tiet-101-hoan-du_14052020

Slide 1 TiÕt 101 Ho¸N dô TiÕt 101 Ho¸N dô I Hoán dụ là gì? I Hoán dụ là gì? II Các kiểu hoán dụ II Các kiểu hoán dụ III Luyện tậpIII Luyện tập Củng cốCủng cố TiÕt 101 Ho¸N dô TiÕt 101 Ho¸N dô I Hoán d[.]

Trang 1

TiÕt 101 : Ho¸N dô

TiÕt 101: Ho¸N dô

I Hoán dụ

là gì?

I Hoán dụ

là gì?

II Các kiểu

hoán dụ

II Các kiểu

hoán dụ

III Luyện tập

Củng cố

Trang 2

I Hoán dụ

là gì?

I Hoán dụ

là gì?

II Các kiểu

hoán dụ

II Các kiểu

hoán dụ

Củng cố

Trả lời

Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên

sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

Thế nào là ẩn dụ? Nêu tác dụng của ẩn dụ?

Trang 3

I Hoán dụ

là gì?

I Hoán dụ

là gì?

II Các kiểu

hoán dụ

II Các kiểu

hoán dụ

Củng cố

I Hoán dụ là gì?

Áo nâu liền với áo xanh Nông thôn cùng với thị thành đứng lên.

(Tố Hữu)

Các từ ngữ in đậm trong câu thơ chỉ ai?

- Áo nâu

- Áo xanh

- Nông thôn

- Thị thành

người công nhân những người sống ở nông thôn những người sống ở thị thành

Giữa áo nâu, áo xanh, nông thôn, thị thành với sự vật được chỉ có mối quan hệ như thế nào?

người nông dân

Trang 4

I Hoán dụ

là gì?

I Hoán dụ

là gì?

II Các kiểu

hoán dụ

II Các kiểu

hoán dụ

Củng cố

- Áo nâu người nông dân - Áo xanh người công

nhân

- Nông thôn những người - Thị thành

sống ở nông thôn

những người sống ở thị thành

Trang 5

I Hoán dụ

là gì?

I Hoán dụ

là gì?

II Các kiểu

hoán dụ

II Các kiểu

hoán dụ

Củng cố

- Áo nâu

- Áo xanh

- Nông thôn

- Thị thành

người nông dân người công nhân những người sống ở nông thôn

những người sống ở thị thành

Thế nào là hoán dụ?

Trang 6

I Hoán dụ

là gì?

I Hoán dụ

là gì?

II Các kiểu

hoán dụ

II Các kiểu

hoán dụ

Củng cố

Ví dụ 1: Áo nâu liền với áo xanh Nông thôn cùng với thị thành đứng lên.

Ví dụ 2: Tất cả nông dân ở nông thôn và công nhân

ở thị thành đứng lên.

-> Ví dụ 1 hay hơn vì có giá trị biểu cảm.

Vì sao cũng cùng một nội dung mà ví dụ 1

lại có giá trị biểu cảm?

-> Dùng biện pháp hoán dụ.

Nêu tác dụng của biện pháp hoán dụ ?

Hãy so sánh cách diễn đạt ở 2 ví dụ sau, cách diễn đạt nào hay hơn? Vì sao?

Trang 7

I Hoán dụ

là gì?

I Hoán dụ

là gì?

II Các kiểu

hoán dụ

II Các kiểu

hoán dụ

Củng cố

(Tố Hữu)

- Áo nâu

- Áo xanh

- Nông thôn

- Thị thành

người nông dân người công nhân những người sống ở nông thôn những người sống ở thị thành

Em hãy cho biết thế nào là hoán dụ và nêu tác dụng của nó?

Ghi nhớ: Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

Trang 8

I Hoán dụ

là gì?

I Hoán dụ

là gì?

II Các kiểu

hoán dụ

II Các kiểu

hoán dụ

Củng cố

Áo nâu liền với áo xanh Nông thôn cùng với thị thành đứng lên

Áo nâu -> Người nông dân

Áo xanh -> Người công nhân

Em hãy chỉ ra mối quan hệ giữa áo nâu, áo xanh với người nông dân, công nhân?

Dấu hiệu của

sự vật

Sự vật

Nông thôn - > những người sống ở nông thôn

Thị thành - > những người sống ở thị thành Vật chứa đựng Vật bị chứa đựng

Tìm mối quan hệ giữa chúng?

II Các kiểu hoán dụ

Trang 9

I Hoán dụ

là gì?

I Hoán dụ

là gì?

II Các kiểu

hoán dụ

II Các kiểu

hoán dụ

Củng cố

Bàn tay ta làm nên tất cả

Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.

(Hoàng Trung Thông)

Bàn tay ta chỉ ai?

Bàn tay ta người lao động

Giữa bàn tay ta và người lao động, từ nào chỉ bộ phận? từ nào chỉ toàn thể?

Bộ phận Toàn thể

Trang 10

I Hoán dụ

là gì?

I Hoán dụ

là gì?

II Các kiểu

hoán dụ

II Các kiểu

hoán dụ

Củng cố

Một cây làm chẳng nên non

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao

Một và ba biểu thị điều gì?

Một - > số lượng ít, đơn lẻ.

Ba - > số lượng nhiều, đông đảo

cụ thể trừu tượng

Giữa một và ba với sự vật được chỉ

có mối quan hệ giữa chúng như thế nào?

Trang 11

I Hoán dụ

là gì?

I Hoán dụ

là gì?

II Các kiểu

hoán dụ

II Các kiểu

hoán dụ

Củng cố

Ngày Huế đổ máu

Chú Hà Nội về Tình cờ chú cháu Gặp nhau Hàng Bè

Từ đổ máu gợi

em liên tưởng đến điều gì?

Đổ máu - > Chiến tranh

Vậy, đó là mối quan hệ gì?

Dấu hiệu của sự vật Sự vật

Trang 12

I Hoán dụ

là gì?

I Hoán dụ

là gì?

II Các kiểu

hoán dụ

II Các kiểu

hoán dụ

Củng cố

Từ những ví dụ đã phân tích ở phần I và phần II, hãy liệt kê một số kiểu quan hệ thường được sử dụng để tạo ra phép hoán dụ ?

Trang 13

I Hoán dụ

là gì?

I Hoán dụ

là gì?

II Các kiểu

hoán dụ

II Các kiểu

hoán dụ

Củng cố

Bài tập 2:

Em hãy so sánh sự giống và khác nhau giữa ẩn dụ và hoán dụ?

- Gọi tên sự vật hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác

- Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

Dựa vào quan hệ tương đồng ( liên tưởng ) Cụ thể là tương đồng về :

- hình thức;

- cách thức thực hiện;

- phẩm chất;

- cảm giác

Dựa vào quan hệ tương cận, gần gũi Cụ thể :

- bộ phận – toàn thể;

- vật chứa đựng- vật bị chứa đựng;

- dấu hiệu của sự vật - sự vật;

- cụ thể - trừu tượng

Ẩn dụ Hoán dụ Giống

Khác

III Luyện tập:

Trang 14

I Hoán dụ

là gì?

I Hoán dụ

là gì?

II Các kiểu

hoán dụ

II Các kiểu

hoán dụ

Củng cố

Bài tập 1:

Chỉ ra phép hoán dụ trong những câu thơ, câu văn sau

và cho biết mối quan hệ giữa các sự vật trong mỗi phép hoán dụ là gì?

a) Làng xóm ta xưa kia lam lũ quanh năm mà vẫn quanh năm đói rách Làng xóm ta ngày nay bốn mùa nhộn nhịp cảnh làm ăn tập thể.

( Hồ Chí Minh) b) Vì lợi ích mười năm phải trồng cây,

Vì lợi ích trăm năm phải trồng người.

( Hồ Chí Minh)

Trang 15

I Hoán dụ

là gì?

I Hoán dụ

là gì?

II Các kiểu

hoán dụ

II Các kiểu

hoán dụ

Củng cố

Trả lời

a) Làng xóm Người nông dân Vật chứa đựng Vật bị chứa đựng

=> Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng

b) mười năm trăm năm

Thời gian trước mắt Thời gian lâu dài

Cụ thể Trừu tượng

=> Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng

Trang 16

I Hoán dụ

là gì?

I Hoán dụ

là gì?

II Các kiểu

hoán dụ

II Các kiểu

hoán dụ

Củng cố

Câu Nội dung

Các biện pháp tu từ

So sánh Ẩn dụ Nhân hóa Hoán dụ

Núi cao chi lắm núi ơi Núi che mặt trời chẳng thấy người thương!

( Ca dao ) Thuyền về có nhớ bến chăng Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền.

( Ca dao ) Đầu xanh có tội tình gì

Má hồng đến quá nửa thì chưa phôi ( Nguyễn Du ) Trẻ em như búp trên cành

Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan ( Hồ Chí Minh )

Bài tập 3: Xác định các biện pháp tu từ trong câu thơ sau?

x x

1

2

3

4

Trang 17

I Hoán dụ

là gì?

I Hoán dụ

là gì?

II Các kiểu

hoán dụ

II Các kiểu

hoán dụ

Củng cố

Bài tập 4:

Em hãy viết một đoạn văn ngắn ( 4 - 5 câu ) chủ đề tự chọn có sử dụng biện pháp hoán dụ

Trang 18

I Hoán dụ

là gì?

I Hoán dụ

là gì?

II Các kiểu

hoán dụ

II Các kiểu

hoán dụ

Củng cố

Củng cố:

- Thế nào là hoán dụ? Nêu các kiểu hoán dụ thường gặp?

- Học thuộc lòng 2 ghi nhớ SGK trang 82, 83.

- Thực hành đặt câu có 4 kiểu hoán dụ.

- Viết đoạn văn tả một người thân có dùng hoán dụ.

- Chuẩn bị bài :

+ Tập làm thơ 4 chữ.

+ Làm 5 yêu cầu ở phần I trang 84, 85.

+ Trước khi làm bài tập, chú ý xem kĩ phần đọc thêm

về thơ bốn chữ, sau bài "Lượm" (bài 24 trang 77)

Dặn dò

Trang 19

I Hoán dụ

là gì?

I Hoán dụ

là gì?

II Các kiểu

hoán dụ

II Các kiểu

hoán dụ

Củng cố

Định dạng
Số trang	19
Dung lượng	1,11 MB