DỊ VẬT ĐƯỜNG THỞ DỊ VẬT ĐƯỜNG THỞ PGS TS NGUYỄN THỊ NGỌC DUNG DỊCH TỂ HỌC Dị vật đường thở là một cấp cứu tai mũi họng thường gặp ở trẻ em Nhất là ở trẻ từ 1 đến 3 tuổi Trẻ em nam hiếu động nên có tỉ[.]
Trang 1DỊ VẬT ĐƯỜNG THỞ
PGS TS NGUYỄN THỊ NGỌC DUNG
Trang 2DỊCH TỂ HỌC
Dị vật đường thở là một cấp cứu tai mũi
họng thường gặp ở trẻ em
Nhất là ở trẻ từ 1 đến 3 tuổi Trẻ em nam hiếu động nên có tỉ lệ cao hơn, khoảng
2/1
Bản chất của dị vật có thể là chất vô cơ
như đâu bút bi, hạt nhựa; hữu cơ như các loại hạt: hạt dưa, hạt đậu phọng, hạt mãng cầu hoặc có khi là dị vật sống như con tắc
te, con đĩa, …
Trang 3LÂM SÀNG
Hội chứng xâm nhập:
Do phản xạ ho tống dị vật khi vật lạ tiếp xúc với thanh quản Thường phải khai
thác bệnh sử để hỏi thăm người chứng kiến hội chứng này Hội chứng này được biểu hiện như sau:
Trang 4LÂM SÀNG
Hội chứng xâm nhập:
Trẻ đang chơi bổng nhiên ho lên sặc
sụa, sau đó là ho từng tràng kéo dài
Tím tái
Khó thở thanh quản biểu hiện bằng thở
rít, co kéo hõm ức và cơ liên sườn
Thời gian kéo dài của hội chứng này có
thể từ vài giây đến vài tiếng đồng hồ
Trang 5LÂM SÀNG
Hội chứng định khu: Sau khi có hội chứng
xâm nhập, trẻ co thể có các biểu hiện
sau:
Nếu dị vật rất lớn, nằm bít ở thanh môn,
trẻ có thể tử vong nếu không cấp cứu kịp thời
Nếu dị vật kẹt ở thanh môn, trẻ sẽ khàn
tiếng kèm với khó thở thanh quản
Trang 6LÂM SÀNG
Hội chứng định khu:
Nếu dị vật ở khí quản, trẻ sẽ có những
cơn ho xen kẻ với từng đợt khó thở do
dị vật kẹt ở thanh môn, có thể nghe tiếng “lật phật cờ bay do dị vật di
chuyển lê xuống trong khí quản theo nhịp thở
Nếu dị vật đã rơi xuống phế quản, trẻ
sẽ không khó thở, chỉ ho dai dẵng và
dị vật này có thể bị bỏ quên vì chẩn đóan nhằm với phế quản phế viêm
Trang 7CHẨN ĐOÁN
Nhìn, sở, gõ, nghe
Phim Xquang: Chủ yếu là chụp phim
phổi phẳng
Trang 8CHẨN ĐOÁN
Nếu dị vật cản quang, sẽ nhìn thấy trên phim.
Nếu dị vật không cản quang, có thể thấy:
Hoặc là hình ảnh khí phế thủng, biểu hiện
bằng bên phổi bệnh sáng hơn bên lành, khoảng liên sườn dãn, cơ hoành thấp xuống;
Hoặc là hình ảnh xẹp phổi, biểu hiện bằng
mờ đặc nhu mô phổi bên bệnh và khỏang liên sườn hẹp.
Trang 9CHẨN ĐOÁN
Nội soi:
Ống mềm để chẩn đoán
Ống cứng vừa là chẩn đóan vừa là
điều trị
Trang 10BIẾN CHỨNG
Biến chứng tức thì:
Ngưng thở do dị vật lấp thanh môn
Ngưng tim
Trang 11BIẾN CHỨNG
Biến chứng do sự bít tắc:
Tràn khí màng phổi, tràn khí trung thất:
ít gặp
Nhiễm trùng thứ phát do dị vật bỏ
quên
Có nguy cơ sẹp hẹp phế quản sau khi
lấy dị vật
Trang 12BIẾN CHỨNG
Biến chứng do soi phế quản:
Do lỗi kỹ thuật:
Phù nề thanh quản do ống soi chạm
mạnh
Trầy sướt niêm mạc phế quản do đầu
ống soi hoặc do kiềm gắp dị vật
Trang 13BIẾN CHỨNG
Biến chứng do soi phế quản:
Lỗi không phải do kỹ thuật:
Phù nề hạ thanh môn do dị vật
Thủng hoặc dò thành phế quản do dị
vật đâm thủng
Bít tắc hoàn toàn đường hô hấp do
mãnh vở của dị vật hoặc do dị vật mắc lại trong quá trình lấy ra
Ngưng tim lúc soi
Trang 14ĐIỀU TRỊ
CẤP CỨU: Trường hợp khó thở cấp do dị vật
kẹt ở hạ họng hoặc thanh môn:
nhân, nắm tay để ngay dưới xương ức,
ép mạnh lên phía trên, sau đó dùng tay móc họng khi cho BN nghiêng đầu Nếu chưa thấy dị vật, làm lại 3 – 4 lần
dưới xương ức, đẩy mạnh lên trên và móc họng
Trang 15ĐIỀU TRỊ
Nghiệm pháp Heimlich
Trang 16ĐIỀU TRỊ
Trẻ sơ sinh, có thể vỗ lưng thật mạnh để
tống dị vật ra
Khi bệnh nhân đã được chuyển đến
bệnh viện, có thể đặt nội khí quản hoặc
mở khí quản cấp cứu
Trang 17ĐIỀU TRỊ
Nghiệm pháp Heimlich
Trang 18ĐIỀU TRỊ
NỘI SOI
Ở người lớn, có thể soi gây tê để lấy dị
vật
Ở trẻ em, soi gây mê qua ống soi