Tieát ppct 42 ÑA DAÏNG VAØ ÑAËC ÑIEÅM Ngaøy daïy / / 20 CHUNG CUÛA LÔÙP BOØ SAÙT ((((( 1 Muïc tieâu a Kieán thöùc Bieát ñöôïc söï ña daïng cuûa boø saùt theå hieän ôû moät soá loaøi, moâi tröôøng soán[.]
Trang 1Tiết ppct:42 ĐA DẠNG VÀ ĐẶC
ĐIỂM
Ngày dạy: / / 20 CHUNG CỦA LỚP BÒ SÁT
1 Mục tiêu:
a
Kiến thức:
- Biết được sự đa dạng của bò sát thể hiện ở một số loài, môi trường sống và lối sống
- Trình bày được đặc điểm cấu tạo ngoài đặc trưng phân biệt với 3 bộ thường gặp trong lớp bò sát
- Giải thích lý do phồn thịnh và diệt vong của bò sát và vai trò của chúng
b
Kỹ năng :
- Rèn kỹ năng quan sát và hoạt động nhóm
c
Thái độ:
- Giáo dục hs ý thức bảo vệ các loài bò sát có ích
2 Chuẩn bị:
Gv: Giáo án, sgk, bảng phụ, tranh:một số bò sát
Hs: Sgk, tập ghi, xem bài
3 Phương pháp dạy học:
- Hợp tác nhóm, trực quan, đàm thoại, diễn giảng
4 Tiến trình:
4.1 Ổn định tổ chức lớp.( ktsshs )
4.2 Kiểm tra bài cũ:
- Hệ hô hấp và hệ tuần hoàn của thằn lằn giống và khác với ếch đồng như thế nào? (9 đ)
Hs : *Hệ tuần hoàn: (5 đ)
+ Tim 3 ngăn , xuất hiện vách hụt ở tâm thất Máu đi nuôi cơ thể là máu ít pha hơn so với ếch Máu lưu thông theo 2 vòng tuần hoàn
* Hệ hô hấp: (4đ)
+ Hô hấp bằng phổi,phổi có nhiều vách ngăn hơn
+ Sự lưu thông máu nhờ xuất hiện của các cơ giữa sườn
- Nếu cắt bỏ não trước thằn lằn sẽ:(1 đ)
a Không nhận biết những tín hiệu báo nguy hiểm
b Không tự ăn mồi được
c Câu a và b đúng
Đáp án:c (1đ)
4.3.Giảng bài mới:* Giới thiệu bài mới: gv giới thiệu
sự đa dạng của bò sát , nhấn mạnh sự thích nghi của bò
Trang 2sát với những điều kiện sống khác nhau, sự ra đời và sự tuyệt chủng của khủng long và thế giới bò sát hiện nay còn tồn tại
Hoạt động của giáo viên và
Hoạt động 1: Sự đa dạng của bò
sát
Mục tiêu:
- Giải thích được bò sát rất đa dạng
- Trình bày được đặc điểm cấu tạo
ngoài phân biệt bộ có vảy, bộ
cá sấu, bộ rùa
Phương pháp:Quan sát,đàm
thoại
Gv yêu cầu hs đọc thông tin sgk
Hs quan sát và đọc các chú thích ở
hình vẽ
(Sơ đồ giới thiệu những đại diện
của lớp bò sát)
Gv treo bảng phụ, hs lên bảng điền
bài tập
Hs hoàn thành
Gv chốt lại bằng bảng chuẩn
I Sự đa dạng của bò sát.
- Bò sát rất đa dạng, số loài lớn được chia thành 4 bộ
+ Bộ đầu mõ + Bộ có vẩy + Bộ rùa + Bộ cá sấu
- Chúng có lối sống và mơi trường sống phong phú
Đặc điểm
cấu tạo Mai và yếm Hàm và răng Vỏ trứng
-Có vảy
-Cá sấu
-Rùa
Không có Không có Có
Hàm ngắn,răng nhỏ mọc trên hàm
Hàm dài,răng lớn mọc trong lổ chân răng
Hàm không có răng
Trứng có màng dai Có vỏ đá vôi
Vỏ đá vôi
Hs phân biệt được các bộ của bò
sát? 3 bộ
Gv giới thiệu bộ đầu mỏ(bộ chủy
đầu): Hình dáng bên ngoài giống
thằn lằn dài khoảng 50 cm và còn
mang nhiều đặc điểm nguyên
thủy:đốt sống lõm 2 mặt,màng
nhĩ và xoang tai giữa thiếu Là
động vật quý hiếm Ví dụ như:
Trang 3Nhông Tân Tây Lan
Gv: Bò sát có khỏang bao nhiêu
loài ? Chia làm mấy bộ?
Hs:v6500 loài,vchia làm 4 bộ
Gv:vCó bao nhiêu loài gặp ở Việt
Nam?
Hs:vViệt Nam có 271 loài
Ví dụ:+ Bộ có vảy: rắn ráo, thằn
lằn bóng, tắc kè, thạch sùng
+ Bộ cá sấu: cá sấu xiêm có 21
loài (VN:có 2 loài)
Cá sấu nước ngọt và cá sấu
nước lợ được đưa vào sách đỏ
+ Bộ rùa: Là nhóm cổ nhất phát
triển trực tiếp từ tổ tiên bò
sát.Rùa có 200 loài, ở Việt Nam
có 29 loài như: Rùa vàng, Baba, rùa
núi viền, rùa bốn mắt…
Gv: Sự đa dạng của bò sát thể
hiện ở những điểm nào?
Hs: Số loài nhiều, cấu tạo cơ thể
và môi trường sống phong phú
Hs rút ra kiến thức
Hoạt động 2: Các loài khủng long
Mục tiêu:
-Hiểu được tổ tiên của bò sát là
lưỡng cư cổ
-Lý do phồn thịnh và sự diệt vong
của khủng long
Phương pháp: đàm thoại, diễn
giảng
Hs đocï thông tin sgk
Gv giảng giải cho hs:
- Sự ra đời của bò sát
+ Nguyên nhân? Do khí hậu thay đổi
+ Tổ tiên?Bò sát có tổ tiên là
lưỡng cư cổ hình thành cách đây
280230 triệu năm
Hs quan sát hình 40.2
Gv treo tranh
Hs đọc các chú thích ở hình vẽ
Gv: Nêu nguyên nhân phồn thịnh
II Các loài khủng long.
1 Sự ra đời và thời đại phồn thịnh của khủng long.
+ Sự ra đời bò sát
- Nguyên nhân: Do sự thay đổi khí hậu
- Tổ tiên của bò sát là lưỡng cư cổ được hình thành cách đây 280-230 triệu năm
+ Sự phồn thịnh của khủng long
- Là do điều kiện sống thuận lợi và chưa có kẻ thù
2.Sự diệt vong của khủng long.
+Lý do diệt vong
- Do cạnh tranh giữa chim và thú
- Do ảnh hưởng của
Trang 4của khủng long
Hs: Do điều kiện sống thuận
lợi,chưa có kẻ thù
Gv: Nêu những đặc điểm thích nghi
với đời sống của khủng long cá,
khủng long cánh và khủng long bạo
chúa?
Hs: Các loài khủng long rất đa dạng
Hs rút ra kiến thức
Hs đọc thông tin sgk
Gv: Cho biết sự diệt vong của khủng
long?nguyên nhân?
Hs: - Nguyên nhân là do cạnh tranh
với chim và thú
- Do ảnh hưởng của khí hậu và
thiên tai
Gv: Tại sao bò sát cỡ nhỏ vẫn tồn
tại cho đến ngày nay?
Hs: Vì cơ thể nhỏ nên dể tìm thức
ăn(ít)
Dể tìm nơi trú ẩn
Trứng nhỏ nên an toàn hơn
Hs rút ra kiến thức
Hoạt động 3: Đặc điểm chung của
bò sát
Mục tiêu: Nắm được đặc điểm
chung của bò sát
Phương pháp: Hợp tác nhóm
Gv yêu cầu hs thỏa luận nhóm 2hs
? Nêu đặc điểm chung của bò sát
về:
+ Đặc điểm cấu tạo ngoài?
+ Đặc điểm cấu tạo trong?
Gv gọi đại diện một vài nhóm trả
lời
Yêu cầu các nhóm nêu được:
+ Sống ở cạn
+ Da khô , có vảy sừng bao bọc
+ Chi yếu có vuốt sắc
+ Màng nhĩ: Nằm sâu trong hốc nhĩ
như ống tai ngoài
+ Hệ hô hấp: Phổi
khí hậu và thiên tai + Bò sát nhỏ vẫn tồn tại vì:
- Cơ thể nhỏ dễ tìm nơi trú ẩn
- Yêu cầu về thức ăn ít
- Trứng nhỏ an toàn hơn
III Đặc điểm chung của bò sát:
- Bò sát là động vật có xương sống thích nghi với đời sống ở cạn
- Da khô có vảy sừng
- Chi yếu có vuốt
- Phổi có nhiều vách ngăn
- Tim ba ngăn có vách hụt
-T hụ tinh trong, trứng có vỏ dai có nhiều noãn hoàng
- Là động vật biến nhiệt
Trang 5+ Tim : 3 ngăn có vách hụt
+ Thụ tinh trong
+ Trứng có vỏ bao bọc, có nhiều
noãn hoàng
+ Là động vật biến nhiệt
Sau đó gv nhận xét các nhóm Hs
rút ra kết luận
Hoạt động 4: Vai trò của bò sát
Mục tiêu:Nêu lợi ích và tác hại
của bò sát
Phương pháp :đàm thoại
Hs nghiên cứu thông tin sgk và trả
lời câu hỏi
Gv:Nêu lợi ích và tác hại của bò
sát?cho ví dụ minh họa?
Hs trả lời và cho ví dụ
+ Có lợi cho nộng nghiệp như diệt
sâu bọ
+ Có giá trị thực phẩm: BaBa, rùa
+ Làm dược phẩm: Rắn, trăn
+ Sản phẩm mỹ nghệ: Vảy đồi
mồi
THMT:Từ những mặt có lợi trên
Giáo viên giáo dục hs ý thức bảo
vệ động vật có ích đặc biệt là
các loài bò sát có ích (Cấm săn
bắt,bắn…)
Bên cạnh đó còn có hại như gây
độc cho người: Rắn , cá sấu
IV Vai trò của bò sát.
+ Ích lợi:
- Có ích cho nông nghiệp
- Có giá trị thực phẩm
- Làm dược phẩm
- Sản phẩm mỹ nghệ
+ Tác hại:
- Gây độc cho người: Rắn, cá sấu
4.4 Củng cố luyện tập:
- Hs đọc phần đóng khung ở sgk
- Hoàn thành sơ đồ
Lớp bò sát
Da khô có vảy sừng bao bọc,sinh sản trên cạn
Hàm có răng,không có mai và yếm Hàm không có
răng ,có mai và yếm +Hàm ngắn,răng nhỏ mọc trên hàm Bộ rùa
Trứng có màng dai bao bọc
Bộ có vảy
Trang 6+Hàm rất dài ,răng lớn nhọn sắc.
Trứng có vỏ đá vôi bao bọc
Bộ cá sấu
- Câu hỏi 1/133 Môi trường sống của lớp bò sát?
Hs: +Bộ có vảy: Trên cạn
+Bộ cá sấu: Vừa ở nước vừa ở cạn
+Bộ rùa: Vừa ở nước vừa ở cạn
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:
- Học bài , trả lời câu hỏi sgk
- Đọc mục “em có biết”
- Chuẩn bị bài mới:
+ Đọc bài chim bồ câu
+ Chú ý hình vẽ và cấu tạo
5 Rút kinh nghiệm: