, hách dịch, cửa quyền trong bộ máy nhà nước; giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân
Thống nhất quản lý công tác đối ngoại; đàm phán, ký kết điều ước quốc tế nhân danh Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trừ trường hợp do Chủ tịch nước ký với người đứng đầu Nhà nước khác; đàm phán, ký, phê duyệt, gia nhập điều ước quốc tế nhân danh Chính phủ; chỉ đạo việc thực hiện các điều ước quốc tế mà Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc gia nhập; bảo vệ lợi ích của Nhà nước, lợi ích chính đáng của tổ chức và công dân Việt Nam ở nước ngoài
Thực hiện chính sách xã hội, chính sách dân tộc, chính sách tôn giáo; thống nhất quản lý công tác thi đua khen thưởng
Quyết định việc điều chỉnh địa giới các đơn vị hành chính dưới cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương
- Là cơ quan chấp hành của Quốc hội, thực hiện quyền hành pháp:
Bảo đảm việc thi hành Hiến pháp và pháp luật trong các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức kinh tế, đơn vị vũ trang nhân dân và công dân; tổ chức và lãnh đạo công tác tuyên truyền, giáo dục Hiến pháp và pháp luật trong nhân dân
Trình dự án luật, pháp lệnh và các dự án khác trước Quốc hội và Uỷ ban thường vụ Quốc hội
Củng cố và tăng cường nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân; bảo đảm
an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội; xây dựng các lực lượng vũ trang nhân dân; thi hành lệnh động viên, lệnh ban bố tình trạng khẩn cấp và mọi biện pháp cần thiết khác để bảo vệ đất nước
Phối hợp với Uỷ ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ban chấp hành Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam, Ban chấp hành trung ương của đoàn thể nhân dân
Trang 26trong khi thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình; tạo điều kiện để các tổ chức đó hoạt động có hiệu quả
Câu 42: Phân biệt bộ và cơ quan ngang bộ:
Thủ trưởng
Cơ cấu tổ chức nhỏ hơn, thực hiện các chức năng riêng biệt, chuyên biệt, đan xen vào nhiều ngành
Câu 43: Bộ trưởng : Vị trí, tính chất pháp lý (vai trò) của Bộ trưởng, Thủ trưởng
cơ quan ngang bộ
Trả lời
- Bộ trưởng làm việc theo chế độ thủ trưởng và Quy chế làm việc của Chính phủ; bảo đảm nguyên tắc tập trung, dân chủ; thực hiện chế độ thông tin, báo cáo của Bộ và các đơn vị trực thuộc theo quy định; ban hành Quy chế làm việc của Bộ và chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện Quy chế đó
- Bộ trưởng đối với Bộ:
1 Bộ trưởng chịu trách nhiệm chuẩn bị trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quyết định giải quyết các vấn đề liên quan đến ngành, lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ theo Quy chế làm việc của Chính phủ
2 Bộ trưởng chịu trách nhiệm về chất lượng, nội dung các văn bản quy phạm pháp luật do Bộ chuẩn bị; chỉ đạo thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển, chương trình, công tác sau khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; chịu trách nhiệm về hiệu quả các dự án, các chương trình, đề án của Bộ và việc sử dụng các nguồn lực của Bộ
3 Bộ trưởng quyết định các công việc thuộc phạm vi quản lý của Bộ và chịu trách nhiệm về các quyết định đó
4 Bộ trưởng chịu trách nhiệm về những công việc do Bộ trực tiếp quản lý; chịu trách nhiệm liên đới về những công việc đã phân cấp cho chính quyền địa phương, khi Bộ không thực hiện đầy
đủ trách nhiệm trong hướng dẫn, kiểm tra, thanh tra để xảy ra sự cố, thảm họa nguy hiểm, thất thoát, thiệt hại lớn đến tài sản của Nhà nước và nhân dân
5 Bộ trưởng chịu trách nhiệm thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu phần vốn của nhà nước tại doanh nghiệp có vốn nhà nước theo quy định của pháp luật
6 Bộ trưởng phân công cho Thứ trưởng giải quyết các vấn đề thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng hoặc ủy nhiệm cho Thứ trưởng làm việc và giải quyết các đề nghị của các bộ, địa phương, thì Bộ trưởng phải chịu trách nhiệm về những quyết định của Thứ trưởng được phân công hoặc ủy nhiệm giải quyết
- Bộ trưởng đối với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ
1 Thực hiện đầy đủ chức năng quản lý nhà nước của Bộ về các ngành, lĩnh vực
2 Không chuyển các vấn đề thuộc thẩm quyền giải quyết của Bộ lên Chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ; không ban hành những văn bản trái với quy định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; những vấn đề vượt quá thẩm quyền được giao phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ
Trang 273 Thực hiện đầy đủ trách nhiệm của thành viên Chính phủ theo Quy chế làm việc của Chính phủ
- Bộ trưởng đối với Bộ trưởng khác:
1 Thực hiện các quy định quản lý nhà nước thuộc thẩm quyền của các Bộ khác; không ban hành văn bản trái với quy định của các Bộ trưởng khác
2 Chủ trì, phối hợp với các Bộ để giải quyết những vấn đề quản lý nhà nước do Bộ phụ trách
có liên quan đến chức năng của Bộ khác; trường hợp có ý kiến khác nhau thì Bộ trưởng trình Thủ tướng Chính phủ quyết định
3 Các vấn đề trong dự thảo văn bản quy phạm pháp luật do Bộ trưởng trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ có liên quan đến Bộ khác, thì phải có ý kiến của Bộ trưởng đó bằng văn bản Các
Bộ trưởng được hỏi ý kiến có trách nhiệm nghiên cứu, trả lời bằng văn bản trong thời gian quy định
- Bộ trưởng đối với Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương
1 Chỉ đạo Ủy ban nhân dân thực hiện mục tiêu, chương trình, quy hoạch phát triển, kế hoạch,
dự án về ngành, lĩnh vực đã được phê duyệt; giải quyết các đề xuất, kiến nghị của Ủy ban nhân dân phù hợp với quy định quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực của Bộ
2 Hướng dẫn và chỉ đạo Ủy ban nhân dân về chuyên môn, nghiệp vụ thuộc ngành, lĩnh vực
do Bộ quản lý
3 Kiểm tra Chủ tịch Ủy ban nhân dân trong việc thực hiện tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ đối với người đứng đầu cơ quan chuyên môn về ngành, lĩnh vực thuộc Ủy ban nhân dân; yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân có ý kiến bằng văn bản về việc bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật đối với người đứng đầu các tổ chức của Bộ đặt tại địa phương
- Bộ trưởng đối với các cơ quan của Quốc hội, với đại biểu Quốc hội và với cử tri
1 Khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội yêu cầu, thì Bộ trưởng có trách nhiệm trình bày hoặc cung cấp các tài liệu cần thiết; Bộ trưởng gửi các văn bản quy phạm pháp luật do mình ban hành đến Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội theo lĩnh vực mà Hội đồng Dân tộc, Ủy ban phụ trách
2 Bộ trưởng có trách nhiệm trả lời các kiến nghị của Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội trong thời hạn chậm nhất là 15 ngày, kể từ ngày nhận được kiến nghị
3 Bộ trưởng có trách nhiệm trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội và kiến nghị của cử tri về những vấn đề thuộc ngành, lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ
-Bộ trưởng đối với các tổ chức chính trị - xã hội
Bộ trưởng có trách nhiệm phối hợp với người đứng đầu tổ chức Mặt trận Tổ quốc, Công đoàn
và các tổ chức Đoàn thể khác trong khi thực hiện nhiệm vụ của Bộ; tạo điều kiện để các tổ chức nêu trên hoạt động, tham gia xây dựng chế độ, chính sách có liên quan
Câu 44: Cơ cấu tổ chức của bộ, ngang bộ
Trả lời
Điều 15 Cơ cấu tổ chức của Bộ
1 Các tổ chức giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước, Thứ trưởng giúp việc Bộ trg:
a) Vụ;
b) Văn phòng Bộ;
c) Thanh tra Bộ;
d) Cục;
Trang 28đ) Tổng cục và tổ chức tương đương (sau đây gọi chung là tổng cục)
2 Các đơn vị sự nghiệp công lập được quy định tại Nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của từng Bộ:
a) Các đơn vị nghiên cứu chiến lược, chính sách về ngành, lĩnh vực;
b) Báo; Tạp chí; Trung tâm Thông tin hoặc Tin học;
c) Trường hoặc Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức; Học viện thuộc
Bộ
3 Bộ trưởng trình Thủ tướng Chính phủ ban hành danh sách các đơn vị sự nghiệp công lập khác thuộc Bộ đã được cấp có thẩm quyền thành lập
4 Số lượng cấp phó của người đứng đầu các tổ chức thuộc Bộ quy định tại các Khoản 1, 2 và
3 Điều này không quá 03 người, giờ k quá 2 người
Vụ thuộc Bộ
1 Vụ là tổ chức thuộc Bộ, thực hiện chức năng tham mưu tổng hợp hoặc chuyên sâu về quản
lý nhà nước đối với ngành, lĩnh vực hoặc tham mưu về công tác quản lý nội bộ của Bộ
2 Vụ không có tư cách pháp nhân Vụ trưởng chỉ được ký các văn bản theo ủy quyền của Bộ trưởng để hướng dẫn, giải quyết, thông báo các vấn đề liên quan đến chuyên môn, nghiệp vụ thuộc chức năng, nhiệm vụ của vụ
3 Vụ hoạt động theo chế độ chuyên viên Đối với những vụ có nhiều mảng công tác hoặc nhiều khối công việc được thành lập phòng; số phòng trong vụ được quy định tại Nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của từng Bộ
4 Việc thành lập vụ phải đáp ứng các tiêu chí sau:
a) Có chức năng, nhiệm vụ tham mưu về quản lý nhà nước đối với ngành, lĩnh vực thuộc chức năng, nhiệm vụ của Bộ;
b) Có phạm vi, đối tượng quản lý theo ngành, lĩnh vực
Các tiêu chí nêu trên không áp dụng đối với việc thành lập các vụ tham mưu về công tác quản
lý nội bộ của Bộ
Văn phòng Bộ
1 Văn phòng Bộ là tổ chức thuộc Bộ, thực hiện chức năng tham mưu tổng hợp về chương trình, kế hoạch công tác và phục vụ các hoạt động của Bộ; kiểm soát thủ tục hành chính theo quy định của pháp luật; giúp Bộ trưởng tổng hợp, theo dõi, đôn đốc các tổ chức, đơn vị thuộc Bộ thực hiện chương trình, kế hoạch công tác của Bộ đã được phê duyệt
2 Văn phòng Bộ tổ chức thực hiện công tác hành chính, văn thư, lưu trữ; quản lý cơ sở vật chất - kỹ thuật, tài sản, kinh phí hoạt động, bảo đảm phương tiện, điều kiện làm việc; phục vụ chung cho hoạt động của Bộ và công tác quản trị nội bộ; thực hiện các nhiệm vụ khác do pháp luật quy định hoặc do Bộ trưởng giao
3 Văn phòng Bộ được thành lập phòng theo các lĩnh vực công tác được giao
4 Văn phòng Bộ có con dấu riêng; Chánh văn phòng được ký các văn bản hành chính khi được thừa lệnh hoặc thừa ủy quyền của Bộ trưởng
Thanh tra Bộ
1 Thanh tra Bộ là tổ chức thuộc Bộ, giúp Bộ trưởng thực hiện các quy định của pháp luật về công tác thanh tra; giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng; tiến hành thanh tra hành chính đối với cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân thuộc phạm vi quản lý của Bộ; tiến hành thanh
Trang 29tra chuyên ngành đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân hoạt động trong ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ
2 Thanh tra Bộ có con dấu và tài khoản riêng; được thành lập các phòng nghiệp vụ phù hợp với quy định của Luật Thanh tra
3 Chánh Thanh tra Bộ được ký các văn bản hành chính khi được thừa lệnh hoặc thừa ủy quyền của Bộ trưởng và được xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính
Cục thuộc Bộ
1 Cục là tổ chức thuộc Bộ, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước
và tổ chức thực thi pháp luật đối với chuyên ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của
Bộ theo phân cấp, ủy quyền của Bộ trưởng
Trường hợp Bộ quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật, tài sản lớn, toàn ngành thì được thành lập tổ chức cục thuộc Bộ thực hiện chức năng quản trị nội bộ của Bộ
2 Cục thuộc Bộ chỉ có một loại Cục có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng; Cục trưởng được ban hành văn bản cá biệt, văn bản hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ về chuyên ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của cục
3 Việc thành lập cục phải đáp ứng các tiêu chí sau:
a) Có đối tượng quản lý về chuyên ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ theo quy định của pháp luật chuyên ngành;
b) Được phân cấp, ủy quyền của Bộ trưởng để quyết định các vấn đề thuộc phạm vi quản lý nhà nước về chuyên ngành, lĩnh vực;
c) Tổ chức hoạt động sự nghiệp dịch vụ công thuộc chuyên ngành, lĩnh vực
4 Cơ cấu tổ chức của cục, gồm:
2 Tổng cục có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng Tổng cục trưởng được ban hành văn bản cá biệt, văn bản hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ về chuyên ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của tổng cục
3 Việc thành lập tổng cục phải đáp ứng các tiêu chí sau:
a) Có đối tượng quản lý nhà nước về chuyên ngành, lĩnh vực lớn, phức tạp, quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội;
b) Chuyên ngành, lĩnh vực cần quản lý tập trung, thống nhất ở Trung ương, không phân cấp hoặc phân cấp hạn chế cho địa phương;
c) Được phân cấp, ủy quyền của Bộ trưởng để quyết định các vấn đề thuộc phạm vi quản lý nhà nước về chuyên ngành, lĩnh vực;
d) Tổ chức hoạt động sự nghiệp dịch vụ công thuộc chuyên ngành, lĩnh vực
Trang 304 Cơ cấu tổ chức của tổng cục, gồm:
a) Vụ;
b) Văn phòng;
c) Cục (nếu có);
d) Đơn vị sự nghiệp công lập
Việc thành lập các vụ, cục thuộc tổng cục áp dụng các tiêu chí như đối với thành lập vụ, cục thuộc Bộ Không thành lập phòng trong vụ thuộc tổng cục
Đối với tổng cục được tổ chức theo hệ thống ngành dọc, việc thành lập cục, chi cục ở địa phương được quy định tại quyết định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của tổng cục
Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Bộ
1 Việc thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện theo quy định của Chính phủ và các quy định của pháp luật chuyên ngành
2 Đơn vị sự nghiệp công lập không có chức năng quản lý nhà nước
3 Đơn vị sự nghiệp công lập được tự chủ và tự chịu trách nhiệm về nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, số người làm việc và tài chính theo quy định của pháp luật và chịu sự quản lý nhà nước của các Bộ chức năng theo từng ngành, lĩnh vực
4 Đơn vị sự nghiệp công lập có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng
Câu 45: Uỷ ban nhân dân: Vị trí, tính chất pháp lý (vai trò); Tổ chức - cơ cấu; Hình thức hoạt động; Nhiệm vụ, quyền hạn
Trả lời:
Cơ cấu tổ chức:
- Uỷ ban nhân dân do Hội đồng nhân dân bầu là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm trước Hội đồng nhân dân cùng cấp và cơ quan nhà nước cấp trên
- Uỷ ban ND tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ
- Uỷ ban nhân dân được tổ chức ở các đơn vị hành chính sau đây:
A) Tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi chung là cấp tỉnh);
B) Huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là cấp huyện);
C) Xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã)
- Nhiệm kỳ của Uỷ ban nhân dân theo nhiệm kỳ của Hội đồng nhân dân cùng cấp
- Chủ tịch Uỷ ban nhân dân ở mỗi đơn vị hành chính không giữ chức vụ đó quá hai nhiệm kỳ liên tục
- Uỷ ban nhân dân cấp dưới chịu sự chỉ đạo của Uỷ ban nhân dân cấp trên Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh chịu sự chỉ đạo của Chính phủ
- Hiệu quả hoạt động của Uỷ ban nhân dân được bảo đảm bằng hiệu quả hoạt động của tập thể Uỷ ban nhân dân, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân, các thành viên khác của Uỷ ban nhân dân và của các cơ quan chuyên môn thuộc Uỷ ban nhân dân
Nhiệm vụ, quyền hạn:
- Uỷ ban nhân dân chịu trách nhiệm chấp hành Hiến pháp, luật, các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên và nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp nhằm bảo đảm thực
Trang 31hiện chủ trương, biện pháp phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh và thực hiện các chính sách khác trên địa bàn
- Uỷ ban nhân dân thực hiện chức năng quản lý nhà nước ở địa phương, góp phần bảo đảm sự chỉ đạo, quản lý thống nhất trong bộ máy hành chính nhà nước từ trung ương tới cơ
sở
- Uỷ ban nhân dân thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình theo Hiến pháp, luật và các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên; phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, ngăn ngừa và chống các biểu hiện quan liêu, hách dịch, cửa quyền, tham nhũng, lãng phí, vô trách nhiệm và các biểu hiện tiêu cực khác của cán bộ, công chức và trong bộ máy chính quyền địa phương
-
Câu 46: Các cơ quan chuyên môn thuộc Uỷ ban nhân dân
Trả lời
Nguyên tắc tổ chức cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân
1 Bảo đảm bao quát đầy đủ chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước của Ủy ban nhân dân và bảo đảm tính thống nhất, thông suốt về quản lý ngành, lĩnh vực công tác từ Trung ương đến cơ sở
2 Tổ chức phòng quản lý đa ngành, đa lĩnh vực; bảo đảm tinh gọn, hợp lý, hiệu quả; không nhất thiết ở cấp tỉnh có sở nào thì cấp huyện có tổ chức tương ứng
3 Phù hợp với từng loại hình đơn vị hành chính và điều kiện tự nhiên, dân số, tình hình phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương và yêu cầu cải cách hành chính nhà nước
4 Không chồng chéo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn với các tổ chức của các Bộ, sở
Vị trí và chức năng của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân
1 Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân là cơ quan tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân thực hiện chức năng quản lý nhà nước ở địa phương và thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn theo
sự ủy quyền của Ủy ban nhân dân và theo quy định của pháp luật; góp phần bảo đảm sự thống nhất quản lý của ngành hoặc lĩnh vực công tác ở địa phương
2 Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế
và công tác của Ủy ban nhân dân , đồng thời chịu sự chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
Nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân
1 Trình Ủy ban nhân dân ban hành quyết định, chỉ thị; quy hoạch, kế hoạch dài hạn, 05 năm
và hàng năm; chương trình, biện pháp tổ chức thực hiện các nhiệm vụ cải cách hành chính nhà nước thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước được giao
2 Tổ chức thực hiện các văn bản pháp luật, quy hoạch, kế hoạch sau khi được phê duyệt; thông tin, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý được giao
3 Giúp Ủy ban nhân dân thực hiện và chịu trách nhiệm về việc thẩm định, đăng ký, cấp các loại giấy phép thuộc phạm vi trách nhiệm và thẩm quyền của cơ quan chuyên môn theo quy định của pháp luật và theo phân công của Ủy ban nhân dân
4 Giúp Ủy ban nhân dân quản lý nhà nước đối với tổ chức kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân, các hội và tổ chức phi chính phủ hoạt động trên địa bàn thuộc các lĩnh vực quản lý của cơ quan chuyên môn theo quy định của pháp luật
5 Hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ về lĩnh vực quản lý của cơ quan chuyên môn cho cán
bộ, công chức xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã)
6 Tổ chức ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ; xây dựng hệ thống thông tin, lưu trữ phục
vụ công tác quản lý nhà nước và chuyên môn nghiệp vụ của cơ quan chuyên môn
Trang 327 Thực hiện công tác thông tin, báo cáo định kỳ và đột xuất về tình hình thực hiện nhiệm vụ được giao theo quy định của Ủy ban nhân dân và sở quản lý ngành, lĩnh vực
8 Kiểm tra theo ngành, lĩnh vực được phân công phụ trách đối với tổ chức, cá nhân trong việc thực hiện các quy định của pháp luật; giải quyết khiếu nại, tố cáo; phòng, chống tham nhũng, lãng phí theo quy định của pháp luật và phân công của Ủy ban nhân dân
9 Quản lý tổ chức bộ máy, biên chế, thực hiện chế độ, chính sách, chế độ đãi ngộ, khen thưởng, kỷ luật, đào tạo và bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động thuộc phạm vi quản lý của cơ quan chuyên môn theo quy định của pháp luật, theo phân công của Ủy ban nhân dân
10 Quản lý tài chính, tài sản của cơ quan chuyên môn theo quy định của pháp luật và phân công của Ủy ban nhân dân
11 Thực hiện một số nhiệm vụ khác do Ủy ban nhân dân giao hoặc theo quy định của pháp luật
Người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân
1 Người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân (sau đây gọi chung là Trưởng phòng) chịu trách nhiệm trước Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân và trước pháp luật về thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan chuyên môn do mình phụ trách
2 Cấp phó của người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân (sau đây gọi chung là Phó Trưởng phòng) là người giúp Trưởng phòng chỉ đạo một số mặt công tác và chịu trách nhiệm trước Trưởng phòng về nhiệm vụ được phân công Khi Trưởng phòng vắng mặt một Phó Trưởng phòng được Trưởng phòng ủy nhiệm điều hành các hoạt động của cơ quan chuyên môn
3 Số lượng Phó Trưởng phòng cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân không quá 03 người
4 Việc bổ nhiệm, điều động, luân chuyển, khen thưởng, kỷ luật, miễn nhiệm, cho từ chức, thực hiện chế độ, chính sách đối với Trưởng phòng, Phó Trưởng phòng do Chủ tịch Ủy ban nhân dân quyết định theo quy định của pháp luật
Chế độ làm việc của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân và trách nhiệm của Trưởng phòng
1 Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân làm việc theo chế độ thủ trưởng
2 Trưởng phòng căn cứ các quy định của pháp luật và phân công của Ủy ban nhân dân xây dựng quy chế làm việc, chế độ thông tin báo cáo của cơ quan và chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện quy chế đó
3 Trưởng phòng chịu trách nhiệm về việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan mình và các công việc được Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phân công hoặc uỷ quyền; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và chịu trách nhiệm khi để xẩy ra tình trạng tham nhũng, gây thiệt hại trong tổ chức, đơn vị thuộc quyền quản lý của mình
4 Trưởng phòng có trách nhiệm báo cáo với Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân và
sở quản lý ngành, lĩnh vực về tổ chức, hoạt động của cơ quan mình; báo cáo công tác trước Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cùng cấp khi được yêu cầu; phối hợp với người đứng đầu cơ quan chuyên môn, các tổ chức chính trị - xã hội cùng cấp giải quyết những vấn đề liên quan đến chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình
* Một số cơ quan chuyên môn:
1 Phòng Nội vụ: tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện chức năng quản lý nhà nước các lĩnh vực: tổ chức; biên chế các cơ quan hành chính, sự nghiệp nhà nước; cải cách hành chính; chính quyền địa phương; địa giới hành chính; cán bộ, công chức, viên chức nhà nước; cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn; hội, tổ chức phi chính phủ; văn thư, lưu trữ nhà nước; tôn giáo; thi đua - khen thưởng
Trang 332 Phòng Tư pháp: tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện chức năng quản lý nhà nước về: công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật; kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật; phổ biến, giáo dục pháp luật; thi hành án dân sự; chứng thực; hộ tịch; trợ giúp pháp lý; hoà giải ở cơ sở và các công tác tư pháp khác
3 Phòng Tài chính - Kế hoạch: tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện chức năng quản lý nhà nước về các lĩnh vực: tài chính, tài sản; kế hoạch và đầu tư; đăng ký kinh doanh; tổng hợp, thống nhất quản lý về kinh tế hợp tác xã, kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân
4 Phòng Tài nguyên và Môi trường: tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện chức năng quản lý nhà nước về: tài nguyên đất; tài nguyên nước; tài nguyên khoáng sản; môi trường; khí tượng, thuỷ văn; đo đạc, bản đồ và biển (đối với những địa phương có biển)
5 Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội: tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện chức năng quản lý nhà nước về các lĩnh vực: lao động; việc làm; dạy nghề; tiền lương; tiền công; bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp; an toàn lao động; người có công; bảo trợ xã hội; bảo vệ và chăm sóc trẻ em; phòng, chống tệ nạn xã hội; bình đẳng giới
6 Phòng Văn hoá và Thông tin: tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện chức năng quản lý nhà nước về: văn hoá; gia đình; thể dục, thể thao; du lịch; bưu chính, viễn thông và Internet; công nghệ thông tin, hạ tầng thông tin; phát thanh; báo chí; xuất bản
7 Phòng Giáo dục và Đào tạo: tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện chức năng quản lý nhà nước về các lĩnh vực giáo dục và đào tạo, bao gồm: mục tiêu, chương trình và nội dung giáo dục và đào tạo; tiêu chuẩn nhà giáo và tiêu chuẩn cán bộ quản lý giáo dục; tiêu chuẩn cơ
sở vật chất, thiết bị trường học và đồ chơi trẻ em; quy chế thi cử và cấp văn bằng, chứng chỉ; bảo đảm chất lượng giáo dục và đào tạo
8 Phòng Y tế: tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện chức năng quản lý nhà nước về chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân, gồm: y tế cơ sở; y tế dự phòng; khám, chữa bệnh, phục hồi chức năng; y dược cổ truyền; thuốc phòng bệnh, chữa bệnh cho người; mỹ phẩm; vệ sinh
an toàn thực phẩm; bảo hiểm y tế; trang thiết bị y tế; dân số
9 Thanh tra huyện: tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện chức năng quản lý nhà nước về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong phạm vi quản lý nhà nước của Ủy ban nhân dân cấp huyện; thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn thanh tra giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật
10 Văn phòng Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân: tham mưu tổng hợp cho Ủy ban nhân dân về hoạt động của Ủy ban nhân dân; tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện về công tác dân tộc; tham mưu cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân về chỉ đạo, điều hành của Chủ tịch Ủy ban nhân dân; cung cấp thông tin phục vụ quản lý và hoạt động của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và các cơ quan nhà nước ở địa phương; đảm bảo cơ sở vật chất, kỹ thuật cho hoạt động của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân
Câu 47: Tại sao nói cơ quan hành chính nhà nước là chủ thể cơ bản của Luật hành chính
Trả lời
Nói cơ quan hành chính nhà nước là chủ thể cơ bản của Luật hành chính vì:
HC bản chất là mệnh lệnh Và mệnh lệnh nó chỉ rõ nét ở trong bộ máy nhà nước mà thôi Ở ngoài bộ máy nhà nước, một phần nào đó hoạt động hành chính bị giảm bớt tính mệnh lệnh của nó Hơn nữa cơ quan NN lại là nơi có rất nhiều hoạt động hành chính Chính vì vậy, cơ quan bộ máy nhà nước là tâm điểm của luật hành chính
Câu 48: Khái niệm và những nguyên tắc hoạt động công vụ nhà nước
Trả lời
Trang 34Khái niệm: về cơ bản thì công vụ có nhiều cách hiểu, tùy theo từng kiểu nhà nước Nên ở Vn mình có thể hiểu là: Công vụ là một hoạt động do công chức nhân danh nhà nước thực hiện theo quy định của pháp luật và được pháp luật bảo vệ nhằm phục vụ lợi ích của nhân dân và xã hội Nguyên tắc: Hoạt động công vụ nhà nước ở nước ta được thực hiện trên cơ sở bản chất của Nhà nước ta là “Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân Tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân mà nòng cốt là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức” (Điều 2 Hiến pháp 1992) Với bản chất nhà nước như vậy, thì các nguyên tắc chung, cơ bản của hoạt động công vụ Nhà nước ở Nhà nước ta bao gồm:
*Thứ nhất, nguyên tắc hoạt động công vụ nhà nước phải thể hiện được ý chí nhân dân, đáp ứng và phục vụ được các lợi ích của nhân dân, của xã hội, Nhà nước
*Thứ hai, nguyên tắc tập trung dân chủ trong hoạt động công vụ nhà nước Nguyên tắc này một mặt
nó vừa đảm bảo tính thống nhất, thông suốt của toàn bộ quá trình thực hiện hoạt động công vụ nhà nước thông qua yếu tố “tập trung” Mặt khác, nó lại phát huy được tính chủ động, sáng tạo, năng động của các chủ thể thực hiện công vụ nhà nước thông qua yếu ốt “dân chủ”, từ đó làm cho hoạt động công vụ nhà nước không bị máy móc, xơ cứng, mà có sự thay đổi linh hoạt phù hợp với thực tiễn
*Thứ ba, nguyên tắc đảm bảo tính khách quan của hoạt động công vụ nhà nước Đây là nguyên tắc đòi hỏi tất cả các quá trình thực hiện hoạt động công vụ nhà nước phải tôn trọng tuân thủ các quy luật khách quan (tự nhiên, xã hội)
*Thứ tư, nguyên tắc pháp chế của hoạt động công vụ nhà nước Nếu như chúng ta thừa nhận là nhà nước phục vụ xã hội, hoạt động của các cơ quan nhà nước nhằm vào việc thỏa mãn những nhu cầu, quyền, lợi ích hợp pháp của con người, thì rõ ràng tất cả mọi điều trong hoạt động công vụ nhà nước đều phải được pháp luật điều chỉnh và phải được tuân theo một cách vô điều kiện, trong đó Hiến pháp là tối thượng Do vậy, logic của vấn đề là nếu các hoạt động công vụ nhà nước tuân thủ theo đúng Hiến pháp và pháp luật thì cũng có nghĩa là hoạt động công vụ nhà nước đó đã được thực hiện theo đúng ý chí của nhân dân
*Cuối cùng là nguyên tắc công khai, minh bạch trong hoạt động công vụ Nhà nước
Ngoài nguyên tắc ngầm như trên, về phương diện pháp lý, các nguyên tắc trong thi hành công
vụ được quy định trong điều 3, Luật Cán bộ, công chức
2 Bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân
3 Công khai, minh bạch, đúng thẩm quyền và có sự kiểm tra giám sát
4 Bảo đảm tính hệ thống, thống nhất, liên tục, thông suốt và hiệu quả
-Nghị định của Chính phủ về việc tuyển dụng,sử dụng và quản lý cán bộ,công chức trong các
cơ quan nhà nước
Câu 50 Khái niệm cán bộ, công chức, viên chức.(cho ví dụ để minh họa)
Trả lời
Trang 35-Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh
theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước
-Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức
danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn
vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật
-Viên chức nói tại Nghị định này là công dân Việt Nam, trong biên chế, được tuyển dụng, bổ
nhiệm vào một ngạch viên chức hoặc giao giữ một nhiệm vụ thường xuyên trong đơn vị sự nghiệp của Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội được quy định tại điểm d khoản 1 Điều 1 của Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của PLCBCC ngày 29-4-2003, hưởng lương từ ngân sách nhà nước và các nguồn thu sự nghiệp theo quy định của pháp luật”
Câu 51.Phân biệt cán bộ,công chức,viên chức
nhân danh quyền lực chính trị, quyền lực công
- Theo nhiệm kỳ
- Vận hành quyền lực nhà nước, làm nhiệm vụ quản lý
- Thực hiện công vụ thường xuyên
- Thực hiện chức năng
xã hội, trực tiếp thực hiện kỹ năng, nghiệp vụ chuyên sâu
- Thực hiện các hoạt động thuần túy mang tính nghiệp vụ, chuyên môn
2.Nguồn
gốc, trách
nhiệm pháp
lý
- Được bầu cử, phê chuẩn,
bổ nhiệm, trong biên chế
- Trách nhiệm chính trị trước Đảng, Nhà nước, nhân dân và trước cơ quan, tổ chức có thẩm quyền
- Thi tuyển, bổ nhiệm,
có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trong biên chế
- Trách nhiệm chính trị, trách nhiệm hành chính của công chức
- Xét tuyển, ký hợp đồng làm việc
- Trách nhiệm trước cơ quan, người đứng đầu tổ chức, cơ quan xét tuyển,
Hưởng lương từ ngân sách nhà nước, theo ngạch bậc
Lương hưởng một phần
từ ngân sách, còn lại là nguồn thu sự nghiệp
4 Nơi Cơ quan của Đảng cộng sản Cơ quan Đảng, nhà Đơn vị sự nghiệp nhà
Trang 36Câu 52.Các quyền, nghĩa vụ của công chức và đảm bảo pháp lý cho hoạt động của họ Trả lời
1 Những nghĩa vụ, quyền chung của mọi cán bộ, công chức, viên chức
Về cơ bản, những quy định của LCBCC tại Chương II “Nghĩa vụ, quyền của cán bộ, công chức” tương ứng với các quy định của PLCBCC Vì vậy, ở đây chỉ nói đến các quy định tại Chương II của LCBCC
1 Nghĩa vụ của cán bộ, công chức được quy định tại Mục 1 (các điều 8, 9, 10) Điều 8
“Nghĩa vụ của cán bộ, công chức đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân” và Điều 10 “Nghĩa vụ của cán bộ, công chức là người đứng đầu” là các quy định có tính chất chính trị chung, đương nhiên Riêng trong Điều 9 “Nghĩa vụ của cán bộ, công chức trong thi hành công vụ”, bên cạnh những nghĩa vụ đương nhiên, chỉ có khoản 5 là đáng chú ý:
“Chấp hành quyết định của cấp trên Khi có căn cứ cho rằng quyết định đó là trái pháp luật thì
phải kịp thời báo cáo bằng văn bản với người ra quyết định; trường hợp người ra quyết định vẫn quyết định việc thi hành thì phải có văn bản và người thi hành phải chấp hành nhưng không chịu trách nhiệm về hậu quả của việc thi hành, đồng thời báo cáo cấp trên trực tiếp của người ra quyết định Người ra quyết định phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình.”
làm việc Việt Nam, Nhà nước, tổ
chức chính trị, tổ chức chính trị- xã hội
nước, tổ chức CT-XH, Quân đội, Công an, Toà
án, Viện kiểm sát
nước, các tổ chức xã hội
5
Tiêu chí
đánh giá
-Năng lực lãnh đạo, điều hành, tổ chức, quản lý;
- Tinh thần trách nhiệm;
- Hiệu quả thực hiện nhiệm
vụ
-Năng lực, trình độ chuyên môn nghiệp vụ;
- Tiến độ và kết quả thực hiện nhiệm vụ;
- Tinh thần trách nhiệm
và phối hợp trong thực thi nhiệm vụ;
- Thái độ phục vụ nhân dân
-Năng lực, trình độ chuyên môn nghiệp vụ;
- Hiệu quả công việc (số lượng, chất lượng)
- Thái độ phục vụ nhân dân
Trang 37Điều 15 “ Đạo đức của cán bộ, công chức”: “Cán bộ, công chức phải thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư trong hoạt động công vụ” Đây là ghi lại lời Chủ tịch Hồ Chí Minh, là luật thì cần giả mã cụ thể mới áp dụng được
Điều 16 “Văn hóa giao tiếp ở công sở” và Điều 17 “Văn hóa giao tiếp với nhân dân” quy định
về hai vấn đề nổi cộm trong dư luận xã hội
2 Quyền của cán bộ, công chức được quy định tại Mục 2 (các điều 11-14) LCBCC, bao
gồm:
Quyền được bảo đảm các điều kiện thi hành công vụ (Điều 11), trong đó có các quyền sau là đáng chú ý: (1) “Được giao quyền tương xứng với nhiệm vụ” - quy định như vậy là tốt vì đã thừa nhận “quyền” là phương tiện thực hiện “nhiệm vụ”, không như quy định phổ biến trong Hiến pháp
và các văn bản về tổ chức là không phân biệt giữa “nhiệm vụ” với “quyền hạn”; (2) “Được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ”; (3) “Được pháp luật bảo vệ khi thi hành công vụ”
Ngoài ra, còn có quyền về tiền lương và các chế độ liên quan đến tiền lương (Điều 12), bao gồm cả quyền trong thời gian đào tạo, bồi dưỡng “được hưởng nguyên lương và phụ cấp”; thời gian
đó “được tính vào thâm niên công tác liên tục, được xét nâng lương…” (khoản 2 Điều 49); quyền
về nghỉ ngơi (Điều 13); và các quyền khác, như: “Được bảo đảm quyền học tập, nghiên cứu khoa học, tham gia các hoạt động kinh tế, xã hội; được hưởng chính sách ưu đãi về nhà ở, phương tiện đi lại, chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật; nếu bị thương hoặc hy sinh trong khi thi hành công vụ thì được xem xét hưởng chế độ, chính sách như thương binh hoặc được xem xét để công nhận là liệt sĩ và các quyền khác theo quy định của pháp luật…” (Điều 14)
2 Những nghĩa vụ, quyền riêng của các loại cán bộ, công chức, viên chức cụ thể
Đó là những quyền, nghĩa vụ của mỗi loại cán bộ, công chức, viên chức cụ thể, tùy thuộc vào
vị trí của họ trong hệ thống chức danh, cũng như tính chất hoạt động mà họ thực hiện Ví dụ: quyền hạn, nghĩa vụ của các chức danh cao cấp như Thủ tướng Chính phủ, bộ trưởng được quy định trong Hiến pháp, LTCCP và các văn bản pháp luật khác; quyền và nghĩa vụ của giáo viên đực quy định trong Luật Giáo dục, Luật Giáo viên dự kiến sẽ ban hành và các văn bản khác;… Quyền và nghĩa vụ của kiểm toán viên Kiểm toán nhà nước, của kế toán trưởng, v.v cũng có rất nhiều nét đặc thù
-NHỮNG VIỆC CÁN BỘ, CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC KHÔNG ĐƯỢC LÀM
LCBCC có Mục 4 chỉ gồm 3 điều (18-20) quy định về vấn đề này, khác với PLCBCC dành hẳn cả Chương III gồm 7 điều (14-20):
Điều 18 liên quan đến đạo đức công vụ và Điều 19 liên quan đến bí mật nhà nước Có nội dung đáng chú ý là “Cán bộ, công chức làm việc ở ngành, nghề có liên quan đến bí mật nhà nước
thì trong thời hạn ít nhất là 05 năm, kể từ khi có quyết định nghỉ hưu, thôi việc, không được làm
công việc có liên quan đến ngành, nghề mà trước đây mình đã đảm nhiệm cho tổ chức, cá nhân trong nước, tổ chức, cá nhân nước ngoài hoặc liên doanh với nước ngoài” (khoản 2 Điều 19) Nội dung này được quy định tại Điều 18 PLCBCC
“Ngoài những việc không được làm quy định tại Điều 18 và Điều 19 của Luật này, cán bộ, công chức còn không được làm những việc liên quan đến sản xuất, kinh doanh, công tác nhân sự quy định tại Luật phòng, chống tham nhũng, Luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và những việc khác theo quy định của pháp luật và của cơ quan có thẩm quyền”
-NHỮNG BẢO ĐẢM CHO HOẠT ĐỘNG CỦA CÁN BỘ, CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC
Về những bảo đảm chung cho hoạt động của cán bộ, công chức, viên chức, LCBCC có nội
dung tốt, mới là Chương VII “Các điều kiện bảo đảm thi hành công vụ” gồm 4 điều (70-73) về
“Công sở”, “Nhà ở công vụ”, “Trang thiết bị làm việc trong công sở” và “Phương tiện đi lại để thi hành công vụ”
Những bảo đảm pháp lý cho hoạt động này trước hết là các quyền của cán bộ, công chức,
viên chức nói chung, quyền được hưởng các chế độ đãi ngộ, chính sách về tiền lương, phúc lợi, bảo hiểm xã hội, khen thưởng, ghi công , trong đó đáng chú ý có quyền “được pháp luật bảo vệ khi thi hành công vụ” (khoản 5 Điều 11 LCBCC) Những bảo đảm pháp lý này trước hết được quy định trong pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức
Trang 38Câu 53.Chế độ tuyển dụng, sử dụng, hành chính và thôi việc của công chức
-Chuyển ngạch, nâng ngạch, chuyển loại
1.Chuyển ngạch
Theo Điều 43 “Chuyển ngạch công chức” của LCBCC thì:
“1 Chuyển ngạch là việc công chức đang giữ ngạch của ngành chuyên môn này được bổ nhiệm sang ngạch của ngành chuyên môn khác có cùng thứ bậc về chuyên môn, nghiệp vụ
3 Công chức được giao nhiệm vụ không phù hợp với chuyên môn, nghiệp vụ của ngạch công chức đang giữ thì phải được chuyển ngạch cho phù hợp
4 Không thực hiện nâng ngạch, nâng lương khi chuyển ngạch.”
2 Nâng ngạch
Là việc nâng một công chức từ ngạch thấp lên ngạch cao
Theo Điều 44 “Nâng ngạch công chức” thì:
“1 Việc nâng ngạch phải căn cứ vào vị trí việc làm, phù hợp với cơ cấu công chức của cơ
quan, tổ chức, đơn vị và thông qua thi tuyển
2 Công chức có đủ tiêu chuẩn, điều kiện để đảm nhận vị trí việc làm tương ứng với ngạch cao hơn thì được đăng ký dự thi nâng ngạch
3 Kỳ thi nâng ngạch được tổ chức theo nguyên tắc cạnh tranh, công khai, minh bạch, khách quan và đúng pháp luật” Những chữ đậm này, nhất là “cạnh tranh”, là rất quan trọng Tuy
vậy, nói là cạnh tranh nhưng thường ít người rớt, nếu đã được chọn cử đi thi
3 Chuyển loại
LCBCC không có quy định về chuyển loại công chức Đây là một quy định mới (Điều 22a Nghị định 09/2007) bổ sung cho Nghị định 117/2003, là việc công chức loại B hoặc C, do được học tập, nâng cao trình độ nên đủ tiêu chuẩn xếp lên loại A hoặc B
-Điều động, bổ nhiệm, luân chuyển, biệt phái, từ chức, miễn nhiệm, đánh giá
Điều động, bổ nhiệm, luân chuyển, biệt phái, từ chức, miễn nhiệm là những phương thức chuyển dịch cơ bản trong cuộc đời công vụ LCBCC quy định nội dung này tại Mục 5 Chương III (các điều 50-54)
1 Điều động
“Nếu điều động công chức sang vị trí công tác có chuyên môn nghiệp vụ khác, nơi sử dụng
và quản lý công chức phải đề nghị cấp có thẩm quyền quyết định chuyển ngạch công chức sang ngạch công chức tương đương phù hợp”
2.Bổ nhiệm công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý
Đây là tên Điều 51, nhưng không có nội dung cụ thể có thể áp dụng được, ngoại trừ khoản 2:
“Thời hạn bổ nhiệm công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý là 05 năm; khi hết thời hạn, cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền phải xem xét bổ nhiệm lại hoặc không bổ nhiệm lại.”
3.Luân chuyển
Đối với công chức lãnh đạo thì luân chuyển cũng là chủ trương đào tạo nguồn như đối với cán
bộ (Điều 35 Nghị định 117/2003) “Việc luân chuyển cán bộ, công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý được thực hiện theo quy định về luân chuyển cán bộ” (khoản 2 Điều 2 Nghị định số
Trang 39158/2007/NĐ-CP ngày 27-10-2007 của Chính phủ “Quy định danh mục các vị trí công tác và thời hạn định kỳ chuyển đổi vị trí công tác đối với cán bộ, công chức, viên chức”)
4.Biệt phái
Biệt phái, theo khoản 12 Điều 7 LCBCC, “là việc công chức của cơ quan, tổ chức, đơn vị này được cử đến làm việc tại cơ quan, tổ chức, đơn vị khác theo yêu cầu nhiệm vụ”
Điều 53 “Biệt phái công chức” của LCBCC quy định:
“2 Thời hạn biệt phái không quá 03 năm, trừ một số ngành, lĩnh vực do Chính phủ quy định
3 Công chức biệt phái phải chấp hành phân công công tác của cơ quan, tổ chức, đơn vị nơi được cử đến biệt phái
4 Công chức biệt phái đến miền núi, biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu
số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn được hưởng các chính sách ưu đãi theo quy định của pháp luật
5 Cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý công chức biệt phái có trách nhiệm bố trí công việc phù hợp cho công chức khi hết thời hạn biệt phái
6 Không thực hiện biệt phái công chức nữ đang mang thai hoặc nuôi con dưới 36 tháng tuổi.”
5.Từ chức, miễn nhiệm
6 Đánh giá
Thecông chức “02 năm liên tiếp không hoàn thành nhiệm vụ thì cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền giải quyết thôi việc” (đoạn 2 khoản 3 Điều 58)
7.Sát hạch là một hình thức đánh giá, kiểm tra trình độ những công chức đang giữ chức vụ
nào đấy xem có còn đáp ứng tiêu chuẩn của chức vụ ấy hay không
- Chế độ kiêm nhiệm, trang phục, phù hiệu, cấp hiệu, hàm
1 Chế độ kiêm nhiệm
Đó là việc một công chức thuộc biên chế chính thức ở một cơ quan, đơn vị này kiêm nhiệm thêm các chức vụ ở nơi khác Việc kiêm nhiệm phải có quyết định của cơ quan sử dụng và phải được
sự đồng ý của cơ quan, tổ chức nơi công chức có biên chế
2 Trang phục, phù hiệu, cấp hiệu, hàm
Chế độ trang phục, phù hiệu, cấp hiệu, hàm được áp dụng cho công chức một số loại, ngạch cần đề cao quyền uy nhà nước, như: thẩm phán, kiểm sát viên, thanh tra viên, cảnh sát, thuế, hải quan, kiểm lâm, an ninh hàng không, v.v Đây không chỉ là vấn đề hình thức, mà còn có ý nghĩa quan trọng đề cao vai trò và trách nhiệm của công chức
-Chấm dứt hoạt động công vụ
Hoạt động công vụ chấm dứt khi công chức nghỉ hưu hoặc thôi việc hay vì lý do khác như bị
kỷ luật buộc thôi việc, chết Hai điều 59 - 60 Mục 7 Chương III LCBCC quy định về việc này
- Khoản 3 và 4 quy định: “Không giải quyết thôi việc đối với công chức đang trong thời gian xem xét kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự” và “đối với công chức nữ đang mang thai hoặc nuôi con dưới 36 tháng tuổi, trừ trường hợp xin thôi việc theo nguyện vọng”
Đây là tập hợp các nội dung cơ bản nhất của Điều 32 PLCBCC và Nghị định số
54/2005/NĐ-CP ngày 19-4-2005 của Chính phủ về chế độ thôi việc, chế độ bồi thường chi phí đào tạo đối với cán bộ, công chức (dưới đây: Nghị định 54/2005)
2 Nghỉ hưu
Trang 40Nghỉ hưu là hình thức phổ biến nhất của việc chấm dứt hoạt động công vụ đối với công chức quy định tại Điều 60 Nói chung, chế độ hưu áp dụng theo quy định của BLLĐ (khoản 1) Theo nguyên tắc chung thì tuổi đời quy định đối với nam là 60 tuổi, nữ là 55 tuổi; thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ 20 năm trở lên, trừ những trường hợp ngoại lệ Khoản 2 quy định thủ tục thực hiện
3 Các trường hợp khác
Ngoài chế độ hưu trí và thôi việc, hoạt động công vụ còn chấm dứt khi:
(1) Công chức bị thi hành kỷ luật đến mức buộc thôi việc;
(2) Công chức phạm tội bị toà án phạt tù mà không được hưởng án treo thì đương nhiên bị buộc thôi việc, kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật Trong các trường hợp này công chức không được hưởng chế độ thôi việc và các quyền lợi khác
(3) Công chức tự ý bỏ việc thì sẽ không được hưởng chế độ thôi việc và các quyền lợi khác,
mà còn phải bồi thường cho cơ quan, tổ chức sử dụng công chức các chi phí đào tạo, bồi dưỡng (nếu có) theo nguyên tắc và thủ tục quy định tại Nghị định 54/2005 (các Điều 3, 6, 12-15) Quy định này đặc biệt cần thiết và quan trọng trong tình hình hiện nay
(4) Khi cán bộ, công chức, viên chức chết thì được hưởng chế độ tử tuất theo quy định tại Điều 146 BLLĐ
Câu 54 Chế độ khen thưởng và trách nhiệm pháp lý áp dụng đối với công chức
Trả lời
-Các hình thức khen thưởng cán bộ, công chức, viên chức bao gồm:
1 Khen thưởng về vật chất (thưởng bằng hiện vật, tiền);
2 Khen thưởng về mặt tinh thần (giấy khen, bằng khen, danh hiệu vinh dự nhà nước, huy
chương, huân chương)
Khen thưởng được áp dụng cho cả cá nhân và tập thể Chẳng hạn, giải thưởng Hồ Chí Minh trao cho những nghệ sĩ, nhà giáo, thầy thuốc, những người làm công tác khoa học đã có các công trình nghiên cứu khoa học, bao gồm các công trình nghiên cứu cơ bản, ứng dụng và triển khai, các sách giáo khoa cho các trường học, v.v Người được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh hay giải thưởng nhà nước khác được cấp bằng chứng nhận, huy hiệu và một số tiền hoặc hiện vật
Tùy theo tính chất nghề nghiệp, Nhà nước còn quy định các dạng khen thưởng khác Ví dụ, Nghị quyết số 644-NQ-HĐNN ngày 13-8-1985 của Hội đồng Nhà nước quy định Huy chương “Vì
an ninh Tổ quốc” để tặng cho sĩ quan, chiến sĩ, công nhân, nhân viên công an nhân dân, những người đã công tác trong Công an nhân dân Việt Nam từ 25 năm trở lên; Nhà nước đặt ra Huy hiệu chiến sĩ Điện Biên Phủ tặng cho những chiến sĩ tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ, Huy hiệu 5-8 tặng cho những chiến sĩ tham gia chiến dịch bắn máy bay Mỹ phá hoại miền Bắc mà nổi tiếng nhất
là trận đánh đầu tiên ngày 5-8-1965
Nhiều ngành giáo dục, văn hóa, nghệ thuật áp dụng việc công nhận các danh hiệu vinh dự nhà nước cao quý cho những người làm công tác lâu năm, có tài năng và nhiều cống hiến cho ngành; ví dụ, các danh hiệu Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú, Nghệ sĩ nhân dân, Nghệ sĩ ưu
tú, v.v
-Trách nhiệm pháp lý áp dụng với công chức:
Câu 55.Khái niệm và phân loại các tổ chức xã hội
Trả lời
“Các tổ chức xã hội” là thuật ngữ chỉ các tổ chức không trực thuộc Nhà nước, cùng với
Đảng cộng sản và Nhà nước hợp thành ba bộ phận cấu thành của hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa, được hình thành theo nguyên tắc tự nguyện và hoạt động theo nguyên tắc tự quản của những thành viên tham gia nhằm đáp ứng những nhu cầu, lợi ích đa dạng của họ, thu hút đông đảo quần chúng vào quản lý các công việc của Nhà nước và xã hội, nâng cao tính tích cực chính trị của cá
nhân công dân
-Phân loại các tổ chức xã hội