VỆ SINH THAI NGHÉN VỆ SINH THAI NGHÉN Bs Hồ Việt Thu MỤC TIÊU Sau khi đọc xong bài này, học viên có khả năng 1 Kể 10 biện pháp vệ sinh thân thể cho bà mẹ khi mang thai 2 Nêu 6 điểm không nên thực hiện[.]
Trang 1VỆ SINH THAI NGHÉN
Bs Hồ Việt Thu
MỤC TIÊU
Sau khi đọc xong bài này, học viên có khả năng :
1 Kể 10 biện pháp vệ sinh thân thể cho bà mẹ khi mang thai
2 Nêu 6 điểm không nên thực hiện trong chế độ ăn uống của bà mẹ mang thai
3 Liệt kê 5 điểm chuẩn bị cho bà mẹ khi sanh
NỘI DUNG
Khi có thai, bà mẹ cần thực hiện các lời khuyên về vệ sinh thai nghén sau đây
1 Về lao động :
- Lao động vừa sức
- Có chế độ nghỉ ngơi xen kẽ giữa giờ
làm việc
- Khi lao động thấy mệt nên ngồi hoặc
nằm ít phút
- Tháng cuối thời kỳ thai nghén nên nghỉ
hẳn lao động để mẹ và thai đều khỏe và
tăng cân
- Mỗi đêm đi ngủ 8 giờ, trưa đi nằm 2-3
giờ
- Không lao động nặng, gánh vác, đội nặng, không lao động quá sức, nhất là vào 3 tháng đầu và 3 tháng cuối
- Không lao động trong môi trường độc hại (xăng dầu, thuốc trừ sâu, phân bón, nhất là phân bắc)
- Không làm việc ở nơi phải ngâm mình trong nước
- Không làm công việc phải leo trèo cao
- Không làm việc ban đêm
2 Về sinh hoạt:
- Cần tạo ra cuộc sống ổn định về vật
chất, thoải mái về tinh thần
- Phòng ở, phòng ngủ phải thoáng, sạch
sẽ, sáng sủa
- Tránh lo lắng, buồn phiền
- Không xem phim, đọc truyện gây xúc động mạnh hoặc rùng rợn
Trang 2- Nên tập thể dục với các động tác nhẹ
nhàng
- Hàng ngày nên đi dạo 10 – 15 phút
- Hạn chế quan hệ vợ chồng, nhất là 3
tháng đầu và 3 tháng cuối
- Tránh thức khuya, dậy sớm
- Tránh ở nơi ẩm thấp, nóng nực, chật hẹp, nhiều khói bếp, khói thuốc
- Tránh nơi tập trung đông người
- Tránh các môn thể thao bơi lội, không nên thi đấu
- Nếu phải đi xa nên chọn phương tiện ít
xốc nhất
3 Về ăn uống :
- Luôn nhớ rằng người có thai cần ăn cho
2 người
- Cần ăn nhiều hơn bình thường (mỗi
ngày ăn thêm một bữa, mỗi bữa ăn thêm
một bát), ăn đủ chất như thịt, cá, mỡ,
chất bột, rau xanh (đặc biệt các loại đậu
đỗ), hoa quả tươi
- Chọn món ăn nhuận trường dễ đi tiêu
- Buổi sáng uống 1 ly nước nóng
- Chịu khó đi bách bộ
- Thai nghén ở tháng cuối không nên đi
xa
- Không nên kiêng khem vô lý
- Không ăn các thức ăn khó tiêu và thức
ăn để lâu (dễ ôi thiu)
- Cần kiêng các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá, trà, cà phê, ớt, hạt tiêu …
- Nếu bị phù hoặc không phù nhưng thai nghén ở tháng cuối nên ăn giảm muối
- Không nên lạm dụng thuốc men dù là
“thuốc bổ” hay “dưỡng thai”
- Không uống thuốc tẩy giun vào 3 tháng đầu và 3 tháng cuối
4 Vệ sinh thân thể :
- Vệ sinh bộ phận sinh dục hàng ngày, ít
nhất 1 lần trước khi đi ngủ, hoặc sau khi
đi đại tiện (rửa tay bằng xà phòng, lau
khô, thay quần lót)
- Nếu thấy khí hư ra nhiều cần vệ sinh bộ
phận sinh dục nhiều lần hơn, nên đến cơ
sở y tế để khám
- Không nên rửa bằng cách ngâm trong chậu
- Không tắm ngâm mình trong các ao
hồ
- Tránh bị lạnh khi tắm rửa
- Không dùng áo lót ngực quá chật
Trang 3- Thường xuyên tắm gội, thay quần áo.
- Khi tắm gội nên ở nơi kín gió, dùng
gáo giội nước
- Cần lau rửa vú hằng ngày, nếu vú bị
viêm nhiễm, cần đi khám và điều trị khỏi
trước khi đẻ chậm nhất là 2 tuần Nếu
núm vú bị tuô5t, hằng ngày nên kéo núm
vú ra xoa nắm nhẹ (khoảng 5 phút)
- Nên mặc quần áo rộng rãi phù hợp với
thời tiết
- Nên đi giày dép đế thấp
- Nên giữ ấm 2 chân
- Cần rửa tay sạch trước khi ăn
- Vệ sinh răng miệng tốt (đánh răng, súc
miệng nước muối trước khi đi ngủ, sau
khi ăn) để tránh sâu răng, viêm lợi
- Không mặc quần áo quá chật
- Không dùng guốc, giày đế cao
- Không nên tiếp xúc với người ốm, nhất
là người có bệnh lây
5 Chuẩn bị cho mẹ và con trước khi
đẻ :
5.1 Chuẩn bị cho mẹ :
- Đến đẻ tại cơ sở y tế theo sự hướng dẫn
của hộ sinh
- Tinh thần vui vẻ, thoải mái
- Vật chất đầy đủ, đảm bảo ăn uống theo
yêu cầu thời gian cho con bú
- Quần áo đầy đủ, nhất là đủ ấm về mùa
đông
- Băng vệ sinh vô khuẩn
Trang 45.2 Chuẩn bị cho con :
- Áo lót, mũ giặt sạch, tốt nhất là hấp,
không có điều kiện hấp thì giặt sạch,
phơi nắng rồi là
- Đủ ấm về mùa đông
TÓM TẮT
Giáo dục, hướng dẫn bà mẹ thực hiện vệ sinh thai nghén là rất quan trọng, nhằm bảo vệ sức khỏe bà mẹ và trẻ sơ sinh
Cần kiên trì thuyết phục nhiều lần, ở mọi nơi, mọi lúc để bà mẹ hiểu, trình bày rõ ràng chi tiết, tránh cách nói chung chung
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tài liệu Khoa học Đào tạo Vụ Y tế - chương trình huấn luyện sức khỏe bà mẹ trẻ
em & KHHGĐ