Tiet 101

TUẦN 28 Ngày soạn 11/3/2013 Ngày giảng /3(8A) & /3(8B) Tiết 101 BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC (Trích Luận pháp học) La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp A Mục tiêu cần đạt Giúp HS Thấy được mục đích, tác dụng thiết thực[.]

TUẦN 28

Ngày soạn: 11/3/2013

Ngày giảng: /3(8A) & /3(8B)

Tiết 101

BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC

(Trích Luận pháp học)

La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp

A Mục tiêu cần đạt

Giúp HS:

- Thấy được mục đích, tác dụng thiết thực và lâu dài của việc học chân chính: học

để làm người, để biết và làm, để góp phần xây dựng đát nước hưng thịnh, đồng thời thấy rõ lối học chuộng hình thức, cầu danh lợi Nhận thức được phương pháp học đúng, kết hợp học với hành Phân biệt sơ lược về thể loại: tấu, hịch và cáo; học tập cách lập luận cuả tác giả

- Tích hợp với TLV: Viết đoạn văn trình bày luận điểm

- Rèn kĩ năng tìm hiểu và phân tích đoạn trích VBNL cổ: tấu về vấn đề, luận cứ, luận điểm

B Chuẩn bị

1 GV: Soạn giáo án

2 HS: Đọc bài và trả lời câu hỏi

C Tiến trình lên lớp

I/ Ổn định tổ chức lớp(1’)

II/ Kiểm tra bài cũ(4’)

1) Đọc thuộc lòng đoạn trích Nước Đại Việt và cho biết nọi dung chính của đoạn trích là gì? (Dành cho HS TB)

- TL: Nước ta là đất nước có chủ quyền, phong tục riêng, có truyền thống lịch sử; kẻ xâm lược phản nhân nghĩa nhất định thất bại

2) Quan niệm về đất nước của Nguyễn Trãi trong bài Nước Đại Việt ta được

mở rộng và nâng cao những yếu tố gì so với Nam quốc sơn hà của Lý Thường Kiệt? Trong những yếu tố đó, tác giả nhấn mạnh và đề cao yếu tố nào?

- TL: Quan niệm về đất nước của NT: văn hiến, lãnh thổ, phong tục, chủ quyền, truyền thống lịch sử.

+ Đề cao văn hiến bên cạnh yếu tố truyền thống, lãnh thổ và hoàng đế=> Đánh dấu sự phát triển, bước tiến và tầm cao tư tưởng Nguyễn Trãi

III/ Bài mới

- GV: Vấn đề học từ xưa đã được ông cha ta coi trọng Có rất nhiều ý kiến bàn về phương pháp học sao cho hiệu quả Một trong những ý kiến tuy ngắn gọnnhưng rất

sâu sắc và thấu tình đạt lý là đoạn: Luận về phép học trong bản tấu dâng vua

Quang Trung của nhà nho lừng danh La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp Vậy Ý kiến của ông về vấn đề học là gì? Chúng ta cùng tìm hiểu trong nội dung bài hôm nay

Hoạt động của giáo viên – học sinh Nội dung chính

* Hoạt động 1(10’)

? Nêu vài nét về Nguyễn Thiếp và bài

văn Bàn luận về phép học?

- TL:

- GV: Ông là ngừi đức trọng tài cao, Vua

Quang Trung nhiều lần mời ông ra giúp

vua xây dựng đất nước ông mới chịu

nhận lời

+ Trong thời gian làm quan cho Nguyễn

Huệ, ông đã làm bài tấu gửi lên nhà vua

để bàn về việc nước Nội dung bài tấu có

3 phần: 1 bàn về quân đức, 2 dân tâm, 3

học pháp.( Xem phông chiếu)

- VB cần đọc với giọng như thế nào?

- TL: KHúc triết, nghiêm cẩn, chậm rãi

- GVcùng HS đọc bài một lần

- Phần chú thích GV lưu ý thêm:

+ chính học: họctheo con đường đúng

đắn, chính nghĩa

+ thịnh trị: ổn định, phát triển trong thái

bình (XH, đn)

? Hiểu biết của em về thể loại tấu?

- HS:

- GV: Phân biệt với bài tấu, NT biểu diễn

độc tấu, thường có nhiều yếu tố hài hước,

vui, dí dỏm, xuất hiện ở nước ta vào hồi

kháng chiến chống Pháp

+ Bài tấu của NT thuộc loại VBNL trình

bày, đề nghị một vấn đề, chủ trương,

chính sách thuộc lĩnh vực giáo dục đâò

tạo con người

+ Đây là đoạn trích, trước đó còn có hai

phần nói về quân đức và dân tâm.(lòng

dân)

I/ Tìm hiểu chung

1 Tác giả, tác phẩm

- Nguyễn Thiếp (1723 - 1804) tự Khải Xuyên, hiệu Lạp Phong, quê ở làng Mật thôn, xã Nguyệt Ao, huyện

La Sơn (nay thuộc Đức Thọ), tỉnh Hà Tĩnh

- Bàn luận về phép học là phần trích

từ bài Tấu của Nguyễn Thiếp gửi vua Quang Trung tháng 8 năm 1791

2 Đọc và chú thích

3 Thể loại và bố cục

- Tấu (bản tấu, biểu sớ, nghị, khai, đối sách) chỉ những loại văn thư của thần tử, bầy tôi, quan tướng, thần dân, gửi lên vua chúa để trình bày sự việc, ý kiến, đề nghị

? Đoạn trích có thể chia thành mấy đoạn

nhỏ? Nội dung chính của từng đoạn

- HS: 4 đoạn

+ Ngọc không mài tệ hại ấy Bàn và

khuyến nghị

+ Cúi xin bỏ qua Chủ trương mở rộng

việc học, phương pháp học

+ Đạo học trị Kết quả dự kiến.

+ Còn lại Kết luận

* Hoạt động 2(20')

- HS: Chú ý đoạn 1

? Câu châm cho thấy mục đích chân

chính của việc học là gì?

- HS: Phát hiện

? Tác giả cho rằng đạo học là kẻ đi học là

luôn thường đạo lí để làm người Em

hiểu đạo này như thế nào?

- TL:

+ Tam cương: học để hiểu và giữ quan hệ

vua tôi, cha con, vợ chồng

+ Ngũ thường: học để hiểu và để sống

theo 5 đức tính của con người (nhân, lễ,

nghĩa, trí, tín)

?* Theo em, quan niệm về mục đích của

đạo học như thé có điểm nào tích cực cần

cho việc học ngày hôm nay phát huy Có

những điểm nào cần bổ sung?

- HS: Trao đổi

- GV đi đến kết luận:

+ Điểm tích cực: coi mục tiêu đạo đức

cảu việc học, khẩu hiệu tiên học lễ, hậu

học văn trong nhà trường hôm nay là sự

phát huy đạo học ngày trước

+ Bỏ sung: Mđ học khong chỉ rèn luyện

đạo đức mà còn rèn năng lực trí tuệ để có

sức mạnh cải tạo đất nước

? Cũng trong đoạn văn này, khi đưa ra

nhận xét: Người ta đua nhau lối học hình

thức hòng cầu danh lợi, không còn biết

đến “tam cương, ngũ thường”tác giả đã

phê phán lối học nào?

- HS: Học cầu danh lợi

?* Khi nhận đinh: chúa tầm thường, thần

nịnh hót Nước mất nhà tan do những

II Tìm hiểu văn bản

1 Bàn về mục đích học

- Mục đích chân chính của việc học

là học để làm người

- Phê phán lối học hình thức cầu danh lợi

điều tệ hại ấy, tác giả đã chỉ ra những tác

hại nào của việc học lệch, sai trái đó?

- TL: Gây hại lớn

?* Em có nhận xét gì về đặc điểm lời

văen trong đoạn này?

- TL: Đoạn văn được cấu tạo bằng những

câu ngắn, liên kết chặt chẽ, ý mạch lạc, rõ

ràng, dẽ hiểu

? Vậy thái độ của tác giả nói về mục đích

việc học là gì?

- TL:

+ Xem thường lối học hình thức

+ Coi trọng lôic học lấy mục đích tốt đẹp

thành người-> đất nước phát triển vững

bền

? Nhận xét thái độ của tác giả đối với

việc học?

- HS: Thái độ đúng đắn, tích cựccần được

phát huy trong hôm nay

- HS: Theo dõi đoạn: Cúi xin bỏ qua

? Khi bàn về cách học tác giả đã đề xuất

những ý kiến nào?

- HS:

? Phương pháp học được nêu lên trong

bài là gì?

- HS:

+ học từ thấp -> cao

+ học rộng

+ học đi đôi với hành

?* Trong các phương pháp học đó, em

tâm đắc nhất phương pháp học nào?

-HS: Tự bộc lộ

- GV: Mục đích chân chính của việc học

đúng đắn được tác giả gọi là đạo học

? Theo tác giả, đạo học thành sẽ có tác

dụng như thế nào?

- TL: Nhiều người tốt

?* Vậy tại sao đạo học thành lại sinh ra

người tốt?

- Gây hại lớn:

+ Đảo lộn giá trị con người

+ Không còn có người tài đức

+ Đất nước đến thảm họa

2 Bàn về cách học

- Mở thêm trường, mở rộng thành phần người học, tạo điều kiện thuận lợi cho người đi học

- Việc họcphải bắt đầu từ kiến thức

cơ bản làm nền tảng

- Phương pháp học:

+ Tuần tự từ thấp đến cao

+ Học rộng, nghĩ sâu, biết tóm lược những điều cơ bản, cốt yếu nhất + Học đi đôi với hành

3 Tác dụng của phép học

- Đạo học thành -> đất nước nhiều nhân tài (nhiều người tốt) triều đình ngay ngắn mà thiên hạ thịnh trị

- HS: Mục đích học chân chính-> người

tài đức-> Nhiều người học có tài đức sẽ

thành người tốt

? * Tại sao nói: Triều đình ngay ngắn

liên quan đến đạo học thành?

- HS:

+ Đạo học thành không còn lối học hình

thức Nhiều người giỏi-> triều đình sẽ

ngay ngắn

? Tại sao nói đạo học thành có thể khiến

thiên hạ thịnh trị?

- HS: Đạo học thành tạo ra những con

người biết tôn trọng lẽ phải, ứng dụng

điều học vào công việc không còn thói

xấu danh lợi-> quốc gia vững vàng

* Hoạt động 3(5’)

? Đọc những lời tấu trình của NT về phép

học, em hiểu những điều sâu xa nào về

đạo học của ông cha ta ngày trước?

- TL: Học để làm người, học để làm, học

để góp phần hưng thịnh cho đất nước

? Từ đó, em hiểu gì về NT?

- HS: Thiên tư sáng suốt, học rộng, hiểu

sâu

?* Theo em những lời tấu trình của NT

có ý nghĩa như thế nào đối với việc học

hôm nay?

- HS: Trao đổi

+ Đạo học lấy mục đích hưng thịnh đất

nước, cần phát huy khẩu hiệu tiên học lễ,

hậu học văn

+ cách học gắn với hành động đang được

chú ý đổi mới trong phương pháp DH

tăng cường ý nghĩ ứng dụng và thực hành

của môn học

? Những đặc sắc về nghệ thuật của đoạn

trích?

- TL:

III Tổng kết

1 Nội dung

2 Nghệ thuật

- So sánh cụ thể dễ hiểu

- Trình tự lập luận chặt chẽ, giàu sức

thuyết phục

/ Củng cố(2’)

- Hệ thống bằng sơ đồ lập luận của bài trên phông chiếu

V/ Hướng dẫn về nhà(2’)

- Học bài trong vở ghi – Ghi nhớ

- Soạn bài: Thuế máu

D Rút kinh nghiệm giờ dạy

SÕ ĐỒ TRÌNH TỰ LẬP LUẬN CỦA VĂN BẢN

: “BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC”

MỤC ĐÍCH CHÂN CHÍNH CỦA VIỆC HỌC

PHÊ PHÁN LỐI HỌC LỆCH LẠC SAI TRÁI ,

KHẲNG ĐỊNH QUAN ĐIỂM , TÝ TÝỞNG HỌC TẬP ĐÚNG ĐẮN

TÁC DỤNG CỦA PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP ĐÚNG ĐẮN

******************************************

Ngày soạn: 12/3/2013

Ngày giảng: /3(8°) & /3(8B)

Tiết 102

LUYỆN TẬP VÀ XÂY DỰNG LUẬN ĐIỂM

A Mục tiêu cần đạt

Giúp HS:

- Củng cố những hiểu biết về cách thức xây dựng và trình bày luận điểm Từ đó vận dụng vào việc tìm, sắp xếp trình bày luận điểm trong một bài văn nghị luận có

đề tài gần gũi quen thuộc

- Rèn kĩ năng tìm ý, tìm luận điểm (phát triển luận điểm thành các luận cứ) sắp xếp luận cứ thành dàn ý

B Chuẩn bị

1 GV: Soạn giáo án

2 HS: Làm bài theo đề đã cho

C, Tiến trình lên lớp

I/ Ổn định tổ chức lớp(1’)

II/ Kiểm tra bài cũ

- Kết hợp trong phần bài mới

III/ Bài mới

Hoạt động của giáo viên – học sinh Nội dung chính

* Hoạt động 1(20’)

Cho đề bài: Hãy viết một bài báo tường

để khuyên một số bạn trong lớp cần

phải học tập chăm chỉ hơn Lập dàn ý

các luận điểm, luận cứ và dự kiến cách

trình bày

- HS: Đọc lại hệ thống luận cứ có sẵnm

trong sgk.83

- Hệ thống LĐ này có chỗ nào chưa

chính xác?

- HS:

? Theo em, cần phải điều chỉnh lại như

thế nào?

- HS: Trình bày

1 Xây dựng hệ thống luận điểm

- ND: cần phải học tập chăm chỉ

- Đối tượng: các bạn học sinh cùng lớp

- 5 luận điểm sgk chưa đảm bảo:

+ Lđa: thừa, lạc ý lao động tốt

- Thiếu một số LĐ để việc giải quyết toàn diện, triệt để hơn:

+ Đất nước bao giờ cũng cần người tài giỏi

+ Người tài giỏi không phải tự nhiên

mà có mà phải qua quá trình học tập chăm chỉ

+ Đáng tiếc là một số bạn trong lớp ta còn ham chơi, chưa chăm học

-> Sự sắp xếp LĐ chưa thật hợp lí

- Bổ sung lại LĐ như sau:

+ Đất nước đang cần người tài giỏi để phát triển

+ Trên đất nước ta đã và đang có nhiều

bạnhọc tập chăm chỉ là tấm gương sáng cho chúng ta noi theo

+ Nhưng muốn học giỏi, đòi hỏi người học phải chuyên cần, siêng năng

+ Đáng tiếc trong lớp ta một số bạn còn ham chơi,

+ Hậu quả: tồi tệ cả hiện tại và tương lai

+ Vậy nên bơt vui chơi, chịu khó học tập chăm chỉ để trở thành học sinh khá giỏi, công dân có ích cho XH

2 Trình bày luận điểm

- LĐ e: các bạn chưa thấy rằng bây giờ ham vui chơi, không chịu học hành thì ngày càng khó có được niềm vui trong cuộc sống

a) Nhận xét các cách giới thiệu

- Cách 1: Tốt Vì có tác dụng chuyển đoạn, lại vừa giơid thiệu LĐ mới

- cách 2: khong được Vì từ do đó không phải là từ chuyển đoạn LLĐ d không phải là nguyên nhân để LĐ e là kết quả

- Cách 3: rất tốt Vì không chỉ giới thiệu LĐ mới mà còn tạo giọng điệu thân mật

b) Sắp xếp luận cứ

- 2, 3, 1, 4, nhưng cần thay đổi cách viết câu cho phù hợp

Ví dụ: Trong Xh hiện đại làm việc gì cũng phải có tri thức

c) Kết thúc bằng câu hỏi:

Lúc bấy giờ,các bạn muốn vui chơi nữa liệu có được không?

Hoặc: Lúc bấy giờ,các bạn không muốn vui chơi nữa, liệu cũng có được hay chăng?