hopee là ứng dụng mua sắm trực tuyến (Shopee Live), và sàn giao dịch thương mại điện tử có trụ sở đặt tại Singapore, thuộc sở hữu của Sea Ltd (trước đây là Garena), được thành lập vào năm 2009 bởi Forrest Li. Trong đề tài tiểu luận này, đem đến những nghiên cứu về cơ sở vật chất, cơ cấu hoạt động của sàn thương mại điện tử Shopee
Trang 1BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI TP HCM
KHOA KINH TẾ VẬN TẢI
BÀI TIỂU LUẬN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
Đề tài: Tìm hiểu hoạt động của sàn thương mại
điện tử Shopee
NGÀNH : LOGISTICS VÀ QUẢN LÝ CHUỖI CUNG ỨNG
CHUYÊN NGÀNH : LOGISTICS VÀ QUẢN LÝ CHUỖI CUNG ỨNG
Giáo viên hướng dẫn: Ths Nguyễn Thành Luân Sinh viên thực hiện: 2154060040 - Lê Hoàng Ly
2154060044 - Lê Giang Minh Ngọc
2154060017 - Nguyễn Thị Kim Thư
2154060052 - Cao Thị Huyền Trâm Lớp: QC21
Khóa: K21
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Hiện nay, mua sắm trực tuyến thông qua các kênh thương mại điện tử (TMĐT) không chỉ đơn thuần là một xu hướng thông thường, mà nó đã trở thành một thói quen, một nhu cầu thiết yếu đối với rất, rất nhiều người tiêu dùng Việt Nam Với những điều kiện hết sức thuận lợi như lực lượng dân số trẻ, kết nối internet thông suốt, công nghệ thông tin phát triển, cùng
sự phổ biến của các thiết bị di động thông minh, TMĐT tại Việt Nam đã và đang có những bước phát triển vô cùng mạnh mẽ cả về quy mô lẫn doanh thu Theo dự báo, tốc độ tăng trưởng thị trường hàng năm của TMĐT Việt Nam sẽ duy trì ổn định ở mức hai con số, từ
25% đến 30% trong 5 năm tới
Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề này, các doanh nghiệp TMĐT tại Việt Nam trong thời gian qua đã có những nỗ lực mạnh mẽ trong việc cải thiện chất lượng chất lượng dịch vụ, cũng như đưa ra những phương hướng để nâng cao hoạt động sàn thương mại điện
tử, qua đó mang lại những trải nghiệm tốt hơn cho mọi đối tượng khách hàng Một trong những đơn vị đi đầu về hoạt động của TMĐT tại Việt Nam hiện nay chính là Shopee, trực thuộc Công ty TNHH Shopee Hơn thế nữa, với xu hướng tiêu dùng hiện nay, hầu như mọi người đều Shopee trở nên phổ biến, cũng như là tín đồ của những bạn trẻ thường mua sắm
online
Hiểu rõ được tầm quan trọng của thương mại điện tử đối với cuộc sống hiện nay Nhóm chúng em quyết định chọn đề tài tiểu luận “Tìm hiểu hoạt động của sàn thương mại điện tử Shopee” Chọn đề tài này, một mặt để đáp ứng về tính phủ sóng của Shopee, mặt khác để chúng em có nhiều thêm cơ hội để tìm hiểu, nghiên cứu sâu xa hơn về những vấn đề như: cơ cấu nhân sự, cơ sở vật chất, cách thức hoạch định chiến lược, để từ đó đưa ra những giải pháp thực tiễn để nâng cao hoạt động của sàn thương mại điện tử này Song, trong phạm vi của một bài tiểu luận nhỏ, nhóm chúng em chỉ dừng lại ở việc phân tích những hoạt động cơ bản của Shopee mà không đi vào từng mục cụ thể cũng như không thể bao quát hết tất cả toàn bộ thông tin mà sàn thương mại điện tử có
Có thể đây không phải là một đề tài mới, lạ nhưng có lẽ sẽ khá khó so với những hiểu biết hiện tại của chúng em cũng như thiếu sót về những kinh nghiệm thực tế Vì vậy, trong quá trình tìm hiểu, đôi khi chúng em sẽ không thể tránh khỏi những sai sót, hiểu lầm thông tin Mong rằng sẽ nhận được đóng góp nhiệt tình từ thầy và các bạn
Trang 3MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ CÔNG TY 1
1.1 Lịch sử hình thành 1
1.2 Cơ cấu tổ chức (Sơ đồ và chức năng của các phòng ban) 2
1.3 Lĩnh vực kinh doanh 8
1.4 Cơ sở vật chất .10
1.5 Cơ cấu nhân sự .13
1.6 Thuận lợi và khó khăn của công ty 17
CHƯƠNG 2: CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ MỘT CỬA HÀNG (B2B OR B2C) .19
2.1 Điều kiện để đăng ký một gian hàng .19
2.2 Cách phân loại gian hàng .19
2.3 Bàn giao và tiếp nhận gian hàng .22
2.4 Cách thức hoạch định chiến lược phát triển cho gian hàng .23
2.5 Vận hành, thực hiện chiến lược và đưa ra giải pháp .26
2.6 Đánh giá kết quả chiến lược và điều chỉnh .30
2.7 Điểm mạnh, điểm yếu của gian hàng trên Shopee .34
2.8 Một số giải pháp nâng cao hoạt động của trang TMĐT .36
KẾT LUẬN .40
Tài liệu tham khảo .41
Trang 4DANH MỤC CÁC BẢNG
1 Sự khác nhau giữa Shopee thường và Shopee Mall 20
2 Lợi ích của gian hàng Shopee Mall so với Shopee thường 21
3 Tính năng của Kênh quản lý shop đặc trưng so với Kênh người bán 32 DANH MỤC CÁC HÌNH
1 Hình 1.2.1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Shopee 2
2 Hình 1.3: Các lĩnh vực kinh doanh tại Shopee (Ảnh: Shopee) 8
3 Hình 1.5.1: Mức tăng trưởng nhân sự từ 2016-2018 (Ảnh: IPrice) 14
4 Hình 1.5.2: Tỷ lệ tuyển mới hằng quý của Top 5 Công ty TMĐT
6 Hình 1.5.4: So sánh sự tăng trưởng về nhân sự mới của các công ty
TMĐT hàng đầu Đông Nam Á (Ảnh: IPrice)
16
7 (Hình 1.6.1: Tỉ lệ sử dụng Internet của người dân) 17
8 Hình 2.4.1.1 BLACKPINK chính thức được giới thiệu là đại sứ
thương hiệu đầu tiên của Shopee tại 7 nước Đông Nam Á và Đài
Trang 5CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ CÔNG TY
1.1 Lịch sử hình thành
Shopee là nền tảng thương mại điện tử hàng đầu tại khu vực Đông Nam Á có trụ sở tại Singapore và trực thuộc công ty Sea trước đây là Garena (chủ sở hữu các thương hiệu như: Garena , Foody, Now, Airpay) ra đời từ năm 2015 và tại thời điểm hiện tại đã có mặt trên tổng cộng 7 nước khu vực châu á gồm: Singapore; Malaysia; Thái Lan; Đài Loan; Indonesia; Việt Nam, và Philippines Nhà sáng lập Shopee là của tỷ phú Forrest Li – người được biết đến là người đối đầu với Alibaba Công ty mẹ Shopee thuộc sở hữu của tập đoàn SEA, hay ở Việt Nam được biết đến nhiều nhất dưới tên công ty GARENA
Thành lập năm 2015 nhưng cho đến tháng 8/2016 Shopee mới chính thức bước chân vào thị trường Việt Nam và khuấy đảo thị trường mua sắm online Việt Nam
Tính đến năm 2017, nền tảng này đã ghi nhận 80 triệu lượt tải ứng dụng, tại Việt Nam
là hơn 5 triệu lượt Hiện đang làm việc với hơn bốn triệu nhà cung cấp với hơn 180 triệu sản phẩm Quý 4 năm 2017, tổng giá trị hàng hóa của Shopee được báo cáo đạt 1,6 tỷ đô la Mỹ, tăng 206% so với năm trước Thống kê của iPrice Group trong Q4/2021 cho thấy Shopee hiện
là đơn vị dẫn đầu về sự phổ biến với gần 89 triệu lượt truy cập Sắc cam của ông lớn này cũng chiếm ưu thế trên các mạng xã hội như Facebook, Youtube hay Instagram
Các giai đoạn phát triển ngày càng lớn mạnh của Shopee:
● Năm 2015, Shopee "chào sân" tại 7 thị trường: Singapore, Indonesia, Malaysia, Thailand, Taiwan, Philippines và Việt Nam
● Tháng 12/2015, sự kiện Shopee University lần đầu tiên được tổ chức ở Đài Loan Hiện tại, khoảng 70.000 nhà bán hàng trong khu vực đang hưởng lợi ích từ những sự kiện này
● Giới thiệu Shopee Mall ở tất cả 7 thị trường Đến tháng 6/2017, Shopee Mall chính thức ra mắt lần đầu tại Đài Loan
● Tính đến thời điểm hiện tại, Shopee đang có hơn 11.000 nhà bán hàng trên Shopee Mall tại 7 thị trường
● Năm 2018, tổng doanh thu của Shopee chạm ngưỡng 10 tỷ đô-la Mỹ với hơn
600 triệu giao dịch tại sàn
Trang 6● Tháng 5/2018, Shopee hợp tác cùng P&G giới thiệu Super Brand Day lần đầu tiên tại thị trường Indonesia Kể từ đó, tiếp tục tổ chức thêm hơn 70 Super Brand Day khác trong khu vực
● Đại diện Thương hiệu của Khu vực: Tháng 11/2018, Shopee vui mừng chào đón nhóm nhạc BLACKPINK là Đại diện Thương Hiệu đầu tiên của Khu vực trong đợt Sale Sinh nhật 12.12
1.2 Cơ cấu tổ chức (Sơ đồ và chức năng của các phòng ban)
1.2.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Shopee
(Hình 1.2.1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Shopee)
1.2.2 Phân tích 6 thuộc tính của cơ cấu tổ chức
1.2.2.1 Chuyên môn hóa và tổng hợp hóa
Công ty có giám đốc điều hành (CEO), giám đốc vận hành, giám đốc thương mại và giám đốc tài chính Và tất cả các phòng ban đều trực thuộc sự quản lý của ban giám đốc Các phòng ban được bố trí chuyên môn hóa, từ đó phát huy được tối đa được năng lực hoạt động chuyên môn
Về ưu điểm: Công ty đã kết hợp được chuyên môn hóa và tổng hợp hóa một cách linh
hoạt
Nhờ tổng hợp hoá mà ban giám đốc đã quản lý được tổng thể mọi hoạt động của công
ty, cũng như mỗi bộ phận chỉ chịu trách nhiệm trong lĩnh vực mình hoạt động, đi sâu vào
Trang 7nghiên cứu chuyên môn do đó tăng chất lượng và hiệu quả hoạt động Bên cạnh đó, nhờ chuyên môn hóa mà công ty có nhiều phòng ban chức năng tạo điều kiện cho nhân viên công
ty có thể lựa chọn cho họ những công việc và những vị trí phù hợp với năng lực của họ
Về nhược điểm: Thành phần ban giám đốc chỉ có 4 người nhưng phải đảm nhận khối
lượng công việc lớn dẫn đến tình trạng quản lý không hiệu quả, một số công việc bị xao nhãng không được quan tâm giải quyết một cách đúng mức
1.2.2.2 Hợp nhóm và hình thành các bộ phận
Công ty tổ chức theo mô hình cơ cấu chức năng, thống nhất từ trên xuống
Về ưu điểm: Phát huy ưu thế của chuyên môn ngành nghề, mỗi bộ phận trong công ty
phát huy được sức mạnh của mình Nhờ đó, đơn giản hóa việc cấu tạo, các bộ phận có kế hoạch đào tạo và nâng cao trình độ nhân viên bộ phận mình, đồng thời tạo điều kiện cho giám đốc kiểm tra chặt chẽ hoạt động của các bộ phận
Về nhược điểm: Cũng chính vì chỉ tập trung vào bộ phận của mình mà nhân viên chỉ
chịu trách nhiệm trong chức năng của mình, dẫn đến tình trạng đổ lỗi, trách nhiệm về vấn đề thực hiện mục tiêu chung của tổ chức cho cấp lãnh đạo cao nhất
1.2.2.3 Cấp quản lý và tầm quản lý
Tầm quản lý trong công ty khá rộng Nhà quản lý cấp cao nhất (giám đốc điều hành CEO) có 3 thuộc cấp là 3 giám đốc với tổ chức quản lý cấp chức năng
Về ưu điểm: Số cấp trong công ty khá hợp lý, về phạm vi quản lý ở ban giám đốc thì
công việc khá nhiều nhưng nó tạo điều kiện cho việc quản lý hiệu quả, kiểm soát tốt, nâng cao được kết quả hoạt động Do đó việc quản lý các phòng ban của ban giám đốc ít khó khăn, không bị chồng chéo
Về nhược điểm: Tầm kiểm soát của ban giám đốc khá rộng, việc đó sẽ giảm hiệu quả,
chậm tiến độ công việc nếu như không có một kế hoạch, chiến lược cụ thể Cần có giải pháp
để khắc phục hạn chế này
1.2.2.4 Quyền hạn và trách nhiệm
Giám đốc điều hành là người nắm quyền hạn cao nhất trong tổ chức Giám đốc có quyền
ra quyết định đối với các giám đốc chuyên ngành và nhận báo cáo từ các giám đốc chuyên ngành Các giám đốc chuyên ngành sẽ từ đó đưa quyết định về các phòng, ban tương ứng Các giám đốc chuyên ngành đã được phân chia như sau: Giám đốc vận hành quản lý phòng Tổ chức – Hành chính, phòng Quản trị thiết bị và phòng Nhân sự; Giám đốc thương mại chịu trách nhiệm quản lý phòng Marketing; phòng Quan hệ quốc tế và phòng Chăm sóc khách
Trang 8hàng; Giám đốc tài chính nắm kiểm soát phòng Tài chính – Kế toán, phòng Kiểm tra, giám sát đánh giá hiệu quả hoạt động và phòng Kiểm toán
Quyền hạn tham mưu:
Các bộ phận, phòng ban tham mưu được chia theo chức năng cũng thực hiện chức năng tham mưu cùng các giám đốc chuyên môn:
- Giám đốc tài chính cùng các phòng, ban ngành liên quan thống kê, xử lý số liệu, lập kế hoạch tài chính sẽ đưa ra lời khuyên về việc phân bổ nguồn lực tài chính, hay đánh giá và giám sát hoạt động của một dự án về mặt tài chính
- Giám đốc thương mại và các phòng, ban ngành liên quan thực hiện các cuộc điều tra, phân tích thị trường, qua đó đưa ra lời khuyên về các dự án, chiến dịch quảng cáo, marketing
- Giám đốc vận hành và các phòng, ban ngành liên quan thực hiện chức năng tư vấn về điều chuyển nhân lực giúp ban giám đốc ra quyết định chính xác hơn
vụ được giao của phòng đó
Về ưu điểm: Mối quan hệ chức năng là các giám đốc chuyên ngành nhận uỷ quyền từ
giám đốc điều hành thực hiện công việc như hỗ trợ, giám sát,… Mối quan hệ tham mưu trải dài công ty nhưng nổi bật nhất là tham mưu của các giám đốc chuyên ngành và các phòng, ban ngành liên quan đối với giám đốc điều hành
Về nhược điểm: Quyền hạn tập trung nhiều tại các giám đốc, cụ thể là trong việc đưa ra
quyết định, chỉ thị, do đó nên xem xét cho các trưởng phòng đưa ra lựa chọn, đem lại tính toàn diện, giảm thiểu công việc cho các giám đốc chuyên môn và giám đốc điều hành
1.2.2.5 Tập trung và phi tập trung
Tổ chức quản lý theo dạng phi tập trung có kết hợp tập trung Trong đó biểu hiện là: Giám đốc điều hành trao quyền cho cấp dưới thực hiện công việc Ở đây, giám đốc điều hành trao quyền cho 3 giám đốc chức năng thực hiện công việc của mình Các giám đốc chức năng tiếp tục trao quyền cho các trưởng phòng cụ thể với từng công việc Mỗi phòng, ban ngành đều có trưởng phòng trực tiếp quản lý giám sát Mọi vấn đề nảy sinh trong quá trình vận hành công việc do các giám đốc chức năng chịu trách nhiệm giải quyết Mức độ phi tập trung của
Trang 9tổ chức đang ở mức tương đối cao Với nhận thức và hy vọng mỗi nhà quản lý cấp dưới được
tự do và thuận lợi nhất trong việc đưa ra những quyết định mang tính đột phá và chờ đợi sự sáng tạo, giám đốc điều hành và các giám đốc chức năng trao quyền cho các nhà quản lý cấp dưới với những quyết định mà họ đề ra chiếm tỉ trọng lớn và những quyết định này đóng vai trò khá quan trọng Với một mức độ đảm bảo hoạt động của tổ chức là an toàn, có kiểm soát
và phát huy được tính năng động sáng tạo của mỗi cá nhân, việc tập trung và phi tập trung trong quản lý được kết hợp linh hoạt, mềm dẻo, phù hợp trong từng thời kỳ
Về ưu điểm: Hình thức phi tập trung kết hợp tập trung cho phép tạo sự nhất quán trong
cách tổ chức vận hành, cấp trên có thể dễ dàng nắm bắt hoạt động của cấp dưới nhưng vẫn cho cấp dưới được tự do thuận lợi để công tác trong việc quản lý
Về nhược điểm: Kết hợp hình thức phi tập trung khiến cho việc quản lý nhân viên khó
khăn hơn so với hình thức tập trung toàn phần Bên cạnh đó cũng khiến cho các nhà quản lý cấp dưới túy có đủ chỗ để tự do sáng tạo nhưng vẫn chưa được phát huy hết giá trị tiềm tàng trong công việc quản lý
1.2.2.6 Phân phối
Shopee là một tổ chức đa ngành nghề và có quy mô lớn Hệ thống các bộ phận cồng kềnh, phức tạp Mỗi phòng đều có chức vụ riêng biệt nhưng lại có mối liên kết khá là chặt chẽ, đảm bảo sự ăn ý trong việc phối hợp, dòng chảy thông tin mượt mà Ngoài ra, sự phối hợp giữa các phòng và ban ngành còn được hỗ trợ bởi các hệ thống thông tin quản lý, hệ thống phần mềm, Internet,… làm cho việc trao đổi, phối hợp hiệu quả hơn Các mạng lưới đều nằm trong tay các trưởng phòng, dễ dàng điều hành, quản lý nhân viên của mình
Về ưu điểm: Cơ cấu tổ chức của Shopee tạo điều kiện dễ dàng cho việc giao tiếp và phối
hợp giữa các phòng, ban ngành Không có chuyện chồng chéo trong việc quản lý, phạm vi quản lý rõ ràng, đồng thời số cấp quản lý cũng không nhiều, mọi người đều xác định được công việc mình được giao cũng như công việc của đồng nghiệp mình, khiến cho việc hỗ trợ nhau hiệu quả hơn rất là nhiều Ngoài ra, sự phối hợp giữa các phòng và ban ngành còn được
hỗ trợ bởi các hệ thống thông tin quản lý, hệ thống phần mềm, Internet,… làm cho việc trao đổi, phối hợp hiệu quả hơn Các mạng lưới đều nằm trong tay các trưởng phòng, dễ dàng điều hành, quản lý nhân viên của mình
Về nhược điểm: Văn hoá công ty không thể nào thực sự gắn kết các thành viên trong tổ
chức và việc phối hợp giữa các phòng ban với các giám đốc chuyên ngành còn yếu
1.2.3 Chức năng của các phòng ban
Trang 101.2.3.1 Phòng tổ chức hành chính
Phòng Tổ chức - Hành chính là bộ phận chuyên môn nghiệp vụ tham mưu giúp Giám đốc về công tác tổ chức cán bộ, lao động, tiền lương, thi đua, khen thưởng, kỷ luật, đào tạo, quy hoạch, hành chính, văn thư, lưu trữ, y tế, quân sự và bảo vệ chính trị nội bộ
1.2.3.2 Phòng nhân sự
Lập kế hoạch và thực hiện việc tuyển dụng nhân sự
Quản lý thông tin, hồ sơ nhân sự
Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
Duy trì và quản lý hoạt động của nguồn nhân lực
Quản lý hiệu suất làm việc của nhân viên
Hoạch định nguồn nhân lực
Lương thưởng và phúc lợi
1.2.3.3 Phòng quản trị thiết bị
Phòng Quản trị thiết bị có chức năng tham mưu và giúp Giám đốc vận hành trong việc quản lý, tổ chức thực hiện các mảng công tác về quy hoạch, xây dựng, sửa chữa, quản lý tài sản và quản trị cơ sở vật chất của công ty
1.2.3.4 Phòng Marketing
Nghiên cứu dự báo thị trường
Tổ chức triển khai chương trình phát triển sản phẩm mới
Phân khúc thị trường, xác định mục tiêu, định vị thương hiệu
Phát triển sản phẩm mới
Xây dựng và thực hiện kế hoạch chiến lược Marketing
Thiết lập mối quan hệ hiệu quả với giới truyền thông
1.2.3.5 Phòng chăm sóc khách hàng
Thực hiện việc ghi nhận và giải quyết những yêu cầu, mong muốn của khách hàng, trả lời các thắc mắc, nghi vấn về vấn đề khách hàng đang gặp phải hay những vấn đề khách hàng cần được làm rõ để hiểu hơn Thực hiện nhiệm vụ chăm sóc khách hàng theo một quy trình chuẩn và chuyên nghiệp nhất
Luôn chủ động thăm hỏi, quan tâm đến khách hàng trong quá trình sản phẩm/dịch vụ được họ sử dụng, trải nghiệm bằng nhiều hình thức, phương tiện khác nhau như là: nhắn tin, chat qua các trang mạng xã hội facebook, zalo, website hay gọi điện trực tiếp,…
Trang 11Tạo dựng một vài kênh nhằm hỗ trợ trong việc tư vấn để các thông tin được khách hàng tiếp nhận một cách nhanh chóng và chính xác nhất về chỉ dẫn sử dụng, giá cả, hậu mãi hay các chế
độ bảo hành sản phẩm/dịch vụ,…
Bộ phận chăm sóc khách hàng chịu trách nhiệm tiếp nhận các phản ánh, khiếu nại những vấn đề cần được xử lý cho khách hàng và chuyển vấn đề đó cho những bộ phận liên quan để quản lý và giải quyết
Kết nối và phối hợp cùng với phòng ban marketing để tiếp thị, quảng bá về những chương trình ưu đãi hấp dẫn, khuyến mãi, các gói sản phẩm của doanh nghiệp đó đến toàn bộ khách hàng
Liên tục theo dõi cũng như cập nhật các chính sách của doanh nghiệp về dịch vụ, sản phẩm theo mỗi thời điểm khác nhau để khách hàng nhận được thông tin nhanh nhất và kịp lúc nhất
Cần chủ động trong việc liên hệ đến khách hàng về các vấn đề các chính sách ưu đãi đang được công ty áp dụng hay quà tặng trong các ngày đặc biệt như lễ, tết,…
Thực hiện cuộc khảo sát đánh giá ý kiến về chất lượng sản phẩm/dịch vụ từ khách hàng
và ghi nhận lại các góp ý để sản phẩm/dịch vụ được cải thiện tốt về chất lượng
Tạo ra các bảng báo cáo để trình duyệt lên cấp trên về việc khảo sát khách hàng, các sản phẩm/dịch vụ mà công ty cung cấp đem lại mức hài lòng bao nhiêu?
Dự kiến các khoản ngân sách và đưa ra những chiến lược chăm sóc khách hàng phù hợp hơn cho tương lai
1.2.3.8 Phòng kiểm toán
Kiểm toán nội bộ của phòng kiểm toán chịu trách nhiệm chính trong việc kiểm toán báo cáo tài chính, kiểm tra kế toán của công ty Cụ thể, kiểm toán nội bộ sẽ thực hiện và kiểm soát
Trang 12hoạt động của doanh nghiệp, độ tin cậy và chính xác của các thông tin tài chính, quá trình tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành
1.2.3.9 Phòng kiểm tra hiệu quả hoạt động
Những yêu cầu mới đối với chính hoạt động kiểm tra như phải thu thập và xử lý dữ liệu,
số liệu nhiều hơn, phức tạp hơn; nhận xét và đánh gía, phân tích tổng hợp nguyên nhân;
xử lý và kiến nghị xử lý để mang lại hiệu quả hoạt động tốt nhất
1.3 Lĩnh vực kinh doanh
Shopee kinh doanh đa dạng các lĩnh vực với nhiều loại sản phẩm khác nhau, từ điện tử tiêu dùng đến nhà cửa và đời sống, sức khỏe và sắc đẹp, đồ chơi trẻ em, thời trang và thiết bị thể thao chính vì vậy bạn có thể bất kì các sản phẩm nếu muốn trên Shopee Bởi vì shopee chỉ
là sàn thương mại điện tử chính và các sản phẩm trên đây đều do rất nhiều người người bán
từ các cá nhân đến các tổ chức đăng lên để kinh doanh vì vậy các loại hàng sẽ rất đa dạng và phong phú Trong đó có các loại sản phẩm như: Điện thoại, máy tính bảng, thời trang và phụ kiện, chăm sóc sức khỏe, làm đẹp, đồ chơi và đồ dùng thể thao, nhà cửa đời sống,
Hình 1.3: Các lĩnh vực kinh doanh tại Shopee (Ảnh: Shopee) Ngoài ra Shopee còn có thêm các lĩnh vực kinh doanh độc quyền Shopee như:
Shopee Mall: hay còn gọi là gian hàng chính hãng Shopee là gian hàng dành cho các đối tác chủ sở hữu, hoặc được ủy quyền phân phối các thương hiệu chính hãng của Shopee Với một thị trường hỗn loạn dễ dàng trà trộn hàng giả, hàng nhái như thị trường Việt Nam, thì việc Shopee cho ra mắt Shopee Mall cũng góp phần giúp cho người bán tạo được niềm tin mua đúng hàng chính hãng của khách hàng
Shopee Food: là ứng dụng đặt món và giao đồ ăn trực tuyến Bên cạnh tính năng đặt món và giao đồ ăn, Shopee Food còn khiến người dùng thích thú với dịch vụ đi chợ online cực kỳ tiện lợi và hữu ích Thêm vào đó còn có dịch vụ đóng gói, đặt giao những
Trang 13kiện hàng lớn và thiết yếu, nhằm cung cấp đến người dùng những dịch vụ tối ưu nhất Ngoài ra còn có thêm nhiều ưu đãi như mini game hay mã sale tăng sự hứng thú cho khách hàng
Ví Shopee Pay: là ứng dụng ví điện tử được sử dụng trên thiết bị di động Ví Shopee Pay sẽ đáp ứng mọi nhu cầu mua hàng và thanh toán online của bạn một cách nhanh chóng Giúp người dùng có thể mua hàng và thanh toán mọi lúc mọi nơi với độ bảo mật thông tin cao
Shopee Mart: là một mô hình mua hàng trực tuyến trên ứng dụng thương mại điện tử Shopee Tại đây bạn có thể có thể mua được rất nhiều sản phẩm thiết yếu trong cuộc sống hàng ngày thật dễ dàng với đa dạng các loại mặt hàng mà lại chất lượng như đi siêu thị truyền thống
Bên cạnh đó các sản phẩm, dịch vụ tham gia giao dịch trên Sàn giao dịch TMĐT Shopee phải đáp ứng đầy đủ các quy định của pháp luật có liên quan Các lĩnh vực kinh doanh và sản phẩm kinh doanh không được thuộc các trường hợp cấm kinh doanh, cấm quảng cáo theo quy định của pháp luật Hoạt động mua bán hàng hóa phải được thực hiện công khai, minh bạch, đảm bảo quyền lợi của người tiêu dùng
Ngoài ra, Shopee còn hợp tác với nhiều đối tác khác để phát động nhiều lĩnh vực khác:
1.3.1 P&G và Shopee hợp tác khởi động chiến dịch #Challenge The Chores
Sự hợp tác này nhằm khuyến khích phân chia việc nhà công bằng chiến dịch hưởng ứng lời kêu gọi toàn cầu về việc thách thức các định kiến về giới, bằng cách nâng cao ý thức trách nhiệm chung trong gia đình, cũng như khuyến khích các thành viên trong gia đình cùng nhau
tụ họp và cùng nhau chia sẻ việc nhà
1.3.2 Shopee và Xiaomi hợp tác cung cấp các sản phẩm công nghệ
Đối với người tiêu dùng, hợp tác chiến lược giữa hai "ông lớn" này có tác động tích cực trong nhiều chiều Đặc biệt, cộng đồng Mifan tại Việt Nam không còn phải lo lắng về vấn đề hàng giả, hàng nhái xách tay trôi nổi trên thị trường, khi muốn sở hữu những dòng sản phẩm chất lượng từ Xiaomi Mở gian hàng chính hãng của mình trên Shopee Mall, Xiaomi sẽ tận dụng được những ưu thế đặc biệt từ nền tảng thương mại điện tử hàng đầu khu vực Đông Nam
Trang 14Á và Đài Loan như: miễn phí vận chuyển, chính sách bảo hành, đổi trả miễn phí mà Shopee dành cho người
1.3.3 VPBank và Visa hợp tác với Shopee ra mắt thẻ tín dụng
Quy trình mở thẻ được số hóa 100%, người dùng có thể đăng ký ngay trên ứng dụng Shopee và được VPBank cung cấp một thẻ ảo để chi tiêu chỉ sau một đến đến 2 giờ đồng hồ Chủ sở hữu thẻ VPBank - Shopee sẽ được hưởng nhiều ưu đãi miễn phí vận chuyển cả năm
và hoàn tiền lên đến 10% trong 365 ngày cùng quà tặng trực tuyến, trải nghiệm kỹ thuật số tiên tiến Các sản phẩm thẻ tín dụng VPBank - Shopee bao gồm: thẻ VPBank - Shopee Platinum và thẻ VPBank - Shopee Super Platinum Chủ thẻ tín dụng cũng sẽ được hoàn tiền khi chiêu tiêu trên Now hoặc các dịch vụ Grab/Be, ăn uống, mua sắm
1.3.4 Vietnamobile và Shopee hợp tác ra SIM 4G
Sự lên ngôi của mua sắm trực tuyến thể hiện qua lượng người mua tăng mạnh những năm gần đây truyền cảm hứng để lần đầu tiên, Vietnamobile và Shopee cùng sáng tạo, giới thiệu đến thị trường Việt Nam SIM Vietnamobile 4G Shopee Đây là sản phẩm chào đón lễ hội khuyến mãi ngày 12/12 với các ưu đãi cả về dung lượng lẫn đường truyền Bên cạnh 300GB miễn phí hàng tháng xuyên suốt đến 12 tháng, SIM Vietnamobile 4G Shopee được sử dụng đường truyền ưu tiên khi truy cập website và ứng dụng Shopee
1.4 Cơ sở vật chất
Shopee có trụ sở chính nằm tại: 5 Science Park Drive, Shopee Building, Singapore Hiện
đã có mặt ở các quốc gia là: Singapore, Indonesia, Malaysia, Thailand, Đài Loan, Việt Nam, Philippine, Thâm Quyến
Kho hàng: Shopee Express có tổng số kho đồ sộ Mỗi kho lại chứa số lượng hàng
lớn Các kho cũng đặt tại những vị trí thuận tiện, liên kết chặt chẽ với nhau, tạo điều kiện
để hàng hoá lưu thông qua lại giữa các kho dễ dàng hơn Có thể thấy điển hình ở một số kho sau:
Kho BN HUB:Từ Sơn, Bắc Ninh Kho
BW SOC: Khu công nghiệp Tân Phú Trung, Quốc lộ 22, Ấp Trạm Bơm, xã Tân Phú Trung, huyện Củ Chi, thành phố Hồ Chí Minh
Trang 15 Kho DANANG SOC: Quận Liên Chiểu, TP Đà Nẵng
Kho Nghĩa Ô: Shopee Trung Quốc
Kho Thâm Quyến: Shopee Quảng Đông, Trung Quốc
Kho Củ Chi SOC: Khu công nghiệp Tân Phú Trung, Quốc lộ 22, Ấp Trạm Bơm, xã Tân Phú Trung, huyện Củ Chi, thành phố Hồ Chí Minh
Hệ thống thông tin qua ̉ n lý: Là nền tảng mua và bán sản phẩm trực tuyến theo mô
hình B2C hay còn go ̣i là Sàn Giao di ̣ch Thương ma ̣i điện tử B2C, Shopee kết nối bất cứ ai
có nhu cầu mua sản phẩm và/hoặc đăng bán sản phẩm với số lượng tùy ý Người dùng không phải chi ̣u những chi phí như: phí gia nhập, phí đăng bán, phí hoa hồng, phí thanh toán như khi tham gia một số nền tảng giao di ̣ch Thương ma ̣i điện tử khác
Phần mềm qua ̉ n lý: Ngoài xây dựng các tính năng cho một Sàn giao di ̣ch TMĐT
thông thường, Shopee còn là sự kết hợp các tính năng của một ma ̣ng xã hội Người mua và Người bán được kết nối với nhau, được trao đổi trực tiếp thông qua các tính năng: Chat, Trả giá, Bình luận, Đánh giá (Rating), Chia sẻ sản phẩm và Theo dõi Những tính năng này giú p Người mua thu thập được nhiều thông tin hơn về sản phẩm và Người bán trước khi thực sự cảm thấy tin tưởng và đặt hàng Liên hệ trực tuyến cũng giúp xóa bỏ khoảng cách về không gian và thời gian giữa Người mua và Người bán
Công nghệ: Shopee sử dụng nhiều công nghệ tiên tiến nhằm tối ưu hóa quy trình,
năng suất và trải nghiệm người dùng, nhờ đó giảm thiểu được các khoản chi phí đáng kể
Dữ liệu lớn (Big data): Dữ liệu lớn là các tập dữ liệu có khối lượng lớn và phức
tạp, lớn đến mức các phần mềm xử lý dữ liệu truyền thống không có khả năng thu thập, quản lý và xử lý dữ liệu trong một khoảng thời gian hợp lý Dữ liệu lớn là một phần thiết yếu của tiếp thị kỹ thuật số, quản lý chuỗi cung ứng, phát triển sản phẩm
và bán hàng, … giúp doanh nghiệp tối ưu hóa các quy trình và tổ chức, hỗ trợ đưa
ra các dự đoán phù hợp để ra quyết định Shopee sử dụng database của khách hàng
để khai thác sở thích, đưa ra đề xuất phù hợp và tiến hành giải quyết khi có tranh chấp hay sự việc không mong muốn xảy ra Đồng thời, việc thu thập số liệu về các đơn hàng giúp Shopee kiểm soát chuỗi cung ứng một cách tốt nhất, tối ưu hóa quy trình giao nhận hàng
Trang 16 Tối ưu hóa dữ liệu: Dữ liệu đã trở thành một tài sản quan trọng của mỗi doanh
nghiệp trong cách mạng công nghiệp 4.0 Để đạt hiệu quả cao hơn, các công ty không chỉ lưu trữ thông tin mà còn phải khai thác, tận dụng dữ liệu để đưa ra những quyết định mang tính hành động và có tính định hướng về tương lai kinh doanh Khai thác và tối ưu hóa các dữ liệu sẽ giúp Shopee tiết kiệm một khoản chi phí khá lớn
Kết nối vạn vật (IoT): IoT hỗ trợ Shopee thực hiện giám sát trong thời gian thực
để đạt được nhiều mục tiêu bao gồm giảm chi phí, tăng hiệu quả, cải thiện an toàn, đảm bảo tuân thủ sản xuất Nhờ đó, IoT trao quyền cho nhà sản xuất để đưa ra quyết định sáng suốt, kịp thời
Trí tuệ nhân tạo (AI): AI không còn là một khái niệm mà đã trở thành một công
cụ ứng dụng trong hầu hết các lĩnh vực, từ phân tích, công cụ tiếp thị, nền tảng dịch
vụ khách hàng cho đến quảng cáo kỹ thuật số và điện thoại thông minh Shopee ứng dụng AI trên các phần mềm, tại các kho hàng, tính toán các số liệu một cách nhanh chóng và giúp Shopee giảm thiểu chi phí tiền lương cho nhân viên, áp dụng các robot kiểm hàng, phân loại hàng cũng giúp hạn chế nguy cơ lây nhiễm trong môi trường dịch bệnh phức tạp hiện nay
Ta ̀i chính
Dòng vốn: Công ty thương ma ̣i điện tử Sea (Singapore) - chủ sở hữu Shopee, hoàn
tấ t phát hành cổ phiếu lần đầu (IPO) ta ̣i sàn chứng khoán New York với mã SE, mang đến nhiều kỳ vo ̣ng cho tương lai của di ̣ch vụ Lợi thế lớn nhất mà Shopee nhận được từ việc IPO của Sea chính là nguồn lực mới - giúp công ty thu hút nhân
tài và tiếp tu ̣c đẩy ma ̣nh đầu tư, triển khai nhiều tính năng trên nền tảng mua sắ m di động - vốn là lợi thế của Shopee và là xu thế tất yếu hiện nay, nhằm phát triển hệ sinh thái hơn nữa, và mang la ̣i lợi ích tốt hơn cho người dùng
Nguồn thu: Nguồn thu chính đến từ chi phí mà các chủ shop phải trả Hiện ta ̣i,
shopee đang tập trung phát triển cộng đồng người sử dụng, tiếp tục cung cấp và hoàn thiện các tính năng và di ̣ch vu ̣ mang la ̣i giá tri ̣ cho người dùng, tiếp thu các phản hồi
củ a người tiêu dùng và của thi ̣ trường Việt Nam Do đó, chưa thu bất kỳ khoản phí
nào
Trang 171.5 Cơ cấu nhân sự
Đến nay, Shopee đã có hơn 8000 nhân viên trên 7 thị trường quốc gia Châu Á (Singapore, Malaysia, Thái Lan, Đài Loan, Indonesia, Việt Nam, Philippines) và Brazil Shopee có tất cả 13 bộ phận gồm có: Business Development and Partnerships, Cross Border eCommerce, Data Science and Analytics, Data Science, Design, Engineering and Technology, Global Leaders Program, Legal and Finance, Marketing, Operations, People, Legal và Finance, Product Management và SeaMoney
Trong từng bộ phận của Shopee có rất nhiều vị trí làm việc khác nhau như Seller Relation, Incubation của Business Development and Partnerships hay Regional Operations
và Logistics thuộc phòng ban Cross Border Ecommerce
Shopee luôn có các chương trình giúp nhân viên nâng cao trình độ như: Chương trình đào tạo tập trung vào phát triển các kỹ năng thiết yếu, các buổi đào tạo về công nghệ và chức năng chuyên môn, các buổi giao lưu, huấn luyện và cố vấn như những sự kiện dành cho nhân viên: Ngày hội áo dài ở Việt Nam, tiệc thường niên ở Thượng Hải, giáng sinh ở Thái Lan,… Ngoài ra, Shopee cũng tổ chức các buổi liên hoan vào các dịp đặc biệt trong năm như Tất niên, sinh nhật Shopee,…
Số liệu thu thập được cho thấy trong hai năm, từ quý 4 năm 2016 đến quý 3 năm
2018, quy mô nhân sự của các công ty này tăng với tỷ lệ lên đến 15% mỗi năm, cao hơn
so với mức tăng trưởng chung của ngành kinh tế trực tuyến Đông Nam Á (khoảng 10% mỗi năm, theo dự báo của Google) và vượt xa các khối ngành kinh tế truyền thống Điều này cũng đồng nghĩa là cứ mỗi quý, 5 công ty thương mại điện tử này đang tạo ra hơn 800
cơ hội việc làm mới cho thị trường lao động, một con số ấn tượng
Trang 18Hình 1.5.1: Mức tăng trưởng nhân sự từ 2016-2018 (Ảnh: IPrice)
Đáng chú ý nhất trong số này chính là Shopee Số lượng nhân viên của công ty này ở các nước Đông Nam Á đã tăng đến 176% chỉ trong vòng hai năm Có nghĩa là trung bình mỗi ngày, Shopee lại tuyển thêm 3 nhân viên mới Đây không phải là điều quá bất ngờ nếu nhìn vào những thành công mà Shopee cùng công ty mẹ Garena đã đạt được trong hai năm qua, bao gồm việc gọi vốn thành công và dẫn đầu thị trường Việt Nam về số lượt truy cập website trung bình hàng tháng
Trang 19Không dừng lại tại đó, Shopee cùng với đối thủ lớn nhất của họ tại Việt Nam là Lazada vẫn đang tiếp tục gia tăng về quy mô Trong số các công ty được khảo sát, Shopee
và Lazada chính là hai công ty đang tuyển dụng một cách tích cực nhất
Hình 1.5.2: Tỷ lệ tuyển mới hằng quý của Top 5 Công ty TMĐT (Ảnh: IPrice) Vào cuối năm 2018, khi thống kê số liệu nhân viên của các sàn thương mại điện tử trong toàn Đông Nam Á, Lazada có tổng số lượng nhân viên cao nhất là 6.659 người và Shopee đứng ở vị trí thứ hai với 3.831 người Tuy nhiên, tại thời điểm đó Shopee đã vượt mặt Lazada về độ nhận diện, mức độ truy cập, trở thành trang thương mại điện tử số 1 Việt Nam và hàng đầu tại Đông Nam Á Quý I/2018, Lazada là trang thương mại điện tử dẫn đầu Việt Nam về lượng truy cập hàng tháng (MAU), với gần 42,5 triệu Tuy nhiên, tình thế đảo ngược vào quý I/2019, Shopee vươn lên thống lĩnh với 40,7 triệu MAU trong khi
Trang 20Lazada xuống hạng 3, chỉ còn 29 triệu, theo dữ liệu của Iprice Thực tế, Lazada đã rời bỏ ngôi vị kể từ quý III/2018
Hình 1.5.3: Lượng truy cập hằng tháng của Shopee và Lazada (Ảnh: Internet)
Hình 1.5.4: So sánh sự tăng trưởng về nhân sự mới của các công ty TMĐT hàng đầu
Đông Nam Á (Ảnh: IPrice)
Trang 21Những thống kê này cho thấy các công ty thương mại điện tử như Shopee đã, đang
và sẽ còn tiếp tục là nguồn cung cấp rất nhiều cơ hội việc làm cho người lao động Việt Nam
1.6 Thuận lợi và khó khăn của công ty
1.6.1 Thuận lợi
1.6.1.1 Sự phát triển mạnh mẽ của số lượng người dùng Internet
Theo đánh giá của Google, Temasek và Bain & Co,Việt Nam là một trong các nền kinh
tế Internet hấp dẫn nhất Đông Nam Á với khả năng tăng trưởng 175% vào năm 2025
Báo cáo cũng chỉ ra,vào tháng 2/2022 có 72,10 triệu người sử dụng Internet tại Việt Nam một nửa trong số đó đến từ các khu vực không phải thành phố lớn Thêm vào đó, thời gian sử dụng Internet tại Việt Nam cũng ở mức tương đối cao với trung bình 6 tiếng 38 phút sử dụng mỗi ngày Do đó, số lượng người tham gia sàn thương mại điện tử này với mục đích mua hàng hay cách bán hàng trên Shopee ngày càng tăng cao
(Hình 1.6.1: Tỉ lệ sử dụng Internet của người dân)
1.6.1.2 Xu hướng mua hàng online đang tăng mạnh
Mua sắm trực tuyến mang đến nhiều thuận lợi cho cả người mua và người bán : không mất thời gian di chuyển đến tận nơi mua hàng , nhiều chính sách ưu đãi, giảm giá… giúp cho hình thức mua hàng này ngày càng được lòng nhiều người dùng
Xu hướng mua hàng online tại Việt Nam đang ngày càng phát triển mạnh mẽ hơn Điển hình năm 2022,Việt Nam trở thành thị trường thương mại điện tử lớn thứ 2 Đông Nam Á xếp sau Indonesia và được dự đoán sẽ tăng trưởng đến mốc 39 tỷ USD vào năm 2025 Thực tế này cho thấy khả năng phát triển của thương mại điện tử nói chung và Shopee nói riêng chỉ tính ở Việt Nam là vô cùng lớn
Trang 221.6.1.3 Chính phủ khuyến khích và ưu tiên phát triển thương mại điện tử
Để xây dựng thị trường thương mại điện tử lành mạnh tại Việt Nam, Chính phủ đã đặt các mục tiêu tổng quát đến năm 2025 đưa Việt Nam trở thành quốc gia có thị trường thương mại điện tử phát triển thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu khu vực Đông Nam Á
Để thực hiện mục tiêu này, nhiều biện pháp hỗ trợ đã được đưa ra như hoàn thiện khung pháp
lý, hoàn thiện nền tảng tín nhiệm thương mại điện tử …để hỗ trợ các doanh nghiệp hoạt động thương mại điện tử tại Việt Nam, trong đó bao gồm cả Shopee
1.6.2 Khó khăn
1.6.2.1 Đối thủ cạnh tranh
Thương mại điện tử đang là thị trường phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam.Theo báo cáo của Metric.vn, năm 2022, Việt Nam trở thành thị trường thương mại điện tử lớn thứ 2 trong khu vực Đông Nam Á ,chỉ sau Indonesia.Theo đó, cuộc đua giữa các sàn thương mại điện tử tại Việt Nam cũng trở nên ngày càng khốc liệt
Những cái tên đình đám như Lazada , Tiki, Sendo, trở thành những đối thủ đáng gờm của Shopee khi không ngừng phát triển và cho ra các chức năng ,chương trình ưu đãi mới, hấp dẫn nhằm thu hút cả người bán lẫn người mua sử dụng dịch vụ của mình…
1.6.2.2 Nguy cơ hàng giả
Hình thức mua sắm trực tuyến tuy có thể mang lại sự tiện lợi cho cả người bán lẫn người mua nhưng song song với đó cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ xuất hiện hàng giả,lừa đảo trên các nền tảng thương mại điện tử này
Thực trạng này đã phần nào tạo nên những rào cản, ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh thương mại của sàn thương mại điện tử Shopee
1.6.2.3 Chi phí vận hành cao
Thương mại điện tử là thị trường béo bở có nhiều tiềm năng phát triển mạnh nhưng cũng chỉ là một “cỗ máy đốt tiền” của doanh nghiệp Quy mô sàn càng lớn thì các chi phí để duy trì và vận hành là càng lớn
Các chi phí kho bãi chứa hàng, trung chuyển, nhân lực, cũng như chi phí duy trì lượng người tiêu dùng và định vị tên tuổi của Shopee trên thị trường là vô cùng lớn.Đơn cử ,chỉ trong năm
2019, Shopee đã được SEA rót thêm gần 2.500 tỷ đồng để có thể tiếp tục duy trì hoạt động