Bài 12 giám sát dịch tễ học

ĐỊNH NGHĨA GIÁM SÁT DỊCH TỄ HỌCLà sự thu thập, phân tích, giải thích và phổ biến số liệu giám sát một cách liên tục có hệ thống... SƠ ĐỒ HỆ THỐNG GIÁM SÁT CÁC BỆNH TRUYỀN NHIỄM Ở VIỆT NA

GIÁM SÁT DỊCH TỄ HỌC

BỆNH TRUYỀN NHIỄM

ĐỊNH NGHĨA GIÁM SÁT DỊCH TỄ HỌC

Là sự thu thập, phân tích, giải thích và phổ biến số liệu giám sát một cách liên tục có hệ thống

từng vùng địa lý, cơ cấu của bệnh trong

cộng đồng

MỤC ĐÍCH GIÁM SÁT

Mục đích cụ thể:

kỳ bùng nổ dịch

tương lai, chủ động lập kế hoạch phòng

chống

phòng chống trong từng thời kỳ

MỤC ĐÍCH GIÁM SÁT

Mục đích cụ thể:

chủ, khối cảm nhiễm để đánh giá khả

năng tiềm tàng xảy ra bệnh trong tương

lai

SƠ ĐỒ HỆ THỐNG GIÁM SÁT CÁC BỆNH TRUYỀN NHIỄM Ở VIỆT NAM

BỘ Y TẾ CỤC Y TẾ DỰ PHÒNG

VIỆN VỆ SINH DỊCH TỄ TRUNG ƯƠNG

VIỆN VỆ SINH DỊCH TỄ

/PASTEUR KHU VỰC TTYTDP TỈNH TTYTDP HUYỆN

BỆNH VIỆN TUYẾN TRUNG ƯƠNG BỆNH VIỆN TỈNH

BV HUYỆN, PHÒNG KHÁM TƯ

CÁC TRẠM Y TẾ XÃ

THU THẬP SỐ LIỆU

Thu thập số liệu là một khâu quan trọng nhất, chỉ khi nào thu thập

số liệu đầy đủ, chính xác thì việc

phân tích số liệu mới có giá trị

khoa học.

THU THẬP SỐ LIỆU

Số liệu có thể thu thập từ nhiều nguồn khác nhau:

THU THẬP SỐ LIỆU

truyền từ động vật sang người (như dại, cúm A H5N1 )

hoang dã (như điều tra loài gậm nhấm đối với

bệnh dịch hạch, điều tra quần thể lợn đối với bệnh viêm não Nhật Bản….)

chứa động vật và vectơ truyền bệnh (chỉ số muỗi trong

bệnh sốt xuất huyết, bọ chét trong bệnh dịch

hạch )

THU THẬP SỐ LIỆU

sữa và thực phẩm

lợi cho việc tồn tại ổ chứa bệnh ở động vật hoặc vectơ truyền bệnh Ví dụ, phế thải (lốp xe hỏng, ống bơ, mảnh chum vại vỡ ) là nơi sinh sản của muỗi truyền bệnh sốt dengue/ sốt xuất huyết dengue.

PHÂN TÍCH

•Chỉ có quá trình tập hợp phân tích số liệu giám sát một cách đầy đủ và liên tục mới cho phép biết được mô hình bệnh tật cụ thể, sự thay đổi trong lưu hành bệnh và khả năng xảy ra bệnh.

Phân tích số liệu theo thời gian

phát hiện sự thay đổi mắc và chết theo thời gian.

luật thay đổi, và có thể đưa ra dự báo.

trên đồ thị dây hoặc đồ thị cột.

như bão, lũ lụt, chiến dịch tiêm chủng hoặc những sự kiện xã hội quan trọng Điều này có thể giúp giải thích tại sao tỷ lệ mắc mới tăng hoặc giảm trong một giai đoạn thời gian nào đó.

Phân tích số liệu theo thời gian

Bệnh tiêu chảy tại xã Quang Minh, 1-31/7/2002

Hội làng

Phân tích số liệu theo thời gian

1997-Miền Bắc Miền Nam

Phân tích số liệu theo địa điểm

Phõn tớch số liệu theo địa điểm

Ca mắc UVSS

Ca mắc vμ chết do UVSS

bả n đồ mắc v à c h ết d o UVSS, mi ền b ắc , 2007

Nghe An

Phu Tho Son La

Bac Kan Tuyen Quang Yen Bai

Bac Giang

TP Ha Noi Thai Nguyen

Ha Tay Hai Duong

Hoa Binh

Ha Nam Nam Dinh Thanh Hoa

Phân tích số liệu theo địa điểm

l µ o c a i

12 to 33 (8)

2 to 12 (7)

0 to 2 (15)

S è t DENGUE/ S è t xUÊ t HUyÕt DENGUE, 2005 DENGUE FEVER/ DENGUE HAEMORRHAGIC FEVER, 2005

Phân tích số liệu theo con người

tộc, tình trạng tiêm chủng, nghề nghiệp, tình trạng KT- XH, du lịch, sở thích.v.v

việc xác định bệnh, nhóm nguy cơ cao để

có chiến lược phòng chống bệnh

Phân tích số liệu theo con người

chuẩn thường là: <1 tuổi, 1- 4, 5-9, 10-14, 15-19, 20+

nhóm tuổi chuẩn thường là: <1 tuổi, 1-24, 25-44, 45-64, 65+

Phân bố mắc sởi theo tuổi

Mục tiêu, công cụ và phương pháp phân tích

mô tả số liệu giám sát

Bảng, đồ thị So sách số mắc trong thời

kỳ này với số mắc ở thời

kỳ trước (tuần, tháng hoặc năm)

Địa

điểm Xác định địa điểm xảy ra các cabệnh (ví dụ xác định những vùng

có nguy cơ cao hoặc những nơi

mà dân cư có nguy cơ mắc bệnh)

Bản đồ của

xã, huyện, tỉnh, toàn quốc

Đánh dấu các ca bệnh lên bản đồ và tìm các cụm hoặc mối liên quan giữa vị trí các ca bệnh

Con

người Mô tả những nguyên nhân có khảnăng thay đổi sự xuất hiện bệnh,

những người có nguy cơ mắc bệnh cao nhất, những yếu tố nguy

cơ tiềm tàng

Thể hiện những số liệu đặc trưng về dân

số trong

Xác định đặc điểm của bệnh theo tuổi, giới tính, nghề nghiệp, tình trạng tiêm chủng hoặc những yếu

tố nguy cơ

GIẢI THÍCH

trong một khoảng thời gian nhất định cần phải điều tra tiếp.

thực sự Có thể do dân số tăng, giám sát tốt, phát

hiện bệnh nhiều hơn, chẩn đoán chính xác hơn, hoặc báo cáo trùng lặp.

mắc bệnh, chỉ khi được chứng minh rõ ràng.

PHỔ BIẾN

Phổ biến số liệu giám sát

biết là một thành phần quan trọng của hệ

thống giám sát, nhưng trên thực tế, đó lại là

một khâu thường bị coi thường nhiều nhất.

giám sát bao gồm những người thu thập thông tin và báo cáo, những người cung cấp dịch

vụ chăm sóc sức khoẻ, những người phụ

trách phòng thí nghiệm, những người quản lý hành chính, lập kế hoạch chương trình can

thiệp, và đưa ra chính sách

Phổ biến số liệu giám sát

để thông báo và thúc đẩy việc báo cáo

tin tóm tắt về việc xảy ra bệnh theo thời gian, địa điểm và con người

thúc đẩy mạnh công việc giám sát Thực tế là các trung tâm y tế dựa trên những trường

hợp báo cáo thu được và hành động theo

Xin cảm ơn!