ĐẠI CƯƠNG Dị vật đường ăn thường là xương cá, gà, vịt, heo đinh, huy hiệu, hàm răng giả.. DỊ VẬT Ở HỌNG MIỆNG VÀ HỌNG THANH QUẢN... Dị vật ở họng miệng Là những dị vật nhỏ nhọn và sắ
Trang 2DỊ VẬT ĐƯỜNG ĂN
PGS.TS NGUYỄN THỊ NGỌC DUNG
Trang 3ĐẠI CƯƠNG
Dị vật đường ăn thường là xương (cá, gà, vịt, heo) đinh, huy hiệu, hàm răng giả Trẻ con có thể là bột, viên bi, vài lọai đồ chơi nhỏ, đồng xu, nắp bút máy, …
Thường gặp ở trẻ em hay người lớn do nghịch ngợm hoặc lơ đễnh lúc ăn, vừa ăn, vừa cười nói
Đôi khi gặp ở người rối loạn tâm thần, cố tình nuốt dị vật.
Trang 5DỊ VẬT Ở HỌNG MIỆNG VÀ
HỌNG THANH QUẢN
Trang 6Dị vật ở họng miệng
Là những dị vật nhỏ nhọn và sắc bén như xương cá, cọng kẽm, …
Thường cắm vào Amiđan khẩu cái, rãnh lưỡi Amiđan hoặc ở đáy lưỡi
Trang 7Dị vật ở họng miệng
Triệu chứng:
Nuốt đau, vướng họng
Khám họng và soi thanh quản gián tiếp:
Trang 9Dị vật ở họng thanh quản
Thường dị vật lớn không qua được eo họng như khối thịt heo, thịt gà, gân bò, hàm răng giả …
Trang 10Dị vật ở họng thanh quản
Triệu chứng lâm sàng: nuốt đau,
vướng, chảy nhiều nước bọt, tiếng nói ồ
ồ, ngạt thở, nôn ọe
Soi thanh quản gián tiếp, trực tiếp: thấy dị vật
RX: thấy dị vật (nếu dị vật bị cản quang)
Trang 11Dị vật ở họng thanh quản
Xử lý:
Soi thanh quản trực tiếp gắp dị vật
Kháng sinh chống nhiễm trùng
Trang 12Dị vật thực quản
Hầu hết dị vật thực quản là xương (xương gà, xương cá, xương vịt, xương heo, xương chó …), hoặc răng giả, ở trẻ
em thì đa số là đồng xu, khuy áo, đồ chơi nhỏ
Trang 13Vị trí
Những dị vật to thường dừng lại ở hạ họng, không chui qua miệng thực quản được
Những dị vật trung bình như mảnh xương thường dừng lại ở ngay dưới miệng thực quản
Trang 14Vị trí
Những dị vật nhỏ xuống thực quản và dừng lại ở những chỗ hẹp tự nhiên (5 chỗ: miệng thực quản, phế quản gốc,
eo động mạch chủ, eo cơ hoành và tâm vị) hoặc sẹo hẹp bịnh lý
Trang 15TRIỆU CHỨNG
THỂ ĐIỂN HÌNH : DỊ VẬT Ở THỰC QUẢN CỔ
• Mảnh xương: bệnh nhân cảm giác
vướng họng, nuốt khó và đau, bỏ cơm
• Dị vật tròn và mỏng: không gây khó
nuốt mà chỉ cảm giác nặng, tưng tức ở
cổ, ở sau hố thượng ức, ở trong ngực
Có người kêu đau nhói ngực, đau ra hai bả vai
Trang 16Giai đoạn hai: viêm TQ, ápxe dưới niêm mạc,
các tổ chức viêm nhiễm xuất hiện sau 24 giờ
Triệu chứng toàn thân:
• Sốt 380C - 390C
• Bộ mặt nhiễm trùng
• Bạch cầu tăng
• Bệnh nhân không ăn được vì nuốt rất
đau, chỉ uống nước
• Nước bọt chảy ra nhiều, có khi lẫn mủ
• Hơi thở có mùi hôi
Trang 17Giai đoạn hai
Trang 18Giai đoạn hai
Xquang thực quản cổ nghiêng:
• Dị vật cản quang
• Khoảng cách giữa khí quản và cột sống (khoảng Henké) dầy gấp 3 lần bình thường
Soi thực quản:
Lấy dị vật và hút mủ
Trang 19Giai đoạn ba
• Nếu không được điều trị dị vật sẽ làm
thủng thực quản
• Quá trình viêm lan rộng ra ngòai thực
quản và gây viêm tấy chung quanh thực quản cổ
• Có túi mủ ngoài thực quản
Trang 24Điều trị
Soi thực quản
Phẫu thuật thực quản lấy dị vật
Mở cạnh cổ dẫn lưu khi có ápxe
cạnh cổ
Mở trung thất dẫn lưu khi có áp xe
trung thất
Trang 25PHÒNG BỆNH
Không cho trẻ chơi đùa lúc ăn
Thức ăn cho trẻ phải gở hết xương vụn
Đối với người lớn, dị vật đường ăn đa số
là xương, vì vậy cần cải tiến cách chế biến thức ăn và khi ăn cần nhai kỹ, chậm rãi, tránh cười đùa hoặc nói khi đang nhai
Trang 26HÓC XƯƠNG CÁ
Trang 27HÓC XƯƠNG VỊT
Trang 28HÓC XƯƠNG GÀ
Trang 29HÓC VỎ TRỨNG HÓC VỎ SÒ
Trang 30HÓC THỊT BÒ
X-Q PHỔI THẲNG X-Q PHỔI NGHIÊNG
Bé trai, 12 tháng tuổi NS gắp dị vật: cục thịt bò 23x17mm
Trang 31HÓC HÀM RĂNG GIẢ HÓC VỈ THUỐC
Trang 32HÓC DAO LAM HÓC KIM TÂY
Trang 33HÓC ĐỒNG XU
Trang 34HÓC PHỨC TẠP
Trang 35THE END
Trang 36HẾT