Phan tich tac pham ban luan ve phep hoc

Phân tích tác phẩm Bàn luận về phép học Download vn Văn mẫu lớp 8 Phân tích tác phẩm Bàn luận về phép học Tổng hợp Download vn 1 Dàn ý phân tích tác phẩm Bàn về phép đọc Dàn ý 1 1 Mở bài  Giới thiệu[.]

Dàn ý phân tích tác phẩm Bàn về phép đọc

Dàn ý 1

1 Mở bài

 Giới thiệu vài nét về tác giả Nguyễn Thiếp - một viên quan dưới triều nhà

Lê, có nhiều đóng góp cho xây dựng đất nước về chính trị

 Bàn luận về phép học là một bài tấu đã khát quát và đưa ra một cáchkhách quan nhất về mục đích của việc học và cách học sao cho đúng đắnđạt hiệu quả

2 Thân bài

a Bàn luận về mục đích của việc học

 Khái quát mục đích của việc học: “Ngọc không mài, không thành đồ vật;người không học, không biết rõ đạo” => chân lí học tập đúng đắn từ lâuđời

 Chỉ bằng con đường học tập thì con người mới trưởng thành, là người cóđạo đức

 Học là một quá trình tất yếu, quy luật muôn đời

 Phê phán lối học hình thức

 Nêu lên hậu quả khôn lường của những lối học tiêu cực ấy

⇒Những lời bàn luận sâu sắc, nghiêm túc, xác đáng với tầm nhìn cao rộng, đầytâm huyết với nước nhà

b Bàn luận về cách học

 Phê phán những cách học sai lầm và nêu rõ mục đích tai hại của nó

 Tác giả cũng đã trình bày quan điểm tích cực của mình về chủ trươngphát triển sự học cho thật hiệu quả

 Bên cạnh đó tác giả còn nêu lên chủ trương phát triển sự học sâu rộngkhắp cả nước

⇒ Về nội dung học, tác giả vẫn đi theo truyền thống cũ, không đưa ra điều gìmới mẻ mà chủ yếu là cải cách về phương pháp học

c Tác dụng của phép học

 Mục đích học chân chính, cách học tích cực sẽ là cơ sở vững chắc chođạo học, bồi dưỡng được nhân tài cho quốc gia

⇒ Tin tưởng rằng, học chân chính nhất đinh trường tồn và cũng gửi gắm niềm

hi vọng về tương lai tốt đẹp của đất nước

3 Kết bài

 Khẳng định lại giá trị nội dung, nghệ thuật: Là bản tâu của Nguyễn Thiếp

về việc học để phần nào củng cố, kiến thiết xây dựng nước nhà phát triểntheo hướng chú trọng giáo dục

 Liên hệ: Bản thân mỗi người nhất là học sinh cần chú trọng việc học tập,

tu dưỡng để đưa đất nước ngày càng giàu đẹp bằng con đường học tậpchân chính

Luận điểm 1: Tác giả nêu lên mục đích chính của việc học

- Lựa chọn cách nói trực tiếp, không vòng vo, tác giả khẳng định mục đíchchính của việc học là học đạo lý, học làm người bằng sự so sánh, liên tưởng đếnhiện tượng có thật: ngọc không mài không thành đồ vật

* Luận điểm 2: Phê phán những lối học sai trái, lệch lạc, không đạt hiệu quả

- Tác giả tiếp tục nêu thẳng thực trạng nền giáo dục nước ta từ khi lập quốc đã

bị thất truyền Các lối học ông đưa ra phê phán bao gồm:

+ Lối học a dua, hình thức

+ Lối học hòng cầu danh lợi

+ Đặc điểm chung của cả 2 lối học này và những lối học tiêu cực khác là đềukhông quan tâm đến tam cương, ngũ thường, đến kiến thức thực học mà chỉ đểthỏa mãn những nhu cầu không chính đáng

+ Kết quả của những lối học lệch lạc: Hỏng từ chúa đến quần thần đến dânchúng Chính điều ấy là một trong những nguyên nhân khiến nước mất nhà tan,vận nước ngắn ngủi, đời sống nhân dân không thể phát triển, văn minh được

* Luận điểm 3: Tác giả đề ra những phương pháp học đúng đắn, hiệu quả

- Mở rộng trường học, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân cả nước được đihọc không kể giai cấp, tầng lớp

- Về tư tưởng, đạo lí gốc thì nhất định phải theo Chu Tử

- Về phương pháp học: học từ đơn giản đến phức tạp, tiến dần theo từng cấp học,học gắn liền với thực hành

⇒Kết quả: đào tạo được nhân tài, nhà nước thịnh trị

- Ý nghĩa của phép học chân chính: tác giả dùng cách nói tăng tiến để thấy đượcmối quan hệ giữa giáo dục với chính trị: giáo dục tạo ra người tài đức, đất nước

có người tài thì sẽ thái bình thịnh trị

* Luận điểm 4: Nghệ thuật

- Lập luận chặt chẽ

- Cách hành văn ngắn gọn, dễ hiểu, thuyết phục, không bị vòng vo, rườm rà

III Kết bài:

- Khẳng định lại giá trị tác phẩm: Với cách lập luận chặt chẽ, tác phẩm đã đưa

ra được mục đích và phương pháp của việc học chân chính

- Liên hệ, đánh giá: Qua đó, ta thấy được tài năng, tấm lòng của tác giả với sựnghiệp xây dựng đất nước

Phân tích Bàn luận về phép học ngắn gọn

La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp là danh sĩ nổi tiếng cuối đời Hậu Lê và là mộttrong những vị khai quốc công thần triều Tây Sơn, người có công rất lớn trongcông cuộc đánh đuổi quân Thanh, xây dựng, sửa sang đất nước, chấn hưng nềngiáo dục nước nhà lúc bấy giờ Bàn luận về phép học (Luận học pháp) là bàiviết tiêu biểu, phản ánh đầy đủ tài trí, tư tưởng và bản lĩnh của Nguyễn Thiếp.Khi được hỏi về kế sách trị quốc về lâu dài, tháng 8 năm 1791, Nguyễn Thiếp

đã dâng vua Quang Trung bản tấu văn với ba phần gồm: quân đức (đức của vua),dân tâm (lòng dân), và học pháp (phép học) Nội dung chính của ba phần thực

ra đều thống nhất ở chỗ, là lời khuyên vua nên tu đức để khiến lòng dân quythuận, tính kế lâu dài Trong đó, phần cuối – Luận học pháp (được đưa vào tríchgiảng trong chương trình Ngữ văn 8) chủ yếu bàn về phép học để thông qua đó,

định hướng cả xã hội hướng theo đạo lí Thánh hiền Đây cũng là đoạn chứađựng những tư tưởng giáo dục có ý nghĩa chiến lược của La Sơn Phu Tử.

Phần đặt vấn đề của đoạn này ngắn gọn nhưng khái quát được ý nghĩa sâu xacủa việc học, bằng cách trích dẫn câu châm ngôn mà lí lẽ của nó được coi làđúng một cách hiển nhiên: “Ngọc không mài, không thành đồ vật; người khônghọc, không biết rõ đạo” Vai trò và mục đích của việc học là để hiểu đạo lí Đạo– theo tác giả, “là lẽ đối xử hằng ngày giữa mọi người” Học để hiểu đạo là học

để hiểu lẽ đối xử hằng ngày giữa mọi người Con người dẫu thông minh, dẫu có

“tính bản thiện” nhưng nếu không được học hành cũng như ngọc không đượcmài

Tiếp đó, tác giả nêu ra một thực trạng của nền giáo dục đương thời mà bất cứnhà nho chân chính nào cũng phải đau lòng: “Nước Việt ta từ khi lập quốc đếngiờ, nền chính học đã bị thất truyền” Người học không chú ý học những tri thứcmang tính căn cốt mà chỉ “đua nhau lối học hình thức”; không coi trọng mụcđích học để hiểu đạo lí mà chỉ để thi cử “hòng cầu danh lợi” Theo quan niệmcủa nhà nho xưa, nếu quá coi trọng danh lợi, người ta dễ đánh mất tính thiện củamình, coi trọng danh lợi là phải mưu toan, phải tranh đoạt và tất cả những hiệntượng đó sẽ là nguyên nhân để người ta bất chấp đạo lí Thế nên, Nguyễn Thiếpcho rằng, vì đua nhau lối học hình thức mà con người “không còn biết đến tamcương, ngũ thường”

Tam cương là ba mối quan hệ được nhà nho xưa coi là giềng mối, là trụ cột củacủa gia đình và xã hội; đó là mối quan hệ giữa vua – tôi (quân – thần), cha – con(phụ – tử) và vợ – chồng (phu – thê) Có thể ngày nay ta lí giải khác về nguyênnhân dẫn đến sự ổn định hoặc bất ổn của một xã hội nhưng ở thời Nguyễn Thiếp,các nhà nho chân chính đều tin rằng: nếu trong gia đình, mối quan hệ cha – con,

vợ – chồng được duy trì tốt thì gia đình yên ấm; trong xã hội, mối quan hệ vua –

liên hệ chặt chẽ với Ngũ thường Ngũ thường là năm đức tính để con người tatrở nên có đạo, có đức gồm: nhân, nghĩa, lễ, trí, tín Tam cương là để duy trìphép nước và nếp nhà (quốc pháp, gia quy); ngũ thường là để tu thân, sửa đức.

Xã hội thiếu Tam cương thì riềng mối trụ cột lung lay, dễ trở nên loạn lạc; conngười thiếu ngũ thường sẽ không biết ứng xử, hành động theo lễ nghĩa, dễ trởnên vô đạo Bằng ngòi bút phê phán, Nguyễn Thiếp đã chỉ rõ, lối học hình thức,

“hòng cầu danh lợi” là mối nguy hại của đất nước: tạo ra một tâm lí chungkhông coi trọng đạo lí; không coi trọng đạo lí dẫn tới một thực trạng kéo dài

“chúa tầm thường, thần nịnh hót”

Như vậy, khi nêu ra thực trạng này, Nguyễn Thiếp đã chỉ ra, đạo học có liênquan chặt chẽ tới vận nước và theo cách lí giải ấy, ông cho rằng các tập đoànphong kiến đương thời nhanh chóng sụp đổ khi Tây Sơn nổi lên có nguyên nhânsâu xa từ sự học mà ra Đánh giá số phận của triều đại trước, ông cho rằng

“nước mất nhà tan đều do những điều tệ hại ấy” Đây cũng là lí do giải thích vìsao La Sơn Phu Tử dù có đỗ cao ở thời Lê mà vẫn lui về dạy học chứ quyếtkhông ra làm quan Và điều quan trọng hơn cả trong khi nêu thực trạng, NguyễnThiếp đã chỉ rõ nguy cơ mất nước nếu việc chạy đua theo lối học chỉ để cầudanh lợi vẫn tồn tại Đó là lời tấu trình kín đáo với ngụ ý: mong hoàng thượnghãy nhìn vết xe đổ của tiền triều, lấy “việc xưa xem xét, chứng cớ còn ghi” đểrút ra bài học trị quốc cho mình

Từ việc xác định rõ thực trạng giáo dục đương thời, chỉ ra nguy cơ mất nướcnếu không xác định trúng mục đích của sự học, Nguyễn Thiếp đã đưa ra nhữnggiải pháp có tính toàn diện để mong làm thay đổi căn bản nền giáo dục nướcnhà

Trước tiên – theo tác giả, phải mở rộng quy mô của việc học và đối tượng học.Nguyễn Thiếp đã khẩn thiết “cúi xin từ nay ban chiếu thư cho thầy trò trườnghọc của phủ, huyện, các trường tư, con cháu các nhà văn võ, thuộc lại ở các trấn

cựu triều, đều tùy đâu tiện đấy mà đi học” Ở thời phong kiến, việc học chỉ đượctập trung ở kinh kỳ và những địa điểm trung tâm, đối tượng đi học chủ yếu làcon em quan lại, quý tộc Vì thế, giải pháp này nhằm khắc phục sự hạn chế vềquy mô và đối tượng học trước đó, tạo điều kiện thuận lợi có ý nghĩa “phổ cập”cho nhiều người được đi học và có thể đi học ở nơi gần nhất.

Sau nữa, tác giả đề xuất giải pháp thay đổi cả nội dung lẫn phương pháp dạy vàhọc Ông cho rằng: “Phép dạy, nhất định phải theo Chu Tử” Chu Tử là nhà giáodục nổi tiếng thời Nam Tống, ông là người đề xướng và kiên trì phương phápdạy học phải đi tuần tự từ thấp đến cao Và theo phép dạy ấy Nguyễn Thiếpkhuyên rằng, người học “lúc đầu học tiểu học để bồi lấy gốc Tuần tự tiến lênhọc đến Tứ thư, Ngũ kinh, Chư sử Học rộng rồi tóm lược cho gọn, theo điềuhọc mà làm” Nội dung giáo dục mà La Sơn Phu Tử đề xuất tuy không còn phùhợp với ngày nay nhưng tư tưởng và phương pháp giáo dục này luôn đúng ởmọi thời đại Ở thời nào, người học muốn có thành tựu đều phải học tuần tự từthấp đến cao, ở thời nào người học cũng phải cần một khả năng khái quát (họcrộng rồi tóm lược cho gọn) và ở bất kỳ thời nào người học cũng phải chú ýnguyên tắc “học đi đôi với hành” (theo điều học mà làm)

Giải pháp thay đổi cách dạy và cách học mà Nguyễn Thiếp đề xuất nhằm hướngđến khắc phục lối học hình thức, khôi phục “nền chính học thất truyền”, chốngbệnh học chỉ để cầu danh lợi Đây cũng là con đường để hướng tới mục đích caohơn, xa hơn: để cho “kẻ nhân tài mới lập được công, nhà nước nhờ thế mà vữngyên”

Bản tấu văn tuy chỉ bàn về phép học nhưng ở đó có cả những tư tưởng mangtính chiến lược về trị quốc lâu dài: tư tưởng trọng người tài, phù hợp với nộidung Chiếu cầu hiền của vua Quang Trung (Do Ngô Thì Nhậm soạn) “Đó mớithực là cái đạo ngày nay có quan hệ tới lòng người Xin chớ bỏ qua” Câu văn

huyết muốn đem tài học giúp đời, là giọng điệu của bề tôi trung muốn đem tâmnguyện để giúp minh quân thu phục được lòng người, là cách ổn định phépnước từ trong gốc rễ bởi chỉ có dùng đạo học trị quốc, lấy chữ nghĩa Thánh hiền

để giáo hóa con người, thu phục được nhân tâm, quy nhân tâm về một mối thìthiên hạ mới thái bình Phải đặt trong hoàn cảnh thời đại Nguyễn Thiếp sống,khi chế độ phong kiến khủng hoảng, chiến tranh liên miên, dân sinh điêu đứngmới thấy cái khát khao một nhà nước “vững yên” tha thiết đến nhường nào.Khát khao ấy được tác giả gửi cả vào bản tấu, gửi cả vào vị vua mà ông tin rằng

đó là minh quân, thánh đế – vua Quang Trung

Ở phần kết tác, giả tóm lược vấn đề bằng một câu văn ngắn gọn và vẫn nói vềvai trò của việc học: “Đạo học thành thì người tốt nhiều; người tốt nhiều thìtriều đình ngay ngắn mà thiên hạ thịnh trị” Nếu ở phần nêu thực trạng, tác giảlập luận theo lối nêu phản đề thì ở phần kết là lối nêu chính đề Phản đề chorằng, đạo học suy khiến triều đình chỉ có “chúa tầm thường, thần nịnh hót”;chính đề cho rằng khi đạo học thành thì “triều đình ngay ngắn, thiên hạ thịnhtrị” Đó là tư tưởng, là mục đích cốt lõi của việc học

Luận học pháp nói riêng và toàn bộ bản tấu văn của Nguyễn Thiếp gửi vuaQuang Trung là văn bản giàu sức thuyết phục Sức thuyết phục của bản tấu thểhiện lời lẽ ôn hòa, khiêm cung, dung dị; không dùng nhiều điển tích, điển cốnhưng sâu sắc và hợp tình, hợp lí Tư tưởng của Nguyễn Thiếp – như đã nói ởtrên, không mới nhưng đáng trọng ở chỗ giàu tính nhân văn Tư tưởng ẩy cònthể hiện tầm nhìn xa, là sự chú trọng đến việc ổn định đất nước lâu dài của mộtbậc hiền giả và việc nêu ra mối quan hệ giữa giáo dục với sự ổn định, phồn vinhlâu dài của đất nước vẫn luôn là bài học, là tư tưởng không thể bác bỏ

Phân tích tác phẩm Bàn về phép học - Mẫu 1

"Bàn luận về phép học” là đoạn văn trích từ hài tấu của Nguyễn Thiếp gửi vuaQuang Trung vào tháng 8-1791 Lúc bấy giờ Nguyễn Thiếp đang làm Việntrưởng viện Sùng chính, phụ trách việc biên soạn sách và xây dựng Trung đôPhượng Hoàng (Nghệ An), một công việc vô cùng to lớn và hết sức nặng nề.

Bài tấu này thể hiện cái tâm của Nguyễn Thiếp đối việc chấn hưng nền quốchọc, nền giáo dục nước nhà, nhằm mở mang dân trí, đào tạo nhân tài cho đấtnước

Các vấn đề như mục đích việc học, nội dung học tập và phương pháp học tập đãđược Nguyễn Thiếp trình bày một cách ngắn gọn và tường tận

Mở đầu, ông nhắc lại câu cổ ngữ: "Ngọc không mài, không thành đồ vật; ngườikhông học, không biết rõ đạo” Vậy mục đích học là biết “lẽ đối xử hàng ngàygiữa mọi người” Nói cách khác, học để mở mang trí tuệ và bồi bổ đạo đức Đạo

mà Nguyễn Thiếp nói đến là đạo làm người Ông than phiền “nền chính học đã

bị thất truyền”, Có biết bao tệ lậu đáng chê trách như “đua nhau lối học hìnhthức hòng cầu danh lợi”, coi thường đạo lí "không còn biết đến tam cương, ngũthường” Nhà dột từ nóc: “Chúa trọng nịnh thần” Ví dụ, cuối thời Lê - Trịnh, tệnạn buôn quan bán tước hoành hành Sử sách cho biết vào năm 750, đời vua LêHiển Tông, vì Nhà nước thiếu tiền, đã đặt ra lệ thu tiền thông kinh: hễ ai nộp baquan thì được đi thi hương, không phải khảo hạch Thành ra những người làmruộng, đi buôn, ai cũng nộp quyển vào thi; rồi người thì dùng sách, kẻ thì thuêngười làm bài; kẻ thuê học mười người khống được một (theo Dương QuảngHàm) Sống trong thời kì đen tối, loạn lạc ấy, Nguyễn Thiếp vô cùng đau buồn,thở than: “Nước mất nhà tan đều do những điều tệ hại ấy” Nguyễn Thiếp đã cómột cách nói trầm tĩnh, ôn hòa mà sâu sắc

Phần thứ hai, Tiên sinh nói đến nội dung và phương pháp học tập Học ở đâu? Trường học của phủ, huyện, các trường tư, con cháu các nhà văn võ, thuộc lại

-“đều tùy đãi tiện đấy mà đi học” Học cái gì? Tác giả bài tấu cho hay: “Nhấtđịnh theo Chu Từ” (1130 - 1200) Một học giả đời Nam Tống Nội dung học tập:

“Lúc đầu học tiểu học để bồi lấy gốc Tuần tự tiến lên học đến Tứ thư, Ngũ kinh,Chư sử” Điều đó cho thấy, nội dung học tập mà Nguyễn Thiếp nêu lên không

có gì mới, ông chưa vượt qua được những hạn chế của lịch sử và của thời đại.Sách Tàu đi mấy nghìn năm vẫn được tôn thờ! vẫn coi trọng thơ văn, chưahướng tới khoa học

Về phương pháp học, ý kiến của Nguyễn Thiếp rất xác đáng và tiến bộ Coitrọng vấn đề thiết yếu cơ bản: “Học rộng rồi tóm lược cho gọn” Học phải đi đôivới hành “theo điều học mà làm” Niềm mong ước của ông rất đẹp và chânthành: “Họa may kẻ nhân tài mới lập được công, Nhà nước nhờ thế mà vữngyên Đó mới thực là cái đạo ngày nay có quan hệ tới lòng người Xin chớ bỏqua”

Đạo học, ý nghĩa to lớn của đạo học: “Đạo học thành thì người tốt nhiều, ngườitốt nhiều thì triều đình ngay ngắn mà thiên hạ thịnh trị” Đúng là việc học gópphần đào tạo nhân tài, mở mang dân trí, góp phần xây dựng đất nước thịnh trị.Chiến lược "trồng người” được Tiên sinh nói lên thật sáng tỏ

Phần cuối, Nguyền Thiếp giãi bày lòng mình Bài tấu nói về phép học là nhữnglời “thành thật”, chứ không phải “lời nói vu vơ”, ông khiêm tốn và cung kính

“cúi mong Hoàng thượng soi xét”

Nguyễn Thiếp đức trọng tài cao, được người đương thời kính ái gọi là La Sơnphu tử Tài năng của ông chưa kịp thi thố, thì vua Quang Trung băng hà Ông đã

từ chức và lui về núi cũ rừng xưa, ở ẩn Ông đã qua đời năm 81 tuổi, thanh bạch

và thanh cao Bài tấu “Bàn luận về phép học” với những ý kiến của Tiên sinh vềmục đích học tập, phương pháp học tập rất đúng đắn tiến hộ về nội dung họctập, ý kiến của Tiên sinh chưa vượt qua được hạn chế của lịch sử và thời đại Có

điều, nhiệt tâm của La Sơn phu tử đối với nước với dân, đối với sự nghiệp trồngngười đã để lại biết bao sự tôn kính, ngưỡng mộ cho hậu thế.

Phân tích tác phẩm Bàn về phép học - Mẫu 2

Đối với mỗi con người chúng ta việc học vô cùng quan trọng Học giúp chúng

ta tiếp thu thêm kiến thức và tương lai trở nên rộng mở hơn Bàn về vấn về takhông thể không nhắc đến bài luận về phép học của Nguyễn Thép Trong bàinày ông nêu rõ quan niệm của mình về mục đích học thực sự là đạo đức là trithức, để góp phần hưng thịnh cho đất nước

Đây là một phần trong bản tấu của Nguyễn thiếp gửi lên vua Quang Trung đểnói lên quan điểm của mình Đầu tiên chúng ta cần hiểu tấu là gì? Tấu là mộtloại văn bản của quan lại hoặc thần dân để trình bày một ý kiến về chính sáchcai trị hoặc vấn đề quan trọng của quốc gia Mở đầu đoạn trích tác giả dùng câuchâm ngôn để thấy mục đích chân chính của việc học “ Ngọc không mài khôngthành đồ vật, người không học không biết rõ đạo” Thông qua câu nói này tácgiả muốn nói lên mục đích học tập Một viên ngọc không được mài giũa, khôngđược trải qua quá trình tạo lắn thì mãi vẫn chỉ là một viên ngọc không có côngdụng, chỉ làm đồ trang trí và giá trị của nó không được cao Cũng giống như conngười không được trải qua quá trình rèn luyện học tập để trở thành người có đạođức có tri thức giúp ích cho xã hội được Học ở đây không chỉ tiếp thu kiến thức

mà còn học cách làm người, học cách đối nhân xử thế, học để sống tốt

Bởi con người quan trọng nhất là phải có đạo đức, người có tài mà không cóđức thì sẽ không dùng được Dưới thời phong kiến xưa theo Nho giáo, học hànhthi cử chính là con đường dẫn đến chốn quan trường, là cơ hội để đấng nam nhigóp sức mình cho đất nước.học tập là quy luật trong cuộc sống Đạo học ngàyxưa lấy đạo đức làm chính, đó là những cư xử trong tam cương ngũ thườngngày xưa Tác giả dùng mục đích cao cả của việc học để soi vào thực tế, từ đó

phê phán những biểu hiện lệch lạc sai trái trong xã hội đương thời gây tác hại tolớn cho quốc gia dân tộc Ông nêu lên nền học chính truyền của ta đã bị mấtthay vào đó và lối học, hòng mau danh lợi Như vậy chúa tầm thường mà thầnnịnh hót thì việc nước mất nhà tan là đương nhiên.

Học mà không hiểu nội dung là gì chỉ chăm chăm chú ý đến việc nhận đượcbổng lộc sau khi làm quan Không tiếp thu được kiến thức lại còn đạo đức cũngkhông được Vậy những con người như vậy làm quan thì đất nước ngày càng đixuống chúng trở thành những con sâu mọt đi đục khoét của cải để hưởng vinhhoa phú quý Ngày nay chúng ta gọi đó là học vẹt, học chỉ để đi thi chứ khôngnhớ gì Thật lãng phí thời gian và tiền bạc Một đất nước mà mà toàn những conngười học như vậy thì sẽ ngày càng đi xuống và trì trệ, không có bước phát triển.Chúng ta cần phải thay đổi cách học Tiếp theo Nguyễn Thiếp bàn về phươngpháp và nội dung học tập Ông xin vua Quang Trung mở rộng việc học trở nênrộng rãi, mở thêm trường lớp dạy học Làm thế nào mà mọi việc đều có ý thứchọc và học ở bất cứ đâu “Thầy trò của các phủ huyện, trường tư, con cháu cácnhà văn võ, thuộc lại ở các trấn cựu triều, đều tùy đâu tiện đấy mà học”

Nguyễn Thiếp quả là người có tầm nhìn xa trông rộng, quan điểm của ông đượcnêu ra sau hai thế kỉ nhưng nó rất gắn liền chủ trương xã hội hóa giáo dục củaĐảng và nhà nước ta hiện nay Chúng ta đang áp dụng ý tưởng của ông vào thực

tế Về trình tự học thì theo ông ta phải học từ thấp đến cao từ nhỏ đến lớn, phảibiết được những chữ cái trong bảng thì mới mong ghép lại được với nhau “ lúcđầu học tiểu học để bồi làm gốc Tuần tự rồi học đến tứ thư, ngũ kinh, chư sử.Học rộng rồi tóm lược cho gọn, theo điều học mà làm.” Có thể nói muốn họcrộng biết sâu trước tiên chúng ta cần phải học cái căn bản làm gốc rễ thì sau nàymới có thể ở mang tầm kiến thức của mình một cách tốt nhất, giúp ích được chođất nước Còn nếu như không cái căn bản làm nền tảng mà muốn mở rộng kiếnthức thì rất khó và nó sẽ sai lệch đi rất nhiều bởi nó không có gốc thì làm sao

mà có ngọn

Qua đây ta có thể thấy được tầm hiểu biết của ông vô cùng rộng lớn, bởi ông cónhững cái nhìn và quan niệm vô cùng đúng đắn về việc học Bác hồ cũng đãdạy: học để hành, học với hành phải phải đi đôi: học mà không hành thì vô ích,hành mà không học thì hành không trôi Vậy học là gì, hành là gì Học là quátrình tiếp thu kiến thức được đúc kết từ hàng ngàn năm trước Chúng ta ở trườngđược học qua thầy cô, bạn bè học qua sách vở, đài, báo internet Học còn làmgiàu kiến thức mở mang tầm hiểu biết giúp chúng ta biết nhiều hơn về mọi mặtcủa cuộc sống giúp công việc trở nên thuận lợi và tốt đẹp hơn Hành là quá trìnhtrình vận dụng kiến thức vào thực tế Giống như người bác sỹ trải qua quá trìnhhọc tập tiếp thu kiến thức 6, 7 năm để sau khi ra trường dùng kiến thức củamình chữa bệnh cho bệnh nhân, hay như người công nhân vận dụng kiến thức

và kinh nghiệm của mình để tạo ra sản phẩm tốt hơn,…

Rất nhiều những con người đang ngày ngày vận dụng kiến thức của mình vàothực tế Nguyễn Thiếp khẳng định “ học để hành, nghĩa là học để hành tốt hơn.Trên thực tế thì học rất quan trọng tuy nhiên thì nếu ta học những kiến thức quácao siêu mà không biết đem ra vận dụng thì việc học ấy trở nên tốn thời gian,tốn tiền của mà không có kết quả thì Ngược lại hành mà không học thì cũng rấtkhó Nếu ta chỉ làm theo thói quen và dựa vào kinh nghiệm của mình thì sẽkhông đem lại hiệu quả cao và chậm Và nó chỉ phù hợp với những công việcđơn giản nhẹ nhàng không cần dùng đến đầu óc trí tuệ, còn những công việckhoa học kỹ thuật cần những kiến thức chuyên môn thì kinh nghiệm không thìkhông đủ cần phải được học kiến thức

Nguyễn Thiếp khi bày tỏ kiến của mình với vua luôn chân thành, khiêm tốndùng những từ như: cầu xin, xin chớ bỏ qua,…” đồng thời thể hiện ông cũng thểhiện niềm tin của mình vào những điều được tấu Cuối cùng tác giả khẳng địnhvai trò to lớn và lâu dài của việc học Họa may kể nhân tài mới lập được công,nhờ thế nhà nước mới vững yên Đó là mới thực là cái đạo ngày nay có quan hệ

nhiều thì đạo học chân chính sẽ có sức mạnh Nếu nói theo cách hiểu hôm naycủa chúng ta thì đạo học chân chính sẽ có thể thay đổi được con người, xã hội

và giúp ích được đất nước

Thông qua bài tấu của tác giả chúng ta đã học được nhiều điều về phương pháphọc đúng đắn, học sao cho đúng cho phù hợp đừng lãng phí thời gian và tiềnbạc của mình Đừng học theo kiểu học vẹt, học đối phó, học là để cho mình chứđừng lười biếng xem nhẹ việc học

Phân tích tác phẩm Bàn về phép học - Mẫu 3

Trong lịch sử nước ta, giới học thuật có đủ căn cứ để xếp bốn nhân vật vào hàngPhu tử, đó là Chu Văn An (1292-1370), Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491-1585), VõTrường Toản (1720-1792) và Nguyễn Thiếp (1723-1804) Trong bốn bậc phu tử

đó, La Sơn phu tử Nguyễn Thiếp, sống thời Quang Trung - Nguyễn Huệ báchchiến bách thắng La Sơn phu tử Nguyễn Thiếp sinh ngày 24-9-1723, mất ngày6-2-1804, quê làng Nguyệt Ao, huyện La Sơn (nay là huyện Đức Thọ, tỉnh HàTĩnh) Ông đỗ Hương giải (1743) ra làm quan huấn đạo, tri phủ ít lâu thì cáo về,

ở ẩn trên núi Thiên Nhẫn, đọc sách, nghiên cứu lý học Ông nổi tiếng là ngườiđạo hạnh thanh cao, có trình độ uyên bác Cả nước hâm mộ tôn ông là bậc thầy.Ông cũng là con người cao sĩ, sống ẩn dật Chúa Trịnh nhiều lần mời ông ra làmquan, nhưng ông từ chối Chỉ đến khi vua Quang Trung kiên nhẫn cầu hiền đến

ba bốn lần, ông mới nhận lời giúp Chúa Trịnh nhiều lần mời ông ra làm quan,nhưng ông từ chối Chỉ đến khi vua Quang Trung kiên nhẫn cầu hiền đến ba bốnlần, ông mới nhận lời giúp

Bàn luận về phép học là đoạn văn trích từ bài tấu của Nguyễn Thiếp gửi vuaQuang Trung vào tháng 8 - 1791 Vua Quang Trung từng mời Nguyễn Thiếp rahợp tác với triệu Tây Sơn nhưng vì nhiều lý do nên ông chưa nhận lời Ngày10/7/1791, vua lại viết chiếu thư mời Nguyễn Thiếp vào Phú Xuân hội kiến vì

có nhiều điều bài nghị Lần này ông lòng vào Phú Xuân và dựa bàn quốc sự.Nhân lúc này, ông làm bài tấu bàn về 3 việc mà bậc quân vương nên biết Một

là về quân đức: Mong bậc đế vương một lòng tu đức, lấy sự học vấn mà tăngthêm tài sản, bởi sự học mà có đức, hai là bài về dân tộc (lòng dân) Khẳng định

"Dân là gốc nước, gốc vững nước mới mạnh", Ba là bàn về học pháp (phép học).Văn bản Bàn luận về phép học chính là nội dung thứ ba của bài tấu

Đoạn trích Bàn luận về phép học có bố cục ba phần chặt chẽ: Bàn về mục đíchcủa việc học, bàn về cách học, tác dụng của phép học

Phần mở đầu, Nguyễn Thiếp nêu mục đích chân chính của việc học Tác giả sửdụng câu châm ngôn vừa dễ hiểu vừa tăng thêm sức mạnh thuyết phục: 'Ngọckhông mài, không thành đồ vật; người không học, không biết rõ đạo" Nhưngđạo ấy là gì? Ấy là cái đích của sự học vậy Theo tác giả thì "Đạo là lẽ đối xửhằng ngày giữa mọi người" Đạo dạy người ta về những mối quan hệ: hẹp thìvới bản thân, trong gia đình, rộng ra là ngoài xã hội Mối quan hệ ấy trongkhuôn khổ của xã hội phong kiến không nằm ngoài khái niệm "tam cương",

"ngũ thường" quen thuộc Tóm lại, học trước hết là học đạo làm người, học để

"lập đức" cho mình, để "lập công" nghĩa là phải cống hiến tài năng cho xã hội

Đó là nền tảng của "chính học", là cơ sở của một quốc gia nước mạnh dân giàu,

xã hội thái bình, thịnh trị Cách nhìn của tác giả đoạn văn có tầm chiến lược dàilâu vì nó đụng đến sự an nguy của xã tắc (tức đất nước)

Sau khi xác định mục đích của việc học, tác giả soi vào thực tế đương thời đểphê phán những biểu hiện lệch lạc, sai trái trong việc học Đó là "lối học hìnhthức hòng cầu danh lợi, không còn biết đến tam cương, ngũ thường" Vậy thếnào là lối học hình thức hòng cầu danh lợi? Đó là lối học theo kiểu tầm chươngtrích cú, thuộc lòng từng câu từng chữ mà không hiểu kĩ về nội dung, học theokiểu hữu danh vô thực Học chỉ để đi thi, để ra làm quan, được trọng vọng, nhànnhã và thu nhiều bổng lộc

Tác hại của lối học lệch lạc, sai trái đó là làm cho "chúa trọng nịnh thần", ngườitrên, kẻ dưới đếu thích sự chạy chọt, luồn cúi, không có thực chất, dẫn đến cảnh

"nước mất, nhà tan"

Ngày nay, chúng ta gọi lối học đó là học vẹt, học để đối phó, thực chất chẳngtiếp thu được bao nhiêu Kiến thức Thuộc bài là yếu tố rất cần trong học tậpnhưng điều cốt yếu là phải hiểu nội dung, bản chất của vấn đề, từ đó có cách suynghĩ, cách cảm nhận, sáng tạo riêng

Sau khi phê phán những biểu hiện tiêu cực trong nhận thức về việc học, NguyễnThiếp đã nêu ra quan điểm và phương pháp học tập đúng đắn

Việc học phải được phổ biến rộng khắp: mở thêm trường, mở rộng thành phầnngười học, tạo điều kiện thuận lợi cho người đi học: "Cúi xin từ nay ban chiếuthư cho thầy trò trường học của phủ, huyện, các trường tư, con cháu các nhà văn

võ, thuộc lại ở các trấn cựu triều, đều tùy đâu tiện đấy mà đi học" NguyễnThiếp quả là một bậc hiền tài có tầm nhìn xa trông rộng Quan điểm hết sức tiến

bộ của ông tuy nêu ra cách đây đã hai thế kỉ nhưng nó rất gần gũi với chủtrương xã hội hóa giáo dục của Đảng và Nhà nước ta hiện nay Chúng ta đang

áp dụng ý tưởng sáng suốt của ông vào thực tế giáo dục

Theo Nguyễn Thiếp, việc học phải được bắt đầu từ những kiến thức có tính chấtnền tảng Và ông đưa ra các phương pháp học cụ thể

Phương pháp thứ nhất, học tuần tự tiến lên, từ thấp đến cao: "Phép dạy, nhấtđịnh theo Chu Tử Lúc đầu học tiểu học để bồi lấy gốc Tuần tự tiến lên học đến

tứ thư, ngũ kinh, chư sử"

Phương pháp thứ hai, đó là học rộng, nghĩ sâu biết tóm lược những điều cơ bản,cốt yếu nhất Với phương pháp này, Nguyễn Thiếp hướng dẫn người học mộtcách học đúng đắn, dễ nhớ kiến thức Chúng ta thường mắc bệnh học nhiều, họctràn lan, nhưng cuối cùng lại không ghi nhớ được gì cả vì không biết nghĩ cho

sâu, tóm cho gọn Có như thế này thì người học mới có thể ghi nhớ được kiếnthức của mình lâu và khoa học.

Phương pháp thứ ba học phải biết kết hợp với hành Nói theo quan điểm củaPhu Tử đó là "theo điều học mà làm" Học không chỉ để biết mà còn để làm.Học đi đôi với hành là cách để hiểu và ứng dụng điều học có hiệu quả, điều đókhác với việc học chay, học vẹt, học lý thuyết suông, học một cách máy móc,sáo rỗng, có thể đọc nghìn cuốn sách "chữ chứa đầy bụng" nhưng khi bước vàođời thì ngu ngơ, rỗng tuếch, trở thành "thầy dở, thợ dốt" Vì không "học đi đôivới hành", vì không biết "theo điều học mà làm" nên nhiều người "đua học hìnhthức cầu danh lợi" như La Sơn Phu Tử chê trách Cho nên học tập phải thu nhậnđược kết quả thiết thực và hữu ích Sau này, Bác Hồ trong "Thư trung thu" -

1952, cũng khẳng định:

"Mong các cháu cố gắng Thi đua học và hành Tuổi nhỏ làm việc nhỏ Tùy theo sức của mình

Để tham gia kháng chiến

Để gìn giữ hòa bình"

Ở phần cuối văn bản tiên sinh đã khẳng định tầm quan trọng của đạo học, ýnghĩa to lớn của đạo học: "Đạo học thành thì người tốt nhiều; người tốt nhiều thìtriều đình ngay ngắn mà thiên hạ thịnh trị" Đúng là việc học góp phần đào tạonhân tài, mở mang dân trí, góp phần xây dựng đất nước thịnh trị Chiến lược

"trồng người" được tiên sinh nói lên thật sáng tỏ

Tóm lại, bằng lời tấu rất thẳng thắn và chân thành, La Sơn Phu Tử NguyễnThiếp đã nêu lên mục đích chân chính của việc học và thực trạng tiêu cực củaviệc học đang hiện hành cùng các phương pháp học tập đúng đắn Những bàihọc mà Nguyễn Thiếp mang lại không chỉ có giá trị đối với đất nước trong xãhội phong kiến mà còn bổ ích đối với tất cả chúng ta trong mọi thời đại.

Phân tích tác phẩm Bàn về phép học - Mẫu 4

Nguyễn Thiếp (1723 - 1804) tên chữ là Khải Xuyên, hiệu là Lạp Phong Cư Sĩ,được người đương thời gọi một cách kính trọng là La Sơn Phu Tử, quê ở làngMật Thôn, xã Nguyệt Ao, huyện La Sơn, tỉnh Hà Tĩnh, ông là người "thiên tưsáng suốt, học rộng hiểu sâu", từng đỗ đạt và ra làm quan dưới triều Lê, nhưngsau đó vì bất bình nên cáo quan về nhà dạy học

Sau khi lên ngôi vua, Nguyễn Huệ mấy lần viết thư, tha thiết mời Nguyễn Thiếp

ra hợp tác với triều Tây Sơn nhưng vì nhiều lý do, ông chưa nhận lời Ngày 10tháng 7 niên hiệu Quang Trung năm thứ tư (1791), nhà vua lại viết chiếu thưmời Nguyễn Thiếp vào Phú Xuân hội kiến vì quốc sự có nhiều điều cần bànnghị Lần này, La Sơn Phu Tử bằng lòng, ông làm bài tấu nêu ý kiến của mình

về ba việc lớn mà bậc quân vương nên làm Một là bàn về Quân đức (đạo đứccủa vua): Mong bậc đế vương một lòng tu đức lấy sự học vấn mà tăng thêm tài,bởi sự học mà có đức Hai là bàn về Dân tâm (lòng dân) : Dân là gốc, gốc vững,nước mới yên Ba là bàn về Học pháp (phép học) Đoạn trích này là phần thứ bacủa bài tấu, nội dung bàn luận về phương pháp học tập Qua bài tấu dâng lênvua Quang Trung, Nguyễn Thiếp bày tỏ sự quan tâm và chủ kiến của mình vềviệc chấn chỉnh sự nghiệp giáo dục của quốc gia

Trước hết, chúng ta nên hiểu sơ qua về thể loại tấu Tấu là một loại văn bản củaquan lại hoặc của thần dân trình lên vua chúa để trình bày một ý kiến, đề nghịnào đó có liên quan đến chính sách cai trị hoặc các vấn đề quan trọng của triều

đình, quốc gia Gần Giống với loại văn bản này còn có nghị, biểu, khải, sớ Tấu có thể được viết bằng chữ Hán hoặc chữ Nôm, theo hình thức văn xuôi hayvăn biền ngẫu.

Ở bài tấu này, Nguyễn Thiếp trình bày quan điểm về phép học qua hai luận cứ:Bàn về mục đích của việc học và tác dụng của phép học

Trong phần mở đầu, La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp nêu mục đích quan trọngcủa việc học bằng cách so sánh việc dạy người cũng giống như việc mài đáthành ngọc: Ngọc không mài, không thành đồ vật; người không học, không biết

rõ đạo Ông khẳng định chỉ có học tập thì con người mới trở nên hoàn thiện, tốtđẹp Học tập là một quy luật tất yếu trong cuộc sống Kẻ đi học là học luânthường đạo lý để làm người Vậy đạo là gì? Tác giả giải thích: Đạo là lẽ đối xửhằng ngày giữa mọi người Kẻ đi học là học điều ấy Đạo học ngày trước lấymục đích rèn luyện đạo đức nhân cách là chính Đó là đạo tam cương (tức làhọc để hiểu và giữ đúng quan hệ vua tôi, cha con, vợ chồng); đạo ngũ thường(tức là học để hiểu và để sống theo năm đức tính của con người: nhân, nghĩa, lễ,trí, tín) Nói cụ thể ra thì lẽ đối xử chính là mối quan hệ giao tiếp giữa người vớingười, giữa cá nhân với cộng đồng

Chính vì thế, Nguyễn Thiếp nhấn mạnh rằng tất cả những điều cần thiết trongcuộc sống đều phải học Con người không được giáo dục cũng giống như ngọckhông mài không sáng: Ngọc bất trắc, bất thành khí

Tác giả đã dùng câu châm ngôn dễ hiểu để tăng thêm sức mạnh thuyết phục của

lí lẽ Khái niệm đạo vốn trừu tượng, khó hiểu được tác giả giải thích thật ngắngọn, rõ ràng Như vậy, mục đích tối thượng của việc học là để làm người

Quan điểm ấy đề cao mục đích giáo dục đạo đức của việc học Khẩu hiệu Tiênhọc lễ, hậu học văn trong nhà trường hôm nay cũng là sự tiếp nối và phát huymục đích ấy Điểm cần bổ sung thêm là việc học không chỉ rèn luyện đạo đức