T118, 119 ôn tập về thơ

Đồng chí Chính Hữu 1948 Tự do + Ca ngợi tình đồng chí của những người lính cách mạng trong kháng chiến chống Pháp.. lao động tập thể qua cánh thuyền ra khơi đánh cá của người dân chài Qu

ÔN TẬP VỀ THƠ

T i ế t :

11 8 , 11 9

Giáo viên: …

Khởi động

NĂM HỌC: 2022- 2023

B

C

D Thơ tự do

B

C

B

C

D Tất cả đều sai.

B

C

D 1985.

Hình thành kiến thức

I Thống kê các bài thơ hiện đại

Cho học sinh chuẩ

n bị ở nhà ( thảo luận theo

Đồng chí Chính Hữu 1948 Tự do + Ca ngợi tình đồng chí của

những người lính cách mạng trong kháng chiến chống Pháp Tình đồng chí trơ thành sức mạnh và vẻ đẹp tinh thần của bộ đội cụ Hồ

+ Sử dụng ngôn ngữ bình dị, thấm đ ượm chất dân gian, thể hiện t/c chân thành

sử dụng bút pháp tả thực kết hợp với lãng mạn một cách hài hòa, tạo nên h/ả thơ đẹp, mang

ý nghĩa biểu tượng

1969 Tự do Tư thế hiên ngang,

tinh thần chiến đấu dũng cảm niềm vui lạc quan của những người lính lái xe trong k/c chống Mĩ

+ Lựa chọn chi tiết độc đáo, có tính chất phát hiện, h/ả đậm chất hiện thực

+ Ngôn ngữ đời sống-> Tạo nhịp điệu linh hoạt thể hiện giọng điệu ngang tàng, trẻ trung, tinh nghịch

lao động tập thể qua cánh thuyền ra khơi đánh cá của người dân chài Quảng Ninh.

+ Sử dụng bút pháp lãng mạn với các BPNT đối lập, so sánh, nhân hóa, phóng đại

+ Khắc họa những h/ả đẹp về mặt trời lúc hoàng hôn, bình minh, hình ảnh biển cả và bầu trời trong đêm, h/ả ngư dân và đoàn thuyền đánh cá

+ Miêu tả sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người

+ Sử dụng ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh, nhạc điệu, gợi liên tưởng

Bếp lửa Bằng

Việt 1963 Tự do

(7+8 chữ)

Những tình cảm về tình bà cháu, lòng kính yêu và biết

ơn của cháu đối với bà và cũng là đối với gia đình, quê hương, đất nước

+ Hình ảnh vừa thực vừa mang tính chất biểu t ượng (bếp lửa)

+ Miêu tả, tự sự, bình luận biểu cảm

+ Giọng điệu phù hợp với cảm xúc hồi tư ởng, suy ngẫm

Ánh

Trăng Nguyễn Duy 1978 5 chữ Ánh trăng là bài thơ nhắc nhở con

người không quên những kỉ niệm thơ

ấu gắn bó với thiên nhiên, những năm giao chiến đấu Nhắc nhở thái

độ sống tình nghĩa

+ Nghệ thuật kết cấu kết hợp giữa

tự sự và trữ tình, tự sự làm cho trữ tình trở nên tự nhiên mà cũng rất sâu nặng

+ Sáng tạo nên hình ảnh thơ có nhiều tầng ý nghĩa: Trăng là vẻ đẹp của thiên nhiên, tự nhiên, là ng¬ời bạn gắn bó với con ng¬ời;

là biểu tư¬ợng cho quá khứ nghĩa tình,cho vẻ đẹp của đời sống tự nhiên vĩnh hằng

1971 Tự

do(8 chữ;

hát ru

Tình yêu thương con gắn liền với tình yêu làng nước, tinh thần chiến đấu của người mẹ Tà Ôi

+ Sáng tạo trong kết cấu nghệ thuật, tạo nên sự lặp lại giống nh ư những giai điệu của lời ru, âm hư ởng của lời ru

+ Nghệ thuật ẩn dụ, phóng đại.+ Liên t ưởng độc đáo, diễn đạt bằng những hình ảnh thơ có ý nghĩa biểu tư ợng

Con cò Chế

Lan Viên

1962 Tự

do Từ hình tượng con cò trong ca dao,

trong những lời hát ru, ngợi ca tình

mẹ và ý nghĩa lời

ru với đời sống con người

+Viết theo thể thơ tự do, tác giả thể hiện được cảm xúc một cách linh hoạt ở nhiều biểu hiện, nhiều mức độ

+ Sáng tạo nên những câu thơ gợi

âm hưởng lời hát ru nhưng vẫn làm nổi bật được giọng suy ngẫm, triết lí của bài thơ

+ Xây dựng lên những hình ảnh thơ dựa trên những liên tưởng, tưởng tượng độc đáo

8 Mùa

xuân

nho nhỏ

Thanh Hải 1980 5 chữ Cảm xúc trước mùa xuân của

thiên nhiên đất nước ước nguyện chân thành góp mùa xuân nho nhỏ của bản thân vào cuộc đời chung

+ Viết theo thể thơ năm chữ nhẹ nhàng, tha thiết, mang âm hưởng gần gũi với dân ca

+ Sử dụng ngôn ngữ thơ giản dị, trong sáng, giàu hình ảnh, giàu cảm xúc với các ẩn dụ, điệp từ, điệp ngữ, sử dụng từ xưng hô + Có cấu tứ chặt chẽ, giọng điệu thơ luôn có sự biến đổi phù hợp với nội dung từng đoạn

của nhà thơ cũng như nhân dân Miền Nam với Bác.

+ Giọng điệu bài thơ vừa trang nghiêm, sâu lắng, vừa thiết tha, đau xót, tự hào, phù hợp với nội dung, cảm xúc của bài

+ Lựa chọn ngôn ngữ biểu cảm,

sử dụng các ẩn dụ, điệp từ hiệu quả

Sang

thu Hữu Thỉnh 1980 5 chữ Biến chuyển của thiên nhiên lúc

giao mùa từ hạ sang thu

+ Khắc hoạ được hình ảnh thơ đẹp, gợi cảm, đặc sắc về thời điểm giao mùa hạ-thu ở nông thôn vùng đồng bằng Bắc Bộ

+ Sáng tạo trong việc sử dụng từ ngữ, phép nhân hoá, phép ẩn dụ

Nói với

con Y Phương 1980 Tự do Lời trò chuyện của cha với con thể

hiện sự gắn bó niềm tự hào quê hương

+ Có giọng điệu thủ thỉ, tâm tình tha thiết, trìu mến

+ Xây dựng các hình ảnh thơ vừa

cụ thể vừa mang tính khái quát, mộc mạc mà vẫn giàu chất thơ + Có bố cục chặt chẽ, dẫn dắt tự nhiên

II Nội dung

chính

Nhiệm vụ

Nhóm 1:

? Sắp xếp các tác ph

ẩm thơ theo từng giai đoạ

n lịch

sử ?

1 Sắp xếp các tác phẩm thơ theo

từng giai đoạn lịch sử

giai đoạn kháng chiến chống Mĩ: Bài thơ

về tiểu đội xe không kính (1969), Khúc

hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ

(1971).

Viếng lăng Bác (1976), Mùa xuân nho nhỏ

(1980),Sang thu, Nói với con.

1964 - 1975

Sau 1975 - đất nước thống nhất

Chủ đề tình mẹ con

Những nét chung và riêng trong 3 bài thơ: Con cò, Khúc hát ru, Mây và sóng.

* Những điểm riêng

Khúc hát ru: sự thống nhất gắn bó giữa tình yêu con với lòng yêu nước gắn bó và trung thành với cách mạng của

người mẹ Tà -ôi.

* Những điểm riêng

Con cò: Từ hình tượng con cò trong ca dao, trong lời ru con, phát triển và ca ngợi lòng

mẹ ,tình thương con,ý nghĩa lời ru đối với cuộc sống con

người.

* Những điểm riêng

Mây và sóng: Hoá thân vào lời trò chuyện hồn nhiên, ngây thơ và say sưa của bé với mẹ để thể hiện tình yêu mẹ thắm thiết của trẻ thơ Tình yêu mẹ của bé là sâu nặng, hấp dẫn hơn tất cả những vẻ đẹp và sự hấp dẫn khác trong thiên nhiên vũ trụ.

3 bài thơ: Đồng chí, Bài t hơ về tiểu

đội xe k hông kính, Ánh trăng ?

3 Hình ảnh người lính và tình đồng chí, đồng

đội trong 3 bài thơ

Đồng chí Bài thơ về tiểu đội

xe không kính Ánh trăng

Hình ảnh người lính và tình đồng chí, đồng đội

Hình ảnh người lính và tình

đồng chí, đồng đội

Vẻ đẹp tính cách và tâm hồn của anh bộ đội Cụ

Hồ, người lính cách mạng trong những hoàn cảnh khác nhau.

Tình đồng chí, đồng đội giản dị ,gần gũi,

thiêng liêng của những người lính.

.

.

Hình ảnh người lính và tình

đồng chí, đồng đội

Tình cảm lạc quan, bình tĩnh, tư thế ngang tàng,

ý chí kiên cường, dũng cảm vượt qua khó khăn, nguy hiểm.

Tâm sự của người lính lái xe sau chiến tranh,

sống giữa thành phố, trong hoà bình.

.

.

III Nghệ thuật

tác phẩm t hơ và tác dụng c ủa nó tron

g việc thể hiện chủ đề, cả m xúc củ

a nhân vậ t trữ tình, khơi gợi tình c

ảm ở ngườ i đọc được thể h iện như th

ế nào?

Nghệ thuật

Đoàn thu yền đánh

cá - Huy Cận: bút pháp

lãng mạn, so s ánh, liên

tưởng tưởng tượn g bay bổng

…

Đồng chí - Chính H

ữu: bút pháp hiện thực,

hình ảnh chân thực, cụ

thể, chọn lọc, c ô đúc…

, ân hận với ch ính mình…

Con cò - Chế Lan

Viên: bút pháp dân tộc -

hiện đại, phát triển hình

ảnh trong ca dao và lờ

i hát ru…

Con cò - Chế Lan

Viên: bút pháp dân tộc -

hiện đại, phát triển hình

ảnh trong ca dao và lờ

i hát ru…

Mùa xuâ n nho n

hỏ - Thanh Hả i: bút pháp

hiện thực và l ãng mạn,

chất Huế đậm đà Lời

tâm nguyện trư ớc lúc đi x

a…

LUYỆN TẬP

Nhiệm vụ

Phân tích 2 khổ th

ơ đầu của bài th

ơ

"Sang thu " của tác giả Hữu T hỉnh

1 Mở bài:

+ Giới thiệu tác giả Hữu Thỉnh và bài thơ "Sang thu"

+ Giới thiệu nội dung của hai khổ thơ cẩn phân tích: tâm trạng, cảm xúc bâng khuâng của tác giả khi giao mùa từ

hạ sang thu

2.Thân bài: Cảm nhận không gian làng quê sang thu:

- Bỗng, hình như: Tâm trạng ngỡ ngàng, ngạc nhiên chưa chắc chắn

- Những tín hiệu rất đặc trưng của mùa thu ở đồng bằng Bác Bộ

+ Hương ổi Phả vào trong gió se

+ “Sương chùng chình”-> nhân hoá

-> Nghệ thuật: sử dụng từ gợi tả, nhân hoá, láy

 Thiên nhiên được cảm nhận từ những gì vô hình mờ ảo, khắc hoạ được hình ảnh thơ đẹp, gợi cảm, đặc sắc về thời điểm giao mùa hạ- thu ở đồng bằng Bắc Bộ

=> Cảm xúc bâng khuâng của nhà thơ khi chợt nhận ra những tín hiệu báo thu sang

- Những dâu hiệu đặc trưng của mùa hạ sang thu ở mức độ giảm dần bớt dần

+ Sông dềnh dàng+ Chim… vội vã

+ Đám mây vắt nửa mình…

-> Câu thơ hay nhất của cả bài thơ

-> Nghệ thuật: Nhân hoá, từ láy tượng hình, đối lập

Sự cảm nhận tinh tế, những rung động mãnh liệt của một tâm hồn yêu thiên nhiên tha thiết->Bức tranh thu với những biến chuyển nhẹ nhàng mà rõ rệt

3 Kết bài: Khẳng định giá trị nghệ thuật của đoạn thơ

Dàn ý

Vận dụng

Vận dụng

Viết đoạ n văn

(6 đến 8 câu) nêu cảm nhậ

n của em

về một đoạn thơ

mà em thích

Tìm tòi, mở rộng

Tìm tòi, mở rộng

Nhiệm vụ

01 Khái quát bài học bằng sơ đồ tư duy. 02 Sưu tầm các đoạn văn

hay.

* Bài cũ: Hoàn thành các bài tập theo yêu cầu.

* Bài mới: Mây và sóng

HƯỚNG

DẪN TỰ

HỌC

HẸN GẶP LẠI!