Giáo án môn văn học lơp 8 tuần 23

Trường THCS Phong Lạc Tuần 23 Ngày soạn 07/02/2018 Ngày dạy Tiết 89 Văn bản NGẮM TRĂNG (Vọng nguyệt, Hồ Chí Minh) I MỤC TIÊU 1 Về kiến thức, kĩ năng, thái độ a Kiến thức Hiểu biết bước đầu về tác phẩm[.]

Trang 1

Tuần : 23

Tiết: 89

Văn bản : NGẮM TRĂNG

(Vọng nguyệt, Hồ Chí Minh)

I MỤC TIÊU

1 Về kiến thức, kĩ năng, thái độ

a Kiến thức

- Hiểu biết bước đầu về tác phẩm thơ chữ Hán của Hồ Chí Minh

- Tâm hồn giàu cảm xúc trước vẻ đẹp thiên nhiên và phong thái Hồ Chí Minh trong hoàn cảnh ngục tù

- Đặc điểm nghệ thuật của bài thơ

* Tích hợp GD TTĐĐ – HCM.

b Kĩ năng

- Đọc diễn cảm bản dịch tác phẩm

- Phân tích được một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm

c Thái độ

Cảm phục, yêu kính Bác Hồ

2 Năng lực hình thành và phát triển cho học sinh

- Năng lực tự học

- Năng lực tiếp nhận văn bản, gồm kĩ năng nghe, đọc

- Năng lực tạo lập văn bản, gồm kĩ năng nói, viết

- Năng lực tiếp nhận văn học: Năng lực cảm thụ thẩm mĩ và sáng tạo văn bản nghệ thuật

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo

- Năng lực thẩm mỹ

- Năng lực giao tiếp

- Năng lực hợp tác

II CHUẨN BỊ VỀ TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

- GV: SGK, giáo án, tranh minh hoạ,

- HS : SGK, soạn bài

III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC CỦA HỌC SINH

1 Hoạt động khởi động: (1’) Dùng tranh ảnh liên quan đến bài học GT bài.

2 Hoạt động hình thành kiến thức (40’)

Hoạt động của thầy - trò Nội dung cần đạt HĐ1 Tìm hiểu chung

* Mục tiêu: HS nắm được nét cơ bản về tác giả, tác

phẩm; biết đọc đúng thể thơ thất ngôn tứ tuyệt.

- GV: Gọi HS đọc phần chú thích SGK

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả: Hồ Chí Minh.

Tuần: 23

Tiết 89: Ngắm trăng

Tiết 90: Đi đường

Tiết 91, 92 Viết bài Tập làm văn số 5

Trang 2

Hoạt động của thầy - trò Nội dung cần đạt

- HS đọc

- GV: Giới thiệu tập "Nhật kí trong tù" của Hồ Chí

Minh

- HS trình bày

- GV: Em hãy nêu hoàn cảnh sáng tác và xuất xứ của

bài thơ

- GV: Bài thơ thuộc thể thơ nào và được viết bằng chữ

gì ?

- HS: Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt, chữ Hán

- GV: Hướng dẫn đọc -> đọc mẫu và gọi 2 HS đọc lại

- HS: Nghe và đọc theo yêu cầu

HĐ 2 Tìm hiểu bài thơ

* Mục tiêu: HS cảm nhận được tinh thần lạc quan của

người tù cách mạng qua bài thơ.

- GV: Bác ngắm trăng trong hoàn cảnh nào?

- HS: Bác ngắm trăng trong hoàn cảnh bị tù đày

- GV: Vì sao Bác lại nói đến cảnh " Trong tù… không

hoa"?

- HS: Trao đổi và trình bày

- GV: Người xưa ngắm trăng thường có rượu và hoa

nhưng khi không rượu cũng không hoa Bác vẫn ngắm

trăng Điều này nói lên tình cảm gì của Bác với thiên

nhiên ?

- HS: Niềm say mê lớn đối với trăng, tình yêu mãnh

liệt với thiên nhiên

- GV: Qua 2 câu đầu cho thấy Bác có tâm trạng ra sao

trước cảnh trăng đẹp ngoài trời ?

- HS: Trả lời

- GV: Trong 2 câu thơ sau, sự sắp xếp vị trí các từ

nhân (và thi gia), song, nguyệt (và minh nguyệt) có gì

đáng chú ý ?

- HS: Phát biểu

- GV: Ngoài cấu trúc đối, 2 câu sau còn sử dụng biện

pháp nghệ thuật gì ?

- HS: Nhân hoá

- GV: Việc sử dụng phép đối và nhân hóa trên có tác

dụng gì trong việc thể hiện tình cảm của nhân vật trữ

tình ?

- HS: Sự giao hoà giữa người và trăng,

- GV: Qua bài thơ, em thấy hình ảnh của Bác Hồ hiện

lên như thế nào ?

- HS: Thảo luận và trình bày

- GV: Tích hợp GD TTĐĐ – HCM (tình yêu thiên

nhiên gắn với tình yêu nước).

2 Tác phẩm

- Bài thơ được sáng tác trong ngục tù của Tưởng Giới Thạch,

in trong tập Nhật kí trong tù.

- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt, viết bằng chữ Hán

3 Đọc

II Tìm hiểu bài thơ

1 Hai câu đầu

"Trong tù…

… khó hững hờ"

-> Bác ngắm trăng trong hoàn cảnh bị tù đày, thiếu thốn

(không rượu, không hoa ).

=> Niềm say mê lớn đối với trăng, tình yêu mãnh liệt với thiên nhiên Một phong thái ung dung, lạc quan yêu đời

2 Hai câu sau

“Người ngắm trăng…

… nhà thơ”.

-> Sử dụng nghệ thuật đối, nhân hóa diễn tả sự gắn bó giữa người và trăng, trăng và người như đôi bạn tri âm tri kỉ

=> Tình yêu thiên nhiên, phong thái ung dung tự tại, bản lĩnh phi thường của người chiến sĩ – nghệ sĩ Hồ Chí Minh

Trang 3

- HS: Nghe và ghi nhớ

HĐ3 Tổng kết

* Mục tiêu: HS nắm được nét chung về ND và NT của

bài thơ,

- GV: Em hãy nêu giá trị nội dung và nghệ thuật của

bài thơ ?

- HS trình bày

- GV: Nhận xét, chốt nội dung

- HS: Theo dõi và ghi nhận

III Tổng kết

* Ghi nhớ/38 SGK.

3 Hoạt động luyện tập (2’)

- Đọc thuộc lòng bài thơ ?

- Nêu nội dung và nghệ thuật của bài thơ ?

4 Hoạt động vận dụng

5 Hoạt động tìm tòi, mở rộng (2’)

- Học thuộc lòng bài thơ Nắm nội dung và nghệ thuật của bài thơ

- Chuẩn bị bài Đi đường.

IV RÚT KINH NGHIỆM

Tuần: 23

Tiết: 90

Văn bản: ĐI ĐƯỜNG

(Tẩu lộ, Hồ Chí Minh)

I MỤC TIÊU

a Kiến thức

- Tâm hồn giàu cảm xúc trước vẻ đẹp thiên nhiên và phong thái Hồ Chí Minh trong hoàn cảnh thử thách trên đường

- Ý nghĩa khái quát mang tính triết lí của hình tượng con đường và con người vượt qua những chặng đường gian khó

- Vẻ đẹp của Hồ Chí Minh ung dung, tự tại, chủ động

- Sự khác nhau giữa văn bản chữ Hán và văn bản dịch bài thơ

* Tích hợp GD TTĐĐ – HCM.

b Kĩ năng

- Đọc diễn cảm bản dịch của bài thơ

- Phân tích được một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm

c Thái độ

Cảm phục, yêu kính Bác Hồ

Trang 4

- Năng lực tạo lập văn bản, gồm kĩ năng nói, viết.

- Năng lực tiếp nhận văn học: Năng lực cảm thụ thẩm mĩ và sáng tạo văn bản nghệ thuật.

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo

- Năng lực thẩm mỹ

- Năng lực giao tiếp

- Năng lực hợp tác

- GV: SGK, giáo án,

- HS : SGK, soạn bài.

* Bài cũ: Đọc thuộc lòng bài thơ Ngắm trăng của HCM; Cho biết những nét

chính về ND và NT của bài thơ.

1 Hoạt động khởi động: (1’) Dùng tranh, ảnh liên quan đến bài học giới

thiệu.

2 Hoạt động hình thành kiến thức (36’)

HĐ 1 Tìm hiểu chung

* Mục tiêu: HS nắm bắt được những nét

chính về tác giả, tác phẩm.

- GV: Em hiểu gì về hoàn cảnh sáng tác bài thơ

này ?

- HS: Trình bày

- GV: Giảng thêm về thân thế và sự nghiệp của

Hồ Chí Minh

- HS: Nghe

- GV: Hướng dẫn đọc , đọc mẫu, gọi 2 - 3 HS

đọc lại

- HS: Nghe - đọc

- GV: Hãy nêu kết cấu của bài thơ ?

- HS: Khai – thừa – chuyển - hợp

HĐ 2 Tìm hiểu chi tiết bài thơ

* Mục tiêu: HS cách phân tích bài thơ theo

phương thức: Khai, thừa,chuyển, hợp.

- GV: Mở đầu bài thơ, Bác nhận định như thế

nào về việc đi đường ?

- HS: Có đi đường mới biết sự gian lao

- GV: Câu 2, dựa theo bản phiên âm, tác giả sử

dụng biện pháp nghệ thuật nào ?

- HS: Điệp ngữ

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Xuất xứ

Bài thơ trích trong tập “Nhật kí trong tù”, sáng tác khi Bác bị giải từ nhà lao này sang nhà lao khác (Quảng Tây,Trung Quốc)

2 Đọc

II TÌM HIỂU BÀI THƠ

1 Câu khai

“Đi đường mới biết gian lao”

-> Sự vất vả gian lao

2 Câu thừa

“Núi cao rồi lại núi cao trập trùng”

-> Điệp ngữ cho ta thấy những khó

Trang 5

- GV: Với biện pháp nghệ thuật này Bác muốn

nhấn mạnh điều gì ?

- HS: Sự gian lao, vất vả của người đi đường…

- GV: Câu 3 nói lên điều gì?

- HS: Chặng đường gian lao kết thúc

- GV: Ý nghĩa của câu 4 ?

- HS: Niềm vui sướng hạnh phúc khi đứng trên

đỉnh cao thắng lợi

- GV: Đối chiếu câu 2 và câu 4, em thấy ngoài

việc làm rõ nỗi gian lao của người đi và niềm vui

sướng của người đứng trên cao ngắm cảnh Hai

câu thơ này ngoài ý miêu tả còn ngụ ý gì nữa

không ? (Thảo luận 3 phút)

- HS: Thảo luận nhóm và trình bày : Con đường

cách mạng nhiều thử thách chông gai nhưng chắc

chắn sẽ có kết quả tốt đẹp

- GV: Đây có phải là bài thơ tả cảnh không ? Tại

sao ?

- HS: Bài thơ thiên về suy nghĩ, triết lí nhưng lời

thơ giống như lời kể chuyện, tâm sự

- GV: Tích hợp GD TTĐĐ – HCM (tinh thần

cách mạng).

- HS: Nghe và ghi nhận

HĐ3 Tổng kết

* Mục tiêu: HS hiểu được những nét chính về

ND và NT.

- GV: Hãy nêu vắn tắt ND, ý nghĩa của bài thơ ?

- HS: Trình bày

- GV: Nhận xét, chốt nội dung

- HS: Theo dõi

khăn, nỗi gian lao chồng chất của người đi đường

3 Câu chuyển

“Núi cao lên đến tận cùng”

-> Chặng đường gian lao kết thúc

4 Câu hợp

“Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non”

-> Niềm vui sướng hạnh phúc khi đứng trên đỉnh cao thắng lợi

III TỔNG KẾT

* Ghi nhớ/40 SGK.

3 Hoạt động luyện tập: (2’)

- Đọc thuộc lòng bài thơ ?

- Nêu nội dung và nghệ thuật của bài thơ ?

5 Hoạt động tìm tòi, mở rộng (2’)

- Học thuộc lòng bài thơ Nắm nội dung và nghệ thuật của bài thơ

- Soạn bài Chiếu dời đô.

- Tiết tiếp theo: Viết bài Tập làm văn số 5 (văn thuyết minh).

Tiết: 91, 92

Trang 6

VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 5

I MỤC TIÊU

a Kiến thức

- Củng cố lại kiến thức về văn thuyết minh

- Đánh giá kết quả học tập của học sinh

b Kĩ năng

Rèn kĩ năng viết văn thuyết minh

c Thái độ

Nghiêm túc khi làm bài kiểm tra

- Năng lực tạo lập văn bản, gồm kĩ năng viết.

- Năng lực tiếp nhận văn học: Năng lực cảm thụ thẩm mĩ và sáng tạo văn bản nghệ thuật.

- GV: SGK, giáo án, đề KT,

- HS : Giấy, bút,

1 Hoạt động khởi động: Giới thiệu tiết kiểm tra.

2 Hoạt động hình thành kiến thức

ĐỀ BÀI

Giới thiệu về một danh lam thắng cảnh ở quê hương em.

ĐÁP ÁN

1 Yêu cầu:

Học sinh có thể chọn một trong những danh lam thắng cảnh ở quê hương mình như: Hòn Đá Bạc, Hòn Khoai, khu du lịch Đất Mũi, Bãi Khai Long, để giới thiệu Nhưng bài viết phải đảm bảo được bố cục như sau:

2 Dàn bài:

a Mở bài

Giới thiệu chung về danh lam thắng cảnh (tên, vị trí của thắng cảnh, thời gian tồn tại…)

b Thân bài

- Ý nghĩa tên gọi

- Giới thiệu, mô tả các bộ phận của thắng cảnh, vị trí của từng bộ phận

- Quang cảnh chung của thắng cảnh

- Giá trị kinh tế, văn hóa của thắng cảnh, vị trí của thắng cảnh trong đời sống tình cảm của con người

c Kết bài

- Tình cảm của em đối với thắng cảnh

Trang 7

- Hiện tại và tương lai phát triển của thắng cảnh.

THANG ĐIỂM

- Điểm 9-10: Diễn đạt trôi chảy, bố cục cân đối, rõ ràng, chặt chẽ, chữ viết sạch,

đẹp, đúng chính tả, văn gọn Bài viết khách quan, xác thực, đảm bảo sự liên kết chặt chẽ, lôgíc, sử dụng phối hợp các phương pháp để thuyết minh Gây hứng thú cho người đọc

- Điểm 7-8: Bố cục cân đối, rõ ràng, trình bày sạch đẹp, sai không quá 5 - 7 lỗi

chính tả, dùng từ Bài viết có tính liên kết khá chặt chẽ, diễn đạt sinh động

- Điểm 5-6: Bố cục cân đối, diễn đạt khá, đạt yêu cầu nội dung đề ra, sai không

quá 8-10 lỗi chính tả, dùng từ Bài viết chưa xác thực, thiếu sự quan sát về đối tượng

- Điểm 3-4: Bài viết sơ sài, câu văn lủng củng, ý hạn chế, cảm nhận hời hợt, lỗi

chính tả nhiều Bố cục chưa hoàn chỉnh

- Điểm 1-2: Bài viết lan man, chưa xác định được yêu cầu của đề.

- Điểm 0: Lạc để hoặc để giấy trắng.

HẾT

3 Hoạt động luyện tập: Văn nghị luận thuyết minh.

5 Hoạt động tìm tòi, mở rộng

Chuẩn bị bài Câu cảm thán.

KÍ DUYỆT – TUẦN 23

Tiêu đề	Ngắm trăng
Tác giả	Hồ Chí Minh
Người hướng dẫn	Phạm Văn May
Trường học	Trường THCS Phong Lạc
Chuyên ngành	Văn học
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2018
Thành phố	Phong Lạc

Định dạng
Số trang	7
Dung lượng	90 KB