bài tập lý luân chung về nhà nước pháp luật

Câu 1 Vai trò của khoa học Lý luận chung về Nhà nước và pháp luật đối với các khoa học pháp lý chuyên nghành Trả lời Lý luận chung về nhà nước và pháp luật là ngành khoa học thuộc các ngành khoa học x.

Câu 1:Vai trò của khoa học Lý luận chung về Nhà nước và pháp luật đối với các khoa học pháp lý chuyên nghành.

Trả lời

Lý luận chung về nhà nước và pháp luật là ngành khoa học thuộc các ngành khoa học xã hội, bao gồm hệ thống tri thức chung, cơ bản về nhà nước và pháp luật, được hình thành và phát triển trên cơ sở chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử, có tiếp thu và phát triển tinh hoa trí tuệ loài người về nhà nước và pháp luật

Khoa học pháp lý chuyên nghành là một nhóm nghành thuộc hệ thống khoa học pháp lý, bên cạnh các nhóm nghành khác là khoa học lý luận và lịch sử, khoa học luật quốc tế và luật nước ngoài, khoa học ứng dụng và thực nghiệm Khoa học pháp lý chuyên nghành gồm luật Hiến pháp, luật Hành chính, luật Dân sự,…

Trong hệ thống khoa học pháp lý, Lý luận nhà nước và pháp luật thuộc nhóm các khoa học pháp lý lý luận-lịch sử, tuy vậy nó lại có quan hệ mật thiết với các khoa học pháp lý chuyên nghành và giữ vai trò quan trọng đối với nhóm khoa học này

LLNN&PL nghiên cứu một cách toàn diện những vấn đề chung, cơ bản nhấtcủa nhà nước và pháp luật dưới dạng khái niệm, kết luận, quan điểm, nguyên tắc,

…Các khoa học pháp lý chuyên nghành lại đi sâu nghiên cứu từng góc độ, khía cạnh,vấn đề cụ thể của nhà nước và pháp luật như: đối tượng nghiên cứu của các khoa học luật hành chính là hoạt động quản lý hành chính nhà nước, những quan

hệ hình thành trong quá trình quản lý hành chính nhà nước và điều chỉnh những qua hệ ấy; đối tượng nghiên cứu của khoa học luật hình sự là hệ thống tri thức về tội phạm và hình phạt Phạm vi nghiên cứu của LL rộng hơn, toàn diện hơn nhưng

ở mức độ khái quát, còn phạm vi nghiên cứu của khoa học pháp lý khác lại hẹp

hơn nhưng đầy đủ và sâu sắc hơn Chính vì thế, những tri thức của LL là cơ sở xuấtphát điểm để các khoa học pháp lý khác sử dụng để đi sâu tìm hiểu đối tượng nghiên cứu của mình Nhờ vào đó mà các khoa học pháp lý chuyên nghành bảo đảm sự thống nhất với nhau để tạo thành hệ thống khoa học pháp lý ( Lênin từng nhấn mạnh, ng nào tiếp cận những vấn đề riêng mà trước đó chưa giải quyết nhữngvấn đề chung thì trong mỗi bước đi sẽ không thể tránh khỏi những vấn đề chung đómột cách vô thức.)

Ngược lại, những tri thức mà LL xây dựng lên sẽ được các khoa học pháp lý chuyên nghành minh chứng, kiểm nghiệm, đánh giá tính khoa học và tính đúng đắncủa nó Dựa trên đó cùng với những cơ sở nghiên cứu sâu sắc những vấn đề cụ thể của NN&PL , LL được bổ sung, hoàn thiện để tiếp tục nghiên cứu, tổng kết, phân tích, đánh giá và đưa ra những kết luận, luận điểm khoa học mới, kịp thời chỉ đạo

và định hướng nghiên cứu cho các nghành khoa học pháp lý chuyên nghành

Ví dụ, trên cơ sở khái niệm quy phạm pháp luật do LL cung cấp, Luật hiến pháp xây dựng các quy phạm pháp luật Hiến pháp

Như vậy, LLNN&PL là khoa học nghiên cứu một cách khái quát , toàn diện

về nhà nước và pháp luật Những tri thức mang tính nền tảng của khoa học này đóng vai trò quan trọng đối với các khoa học pháp lý chuyên nghành nói riêng và

cả hệ thống khoa học pháp lý nói chung

Câu 2: Phân tích khái niệm nhà nước.

Trả lờiNhà nước là một trong hai hiện tượng quan trọng của kiến trúc thượng tầng

xã hội Đi nghiên cứu về hiện tượng này, có rất nhiều quan điểm khác nhau do có

sự khác nhau từ góc độ nghiên cứu, từ năng lực nhận thức và chụi sự chi phối bởi các yếu tố lợi ích, quan điểm chính trị….

Một số quan điểm về nhà nước như:

Aristote cho rằng nhà nước là “ một cộng đồng hạnh phúc trong các gia đình

và sự kết hợp của các gia đình vì lợi ích của một cuộc sống hoàn hảo và độc lập”

Xuất phát từ quan niệm về pháp luật và trật tự pháp luật, I.Kant cho rằng: Nhà nước là sự liên kết của nhiều người phục tùng pháp luật” Cũng xuất phát từ quan niệm này, một số tác giả khác lại cho rằng: “Nhà nước hiểu theo nghĩa rộng làmột tập hợp các thể chế nắm giữ những phương tiện cưỡng chế hợp pháp, thi hành trên một vùng lãnh thổ được xác định và ng dân sống trên lãnh thổ đó được đề cập như một xã hội”

Dựa trên những nghiên cứu về nguồn gốc nhà nước, Ăngghen cho rằng, nhà nước là một sản phẩm của xã hội đã phát triển đến giai đoạn nhất định, khi xã hội

đã phân chia thành giai cấp và mâu thuẫn giai cấp là không thể điều hòa được Nhànước là lực lượng “nảy sinh từ xã hội nhưng lại đứng trên xã hội”, “có nhiệm vụ làm dịu bớt sự xung đột và giữ cho sư xung đột đó trong vòng trật tự”

Trong tác phẩm “ Bàn về nhà nước”, Lênin cũng nghiên cứu nhà nước từ nhiều góc độ Khi xem xét nhà nước dưới góc độ nguồn gốc của nhà nước, khi xã hội loài ng đã ở một trình độ phát triển nhất định, chế độ tư hữu xuất hiện, giai cấpthống trị tồn tại chiếm thiểu số trong xã hội, ông cho rằng: Nhà nước là một một bộmáy nhất định,nó tự tách ra khỏi xã hội, gồm một nhóm người chỉ chuyên hay gần như chỉ chuyên hay chủ yếu chỉ chuyên làm công việc cai trị Khi xem xet dưới góc độ nghiên cứu cuộc đấu tranh giai cấp một mất một còn giữa GC chủ nô và GC

nô lệ, ông khẳng định nhà nước là “một bộ máy để duy trì sự thống trị của giai cấp này đối với giai cấp khác”, “một bộ máy để cho giai cấp này áp bức giai cấp khác”

Mỗi cách định nghĩa về khái niệm nhà nước cho ta những cách nhìn khác nhau về hiện tượng nhà nước, Chúng đều có giá trị khoa học và tính lý luận cũng như thực tiễn riêng.

Tuy nhiên, ta có thể định nghĩa nhà nước như sau: Nhà nước là một tổ chức quyền lực đặc biệt của xã hội, bao gồm một nhóm người tách ra từ xã hội để

chuyên thực thi quyền lực nhằm tổ chức và quản lý xã hội, phục vụ lợi ích chung của toàn xã hội cũng như của lực lượng cầm quyền trong xã hội

Tổ chức là tập hợp của con người trong xã hội có phạm vi, chức năng, nhiệm

vụ, thẩm quyền, cơ cấu xác định; được hình thành và hoạt động theo những nguyêntắc nhất định phù hợp với quy định pháp luật nhằm gắn kết con người với nhau bởinhững mục đích xác định và hành động để đạt đến mục tiêu chung Nhà nước là một tổ chức Tính đặc biệt của tổ chức nhà nước thể hiện ở nhà nước không còn hòa nhập với dân cư như ở chế độ thị tộc nữa mà nó hầu như tách khỏi xã hội và tựa hồ như đứng trên xã hội Nó là người đại diện cho xã hội, nhân danh xã hội để điều hành, quản lý, sai khiến xã hội Nó là sự thể hiện một cách tập trung quyền lực chính trị Quyền lực chính trị là quyền quyết định, định đoạt những công việc quan trọng về chính trị, được tổ chức và hoạt động để bảo đảm sức mạnh thực hiệnquyền lực ấy của một giai cấp, một chính đảng nhằm giành hoặc duy trì quyền lãnhđạo, cai quản xã hội Thông qua nhà nước, quyền lực chính trị vốn thuộc một bộ phận dân cư trở thành một quyền lực công đối với toàn xã hội Ta gọi đó là quyền lực nhà nước Quyền lực nhà nước là khả năng áp đặt ý chí và buộc các cá nhân, tổchức khác phải phục tùng theo ý chí của nhà nước Quyền lực nhà nước mang các đặc điểm: luôn gắn liền với sự tồn tại của nhà nước; được phân chia thành các quyền hành pháp, tư pháp,lập pháp; do giai cấp hoặc liên minh giai cấp thống trị tổchức và thực hiện; được bảo đảm thực hiện bằng sức cưỡng chế của nhà nước thông qua các công cụ cưỡng chế: tòa án, công an,quân đội,nhà tù, Tính đặc biệt

còn thể hiện qua nhà nước nhân danh toàn xã hội ban hành pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự chung mang tính bắt buộc với toàn xã hội để điều chỉnh các quan

hệ xã hội theo một hướng nhất định Nhà nước còn có khả năng huy động nguồn lực xã hội băng việc thu thuế, phát hành tiền và quản lý việc lưu thông tiền tệ , tạo

cơ sở tài chính cho hoạt động của nó trong việc thực hiện các chính sách chủ

trương và hoạt động chung của toàn xã hội Nhà nước thuuwcj hiện nhiệm vụ quản

lý xã hội bằng việc quản lý dân cư theo lảnh thổ nhằm đảm bảo việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ của họ trước nhà nước Nhà nước có một lớp người đặc biệt chuyên làm nhiệm vụ cho mình Họ là những cá nhân không trực tiếp tham gia vàohoạt động sản xuất của xã hội mà được tổ chức ra để quản lý xã hội, điều hành mọihoạt động của xã hội Sự tổ chức các cá nhân này trong tổ chức nhà nước dẫn đến

sự hình thành các cơ quan nhà nước, từ đó, bộ máy của nhà nước ra đời Nhà nước

là một hiện tượng của xã hội, ra đời là kết quả tất yếu của nhu cầu xã hội về việc duy trì trật tự, ổn định xã hội, phòng chống thiên tai, ngoại xâm, bảo vệ lợi ích chung của cộng đồng Vì vậy, sự hoạt động của nó là vì lợi ích của cộng đồng Tuy nhiên, nhà nước bị chi phối bởi những kẻ mạnh Lực lượng này sử dụng nhà nước như một công cụ để quản lý xã hội, điều hành mọi hoạt động của xã hội, bảo vệ địa

vị và phục vụ lợi ích của mình

Như vậy, đi tìm hiểu về khái niệm nhà nước đã giúp cho chúng ta có những nhận thức cơ bản về nhà nước, từ đó giúp ta phân biệt nó với các tổ chức khác trong xã hội để thấy được những đặc điểm, ưu thế của nó với các tổ chức xã hội khác và điều đó góp phần lý giải tại sao nhà nước giữ vị trí trung tâm, trụ cột trong

hệ thống chính trị

Câu 3: Phân biệt nhà nước với các tổ chức khác trong xã hội

Trả lời

Định nghĩa Là tổ chức quyền lực đặc biệt của

Là tổ chức tự nguyện của những người có cùng mục đích, chính kiến, lý tưởng, độ tuổi, giới tính, nghành nghề,… được thành lập

và hoạt động nhằm đại diện và bảo vệ các thành viên của mình

Quyền lực Quyền lực nhà nước là quyền lực

công đặc biệt:

 Nó tồn tại công khai trong

xã hội và mọi cá nhân trong xã hội đều phải phục tùng

 Nó được tạo nên và được thực hiện bởi một nhóm ngnhất định, đại diện và bảo

vệ lợi ích cho giai cấp cầm quyền

Quyền lực nhà nước được bảo đảm thực hiện bằng sức mạnh nhà nước thông qua bộ máy chuyên nghiệp của nó bao gồm các cơ quan có thẩm quyền mà

Quyền lực của tổ chức là quyền lực công cộng nhưng nó chỉ hòa nhập với hội viên và không có một bộ máy riêng để chuyên thựcthi quyền lực

Sự đảm bảo cho quyền lực của tổ chức được thực hiện là ý thức tự giác cá nhân và các hình thức xử phạt nghiêm minh của tổ chức đó

chủ yếu là quân đội, cảnh sát, nhà

xã hội rộng lớn nhất và phạm vi tác động rộng nhất

Đại diện cho toàn xã hội thực hiện chủ quyền quốc gia Chủ quyền quốc gia là quyền tự quyết tối cao các vấn đề đối nội, đối ngoại mà không bị phụ thuộc vàobất cứ yếu tố bên ngoài hay tổ chức quốc tế nào Nhà nước quyết định mọi đường lối, chủ trương, chính sách để phát triển

xã hội trên tất cả các lĩnh vực

Nhà nước nhân danh quốc gia trong quan hệ đối ngoại Nó là chủ thể của công pháp quốc tế

Sử dụng pháp luật, công cụ sắc bén nhất để quản lý xã hội

Tổ chức quản lý thành viên theo

độ tuổi, nghành nghề, giới tính, chính kiến,… Vì vậy mà cơ sở

xã hội hẹp hơn

Đại diện cho thành viên của tổ chức Sự tồn tại và hoạt động đềuphụ thuộc vào các quy định của nhà nước Khi tham gia các hoạt động đối nội, đối ngoại thì chỉ được phép nhân danh tổ chức đó

Sử dụng các điều lệ, nội quy,…

 Các điều lệ, nội quy phải

Tiềm lực

kinh tế

 Khái niệm pháp luật

 Có giá trị bắt buộc với cả

xã hội, tính quy phạm phổ biến cao nhất

Nhà nước bảo đảm thực hiện pháp luật bằng giáo duc, tuyên truyền, thuyết phục, đặc biệt là cưỡng chế

Có quyền thu thuế, phát hành tiền, quản lý việc giao lưu tiền tệ

 Thuế là khoản tiền hay hiện vật mà người dân buộc phải nộp cho nhà nước theo quy định của pháp luật

 Chỉ có nhà nước có quyền phát hành tiền

Nhà nước là chủ sở hữu lớn nhất của xã hội

Vì vậy, nó có khả năng đảm bảo cho hoạt động của nó, và hỗ trợ

cả hoạt động của các tổ chức khác

Nguồn kinh phí dựa trên sự đóng góp của các thành viên và sự hỗ trợ từ nhà nước

Câu 4: Phân tích khái niệm kiểu nhà nước

Có nhiều cơ sở để phân chia kiểu nhà nước.

 Phân chia theo sự phát triển của xã hội gồm xã hội cổ đại, xã hội trungđại, xã hội cận đại, xã hội hiện đại có tương ứng các kiểu nhà nước là nhà nước cổ đại, nhà nước trung đại, nhà nước cận đại, nhà nước hiện đại,

 Phân chia dựa vào nền văn minh, có thể phân chia thành các kiểu nhà nước: nhà nước trong nền văn minh nông nghiệp, nhà nước trog nền văn minh công nghiệp, nhà nước trong nền văn minh hậu công nghiệp

 Dựa vào yếu tố địa lý, có thể phân chia thành nhà nước phương đông, nhà nước phương tây

 Dựa vào cách thức tổ chức quyền lực nhà nước, phân thành nhà nước chuyên chế, nhà nước dân chủ

 Dựa vào hình thái kinh tế xã hội, có thể chia ra thành kiểu nhà nước chủ nô,nhà nước phong kiến, nhà nước tư sản và nhà nước xã hội chủ nghĩa

Đây là cách tiếp cận kiểu nhà nước của chủ nghĩa Mác-Lênin theo tiến trình lịch sửcủa xã hội

Tìm hiểu về khái niệm kiểu nhà nước giúp chúng ta nhận thức một cách loogic và

cụ thể về bản chất, ý nghĩa xã hội của các nhà nước được xếp vào cùng một kiểu,vềnhững điều kiện tồn tại của nó phát triển của các nhà nước đó từ đó tạo điều kiện thuận lợi giúp ta nghiên cứu, nhận thức, đánh giá một cách chính xác về những điểm cơ bản đặc thù của một nhóm nhà nước như bản chất, chức năng, vai trò, điềukiện,…

Câu 4: Phân tích quan điểm Mác-Lênin về nguồn gốc cuả nhà nước.

Trả lờiNhà nước là một hiện tượng xã hội đa dạng và phức tạp Nhằm có những nhận thức đúng đắn về bản chất cũng như sự hoạt động và phát triển của nó trong

xã hội, vấn đề nguồn gốc của nhà nước cần được nghiên cứu và có sự lý giải một cách hợp lý, đúng đắn

Có nhiều kiến giải khác nhau về nguồn gốc nhà nước Theo thuyết thần học, nhà nước là do thượng đế sáng tạo ra để bảo vệ trật tự chung của xã hội Thuyết gia trưởng lại cho rằng, nhà nước là kết quả liên kết của nhiều gia đình, quyền lực nhà nước về bản chất giống như quyền lực của người gia trưởng trong gia

đình.Thuyết khế ước xã hội lại cho rằng, nhà nước là sản phẩm của một khế ước docon người sống trong trạng thái tự nhiên ký kết Trên cơ sở đó, nhà nước phải phụctùng xã hội, phục vụ lợi ích của toàn xã hội Khế ước mà bị hủy bỏ thì nhà nước cũng sẽ tiêu biến Và khi có một bản khế ước mới ra đời thì nhà nước mới cũng ra đời Theo thuyết bạo lực, nhà nước là kết quả của việc sử dụng bạo lực của thị tộc này đối với thị tộc kia Thị tộc chiến thắng thiết lập bộ máy để nô dịch thị tộc chiếnbại Nhà nước chính là bộ máy ấy

Các lý giải trên về nguồn gốc nhà nước của các thuyết trên đều không chính xác với thực tiễn lịch sử do đều mắc chung một sai lầm là không xuất phát từ những tiền đề kinh tế-xã hội của xã hội công xã thị tộc để lý giải.

Chủ nghĩa Mác-Lênin giải thích sự ra đời của nhà nước theo quan niệm duy vật biện chứng và duy vật lịch sử Nhà nước có quá trình phát sinh, phát triển và tiêu vong Nó tiêu vong khi mà những điều kiện khách quan của nó mất đi

Xã hội loài người từng trải qua giai đoạn không có giai cấp và nhà nước Giai đoạn ấy là giai đoạn của chế độ cộng sản nguyên thủy Và đây cũng chính là hình thái kinh tế - xã hội đầu tiên của loài người Nguyên nhân phát sinh nhà nước chủ yếu là bắt nguồn từ đây Ăngghen nói: “ xã hội ngày một vượt quá phạm vi củachế độ thị tộc”, “trong lúc đó, nhà nước phát triển một cách lặng lẽ” Chính vì vậy, phải tìm hiểu cơ sở kinh tế xã hội và cách thức tổ chức xã hội của chế độ cộng sản nguyên thủy

Cơ sở kinh tế của xã hội cộng sản nguyên thủy là chế độ sở hữu chung về tư liệu sản xuất và sản phẩm lao động xã hội Sở dĩ như vậy vì, trong chế độ cộng sản nguyên thủy, trình độ phát triển về lực lượng sản xuất còn thấp kém, công cụ lao động còn thô sơ, tình trạng bất lực của con người trước thú dữ và các hiện tượng tựnhiên, nên con ng để có thể kiếm sống và tự bảo vệ mình, họ buộc phải co cụm lại, sống dựa vào nhau, cùng sinh hoạt và lao động, do đó cùng hưởng thụ thành quả lao động Hơn nữa, sản phẩm làm ra chỉ đủ nuôi sống con người, không có dư thừa

để tạo khả năng chiếm đoạt làm của riêng Do đó, mọi tư liệu sản xuất và sản phẩmlao động đều thuộc sở hữu chung của cộng đồng

Cơ sở xã hội của xã hội cộng sản nguyên thủy là cộng đồng người nguyên thủy hoàn toàn tự do, bình đẳng với nhau về quyền và nghĩa vụ, không ai có đặc quyền, đặc lợi Bình đẳng chính là nguyên tắc xử sự cao nhất lúc bấy giờ

Cách thức tổ chức và quản lý xã hội trong xã hội cộng sản nguyên thủy còn hết sức đơn giản Thị tộc là tế bào cơ sở của xã hội, được tổ chức theo huyết thống (lúc đầu huyết thống được xác lập theo dòng mẹ, gọi là thị tộc mẫu hệ, sau được xác lập theo dòng cha, gọi là thị tộc phụ hệ) Thị tộc là đơn vị kinh tế vừa sản xuất vừa tiêu dùng Nền tảng vật chất của thị tộc là kinh tế tập thể dựa trên hoạt động sản xuất tập thể và quyền sở hữu chung, bình đẳng về tư liệu sản xuất và sản phẩm lao động Sự phân công lao động đã xuất hiện nhưng đó là sự phân công tự nhiên, dựa trên khả năng và sự thích hợp đối với các thành viên Thị tộc là hình thức tự quản nhưng ở mức độ còn thấp Ở đó đã xuất hiện một hệ thống quản lý bao gồm:

-Hội đồng thị tộc: tổ chức quyền lực cao nhất của thị tộc, gồm tất cả những thành viên đã trưởng thành của thị tộc, có quyền quyết định những vấn đề quan trọng của thị tộc, thể hiện ý chí của cả thị tộc

-Tù trưởng là người đứng đầu thị tộc, được bầu ra trong số người có nhiều tuổi, nhiều kinh nghiệm và có uy tín lớn nhất; không có đặc quyền, cũng phải thamgia hoạt động sản xuất, có nghĩa vụ và được hưởng lợi như những ng khác Quyền lực của họ được xây dựng bởi uy tín cá nhân và họ có thể bị bãi miễn nếu không còn sự uy tín, tín nhiệm

Như vậy, trong xã hội cộng sản nguyên thủy đã tồn tại quyền lực nhưng đó

là quyền lực xã hội: là quyền lực thuộc về xã hội, hòa nhập với xã hội, do xã hội tổ chức ra; phục vụ lợi ích của toàn xã hội; không có bộ máy riêng để thực hiện cưỡng chế Đây chính là biểu hiện rõ nét nhất của chế độ tự quản hay coàn gọi là nền dân chủ nguyên thủy

Tổ chức xã hội cao hơn thị tộc là bào tộc ( do một số thị tộc có quan hệ hôn nhân hợp thành) Các bào tộc liên kết với nhau thành bộ lạc và giai đoạn phát triển

cao nhất của chế độ cộng sản nguyên thủy là liên minh bộ lạc Cách thwucs tổ chứcquyền lực của các tổ chức này cũng giống với thị tộc.

Như vậy, chế độ cộng sản nguyên thủy là chế độ “ không có nhà nước, lúc

đó các quan hệ xã hội và ngay cả xã hội nữa, kỷ luật, tổ chức lao động đều được duy trì nhờ có sức mạnh của phong tục, tập quán, nhờ có uy tín và sự kính trọng đối với những bô lão thị tộc hoặc đối với phụ nữ”.( Lênin)

Các tiền đề vật chất cho sự xuất hiện của nhà nước được nảy sinh trong chính lòng của xã hội thị tộc Nguyên nhân làm tan rã xã hội cũng chính là nguyên nhân làm xuất hiện nhà nước

Đầu tiên, đó là những chuyển biến quan trọng trong đời sống kinh tế- xã hội.-Kim loại xuất hiện làm cho khả năng lao động của con người phát triển nhanh chóng, năng suất lao động không ngừng tăng lên

-Lực lượng sản xuất có sự phát triển kéo theo các hoạt động kinh tế, xã hội ngày càng đa dạng, phong phú

-Phân công lao động trong xã hội:

 Chăn nuôi tách khỏi trồng trọt

 Thủ công nghiệp tách khỏi nông nghiệp

 Buôn bán phát triển và thương nghiệp xuất hiệnQuá trình phân công lao động đã làm phát sinh khả năng chiếm đoạt sản phẩm làm của cải riêng bởi sự dư thừa của cải rong xã hội khi đó.Một số tù trưởng lợi dụng uy tín để chiếm đoạt sản phẩm dư thừa thành tài sản của riêng mình Tù binh trước kia bị giết, giờ được giữ lại để tăng cương sức lao động, tăng khả năng tập trung tài sản vào tay những ng có địa vị trong xã hội

-Hoạt động kinh tế chuyển dịch sang hướng chuyên môn hóa nên không đòi hỏi lao động tập thể.

- Chế độ hôn nhân một vợ một chồng dẫn đến cac gia đình nhỏ tách ra khỏi gia đình phụ hệ lớn và trở thành đơn vị kinh tế độc lập, không phụ thuộc vào thị tộc nữa

Từ những nguyên nhân kinh tế dẫn tới nguyên nhân xã hội: những người chuyên đi chiếm đoạt tài sản của người khác trở thành giai cấp bóc lột, những ng chuyên bị mất tài sản trở thành giai cấp bị bóc lột Hai giai cấp này đối kháng với nhau mâu thuẫn ngày càng trở nên gay gắt,quyết liệt

Các tổ chức xã hội: thị tộc, bào tộc,…trở nên bất lực Quyền lực xã hội của chế độ cộng sản nguyên thủy không còn phù hợp nữa Để điều hòa và quản lý xã hội mới, cần có một tổ chức mới khác về chất ra đời Đó chính là nhà nước

Như vậy, nguyên nhân làm xuất hiện nhà nước theo quan điểm Mác-Lê nin:

 Nguyên nhân kinh tế: sự xuất hiện về chế độ tư hữu tài sản

 Nguyên nhân xã hội: sự xuất hiện giai cấp và mâu thuẫn khôngthể dung hòa được giữa các giai cấp

Tuy nhiên, sự lý giải trên của Mác- Lê nin chưa bao quát hết toàn bộ tiến trình của

sự ra đời nhà nước Giữa nguồn gốc của nhà nước phương Đông có sự khác biệt với nguồn gốc của nhà nước ở phương Tây Do hạn chế về thời đại, Mác- Lê nin chưa đưa ra nguồn gốc nhà nước ở phương Đông Các nhà nước ở phương Đông rađời bởi nguyên nhân xuất phát từ hoạt động xã hội, cụ thể là: trị thủy và chống ngoại xâm Hình thức sản xuất chính ở phương Đông là nền sản xuất nông nghiệp

vì vậy mà con người phụ thuộc chặt chẽ vào điều kiện tự nhiên, đặc biệt là nước Nhu cầu trị thủy để phục vụ sản xuất nông nghiệp xuất hiện, đặt ra hoạt động huy

động lực lượng người làm để thực hiện nhiệm vụ đó và cần có những cá nhân đứng

ra tổ chức hoạt động đó dẫn tới việc thành lập bộ máy quyền lực Thêm vào đó, hoạt động chống ngoại xâm cũng cần sức mạnh của cả một cộng đồng được chỉ huy bởi một người uy tín, tài năng, xuất chúng nhằm bảo vệ con ng trong xã hội

đó Sự tập trung con người lại với nhau nhằm thực hiện các hoạt động bảo đảm xã hội dưới sự chỉ huy của những con ng uy tín được tôn lên, tạo cơ sở cho việc ra đờinhà nước

Câu 7:Phân tích tính giai cấp của nhà nước.

Trả lờiTính giai cấp là một trong hai biểu hiện của bản chất nhà nước

Nhà nước mang tính giai cấp bởi nó tồn tại và phát triển trong một xã hội có giai cấp, là sản phẩm của cuộc đấu tranh giai cấp và luôn do một giai cấp nắm giữ.Tính giai cấp của nhà nước thể hiện qua:

 Nhà nước là bộ máy trấn áp đặc biệt của giai cấp này lên giai cấp khác trong

xã hội

 Nhà nước là công cụ bạo lực để duy trì sự thống trị giai cấp

Nhà nước do giai cấp thống trị về kinh tế (nắm giữ toàn bộ tư liệu sản xuất chủ yếutrong xã hội) trong xã hội nắm giữ và lợi dụng Quyền lực chính trị của xã hội thuộc về tay giai cấp nắm giữ tiềm lực kinh tế Giai cấp đó sử dụng nhà nước để thực hiện sự thống trị về chính trị và sử dụng nhà nước để chống lại các giai cấp khác, bảo vệ lợi ích cho giai cấp mình Ngoài sự thống trị về kinh tế, chính trị,, sự thống trị giai cấp còn thể hiện ở tư tưởng, thể hiện qua giai cấp thống trị xây dựng

hệ thống tư tưởng của mình thành hệ thống tư tưởng xã hội, bắt các giai cấp khác phải nghe theo và làm theo những gì giai cấp thống trị muốn

Giai cấp thống trị sử dụng một hệ thống cơ quan cưỡng chế như nhà tù, cảnh sát, quân đội,…để trấn áp lực lượng đối địch, bắt các tầng lớp khác phục tùng ý chí củamình Đồng thời, nhà nước sử dụng pháp luật để thực hiện quyền lực kinh tế và truyền bá tư tưởng của mình.

Tính giai cấp là thuộc tính của bất kỳ nhà nước nào, tuy nhiên,mức độ thể hiện của

nó trong mỗi kiểu nhà nước và mỗi nhà nước rất khác nhau, tùy thuộc vào hoàn cảnh, điều kiện và tương quan lực lượng giữa các giai cấp trong xã hội Khi một giai cấp có đủ điều kiện và sức mạnh để trở thành giai cấp thống trị thì nó sẽ nắm giữ quyền lực nhà nước Còn nếu không thể tự mình cầm quyền thì giai cấp sẽ thỏahiệp, chia sẻ quyền lực với giai cấp khác, lực lượng khác trong xã hội để bảo vệ lợiích và vị thế của giai cấp và của xã hội

Tính giai cấp thể hiện qua các kiểu nhà nước:

1 Nhà nước chủ nô: Nhà nước là bộ máy trấn áp, công cụ bạo lực của giai cấp chủ nô để cưỡng bức, đàn áp một cách có tổ chức và công khai với giai cấp

nô lệ Giai cấp chủ nô chỉ chiếm thiểu số dân cư trong xã hội nhưng lại nắm giữ trong tay tất cả đất đai, tư liệu sản xuất, nô lệ, tự do cá nhân, quyền thống trị với giai cấp nô lệ Giai cấp nô lệ chiếm số đông trong xã hội nhưngtính mạng, số phận, các hoạt động xã hội khác đều phụ thuộc vào giai cấp chủ nô Quyền lực chính trị thuộc về giai cấp củ nô thể hiện qua tính quân phiệt tàn bạo của chủ nô đối với nô lệ Bằng nhà nước, giai cấp chủ nô bảo

vệ sự thống trị giai cấp về kinh tế, chính trị, tinh thần của chủ nô với nô lệ, duy trì sự tồn tại và phát triển của xã hội chiếm hữu nô lệ

2 Nhà nước phong kiến: Nhà nước là bộ máy trấn áp, công cụ bạo lực của giai cấp địa chủ đối với nông dân và những người lao động khác Trong xã hội phong kiến, giai cấp địa chủ chiếm giữ hầu hết đất đai, tư liệu sản xuất và chiếm đoạt một phần sức lao động của nông dân Còn nông dân không có tư

liệu sản xuất nên họ phụ thuộc vào địa chủ phong kiến về mặt kinh tế Họ phải làm thuê cho giai cấp địa chủ và phải làm nhiều nghĩa vụ cho giai cấp địa chủ Quyền lực nhà nước thuộc về tay giai cấp địa chủ phong kiến Nhà nước là công cụ để giai cấp địa chủ chống lại sự đấu tranh của giai cấp nông dân, bảo vệ lợi ích và vị thể của mình trong xã hội Các nhà nước phong kiếnthể hiện công khai tính giai cấp của mình thông qua các thể chế và quá trình

tổ chức, hoạt động của nhà nước Nhiều nhà nước phong kiến còn liên kết chặt chẽ với các tổ chức tôn giáo thành một chế độ cai trị cực kỳ chuyên chế

để đàn áp, áp bức nông dân về cả thể xác lẫn tinh thần

3 Nhà nước tư sản: Tuy là kiểu nhà nước tiến bộ hơn so với các kiểu nhà nước trước nhưng do tồn tại trên cơ sở của chế độ tư hữu và phục vụ chế độ đó nên tính giai cấp vẫn thể hiện ít nhiều trong kiểu nhà nước này Nhà nước tư sản trên thực tế mang lợi ích bảo vệ và thực hiện các mục đích và lợi ích của giai cấp tư sản đề ra Quyền lực chính trị mặc dù được tuyên bố thuộc vềnhân dân song vì quyền lực kinh tế nằm trong tay giai cấp tư sản nên quyền lực nhà nước tư sản thực chất thuộc về tay giai cấp tư sản Như vậy, nhà nước vẫn là công cụ để giai cấp tư sản để duy trì và bảo vệ sự thống trị của giai cấp tư sản

4 Nhà nước xã hội chủ nghĩa: Sự ra đời nhà nước xã hội chủ nghĩa đánh dấu một bước phát triển mới trong tính giai cấp của nhà nước Nhà nước XHCN

do giai cấp vô sản tổ chức Giai cấp vô sản là giai cấp thống trị nắm trong tay quyền lực nhà nước Nhưng mục đích dùng nhà nước của giai cấp vô sảnkhông phải là để duy trì mãi địa vị thống trị của mình mà là để cải tạo xã hội, xây dựng xã hội mới, xóa bỏ mọi sự áp bức bóc lột và mọi sự thống trị giai cấp Hoạt động thể hiện rõ nhất tính giai cấp của nhà nước XHCN là hoạt động trấn áp bằng bạo lực của giai cấp và các lực lượng trong xã hội đối với các lực lượng phản động giai cấp Tổ chức và hoạt động của nhà

nước XHCN dựa trên cơ sở quyền lực nhân dân, không ngừng mở rộng, pháthuy tính dân chủ trong xã hội thông qua sự liên minh với các lực lượng trong

xã hội

Như vậy, nhà nước là bộ máy bạo lực, công cụ chuyên chính của giai cấp này đối với giai cấp khác Nhà nước thực hiện nhiệm vụ kinh tế và chính trị của giai cấp thống trị, duy trì sự thống trị về kinh tế, chính trị, tư tưởng của giai cấp thống trị này đối với giai cấp khác

Câu 8: Phân tích tính xã hội của nhà nước.

Trả lờiTính xã hội là một trong hai thuộc tính bản chất của nhà nước

Nhà nước có tính xã hội bởi nhà nước là một tổ chức xã hội, được sinh ra từ xã hội

để duy trì, quản lý xã hội khi xã hội đã phát triển đến một giai đoạn nhất định, phảnánh lợi ích của các tầng lớp và giai cấp trong xã hội

Tính xã hội của nhà nước thể hiện qua:

1 Nhà nước là tổ chức quyền lực công của xã hội Nhà nước thay mặt xã hội

để tổ chức, tập hợp, quản lý xã hội nhằm hướng tới mục tiêu ổn định và pháttriển xã hội thông qua các hoạt động của mình trong các lĩnh vực xã hội Nhà nước xác lập, thực hiện và bảo vệ các lợi ích cơ bản, lâu dài của quốc gia, dân tộc và công dân nước mình; tập hợp, huy động mọi tầng lớp trong

xã hội vào việc thực hiện các nhiệm vụ chung để bảo vệ chủ quyền, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội; duy trì trật tự xã hội và giải quyết những vấn

đề phát sinh trong nước và quốc tế, tạo điều kiện cho các hoạt động của xã hội diễn ra bình thường, có hiệu quả, giúp xã hội phát triển vì lợi ích chung

của cộng đồng, đưa cuộc sống ấm lo, hạnh phúc cho mọi thành viên của xã hội.

2 Nhà nước vừa bảo vệ quyền lợi cho giai cấp thống trị, vừa bảo vệ lợi ích chocác giai cấp, tầng lớp khác trong xã hội nhưng chỉ ở trong giới hạn mà lợi ích giai cấp cho phép

Như vậy, nhà nước là tổ chức quyền lực công, tổ chức nhân danh xã hội thực hiện việc quản lý xã hội, nhà nước không thể tồn tại nếu chỉ phục vụ lợi ích của giai cấpthống trị mà không tính đến quyền lợi của các giai cấp khác trong xã hội

Tính xã hội mang tính khách quan và có biểu hiện khác nhau qua các kiểu nhà nước

Ở nhà nước chủ nô, tính xã hội chưa thể hiện nhiều Chủ yếu các nhà nước chủ nô thực hiện các hoạt động kinh tế - xã hội để duy trì sự tồn tại và phát triển xã hội Ở các nhà nước chủ nô phương Đông chủ yếu tập trung xây dựng đê điều, khai hoang, mở rộng diện tích trồng trọt, hạn chế ảnh hưởng của tự nhiên Ở các nhà nước phương Đông, chính sách xây dựng đường xá, cầu cống, chính sách thu thuế khóa được tập trung,…

Ở nhà nước phong kiến, tính xã hội bị mờ nhạt và hạn hẹp Sự tham gia của các nhà nước phong kiến trong việc giải quyết các công việc của xã hội vừa xuất phát

từ nhu cầu đòi hỏi của xã hội phong kiến, vừa phụ thuộc vào mong muốn, nguyện vọng của cư dân và cả ý chí chủ quan, lòng tốt của những người cầm quyền Trong

xã hội phong kiến, mọi quyền lực đều thuộc tay vua chúa nên nề chính trị tốt hay xấu phụ thuộc vào nhân cách, phẩm hạnh của vua, chúa, quan lại trong thời đó Các nhà nước phong kiến phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của đất nước mà thực hiện các hoạt động kinh tế xã hội vì lợi ích dân cư, vì sự phồn vịnh của quốc gia

Tuy nhiên, sự quan tâm tới các hoạt động xã hội của nhà nước phong kiến chưa nhiều, chưa đúng với vị trí của nó trong xã hội ( chính sách bế quan tỏa cảng,…)Nhà nước tư sản ra đời đánh dấu một sự biến đổi lớn về tính xã hội trong bản chất nhà nước Tính xã hội nổi trội hơn bên cạnh tính giai cấp thì được che dấu một cách kín đáo đi Do thể chế như: nghị viện, phổ thông đầu phiếu,… và thiết chế tư sản dân chủ được xác lập, vai trò xã hội của nhà nước ngày càng quan trọng hơn, thúc đẩy sự phát triển của xã hội Nhà nước tư sản tổ chức quản lý các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội; thực hiện có hiệu quả các chính sách kinh tế - xã hội; phát triển giáo dục, văn hóa, khoa học, công nghệ,… Tuy nhiên, tính xã hội thể hiện khác nhau qua các giai đoạn phát triển của nhà nước tư sản:

 Giai đoạn tư bản tự do cạnh tranh: là giai đoạn hình thành và phát triển chế

độ tư hữu tư sản đối với các tư liệu sản xuất Tính xã hội biểu hiện khá rõ bởi sự định hình các thể chế dân chủ, các tổ chức, đoàn thể tiến bộ

 Giai đoạn đế quốc chủ nghĩa là giai đoạn hình thành và phát triển chủ nghĩa

tư bản lũng đoạn nhà nước: tính xã hội bị thu hẹp do nhà nước tư sản bị các nhóm tư bản độc quyền chi phối, nó chủ yếu bảo vệ lợi ích của các nhóm tư bản độc quyền hay các tập đoàn tư bản độc quyền

 Giai đoạn nhà nước tư sản hiện đại: nhà nước quan tâm tới nhiều vấn đề xã hội, dành nhiều chi phí cho phúc lợi xã hội, cho giáo dục, y tế và các hoạt động xã hội khác Nhiều nhà nước còn quan tâm đến các chương trình nhân đạo, xóa bỏ hạn chế trong kinh doanh đối với tư nhân, tư nhân hóa nền kinh

tế đất nước, tăng vai trò điều tiết của nhà nước đối với nền kinh tế,

Nhà nước xã hội chủ nghĩa: tính xã hội được mở rộng dần bởi mục đích cuối cùng của nhà nước XHCN là cải tạo xã hội, xây dựng một xã hội mới tốt đẹp hơn.Nhà nước tìm cách xóa bỏ chế độ tư hữu, thiết lập chế độ công hữu về tư liệu sản xuất hướng tới xóa bỏ mọi áp bức, bóc lột trong xã hội Nhà nước tham gia quản lý hầu

hết các mặt quan trọng của đời sống xã hội, kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa trong

đó quan trọng nhất là tổ chức , quản lý kinh tế

Như vậy, tính xã hội là một thuộc tính của nhà nước thể hiện bản chất của tốt đẹp của mỗi nhà nước

Câu 10: Trình bày sự hiểu biết của em về nhà nước “của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân”.

Trả lờiNhà nước là tổ chức quyền lực đặc biệt, gồm một nhóm người tách ra khỏi xã hội

để chuyên thực thi quyền lực nhằm tổ chức và quản lý xã hội, phục vụ lợi ích chung của xã hội cũng như lợi ích của giai cấp cầm quyền

Nhân dân là…………

Nhà nước “của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân” là một kiểu nhà nước tiến bộ, văn minh và nhân đạo

Nhà nước của Nhân dân có nghĩa là tất cả quyền lực nhà nước đều thuộc về nhân

dân, nhân dân là chủ thể của quyền lực nhà nước Nhân dân có toàn quyền quyết định tính chất, cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ, mục tiêu, phương hướng, động lực, xu hướng phát triển của nhà nước, sử dụng bộ máy nhà nước để thực hiện quyền lực của mình, kiểm tra, giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước Cán cơ quan nhànước, công chức, viên chức quan hệ chặt chẽ với nhân dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân, chụi giám sát và có trách nhiệm báo cáo hoạt động với nhân dân Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước thông qua các hình thức dân chủ trực tiếp thông qua việc bầu cử để bầu ra các cơ quan đại diện, người đại diện cho mình để thực hiện quyền lực nhà nước, bằng dân chủ đại diện gián tiếp thông qua các cơ quan Quốc hội, Hội đồng nhân dân và các cơ quan nhà nước khác Các cơ quan nhà

nước nhận quyền lực nhân dân trao cho mình và thay mặt nhân dân thực hiện quyền lực và chụi trách nhiệm trước nhân dân.

Nhà nước do nhân dân được hiểu là nhân dân tổ chức lên nhà nước Nhân dân trực

tiếp hoặc gián tiếp bầu ra các cơ quan nhà nước (Cử tri cả nước đi bầu cử, bỏ phiếubầu ra Quốc hội và HĐND, sau đó, QH và HĐND thành lập ra các cơ quan khác của nhà nước) Nhân dân trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia vào việc xây dựng và thực hiện các chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước (Nhân dân đóng góp

ý kiến vào việc xây dựng Hiến pháp, các bộ luật, thực hiện các văn bản đó khi chúng được ban hành và có hiệu lực) Nhân dân tham gia bàn bạc, thảo luận, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, của địa phương thông qua hoạt đông trưng cầu dân ý Nhân dân kiểm tra, giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước, đấu tranh phòng chống tình trạng quan liêu, tham nhũng, tham ô,lãng phí và các hoạt động tiêu cực khác của nhà nước

Nhà nước vì nhân dân thể hiện qua tất cả mọi chính sách, chủ trương, hoạt động

của nhà nước đều xuất phát từ lợi ích của nhân dân, vì lợi ích của nhân dân, phục

vụ nhân dân Cơ quan nhà nước, cán bộ, công viên chức tôn trọng nhân dân, làm việc tận tụy phục vụ nhân dân, đấu tranh tẩy chay nạn tham ô, tham nhũng, lạm quyền và các tiêu cực khác trong bộ máy nhà nước

Nhà nước “của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân” mang bản chất tốt đẹp, thể hiện tính nhân đạo và nhân văn của một nhà nước tiến bộ, đề cao dân chủ trong hoạt động và tổ chức, tất cả vì sự phát triển của loài người

Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra.

Câu 11: Phân tích khái niệm chức năng nhà nước Trình bày các phương thức thực hiện chức năng nhà nước.

Trả lờiChức năng nhà nước là một trong những khái niệm cơ bản của khoa học pháp lý Việc nghiên cứu về nó có ý nghĩa lớn trong lý luận và cả thực tiễn Về lý luận, nó giúp chúng ta hiểu sâu sắc hơn bản chất, vai trò, nhiệm vụ, chiến lược và mục tiêu lâu dài của mỗi nhà nước Về thực tiễn, nó giúp góp phần tìm ra các giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý của bộ máy nhà nước nói chung, của từng cơ quan nhà nước nói riêng, phân định rõ ràng và cụ thể thẩm quyền giữa các cơ quan nhà nướccác cấp.

Chức năng nhà nước là các hoạt động cơ bản mang tính tương đối ổn định của nhà nước, phù hợp với mục tiêu, nhiệm vụ, bản chất của nhà nước, được xác định bởi điệu kiện kinh tế xã hội của từng giai đoạn phát triển của đất nước

Nhà nước là một tổ chức quyền lực đặc biệt, nó ra đời để tổ chức và quản lý xã hội.Với những ưu thế của nó, nhà nước là tổ chức duy nhất trong xã hội có đầy đủ khả năng và điều kiện để thực hiện các nhiệm vụ và đảm nhiệm tốt vai trò của mình Nhà nước thực hiện rất nhiều hoạt động trong quá trình tồn tại của mình, tuy nhiên,không phải hoạt động nào của nhà nước cũng được thừa nhận là chức năng, chỉ những hoạt động chủ yếu, quan trọng, mang tính thường xuyên, liên tục và ổn định, trực tiếp xuất phát và thể hiện đầy đủ bản chất, vai trò cũng như cơ sở kinh

tế, xã hội và các mục tiêu, nhiệm vụ chiến lược mới được coi là chức năng nhà nước

Chức năng nhà nước phù hợp với bản chất, mục tiêu và nhiệm vụ của nhà nước Trong đó, yếu tố bản chất là yếu tố quan trọng và cơ bản nhất Ví dụ, ở kiểu nhà nước chủ nô và nhà nước phong kiến, giai cấp cầm quyền đều hướng tới mục đích thiết lập, bảo vệ và duy trì quyền lực thống trị của mình nên chức năng chủ yếu trong hai kiểu nhà nước này là chức năng bảo vệ, duy trì chế độ tư hữu tư liệu sản

xuất và sản phẩm và đàn áp phong trào nông dân, nô dịch họ về cả tư tưởng, chính trị và kinh tế.

Điều kiện kinh tế xã hội là yếu tố xác định chức năng nhà nước Nói như vậy bởi nhà nước chỉ thực hiện được đầy đủ và tốt các chức năng của mình khi có nền tảng kinh tế và xã hội tốt Kinh tế là cơ sở xác định đồng thời cũng là cơ sở phát triển các chức năng nhà nước Kinh tế đóng vai trò là yếu tố đảm bảo cho các chức năngnhà nước Kinh tế càng mạnh thì chức năng càng được thực hiện tốt Chức năng được thực hiện vì mục tiêu tổ chức và quản lý xã hội Tuy nhiên, xã hội cũng tác động trở lại tới chức năng Xã hội phát triển, nhà nước càng dễ dàng để thực hiện các chức năng của mình

Nhà nước sử dụng nhiều phương thức để thực hiện các chức năng của mình, tuy nhiên, phương thức chủ yếu nhất là xây dựng pháp luật, tổ chức thực hiện pháp luật, bảo vệ pháp luật

Xây dựng pháp luật là công việc nhà nước đặt ra một hệ thống các quy tắc sử xự chung nhằm điều chỉnh các mối quan hệ trong xã hội Hệ thống pháp luật sẽ từng bước được hình thành và hoàn thiện trong quá trình tổ chức hoạt động và xây dựng

bộ máy của nhà nước, phát triển cùng sự phát triển của xã hội Chức năng nhà nước được thực hiện trên nhiều lĩnh vực của đời sống cho nên để đảm bảo các hoạtđộng của nhà nước được diễn ra một cách đồng bộ, nhịp nhàng và hiệu quả thì cần

có một sự quy định chung Xây dựng pháp luật đảm nhiệm vai trò đó Đây là bước đặt nền móng cho việc thực hiện tốt các chức năng của nhà nước

Tổ chức thực hiện pháp luật là phương thức cần thiết để đảm bảo việc thực hiện các chức năng của nhà nước bởi pháp luật sau khi được xây dựng, nó không thể tự mình đi vào đời sống của nhân dân Các cá nhân, tổ chức không thể tự thực hiện các quy định của pháp luật Vì vậy nhà nước cần tiến hành một số hoạt động để

phổ biến pháp luật như giáo dục, tuyên truyền,… từ đó, người dân biết đến các quyđịnh của pháp luật Nhà nước còn phải tiến hành các hoạt động khuyến khích, tháo

gỡ các khó khăn của người dân trong việc thực hiện các quy định của pháp luật Cónhư vậy, các đòi hỏi của nhà nước mới có thể được thực hiện một cách thỏa đáng.Bảo vệ pháp luật là một hoạt động quan trọng bởi đi liền với sự ra đời của pháp luật là vi phạm pháp luật Vì vậy, để đảm bảo tính nghiêm minh, hạn chế tối đa các

vi phạm pháp luật, bảo vệ pháp luật là sự cần thiết và có vai trò quan trọng Bảo vệ pháp luật của nhà nước thông qua các hoạt động xử lý những người vi phạm pháp luật, giáo dục, cải tạo họ để răn đe phòng ngừa các vi phạm có thể tiếp tục xảy ra Nhà nước có một bộ máy cưỡng chế đặc biệt để đảm bảo cho hoạt động này: nhà

tù, công an,…

Câu 11-13: Phân tích chức năng kinh tế, xã hội, bảo vệ đất nước của nhà nước CHXHCN Việt Nam hiện nay.

Trả lờiKhái niệm chức năng kinh tế, xã hội, bảo vệ đất nước:

Chức năng kinh tế là các hoạt động mang tính tương đối ổn định, phù hợp với bản chất của nhà nước CHXHCN Việt Nam nhằm thực hiện mục tiêu kinh tế của nhà nước Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

Tương tự với chức năng văn hóa và chức năng bảo vệ Tổ quốc

1.Chức năng kinh tế

1.1.Nội dung thực hiện chức năng kinh tế

Nhà nước Việt Nam thực hiện chức năng kinh tế thông qua hai mặt hoạt động là tổ chức kinh tế và quản lý kinh tế Với định hướng phát triển là phát triển nền kinh tế

thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nhà nước Việt Nam hiện nay có cách thức mới trong việc thực hiện:

 Nhà nước thừa nhận sự tồn tại của các thành phần kinh tế đang vận động và phát triển trong nền kinh tế Điều này đã đc kđ tại điều 51 HP 2013 Sự khẳng định này nhằm phát huy tối đa mọi nguồn lực và các yếu tố tích cực của các thành phần kinh tế Nhà nước khẳng định các thành phần kinh tế bình đẳng, tuy nhiên, thành phần kinh tế nhà nước vẫn giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc dân Nhà nước tiến hành cổ phần hóa các công ty, xí nghiệp của nhà nước, tuy nhiên, nhà nước vẫn giữ tỉ lệ cổ phần vừa đủ để đảm bảo vai trò chi phối của nhà nước trong các nền kinh tế quan trọng Nhànước quản lý vĩ mô nền kinh tế thông qua việc tạo lập môi trường cho các hoạt động sản xuất kinh doanh;định hướng, hướng dẫn các hoạt động kinh tế; điều tiết, kiểm soát các hoạt động của nền kinh tế Điều này đảm bảo cho nền kinh tế của Việt Nam phát triển ổn đinh, lành mạnh, cân đối, bền vững, theo quy luật của thị trường

 Nhà nước thực hiện các chính sách ưu tiên phát triển đối với các nghành nghề mang lại lợi nhuận thấp, thực hiện các chính sách khuyến khích việc làm Nhà nước cũng chú trọng tới những vùng địa phương có điều kiện tự nhiên, địa lý đặc biệt từ đó xây dựng các vùng đặc quyền kinh tế nhằm khai thác và phát huy sức mạnh của các vùng

 Nhà nước sử dụng các công cụ tài chính, tiền tệ tác động có hiệu quả vào nền kinh tế, làm đòn bẩy kính thức sự tăng trưởng nền kinh tế Nhà nước sử dụng hợp lý thuế, phí để điều tiết nền kinh tế, quy định về phân phối sản phẩm, giá cả, tiền lương để đảm bảo công bằng xã hội,…

Nhà nước thực hiện chức năng kinh tế chủ yếu bằng hình thức xây dựng pháp luật kinh tế, tổ chức thực hiện pháp luật kinh tế, bảo vệ pháp luật kinh tế Một số

phương pháp khác là giáo dục, tuyên truyền, hoạch định chính sách kinh tế

2.Chức năng xã hội

Nhà nước Việt Nam thực hiện chức năng xã hội trên nhiều lĩnh vực, như văn hóa, giáo dục, khoa học công nghệ, dân tộc tông giáo, bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai

2.1.Về văn hóa

Mục tiêu: xây dựng nền văn hóa mới,con người mới nhằm phát huy tối đa nhân tố con người trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, tập trung xây dựng con người vềđạo đức,nhân cách, lối sống,trí tuệ,năng lực làm việc, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh

Thực hiện:

 Bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa vật thể và văn hóa phi vật thể: bảo

vệ , tôn tạo các danh lam thắng cảnh, phát triển lễ hội nhằm nâng cao sự hiểubiết của nhân dân, làm cho nhân dân ý thức được trách nhiệm của mình trước xã hội

 Nhà nước chăm lo tới đời sống tinh thần của người dân nhằm hình thành nhân cách tốt cho thế hệ trẻ,có tấm lòng bao dung, sẵn sàng chia sẻ, hình thành lối sống lành mạnh, góp phần giảm thiểu hiện tượng tiêu cực trong xã hội

 Nhà nước khuyến khích tự do sáng tạo các giá trị văn hóa,vun đắp tài năng,

có sự đầu tư thỏa đáng để giữ gìn và phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹpcủa dân tộc

Nhà nước thực hiện chức năng này bằng nhiều phương thức, trong đó, chú trọng tập trung vào xây dựng, tổ chức thực hiện, bảo vệ pháp luật để giáo dục, nâng cao trình độ của nhân dân, trau dồi đạo đức, bồi dưỡng những tình cảm tốt đẹp, nâng cao trình độ hiểu biết củ người dân và ngăn chặn các văn hóa phẩm, hoạt động văn hóa đồi trụy.

2.2.Về giáo dục

Với phương châm giáo dục-đào tạo là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển, nhà nước tập trung đầu tư cho giáo dục nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài phục vụ cho sự phát triển đất nước Nhà nước cũng khuyến khích phát triển khoa học công nghệ và sử dụng thành tựu khoa học công nghệ vào giáo dục nhằm nâng cao chất lượng đào tạo Tuy nhiên, thực trạng nền giáo dục Việt Nam hiện nay còn nhiều bất cập Chương trình đào tạo cấp tiểu học và phổ thông còn quá tải đối với học sinh Giáo dục chú trọng vào trang bị kiến thức lý thuyết mà chưa chú trọng tới việc rèn luyện thể lực, kỹ năng sống cũng như thực hành Giáo dục đào tạo còn nhiều hạn chế, có quá nhiều cơ sở đào tạo và tình trạng chồng chéo nghành nghề dẫn tới sự lãng phí trong xã hội Việc đào tạo và chế độ đãi ngộ với giáo viên chưa thỏa đáng,… Nhà nước cần chú trọng hơn trong việc đào tạo ra những người thầy vừa có phẩm chất vừa có năng lực sư phạm và trình độ chuyên môn vững vàng để tiếp tục sự nghiệp giáo dục ngày càng đi lên Nhà nước cũng cần tiếp tục thực hiện các chính sách giáo dục phổ cập, xã hội hóa giáo dục, có chính sách học phí và học bổng thỏa đáng, đẩy mạnh hợp tác quốc tế giáo dục,…

Nhà nước cũng thực hiện chức năng giáo dục bằng việc xây dựng pháp luật, tổ chức thực hiện pháp luật và bảo vệ pháp luật

2.3.Về vấn đề dân tộc, tôn giáo

Nhà nước thực hiện các chính sách tôn giáo,dân tộc hợp lý, đảm bảo phát triển hài hòa của mọi vùng miền trong cả nước, đặc biệt là chính sách ưu tiên phát triển ở những vùng sâu, vùng xa, nơi sinh sống của nhiều đồng bào thiểu số.

2.4.Về khoa học và công nghệ

Khoa học công nghệ đóng vai trò then chốt trong toàn bộ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc, là động lực thúc đẩy đất nước vươn tới trình độ tiên tiến của thế giới Ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất đẩy nhanh sự phát triển, giảm sứcngười, nâng cao năng suất lao động Nhà nước cần thực hiện các chính sách đúng đắn nhằm thực hiện và quản lý có hiệu quả sự phát triển mạnh mẽ của khoa hoc công nghệ

2.5 Về bảo vệ môi trường và phòng chống thiên tai

Nhà nước quan tâm đặc biệt tới vấn đề môi trường và phòng chống thiên tai.Nhà nước thực hiện các chính sách bảo vệ môi trường như trồng rừng, cải tạo rừng,… chính sách hỗ trợ khi xảy ra các thiệt hại do thiên tai hay các thiệt hai trong nông lâm ngư nghiệp,…

Ngoài ra, nhà nước còn thực hiện các chính sách về y tế, chăm sóc sức khỏe, du lịch, thể thao nhằm phát triển toàn diện và mạnh mẽ các mặt của xã hội Thực hiện chức năng xã hội là việc mang lại lợi ích cho đại bộ phận nhân dân lao động

,hướng tới đảm bảo và phát triển xã hội loài người

3.Chức năng bảo vệ đất nước

Song song với việc xây dựng đất nước, bảo vệ tổ quốc là hoạt động quan trọng của nhà nước Việt Nam hiện nay bởi các thế lực thù dịch, chống phá cách mạng vẫn luôn tồn tại nên nhà nước Việt Nam luôn phải nêu cao tinh thần cảnh giác, đặc biệt trong tình hình thế giới có nhiều biến động khó lường như hiện nay Để thực hiện

chức năng này, nhà nước phải: xây dựng và củng cố nền quốc phòng toàn dân, toàndiện và hiện đại vì mục tiêu tự vệ nhưng cũng có sức mạnh và khả năng chống lại, làm thất bại mọi âm mưu, hành động phá hoại và xâm lược của kẻ thù, bảo vệ vữngchắc độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ; phải có sự kết hợp chặt chẽ giữa quốc phòng và kinh tế nhằm thực hiện thắng lợi chiến lược xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ chủ nghĩa xã hội; phát triển chính sách ngoại giao với các chính sách

an ninh quốc phòng nhằm tăng nguồn lực sức mạnh quân sự Tất cả để phục vụ chophát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc,…

Câu 15: Phân tích khái niệm bộ máy nhà nước và trình bày mối liên hệ giữa bộ máy nhà nước với chức năng nhà nước

Trả lời

Bộ máy nhà nước là hệ thống các cơ quan từ trung ương tới địa phương, được tổ chức và hoạt động theo quy định của pháp luật và để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước

Bộ máy nhà nước là hệ thống các cơ quan nhà nước Cơ quan nhà nước là bộ phận

cơ bản cấu thành nhà nước, bao gồm số lượng người nhất định, được tổ chức và hoạt động theo pháp luật, nhân danh nhà nước thực hiện quyền lực nhà nước Các

cơ quan nhà nước có chức năng và nhiệm vụ riêng song chúng lại có mối liên hệ mật thiết với nhau để đảm bảo việc thực hiện chức năng và nhiệm vụ của nhà nước Giữa chúng luôn có sự liên kết, tác động qua lại lẫn nhau để tạo thành một thể thống nhất, đảm bảo cho sự hoạt động của nhà nước được diễn ra hiệu quả, nhịp nhàng và đồng bộ

Bộ máy nhà nước được tổ chức và hoạt động theo pháp luật Pháp luật quy định các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước Nguyên tắc tổ chức và hoạt động là những nguyên lý, tư tưởng chỉ đạo có tính then chốt, làm cơ sở cho

toàn bộ tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước Bộ máy nhà nước là một hệ thống các cơ quan nhà nước,thực hiện các chức năng và nhiệm vụ riêng, có vai trò,

vị trí và phạm vi hoạt động khác nhau,…do vậy, muốn đảm bảo cho hoạt động của nhà nước được hiệu quả thì các cơ quan nhà nước phải được tổ chức một cách chặt chẽ, thống nhất và đồng bộ Để được như vậy, cần phải đặt ra các nguyên tắc chung

để thiết lập trật tự trong bộ máy nhà nước Các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của nhà nước được xác định trên cơ sở bản chất, chức năng, nhiệm vụ và trình độ phát triển kinh tế, xã hội của nhà nước, cho nên, có sự khác nhau trong việc đặt ra các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước

Bộ máy nhà nước được thiết lập để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước Nhà nước là một tổ chức quyền lực đặc biệt trong xã hội, sinh ra để tổ chức

và quản lý xã hội Mọi chức năng và nhiệm vụ của nhà nước đều được thực hiện thông qua bộ máy nhà nước Bộ máy nhà nước hoạt động dựa trên hoạt động các

cơ quan nhà nước Mỗi cơ quan nhà nước hoặc một nhóm cơ quan sẽ đảm nhiệm một chức năng nhà nước,tổ chức và thực hiện nó

Mối liên hệ giữa chức năng nhà nước và bộ máy nhà nước thể hiện ở hai chiều: chức năng nhà nước quy định việc hình thành bộ máy nhà nước, bộ máy nhà nước sinh ra để thực hiện các chức năng nhà Ví dụ: ở nhà nước phong kiến, chức năng chủ yếu của nó là bảo vệ và duy trì sự thống trị nên trong bộ máy nhà nước, các cơ quan cưỡng chế, trấn áp là chủ yếu và được coi trong nhất Chức năng nhà nước càng được mở rộng thì việc tổ chức bộ máy nhà nước càng phức tạp,thậm trí cồng kềnh Một chức năng nhà nước có thể cần tới nhiều cơ quan nhà nước đểthực hiện

và ngược lại Chức năng nhà nước sẽ quy định hoạt động cũng như tính chất của

bộ máy nhà nước Ví dụ, chức năng bảo vệ tổ quốc….Bộ máy nhà nước được tổ chức và hoạt động tốt thì việc thực hiện chức năng nhà nước mới đem lại hiệu quả

Câu 16 Phân tích khái niệm cơ quan nhà nước

Trả lời

Cơ quan nhà nước là bộ phận cơ bản cấu thành nhà nước, bao gồm số lượng người nhất định, được tổ chức và hoạt động theo quy định của pháp luật,nhân danh nhà nước trong hoạt động của mình

Cơ quan nhà nước mang các đặc điểm sau:

 Là bộ phận cấu thành nên nhà nước, giữ vị trí then chốt,thiết yếu trong nhà nước Mỗi cơ quan gồm số lượng người nhất định, là những người đã qua đào tạo, thi tuyển công, viên chức, cán bộ, có năng lực và phẩm chất để thựchiện chức năng và nhiệm vụ nhà nước

 Do nhà nước thành lập Sự thành lập dựa trên các chức năng của nhà nước Trong quá trình tổ chức, hoạt động, nhà nước có thể thành lập mới, sáp nhập,chia tách hoặc xóa bỏ cơ quan nào đó trong bộ máy nhà nước

 Tổ chức và hoạt động của nhà nước được pháp luật quy định Cụ thể, pháp luật quy định cụ thể về vị trí, tính chất, vai trò, con đường hình thành,cơ cấu

tổ chức, nội dung, phương pháp hoạt động của mỗi cơ quan nhà nước Ví dụ:TAND là cơ quan xét xử của nhà nước CHXHCNVN, thực hiện quyền tư pháp

 Chức năng và nhiệm vụ của mỗi cơ quan nhà nước do pháp luật quy định VD……

 Mỗi cơ quan nhà nước được trao quyền năng nhất định để thực hiện chức năng và nhiệm vụ được giao Nhiệm vụ và quyền hạn của các cơ quan nhà nước làm nên thẩm quyền của cơ quan đó Trong quá trình tổ chức hoạt độngcủa mình, cơ quan nhà nước nhân danh nhà nước để thực hiện thẩm quyền của mình,có quyền ban hành các quyết định nhất định, yêu cầu mọi cá nhân,

tổ chức phải thực hiện nghiêm chỉnh đã ban hành, kiểm tra, giám sát việc

thực hiện các quyết định đó, khi cần thiết nó có thể sử dụng các biện pháp cưỡng chế nhà nước để đảm bảo thực hiện các quyết định đó.

Các cơ quan nhà nước có thể được phân loại dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau

 Vào thẩm quyền theo phạm vi lãnh thổ: trung ương (có thẩm quyền hoạt động trên toàn lãnh thổ) và địa phương (có thẩm quyền hoạt động trông phạm vi địa phương)

 Vào chức năng: lập pháp, hành pháp,tư pháp

 Vào thời gian hoạt động: thường xuyên (được thành lập để thực hiện những công việc thường xuyên của nhà nước, tồn tại thường xuyên trong nhà nước)

và lâm thời ( được thành lập để thực hiện các công việc có tính chất nhất thời của nhà nước)

 Vào con đường hình thành, tính chất và chức năng: cơ quan quyền lực( cơ quan được hình thành theo con đường dân bầu, đại diện nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước), cơ quan quản lý nhà nước (cơ quan hình thành từ cơ quan quyền lực nhà nước, thực hiện chức năng quản lý, điều hành hoạt động của nhà nước), cơ quan xét xử, cơ quan kiểm sát

Như vậy, cơ quan nhà nước là bộ phận cấu thành, đóng vai trò quan trọng trong

bộ máy nhà nước Chất lượng hoạt động của cơ quan nhà nước quy định tới chât lượng hoạt động của bộ máy nhà nước là yếu tố đánh giá hoạt động nhà nước Việc tổ chức các cơ quan nhà nước cũng là yếu tố để đánh giá chất lượng hoạt động của nhà nước

Câu 17.Phân biệt cơ quan nhà nước với các cơ quan của tổ chức xã hội khác

Câu 19: Phân chia nguyên tắc phân chia quyền lực nhà nước trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước

Trả lời

Nguyên tắc phân chia quyền lực hay còn được gọi là nguyên tắc phân quyền, quyền lực nhà nước được phân chia chứ không còn được tập trung vào tay một cá nhân hay tổ chức nào

Tư tưởng phân quyền có mầm mống từ thời cổ đại, đã đc áp dụng trong tổ chức hoat đông của bộ máy nhà nước athens và la mã Đến thời kỳ cách mạng tư sản, tư tưởng này được kế thừa và phát triển Và hiện nay, được thể chế hóa thành pháp luật, trở thành một nguyên tắc cơ bản và quan trọng nhất trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước

Nội dung của nguyên tắc:

 Quyền lực nhà nước được phân chia thành nhiều loại: quyền lập pháp, quyềnhành pháp, quyền tư pháp,…và được trao cho các cơ quan khác nhau thực hiện một cách độc lập Điều này đảm bảo cho quyền lực nhà nước không bị một cơ quan nào nắm trọn hay có thể lấn áp quyền lực sang hoạt động của

cơ quan khác, đảm bảo cho sự chuyên môn hóa trong việc thực hiện quyền lực nhà nước Các cơ quan thực hiện quyền lực của mình trên cơ sở pháp luật

 Giữa các cơ quan có sự kiềm chế và đối trọng nhau theo phương châm không cơ quan nào nằm ngoài sự kiểm soát, giám sat của cơ quan nào Điều này đảm bảo cho việc ngăn ngừa tình trạng lạm quyền, chuyên quyền, độc đoán hay thiếu trách nhiệm trong công việc Qua đó đảm bảo quyền lợi, lợi ích cho các cá nhân tổ chức trong xã hội và tạo sự thống nhất, nhịp nhàng trong việc thực hiện quyền lực nhà nước

Nguyên tắc này được áp dụng chủ yếu trong bộ máy nhà nước tư sản Có ba mô hình áp dụng nguyên tắc này: mô hình phân quyền cứng rắn, mềm dẻo, hỗn hợp

Sự khác nhau giữa các mô hình này là việc cơ cấu cá thiết chế quyền lực và địa vị của từng thiết chế.

Hiện nay, nguyên tắc phân quyền còn được thể hiện ở chiều dọc, giữa nhà nước liên bang với chính quyền địa phương,giữa chính quyền địa phương với chính quyền trung ương

Câu 20: Nguyên tắc chủ quyền thuộc về nhân dân

Trả lờiNguyên tắc này được áp dụng phổ biến trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhànước đương đại

Nội dung:

Chủ quyền nhà nước thuộc về nhân dân Nhân dân là chủ thể của quyền lực nhà nước, có quyền quyết định các vấn đề của đất nước Nhân dân thực hiện quyền lực của mình thông qua hai hình thức là dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện Nhân dân bầu ra cơ quan đại diện của mình, trao quyền lực của mình cho cơ quan đó

Cơ quan thay mặt nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước,tổ chức, điều hành các hoạt động của nhà nước, chụi sự giám sát của nhà nước, chụi trách nhiệm trước nhà nước Nhân dân có thể giải tán cơ quan nhà nước do mình bầu ra nếu cơ quan

đó làm xâm phạm lợi ích và quyền lợi của nhân dân

Nguyên tắc này được ghi nhận hầu hết trong các bản Hiến pháp và pháp luật Theo

đó, quy định chủ quyền thuộc về nhân dân, hình thức nhân dân thực hiện quyền của mình, quy định vị trí, vai trò của các cơ quan dân cử, các công việc yêu cấu trưng cầu ý dân, trách nhiệm của nhà nước trong việc đảm bảo thực hiện quyền lợi của công dân,… đều được ghi nhận trong các văn bản này

Việc áp dụng nguyên tắc này đảm bảo tính dân chủ trong nhà nước, thể hiện tính nhân đạo, nhân văn, đề cao vị trí của nhân dân trong nhà nước, xây dựng và phát triển vì mục tiêu xã hội dân sự.

Câu 21: Phân tích nguyên tắc pháp chế

Trả lờiNguyên tắc pháp chế là nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước trên

cơ sở Hiến pháp và pháp luật

Về mặt tổ chức, mọi việc thành lập, xác lập, giải thể, tách một cơ quan nhà nước,

cơ cấu tổ chức của nó, vấn đề tuyển dụng, bổ nhiệm các thành viên phải tuân theo quy định của HP và pháp luật Về mặt hoạt động, nguyên tắc này đòi hỏi các cơ quan và nhân viên nhà nước phải thực hiện đúng đắn, đầy đủ chức năng, nhiệm vụ,quyền hạn của mình, theo đúng trình tự, thủ tục đã được HP và PL quy định,…Nguyên tắc này được áp dụng rộng rãi trong nhà nước tư sản và nhà nước XHCN

Câu 22: Phân tích đặc điểm của bộ máy Nhà nước CHXHCN VN hiện nay.

Trả lờiKhái niệm bộ máy nhà nước

Các đặc điểm:

1 Mang tính nhân dân sâu sắc:

- Nhân dân trực tiếp bầu ra cơ quan quyền lực nhà nước là QH và

HĐND theo nguyên tắc phổ thông đầu phiếu, trực tiếp và bỏ phiếu kín

- Các cơ quan quyền lực nhà nước thay mặt nhân dân thành lập ra các

cơ quan khác trong bộ máy nhà nước

- Các cơ quan nhà nước, nhân viên nhà nước thừa nhận quyền lực từ nhân dân, thay mặt nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước

- Hoạt động của bộ máy nhà nước hướng tới chăm lo đời sống nhân dân, bảo đảm, bảo vệ quyền lợi của nhân dân

- Cán bộ nhân dân nhà nước xuất phát từ nhân dân, hoạt động nhà nước

để phụng sự nhân dân Họ có trách nhiệm phải giữ mối liên hệ mật thiết với nhân dân, gần gũi với nhân dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân, chụi sự giám sát của nhân dân, có thể bị mãi nhiễm nếu không còn được nhân dân tín nhiệm

2 Được tổ chức và hoạt động trên nguyên tắc dân chủ và tiến bộ xuất phát từ bản chất của nhân dân: quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp, kiểm soát lẫn nhau trongviệc thực hiện quyền lập pháp, quyền tư pháp, quyền hành pháp, hoạt động

và tổ chức theo nguyên tắc pháp chế,…

3 Sự phát triển của các cơ quan, chuyển dần sang tính phục vụ nhân dân: Các

cơ quan quản lý kinh tế xã hội ngày cáng phát triển và hoàn thiện, các cơ quan cưỡng chế được xây dựng chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại để

có thể đủ khả năng bảo vệ chủ quyền quốc gia, trật tự, an ninh,an toàn xã hội

4 Đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, đây là điều kiện tiên quyết để giữ vững định hướng phát triển xã hội chủ nghĩa, bảo đảm xây dựng thành công nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân

Bộ máy nhà nước VN đang không ngừng đượchoàn thiện, đảm bảo cho sự phát triển và thắng lợi của công cuộc cách mạng.

Câu 23: Phân tích khái niệm hình thức chính thể Phân biệt hình thức chính thể quân chủ với chính thể cộng hòa.

Trả lờiHình thức chính thể là cách thức và trình tự thành lập cơ quan cao nhất của quyền lực nhà nước, xác lập mối quan hệ giữa cơ quan đó với các cơ quan khác của nhà nước và với nhân dân

Khi xem xét hình thức chính thể nào đó, ta xem xét các khía cạnh sau:

- Quyền lực tối cao của nhà nước được trao cho cơ quan nào

- Cách thức và trình tự thiết lập cơ quan đó

- Quan hệ giữa các cơ quan đó với các cơ quan nhà nước khác

- Sự tham gia của nhân dân vào tổ chức và hoạt động của cơ quan đó

Chính thể quân chủ Chính thể cộng hòaKhái niệm Quân chủ là chính thể mà trong

đó quyền lực tối cao của nhà nước tập trung toàn bộ hoặc một phần vào tay một cá nhân theo phương thức thế tập

Phân loại: quân chủ tuyệt đối và quân chủ hạn chế

Cộng hòa là hình thức chính thể

mà trong đó quyền lực cao nhất của nhà nước thuộc về cơ quan đại diện của nhân dân được thành lập theo phương thức bầu cử

Phân loại: cộng hòa quý tộc và cộng hòa dân chủ

Hạn chế, gần như không Rộng rãi

Câu 24: Phân tích sự biến đổi của chính thể quân chủ qua các kiểu nhà nước

Trả lờiHình thức chính thể là một trong ba yếu tố cấu thành hình thức nhà nước Hình thức chính thể là cách thức và trình tự thành lập cơ quan quyền lực cao nhất của nhà nước, xác lập mối quan hệ của cơ quan đó với các cơ quan khác của nhà nước

và với nhân dân

Chính thể quân chủ là chính thể mà trong đó quyền lực tối cao tập trung toàn bộ hay một phần vào tay một cá nhân theo phương thức thế tập

Chính thể quân chủ bao gồm quân chủ tuyệt đối và quân chủ hạn chế

Chính thể quân chủ tồn tại trong ba kiểu nhà nước là nhà nước chủ nô, nhà nước phong kiến và nhà nước tư sản

Trong nhà nước chủ nô, chính thể quân chủ chỉ có dạng quân chủ tuyệt đối và chủ yếu tồn tại ở phương Đông

Ở phương Tây, chính thể quân chủ hình thành tương đối muộn, nó thường thể hiện đan xen với chính thể cộng hòa

Trong NN phong kiến, chính thể quân chủ chiếm ưu thế tuyệt đối

Ở phương Đông, hầu hết các nhà nước đều có chính thể quân chủ tuyệt đối

Ở phương Tây, chính thể quân chủ có các dạng khác nhau như quân chủ phân quyền cát cứ, quân chủ đại diện đẳng cấp và quân chủ chuyên chế trung ương tập quyền Quyền lực của nhà vua khác nhau trong các dạng này.

- G/đ phân quyền cát cứ:

 Lãnh thổ gồm nhiều lãnh địa, vốn là của quý tộc hình thành từ trước hoặc là do vua phân, phong cho thân binh của mình

 Đứng đầu mỗi lãnh địa là 1 lãnh chúa với BMNN riêng của mình

 Về mặt pháp lý, toàn bộ quyền lực NN thuộc về vua, các lãnh chúa phải tuyệt đối thần phục vua, phải nộp thuế, triều cống cho vua Nhưng thực tế, sự thần phục đó dần dần chỉ còn là hình thức,

vì khi vua phong đất là phong luôn cả quyền lực kinh tế lẫn quyềnlực chính trị cho họ

- Chế độ trung ương tập quyền:

 Quyền lực nhà nước tập trung vào tay vua

 Nguyên nhân: sự đấu tranh của các tầng lớp thị dân, người làm nghề thủ công và buôn bán, do sự đấu tranh của các lãnh chúa nhỏ và vừa, nhu cầu cần phải tập trung lực lượng để chống lại các cuộc khởi nghĩachống lại chế độ phong kiến,…

- Chính thể quân chủ đại diện đẳng cấp:

 Hình thành ở các nước Châu Âu trong thế kỉ 13,14

 Bên cạnh vua còn có một cơ quan gồm các đại diện đẳng cấp trong xã hội, được hình thành để vua tham vấn ý kiến khi cần thiết, nhất là trong việc ban hành thuế, đâylà tiền thân của nghị viện sau này

Trong nhà nước tư sản, chính thể quân chủ chỉ tồn tại ở hình thức quân chủ hạn chếvới hai dạng cụ thể là quân chủ nhị hợp và quân chủ đại nghị

- Chính thể quân chủ nhị hợp: