4 1 thuốc tác động lên hệ tk thực vật

CÁC THUỐC TÁC ĐỘNG TRÊN HỆ THẦN KINH THỰC VẬT GV Phạm Thị Ngọc Bích Email ngocbich221186@yahoo com Email bộ môn bmduocly@pnt edu vn CÁC THUỐC TÁC ĐỘNG TRÊN HỆ THẦN KINH THỰC VẬT 1 1/ TỔNG QUAN VỀ HỆ T[.]

1/ TỔNG QUAN VỀ HỆ TKTV

2

1/ TỔNG QUAN VỀ HỆ TKTV (tt)

3

1/ TỔNG QUAN VỀ HỆ TKTV (tt)

4

PHÂN BIỆT

HỆ GIAO CẢM HỆ PHÓ GIAO CẢM

Nguồn gốc Tủy ngực, thắt lưng Dây tk sọ, tủy cùng

Sợi tiền hạch Ngắn Dài

Hạch Cạnh tủy sống Bên trong/gần CQ đích

Chất DTTK do sợi

tiền hạch tiết ra Acetylcholin Acetylcholin

Sợi hậu hạch Dài Ngắn

Chất DTTK do sợi

hậu hạch tiết ra NE, E Acetylcholin

Men phân hủy chất

DTTK MAO, COMT Cholinesterase

Đáp ứng Chiến đấu hay bỏ chạy Nghỉ ngơi và tiêu hóa

1/ TỔNG QUAN VỀ HỆ TKTV (tt)

HỆ GIAO CẢM

6

1/ TỔNG QUAN VỀ HỆ TKTV (tt)

HỆ PHÓ GIAO CẢM

7

1/ TỔNG QUAN VỀ HỆ TKTV (tt)

8

 Norepinephrin: được tổng hợp ở đầu tận dây

thần kinh hậu hạch của hệ giao cảm.

 Acetylcholin: được tổng hợp tại

 Đầu tận dây thần kinh tiền hạch của cả hệ giao cảm

1/ TỔNG QUAN VỀ HỆ TKTV (tt)

CÁC CHẤT DẪN TRUYỀN THẦN KINH

9

bước: tyrosine chuyển thành dopa

(dihydroxyphenylalanine), dopa chuyển

thành dopamine (DA) và cuối cùng DA

chuyển thành NE NE được dự trữ trong

túi Khi có kích thích thần kinh, các túi

chứa NE hòa màng với màng tế bào và

phóng thích NE vào khe synapse Sau

khi kích thích thụ thể hậu synapse, NE

được tái hấp thu lại vào tế bào thần

kinh

• β2: nhiều nơi trong cơ thể, trừ cơ tim.

• β3: mô mỡ (ly giải mỡ), cơ vân, tử cung…

– Thụ thể Dopamin

– Thụ thể Imidazolin

11

 Vị trí tiền synapse của sợi adrenergic và cholinergic

– Thụ thể nicotin (5 tiểu đơn vị polypeptide)

 Hạch thần kinh thực vật

 Khớp nối thần kinh-cơ của hệ thần kinh soma

 Hệ thần kinh trung ương

13

1/ TỔNG QUAN VỀ HỆ TKTV (tt)

14

1/ TỔNG QUAN VỀ HỆ TKTV (tt)

15

ACh và botulinum toxin ức chế

phóng thích ACh Quá trình phân

hủy ACh bị ức chế bởi chất ức chế

cholinesterase như physostigmine

Các receptor của acetylcholine ở

hậu synapse được hoạt hóa bởi

chất chủ vận và ức chế bởi chất đối

vận

2/ CÁC THUỐC TÁC ĐỘNG TRÊN HỆ TKTV [2]

17

Quá trình biến đồi từ tyrosine thành

dopa bị ức chế bởi metyrosine Lưu trữ

DA và NE trong túi bị ức chế bởi

reserpin Sự phóng thích NE trong đáp

ứng kích thích thần kinh bị chặn bởi

Bretylium Sau khi kích thích thụ thể hậu

synapse, NE được tái hấp thu lại vào tế

bào thần kinh, quá trình này bị chặn bởi

cocain Amphetamine gián tiếp làm tăng

vận chuyển NE vào synapse Các

adrenoceptor hậu synapse được hoạt

hóa bởi các chất chủ vận và ức chế bởi

các chất đối vận

2/ CÁC THUỐC TÁC ĐỘNG TRÊN HỆ TKTV (tt) PHÂN LOẠI

– Theo hệ tác động

 Thuốc tác động trên hệ giao cảm

 Thuốc tác động trên hệ phó giao cảm

– Theo cơ chế tác động

 Kích thích / Ức chế

 Trực tiếp / Gián tiếp

18

2/ CÁC THUỐC TÁC ĐỘNG TRÊN HỆ TKTV (tt)

19

TÓM TẮT NHỮNG ĐIỂM CHÍNH (tt)

 Acetylcholine: vị trí tiền hạch của cả hai hệ (giao cảm, phó giao cảm)

 NE: khớp nối của hệ giao cảm với cơ quan đích.

 Các chất dẫn truyền thần kinh không không cholinergic như peptide, serotonin, nitric oxide.

adrenergic-21

 Hoạt hóa thụ thể muscarin và  gây co cơ trơn.

 Hoạt hóa thụ thể β: dãn cơ trơn và kích thích cơ tim.

22

TÓM TẮT NHỮNG ĐIỂM CHÍNH(tt)

 Tác động lên sự tổng hợp, dự trữ, phóng thích, hay chuyển hóa của các chất dẫn truyền thần kinh thuốc tác động gián tiếp

 Chất chủ vận tác động gián tiếp

 Ức chế các enzyme gây bất hoạt các chất dẫn truyền thần kinh (ức chế cholinesterase)

 Tăng giải phóng (amphetamine)

 Ức chế tái hấp thu (cocain)

23