T25, 9a8, nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

Từ hỡnh ảnh mựa xuõn của thiờn nhiờn, đất nưoc trong lao động và chiến đấu, nhà thơ đi đến nguyờn ước làm Một mựa xuõn nho nhỏ – Lặng lẽ dõng cho đời, cất lờn khỳc hỏt xao xuyến, tươi

Trang 1

GIÁO VIÊN : Nguyễn Thị Huệ

Trang 2

Trả bài cũ

Thế nào là Nghị luận về tác phẩm truyện ( hoặc đoạn trích)?

Nêu dàn bài chung của bài Nghị luận về tác phẩm truyện

( hoặc đoạn trích)?

- Mở bài : Giới thiệu về tác phẩm (tùy theo

yêu cầu cụ thể của đề bài) và nêu ý kiến đánh giá sơ bộ của mình.

- Thân bài : Nêu các luận điểm chính về

nội dung và nghệ thuật của tác phẩm; có

phân tích, chứng minh bằng các luận cứ tiêu biểu và xác thực.

- Kết bài : Nêu nhận định, đánh giá chung

của mình về tác phẩm truyện (hoặc đoạn

trích).

* Nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) Là trình bày những nhận xét, đánh giá của mình về nhân vật, sự kiện, chủ đề hay nghệ thuật của một tác phẩm cụ thể.

Trang 3

VỀ MỘT

TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ

NGHỊ LUẬN

VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

NGHỊ LUẬN

VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ

Trang 4

THƠ, BÀI THƠ

là bàn về một sự viêc hiện tượng có ý nghĩa đối với xã hội, đáng khen đáng chê hay có vấn đề đáng suy nghĩ

là bàn về một vấn đề thuộc lĩnh vực tư tưởng đạo đức, lối sống, của con người.

Là trình bày những nhận xét, đánh giá của mình về nhân vật, sự kiện, chủ đề hay nghệ thuật của một tác phẩm cụ thể.

?

Trang 5

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT CỦA TIẾT HỌC :

- Có cơ sở tiếp thu, rèn luyện tốt kiểu bài này ở các tiết học tiếp theo.

Tiết 122 – TLV : NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ.

Trang 6

I Tìm hiểu bài Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ.

1 Đọc văn bản : Khát vọng hòa nhập, dâng

hiến cho đời( Sgk/77,78)

Trang 7

Khát vọng hoà nhập, dâng hiến cho đời

Mựa xuõn là mựa của thiờn nhiờn thắm tươi, của vạn vật sinh sụi nảy nở Văn học Việt Nam từng cú khụng ớt

bài thơ thể hiện cảm xỳc rạo rực, trẻ trung trước mựa xuõn Ngay từ khi ra đời, Mựa xuõn nho nhỏ của Thanh Hải đó chiếm

được cảm tỡnh của đụng đảo bạn đọc Bài thơ toỏt lờn một khụng khớ vừa rạo rực vừa trong sỏng, ờm dịu đến dễ thương, thể hiện tỡnh cảm thiết tha đối với thiờn nhiờn, đất nước và một nguyện ước cống hiến thất đỏng trõn trọng.

Hỡnh ảnh mựa xuõn trong bải thơ của Thanh Hải mang nhiều tầng ý nghĩa Từ hỡnh ảnh mựa xuõn của thiờn

nhiờn, đất nưoc trong lao động và chiến đấu, nhà thơ đi đến nguyờn ước làm Một mựa xuõn nho nhỏ – Lặng lẽ dõng cho

đời, cất lờn khỳc hỏt xao xuyến, tươi vui hào trong bản tỡnh ca, anh hựng ca của cỏch mạng Trong đú mựa xuõn nào cũng

thật gợi cảm, cũng thật đỏng yờu.

Bức tranh xuõn của thiờn nhiờn, đất nước được tạo nờn từ cỏc chi tiết tiờu biểu, được vẽ bằng cả màu sắc lẫn

õm thanh Đú là dũng sụng xanh, bụng hoa tớm biếc, là lộc giắt đầy quanh lưng người ra trận và trải dài trờn những cỏnh

đồng (tượng trưng cho sự nảy nở, sinh sụi, cho sự dồi dào, thành đạt) Đú là tiếng chim chiền chiện lảnh lút vang trời Hỡnh

ảnh mựa xuõn hiện lờn trong cảm xỳc thiết tha, trỡu mến của nhà thơ, trong lời kờu, giọng hỏi: ơi…, hút chi mà,….Đặc biệt, tỡnh cảm nõng niu vẻ đẹp của mựa xuõn, khỏt vọng thu nhận và giữ gỡn vẻ đẹp ấy được thể hiện qua tư thế độc đỏo: Tụi đưa

tay tụi hứng từng giọt õm thanh từ trời xanh rơi xuống Tiếng chim chiền chiện thả vào khụng gian trong suốt của mựa xuõn

được cảm nhận thành từng giọt mang màu sắc long lanh Cảm giỏc ấy, động tỏc ấy chỉ cú được ở một tõm hồn thi sĩ, ở một tấm lũng tha thiết yờu mến cuộc sống này Từ hỡnh ảnh màu xuõn gần gũi, nhà thơ liờn tưởng khỏi quỏt đến truyền thống

bốn nghỡn năm, đến sức xuõn cứ đi lờn phớa trước của đất nước Khi đỳc kết, khỏi quỏt như thế, lời thơ dễ khụ khan

Nhưng khổ thơ thứ ba cứ như tự nhiờn được cuốn đi trong dũng cảm xỳc dịu dàng, đằm thắm, do đú vẫn nằm trong mạch tõm tỡnh.

Từ rung cảm thiết tha trước mựa xuõn đẹp của quờ hương, đất nước, Thanh Hải bộc lộ một nguyện ước chõn thành:

Ta làm con chim hút

Ta làm một cành hoa

Ta nhập vào hoà ca Một nốt trầm xao xuyến.

Đú chớnh là hỡnh ảnh Một mựa xuõn nho nhỏ - Lặng lẽ dõng cho đời thể hiện khỏt vọng được hoà nhập, được

dõng hiến Đến đõy, ta bống thấm thớa ý nghĩa của nhan đề bài thơ Trước Thanh Hải quả chưa cú hỡnh ảnh thơ vừa lạ, vừa

hồn nhiờn, thõn thương này Hỡnh ảnh mựa xuõn nho nhỏ chứa đựng sự khiờm nhường mà cũng tự tin, tự hào biết mấy của con người ý thức sõu sắc về giỏ trị cuộc đời, về hạnh phỳc của hiến dõng và đún nhận Nút trầm xao xuyến của mựa xuõn

nho nhỏ này cỳ tự nhiờn hoà vào mựa xuõn lớn của thiờn nhiờn, đỏt nước nhờ sự chiếu ứng giữa hai phần của bải thơ Khổ

đầu xuất hiện hỡnh ảnh bụng hoa tớm, con chim chiền chiện giữa trời xanh với tiếng hút từng giọt long lanh Giờ đõy, đến khổ thứ tư, nguyện ước của nhõn vật trữ tỡnh, của mựa xuõn nho nhỏ chớnh là sự lỏy lại cỏc hỡnh ảnh ấy của mựa xuõn.

Như võy, giữa cỏc khổ, cỏc phần của Mựa xuõn nho nhỏ cú sự gắn kết tự nhiờn, chặt chẽ, vừa luyến lỏy, vừa

được nõng cao Bài thơ này lay động tõm hồn chỳng ta bởi chất hoạ gợi cảm, chất nhạc vấn vương, quyến luyến bởi

nguyện ước tha thiết, chõn thành Cỏi nguyện ước lặng lẽ dõng cho đời một mựa xuõn nho nhỏ kia đõu cũn của riờng Thanh

Hải mà cú lẽ đó trở thành tiếng lũng cả nhiều bạn đọc.

(Hà Vinh)

Trang 8

I Tìm hiểu bài Nghị luận về một đoạn thơ,

bài thơ.

hiến cho đời( Sgk/77,78)

a) Vấn đề nghị luận của văn bản là gì?

b) Văn bản nêu lên những luận điểm gì về hình ảnh mùa xuân trong bài thơ Mùa xuân nho nhỏ?

c) Người viết đã sử dụng những luận cứ nào để làm sáng tỏ các luận điểm?

d) Chỉ ra các phần: mở bài, thân bài, kết bài? e) Nhận xét bố cục của bài văn?

f) Cách diễn đạt trong từng đoạn văn có làm nổi bật được luận điểm không?

Đối tượng nào được đưa

ra nghị luận ?

2 Nhận xét.

- Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ”

Trang 9

về vấn đề gì? Vấn

đề ấy được thể hiện ở đoạn văn bản

hiến cho đời.

2 Nhận xét.

a Vấn đề nghị luận:

Trang 10

Khát vọng hoà nhập, dâng hiến cho đời

Mựa xuõn là mựa của thiờn nhiờn thắm tươi, của vạn vật sinh sụi nảy nở Văn học Việt Nam từng cú khụng ớt

bài thơ thể hiện cảm xỳc rạo rực, trẻ trung trước mựa xuõn Ngay từ khi ra đời, Mựa xuõn nho nhỏ của Thanh Hải đó chiếm

được cảm tỡnh của đụng đảo bạn đọc Bài thơ toỏt lờn một khụng khớ vừa rạo rực vừa trong sỏng, ờm dịu đến dễ thương, thể hiện tỡnh cảm thiết tha đối với thiờn nhiờn, đất nước và một nguyện ước cống hiến thất đỏng trõn trọng.

nhiờn, đất nưcớ trong lao động và chiến đấu, nhà thơ đi đến nguyờn ước làm Một mựa xuõn nho nhỏ – Lặng lẽ dõng cho

taytụi hứng từng giọt õm thanh từ trời xanh rơi xuống Tiếng chim chiền chiện thả vào khụng gian trong suốt của mựa xuõn

bốn nghỡn năm, đến sức xuõn cứ đi lờn phớa trước của đất nước Khi dỳc kết, khỏi quỏt như thế, lời thơ dễ khụn khan

Đú chớnh là hỡnh ảnh Một mựa xuõn nho nhỏ - Lặng lẽ dõng chụ đời thể hiện khỏt vọng được hoà nhập, được

Như võy, giữa cỏc khổ, cỏc phần của Mựa xuõn nho nhỏ cú sự gắn kết tự nhiờn, chạt chẽ, vừa luyến lỏy, vừa

được nõng cao Bài thơ này lay động tõm hồn chỳng ta bởi chất hoạ gợi cảm, chất nhạc vấn vương, quyến luyến bởi

nguyện ước tha thiết, chõn thành Cỏi nguyện ước lặng lẽ dõng cho đời một mựa xuõn nho nhỏ kia đõu cũn của riờng Thanh

Hải mà cú lẽ đó trở thành tiếng lũng cả nhiều bạn đọc.

(Hà Vinh)

Trang 11

bài thơ Văn bản nghị luận về vấn đề gì? Vấn đề ấy được thể hiện

câu nào trong văn bản?

2 Nhận xét.

a Vấn đề nghị luận: Khát vọng hòa nhập,

dâng hiến cho đời.

Bài thơ toát lên một không khí vừa rạo rực vừa trong sáng, êm dịu đến dễ thương, thể hiện tình cảm thiết tha đối với thiên nhiên, đất nước và một nguyện ước cống hiến thất đáng trân trọng.

Nhan đề1

Hình ảnh mùa xuân và tình cảm thiết tha của Thanh Hải trong bài thơ “ Mùa

xuân nho nhỏ”

câu cuối đoạn 1

Hình ảnh mùa xuân và cảm xúc của

Thanh Hải trong bài thơ “ Mùa xuân nho

nhỏ”.

Trang 12

bài thơ.

Văn bản gồm mấy đoạn ? Chia làm mấy phần? Ứng với những phần nào trong văn nghị luận?

2 Nhận xét.

a Vấn đề nghị luận: Hình ảnh mùa xuân và

cảm xúc của Thanh Hải trong bài thơ “ Mùa

xuân nho nhỏ”.

b Bố cục:

Trang 13

Khát vọng hoà nhập, dâng hiến cho đờiĐặt vấn đề ( MỞ BÀI) Mựa xuõn là mựa của thiờn nhiờn thắm tươi, của vạn vật sinh sụi nảy nở Văn học Việt Nam từng

cú khụng ớt bài thơ thể hiện cảm xỳc rạo rực, trẻ trung trước mựa xuõn Ngay từ khi ra đời, Mựa xuõn nho nhỏ của Thanh

Hải đó chiếm được cảm tỡnh của đụng đảo bạn đọc Bài thơ toỏt lờn một khụng khớ vừa rạo rực vừa trong sỏng, ờm dịu đến

dễ thương, thể hiện tỡnh cảm thiết tha đối với thiờn nhiờn, đất nước và một nguyện ước cống hiến thất đỏng trõn trọng.

Giải quyết vấn đề (THÂN BÀI)

nhiờn, đất nưcớ trong lao động và chiến đấu, nhà thơ đi đến nguyờn ước làm Một mựa xuõn nho nhỏ – Lặng lẽ dõng cho

taytụi hứng từng giọt õm thanh từ trời xanh rơi xuống Tiếng chim chiền chiện thả vào khụng gian trong suốt của mựa xuõn

bốn nghỡn năm, đến sức xuõn cứ đi lờn phớa trước của đất nước Khi dỳc kết, khỏi quỏt như thế, lời thơ dễ khụn khan

Đú chớnh là hỡnh ảnh Một mựa xuõn nho nhỏ - Lặng lẽ dõng chụ đời thể hiện khỏt vọng được hoà nhập, được

kết thỳc vấn đề ( KẾT BÀI)Như võy, giữa cỏc khổ, cỏc phần của Mựa xuõn nho nhỏ cú sự gắn kết tự nhiờn, chạt chẽ,

vừa luyến lỏy, vừa được nõng cao Bài thơ này lay động tõm hồn chỳng ta bởi chất hoạ gợi cảm, chất nhạc vấn vương,

quyến luyến bởi nguyện ước tha thiết, chõn thành Cỏi nguyện ước lặng lẽ dõng cho đời một mựa xuõn nho nhỏ kia đõu cũn

của riờng Thanh Hải mà cú lẽ đó trở thành tiếng lũng cả nhiều bạn đọc.

(Hà Vinh)

Trang 14

bài thơ.

2 Nhận xét.

xuân nho nhỏ”.

b Bố cục: 3 phần

Đặt vấn đề, Giải quyết vấn đề

và kết thúc vấn đề tương ứng với những đoạn nào

trong văn bản ?

Mở bài Đ1

Thân bài

Đ 2,3,4

Kết bài Đ5

Trang 15

bài thơ.

2 Nhận xét.

nở Văn học Việt Nam từng có không

ít bài thơ thể hiện cảm xúc rạo rực, trẻ trung trước mùa xuân Ngay từ

khi ra đời, Mùa xuân nho nhỏ của

Thanh Hải đã chiếm được cảm tình của đông đảo bạn đọc Bài thơ toát lên một không khí vừa rạo rực vừa trong sáng, êm dịu đến dễ thương, thể hiện tình cảm thiết tha đối với thiên nhiên, đất nước và một nguyện ước cống hiến thất đáng trân trọng.

Bài thơ toát lên một không khí vừa rạo rực vừa trong sáng, êm dịu đến dễ thương, thể hiện tình cảm thiết tha đối với thiên nhiên, đất nước và một nguyện ước cống hiến thất đáng trân trọng.

Bài thơ “ Mùa xuân nho nhỏ”

thể hiện khát vọng hòa nhập,

dâng hiến cho đời

1 luận điểm xuất

phát

 Đặt vấn đề : 1 luận điểm xuất phát

Bài thơ “ Mùa xuân nho nhỏ” thể hiện khát

vọng hòa nhập, dâng hiến cho đời

Trang 16

Tiết 122 – TLV : NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ Phần giải quyết

vấn đề tác giả triển khai mấy luận điểm ? Văn nghị luận gọi

là luận điểm gì?

Giải quyết vấn đề

II Hình ảnh mùa xuân trong bải thơ của Thanh Hải mang nhiều tầng ý nghĩa Từ hình ảnh mùa xuân của thiên

nhiên, đất nưcớ trong lao động và chiến đấu, nhà thơ đi đến nguyên ước làm Một mùa xuân nho nhỏ – Lặng lẽ dâng cho

đời, cất lên khúc hát xao xuyến, tươi vui hào trong bản tình ca, anh hùng ca của cách mạng Trong đó mùa xuân nào cũng

thật gợi cảm, cũng thật đáng yêu.

III Bức tranh xuân của thiên nhiên, đất nước được tạo nên từ các chi tiết tiêu biểu, được vẽ bằng cả màu sắc

lẫn âm thanh Đó là dòng sông xanh, bông hoa tím biếc, là lộc giắt đầy quanh lưng người ra trận và trải dài trên những

cánh đồng (tượng trưng cho sự nảy nở, sinh sôi, cho sự dồi dào, thành đạt) Đó là tiếng chim chiền chiện lảnh lót vang

trời Hình ảnh mùa xuân hiện lên trong cảm xúc thiết tha, trìu mến của nhà thơ, trong lời kêu, giọng hỏi: ơi…, hót chi mà,

….Đặc biệt, tình cảm nâng niu vẻ đẹp của mùa xuân, khát vọng thu nhận và giữ gìn vẻ đẹp ấy được thể hiện qua tư thế độc

đáo: Tôi đưa taytôi hứng từng giọt âm thanh từ trời xanh rơi xuống Tiếng chim chiền chiện thả vào không gian trong suốt

của mùa xuân được cảm nhận thành từng giọt mang màu sắc long lanh Cảm giác ấy, động tác ấy chỉ có được ở một tâm hồn thi sĩ, ở một tấm lòng tha thiết yêu mến cuộc sống này Từ hình ảnh màu xuân gần gũi, nhà thơ liên tưởng khái quát

đến truyền thống bốn nghìn năm, đến sức xuân cứ đi lên phía trước của đất nước Khi dúc kết, khái quát như thế, lời thơ

dễ khôn khan Nhưng khổ thơ thứ ba cứ như tự nhiên được cuốn đi trong dòng cảm xúc dịu dàng, đằm thắm, do đó vẫn nằm trong mạch tâm tình.

Từ rung cảm thiết tha trước mùa xuân đẹp của quê hương, đất nước, Thanh Hải bộc lộ một nguyện ước chân thành:

Ta làm con chim hót

IV.Đó chính là hình ảnh Một mùa xuân nho nhỏ - Lặng lẽ dâng cho đời thể hiện khát vọng được hoà nhập,

được dâng hiến Đến đây, ta bống thấm thía ý nghĩa của nhan đề bài thơ Trước Thanh Hải quả chưa có hình ảnh thơ vừa

lạ, vừa hồn nhiên, thân thương này Hình ảnh mùa xuân nho nhỏ chứa đựng sự khiêm nhường mà cũng tự tin, tự hào biết mấy của con người ý thức sâu sắc về giá trị cuộc đời, về hạnh phúc của hiến dâng và đón nhận Nót trầm xao xuyến của

mùa xuân nho nhỏ này cú tự nhiên hoà vào mùa xuân lớn của thiên nhiên, đát nước nhờ sự chiếu ứng giữa hai phần của

bải thơ Khổ đầu xuất hiện hình ảnh bông hoa tím, con chim chiền chiện giữa trời xanh với tiếng hót từng giọt long lanh Giờ đây, đến khổ thứ tư, nguyện ước của nhân vật trữ tình, của mùa xuân nho nhỏ chính là sự láy lại các hình ảnh ấy của

mùa xuân.

Hình ảnh mùa xuân trong bải thơ của Thanh Hải mang nhiều tầng ý nghĩa

Thanh Hải bộc lộ một nguyện

thể hiện khát vọng được hoà nhập, dâng hiến

Mùa xuân hiện lên trong cảm xúc thiết tha trìu mến của nhà thơ.

Trang 17

2 Nhận xét.

a Vấn đề nghị luận: Hình ảnh mùa xuân

và cảm xúc của Thanh Hải trong bài thơ “

Mùa xuân nho nhỏ”.

b Bố cục: 3 phần

 Đặt vấn đề : 1 luận điểm xuất phát

Bài thơ “ Mùa xuân nho nhỏ” thể hiện khát

vọng hòa nhập, dâng hiến cho đời

Giải quyết vấn đề

 Giải quyết vấn đề: 3 luận điểm khai triển

I Tìm hiểu bài Nghị luận về một đoạn

thơ, bài thơ.

3 luận điểm khai triển

Nhận xét về

hệ thống luận điểm mà tác giả nêu trong phần giải quyết vấn đề ?

Hệ thống luận điểm sáng rõ

Hình ảnh mùa xuân rạo rực của thiên nhiên, đất nước trong cảm xúc thiết tha, trìu mến của nhà thơ

LUẬN ĐIỂM 2 LUẬN ĐIỂM 1

Hình ảnh mùa xuân trong bài thơ của Thanh Hải mang nhiều tầng

ý nghĩa

LUẬN ĐIỂM 3

Hình ảnh một mùa xuân nho nhỏ thể hiện khát vọng được hoà nhập, được dâng hiến.

Hình ảnh mùa xuân,khát vọng hòa nhập, dâng

hiến cho đời của nhà thơ Thanh Hải

VẤN ĐỀ NGHỊ LUẬN

Tiêu đề	Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
Người hướng dẫn	Nguyễn Thị Huệ
Trường học	Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Bài luận văn học
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	35
Dung lượng	2,36 MB