Tuan 23 ly 9 tiet 46

Tröôøng THCS Ñaï Long Giaùo aùn vaät lyù 9 Tuaàn 23 Ngaøy soaïn 18 02 2013 Tieát 46 Ngaøy daïy 20 02 2013 I Muïc tieâu 1 Kieán thöùc Nhaän bieát ñöôïc hieän töôïng khuùc xaï aùnh saùng Moä taû ñöôïc t[.]

Tuần : 23 Ngày soạn: 18-02-2013

Tiết : 46 Ngày dạy : 20-02-2013

I Mục tiêu :

1

Kiến thức : - Nhận biết được hiện tượng khúc xạ ánh sáng

Mộ tả được thí nghiệm quan sát đường truyền của tia sáng từ

không khí sang nước và ngược lại

2

Kĩ năng : - Phân biệt được hiện tượng khúc xạ ánh sáng với

hiện tượng phản xạ ánh sáng Vận dụng kiến thức đã học để giải thích một số hiện tượng đơn giản do sự đổi hướng của tia sáng khi truyền qua mặt phân cách giữa hai môi trường gây nên

3

Thái độ : - Biết làm việc tự lực để tiến hành có kết quả

công việc

II Chuẩn bị :

1 GV: - 1 bình thuỷ tinh hoặc bình nhựa trong suốt hình chữ nhật; 1

bình chứa nước sạch; 1 ca múc nước; 1 gỗ phẳng mền để làm màn hứng tia sáng; 3 chiếc đinh ghim, một nguồn sáng hẹp

2.

HS : - 1 bình thuỷ tinh hoặc bình nhựa trong; 1 bình chứa nước

sạch; 1 ca múc nước;1 gỗ phẳng mền; 3 chiếc đinh ghim

III Tổ chức hoạt động dạy và học :

1 Ổn định lớp: - Kiểm tra sĩ số vệ sinh lớp

2 Kiểm tra bài cũ: - Định luật truyền thẳng của ánh sáng được

phát biểu như thế nào ?

- Có thể nhận biết được đường truyền của tia sáng bằng cách nào ?

3

Tiến trình:

GV tổ chức các hoạt động Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới:

- Nghe nội dung

GV đặt vấn đề Có

thể đề xuất phương

án giải quyết vấn

đề vào bài mới

- HS làm theo yêu cầu của GV

Hoạt động 2: Tìm hiểu hiện tượng khúc xạ ánh sáng từ

không khíi tới nước:

- Cho hs thực hiện

mục 1 phần I SGK

Trước khi hs rút ra

- Từng hs quan sat hình 40.2 SGK và rút ra nhận xét

I HIện tượng khúc xạ ánh sáng:

Bài 40:

HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ

ÁNH SÁNG

nhận xét GV hỏi

+ Aùnh sáng truyền

trong không khí và

truyền trong nước đã

tuân theo định luật

nào?

+ Hiện tượng ánh

sáng truyền từ

không khí sang nước

có tuân theo định

luật truyền thẳng

của ánh sáng

không?

+ Hiện tượng khúc

xạ ánh sáng là gì?

- Cho hs đọc mục 3

phần I SGK

- GV tiến hành làm

thí nghiệm như hình

40.2 SGK yêu cầu hs

quan sát để trả lời

C1 và C2?

- Cho hs trả lời câu

hỏi sau:

+ Khi tia sáng truyền

từ không khí sang

nước thì tia khúc xạ

nằm trong mặt

phẳng nào? so sánh

góc khúc xạ và góc

tới?

- Thực hiện lệnh C3?

-Nêu được kết luận về hiện tượng khúc xạ ánh sáng

- Từng hs đọc phần một vài khái niệm

-Quan sát GV làm thí nghiệm

C1: Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới

Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới

C2: Phương án TN:

Thay đổi hướng của tia tới , quan sát tia khúc xạ, độ lớn góc tới , góc khúc xạ

- Từng hs trả lời câu hỏi của GV và rút ra kết luận

- Từng hs thực hiện lệng C3

1, Quan sát: H.40.2

2, Kết luận: SGK

3, Một vài khái niệm: SGK

4, Thí nghiệm: H.40.2

C1 : có

5, Kết luận: SGK : C3

Hoạt động 3: Tìmhiểu sự khúc xạ của ánh sáng khi truyền

từ nước sang không khí:

- Cho HS trả lời lệnh

C4 gợi ý hs phân tích

tính khả thi của từng

phương án đã nêu

- Hướng dẫn hs làm

TN

+ Bước một cắm hai

đinh ghim A và B

- Đặt miếng gỗ

thẳng đứng trong bình

-Từng HS cho dự đoán.Và đề

xuất phương án kiểm tra dự đoán

- Các nhóm tiến hành TN theo các bước hướng dẫn của

II Sự khúc xạ của tia sáng khi tuyền từ nước sang khơng khí :

1, Dự đốn: C4

2, Thí nghiệm: H.40.3 : C5,

C6

3, Kết luận: SGK

- Dùng ca múc nước

từ từ đỗ vào bình

cho khi tới vạch phân

cách

- Hướng dẫn hs cắm

đinh nghim sao cho

tránh xảy ra hiện

tượng phản xạ toàn

phần

+ Bước 2 tìm vị trí đặt

mắt để nhìn thấy

đinh ghi B che khuất

đinh ghi A ở trong

nước

- Đưa đinh ghi C sao cho

nó che khuất cả đinh

ghim A, B

- Mắt chỉ nhỉn thấy

đinh ghi C mà không

nhìn thấy đinh ghim A

chứng toỏ điều gì ?

- Giữ nguyên vị trí

đặt mắt đặt mắt ,

nếu bỏ đinh ghi B và

C đi thì có nhìn thấy

đinh ghim A không? vì

sao?

Bước 3 – Nhấc miếng

gỗ ra khỏi nước,

dùng bút kẻ đường

nối ba vị trí đinh ghim (

Nhắc hs nhấc miếng

gỗ ra nhẹ nhàng

tránh rơi đinh ghim

- Cho một vài hs trả

lời C5 và C6 -> thảo

luận cả lớp

- Cho hs trả lời câu

hỏi: Tia khúc xạ nằm

trong mặt phẳng

nào? So sánh độ lớn

góc khúc xạ và góc

tới?

GV

-Thảo luận nhóm trả lời:

C 5 : Mắt chỉ nhìn thấy

A khi ás từ A phát ra truyền đến mắt Khi mắt chỉ nhìn thấy B mà không thấy A nghĩa là ás từ A phát ra đã bị B che khuất không đến được mắt Khi mắt chỉ nhìn thấy C mà không nhìn thấy A,B nghĩa là ás từ A,B phát ra bị C che khuất Bỏ B,C đi ta lại nhìn thấy A Vây khi nối vị trí A,B,C của đinh gim ta được đường truyền của tia sáng từ A qua nước, không khí tới mắt

C 6 : +Tia sáng truyền

từ nuớc sang không khí bị gãy khúc giữa

2 môi trường

+ AB: tia tới, B: điểm tới, BC: tia khúc xạ i

> r

-Từng HS trả lời câu hỏi GV rút ra kết luận.(sgk)

Hoạt động 4: Vận dụng:

- Cho hs trả lời câu

hỏi:

+ Hiện tượng khúc

xạ ánh sáng là gì?

nêu kết luận về

hiện tượng khúc xạ

ánh sáng khi ánh

sáng tuyền từ

không khí sang nước

và ngược lại?

+ Đối với hs yếu

kém yêu câù các

em đọc phần ghi nhớ

- Yêu cầu một vài

em làm C7, C8 và

thảo luận cho cả

lớp?

- GV tổng hợp và

phát biểu chính xác

câu trả lời của HS

- Cá nhận suy nghỉ và trả lời câu hỏi của GV

C7: Phân biệt hiện tượng khúc xạ và phản xạ ánh sáng

Hiện tượng phản xạ ánh sáng

Hiện tượng khúc xạ ánh sáng

-Tia tới gặp mặt phân cách giữa hai môi trường trong suốt bị hắt trở lại môi trường trong suốt củ -Góc phản xạ bằng góc tới

-Tia tới gặp mặt phân cách giữa

trường trong suốt bị gã khúc tại mặt phân cách và tiếp tục đi vào môi trường trong suốt thứ hai

-Góc khúc vạ và góc tới không bằng nhau

C8: Khi chưa đổ nước vào bát ta không nhìn thấy đầu dưới (A) của chiếc đũa

Trong khong khí ánh sáng chỉ đi theo đường thẳng từ A đến mắt Nhưng những điểm trên chiếc đũa thhẳng đã chắn mắt đường truyền đó, nên tia sáng này không đến mắt được

Giữ nguyên vị trí mắt và đãu đỗ nước vào

III Vận dụng:

C7: Phân biệt hiện tượng khúc xạ và phản xạ ánh sáng

Hiện tượng phản xạ ánh

sáng

Hiện tượng khúc xạ ánh sáng -Tia tới

gặp mặt phân cách giữa hai môi

trường trong suốt bị hắt trở lại môi trường trong suốt củ -Góc phản xạ bằng góc tới

-Tia tới gặp mặt phân cách giữa hai môi

trường trong suốt

bị gã khúc tại mặt

phân cách và tiếp tục đi vào môi trường trong suốt thứ hai -Góc khúc vạ và góc tới không bằng nhau

C8: Khi chưa đổ nước vào bát ta không nhìn thấy đầu dưới (A ) của chiếc đũa Trong khong khí ánh sáng chỉ đi theo đường thẳng từ A đến mắt Nhưng những điểm trên chiếc đũa thhẳng đã chắn mắt đường truyền đó, nên tia sáng này không đến mắt

bát tới một vị trí nào đó ta lại thấy A được Giữ nguyên vị trí

mắt và đãu đỗ nước vào bát tới một vị trí nào đó ta lại thấy A

Theo hình vẽ 40.3 cho

ta thấy: không có tia sáng đi theo đường thẳng nối từ A tới mắt Một tia sáng AI đến mặt nước, bị khúc xạ đi được tới mắt nên ta nhìn thấy A

IV C ủng cố: - Cho hs đọc phần ghi nhớ sgk.

- Củng cố lại các kiến thức đã học trong bài

V

H ướng dẫn về nhà: - Về nhà học thuộc phần ghi nhớ

- Cho hs đọc phần có thể em chưa biết

- Làm bài tập SBT, xem trước bài 42 SGK