Cán cân thanh toán quốc tế Đề án môn lý thuyết tài chính tiền tệ Lời mở đầu Việt Nam đã mất 11 năm đàm phán để được chính thức gia nhập WTO vào 7/1/2007 Đó là cả một chặng đường khó khăn, nhưng những[.]
Trang 1Lời mở đầu
Việt Nam đã mất 11 năm đàm phán để được chính thức gia nhập WTO vào7/1/2007 Đó là cả một chặng đường khó khăn, nhưng những thử thách sau khi gianhập lại càng khó khăn hơn Trở thành thành viên chính thức của WTO Việt Nam
sẽ được lợi rất nhiều từ những chính sách ưu đãi về thuế quan, hạn ngạch, tuy nhiêncũng phải chấp nhận cắt bỏ dần thuế suất nhập khẩu, bảo hộ thương mại đặc biệt làphải cạnh tranh khốc liệt với hàng ngoại
Năm 2010, sau 3 năm gia nhập WTO người Việt Nam đã ý thức được nhu cầuhội nhập, các doanh nghiệp đã nhận thức được sự đỏng đảnh của nền kinh tế thịtrường từ đó xoay xở thích ứng tốt hơn với suy thoái với sự cạnh tranh khốc liệt;các cơ quan trung ương địa phương trước sức ép của quá trình hội nhập vào kinh tếthế giới đã phải cắt giảm khoảng 30% thủ tục hành chính, đưa ra các chính sách mớinhằm tạo một môi trường đầu tư thông thoáng để thu hút đầu tư nước ngoài Tất cảnhững thay đổi trong quá trình hội nhập đó đều có những ảnh hưởng nhất định tớitình trạng của cán cân thanh toán quốc tế của quốc gia
Nếu bạn là một nhà hoạch định chính sách hay một nhà kinh doanh ngoại tệ,hay một nhà xuất nhập khẩu thì trước khi đưa ra một chính sách hay một quyết địnhkinh doanh, điều đầu tiên bạn quan tâm đó là tình trạng của cán cân thanh toán quốc
tế thặng dư hay thâm hụt Từ đó cho thấy tầm quan trọng của cán cân thanh toánquốc tế đối với nền kinh tế, do đó để đưa ra được một chính sách kinh tế hiệu quả,một quyết định đầu tư sáng suốt thì việc tìm hiểu cấu trúc, nội dung, ý nghĩa của cáckhoản mục trong cán cân thanh toán là hết sức cần thiết
Em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn tận tình của thày giáo Phan HữuNghị đã giúp đỡ em hoàn thành đề án này!
Trang 2Chương I: Tổng quan về cán cân thanh toán quốc tế
I Khái niệm cán cân thanh toán quốc tế.
Cán cân thanh toán quốc tế (Banlance of Payment) là một bảng tổng hợp
(phân tích, so sánh, đối chiếu) các khoản thu chi bằng ngoại tệ của một quốc gia vớiphần còn lại của thế giới trong một khoảng thời gian xác định thông thường là mộtnăm
Theo quỹ tiền tệ thế giới IMF: cán cân thanh toán quốc tế là một bản tổng hợpcác khoản thu chi bằng ngoại tệ giữa người cư trú với người không cư trú
II Phân loại
Theo thời gian, BOP được phân thành:
- Cán cân thời điểm: phản ánh các khoản đã thu, đã chi, sẽ thu, sẽ thu bằng
ngoại tệ giữa người cư trú với người cư trú tại một thời điểm nhất định trong năm,mang tính chất dự báo trong thời gian tới tỷ giá sẽ biến động như thế nào?
- Cán cân thời kỳ: Phản ánh các khoản đã thu, đã chi bằng ngoại tệ trong
giao dịch kinh tế giữa người cư trú với với người không cư trú trong một khoảngthời gian nhất định thường là một năm
Theo đối tác, BOP được phân thành:
- Cán cân song phương: được lập cho những giao dịch kinh tế phát sinh giữa
hai quốc gia
- Cán cân đa phương: được lập cho những giao dịch kinh tế phát sinh giữa
một nước với phần còn lại của thế giới, cho biết cơ cấu tỷ lệ mối quan hệ giữa quốcgia này với quốc gia khác từ đó hoạch định chính sách điều chỉnh cơ cấu cho hợplý
Tùy vào mục đích nghiên cứu và sử dụng, cán cân thanh toán có thể được lậpcho một thời kỳ hay tại một thời điểm, cán cân thanh toán song phương hay tổnghợp Cán cân thanh toán quốc tế của một nước nếu có tổng thu vượt tổng chi gọi làcán cân thanh toán dư thừa, nếu có tổng chi vượt tổng thu gọi là cán cân thanh toánthiếu hụt
Trang 3III Nội dung của cán cân thanh toán quốc tế
1.Cán cân vãng lai: Biểu hiện các giao dịch quốc tế có liên quan đến xuất
khẩu, nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ thường xuyên
1.1 Cán cân thương mại: Đối chiếu các khoản thu từ xuất khẩu được phản
ánh ở bên có với dấu (+) với các khoản chi cho nhập khẩu được phản ánh ở bên nợvới dấu (-) Khi thu từ xuất khẩu lớn hơn chi cho nhập khẩu thì cán cân thương mạithặng dư và ngược lại
- Một số nhân tố tác động đến cán cân thương mại:
a.Tỷ giá: Khi tỷ giá thay đổi theo hướng làm cho đồng nội tệ giảm giá thì giá
hàng hóa trong nước rẻ hơn tương đối so với hàng hóa nước ngoài từ đó thúc đẩyhoạt động xuất khẩu, hạn chế nhập khẩu Đây là nhân tố đóng vai trò quan trọngtrong hoạt động xuất nhập khẩu của một quốc gia Một ví dụ điển hình đó là tỷ giácủa đồng nhân dân tệ, trong thời gian vừa qua Mỹ và các nước phương Tây đã chỉtrích Trung Quốc duy trì đồng nhân dân tệ ở mức thấp vô lý tạo ra sự cạnh tranhkhông lành mạnh, làm cho thâm hụt cán cân thương mại với Trung Quốc ngày cànggia tăng tại rất nhiều quốc gia phát triển trên thế giới, sự tổn thương của các nềnkinh tế hàng đầu như Mỹ và các nước Phương Tây đã tạo áp lực lớn đối với chínhphủ Trung Quốc trong việc nâng giá đồng nhân dân tệ Ngày 22/6/2010 Ngân hàngtrung ương Trung Quốc (PBC) đã phải nâng tỷ giá giao dịch chính thức giữa nhândân tệ và đô la Mỹ lên 0,43% từ 6,872 lên 6,7980
b.Tương quan lạm phát giữa hai đồng tiền: Theo lý thuyết ngang giá sức
mua, tỷ giá giữa hai đồng tiền phải biến động để phản ánh tương quan lạm phát giữachúng theo công thức: ∆E = (r – r*)/(1+r*).100%
Trong đó: ∆E là tỷ lệ % thay đổi tỷ giá sau một năm
r, r* lần lượt là tỷ lệ lạm phát/năm trong nước và nước ngoài
tỷ lệ lạm phát ít thay đổi trong ngắn hạn chỉ thay đổi từ từ trong dài hạn, vìvậy tương quan lạm phát giữa hai đồng tiền quyết định xu hướng vận động của tỷgiá trong dài hạn từ đó tác động đến cán cân thương mại
Trang 4c Chính sách kinh tế đối ngoại của một quốc gia: đó là các chính sách về
thuế quan, hạn ngạch, các hàng rào phi thuế quan như yêu cầu về chất lượng, kiểmđịnh…Cần chú ý rằng thuế quan và hạn ngạch đều có tác động cùng chiều lên cáncân thương mại , nhưng thuế quan tạo ra môi trường cạnh tranh bình đằng giữa cácnhà kinh doanh XNK trong khi đó hạn ngạch tạo ra sự phân biệt đối xử, môi trườngcạnh tranh không bình đẳng Hiện nay với xu hướng toàn cầu hóa, hội nhập kinh tếngày càng sâu rộng với việc hình thành các tổ chức hợp tác kinh tế khu vực và thếgiới thì thuế quan, hạn ngạch ngày càng có xu hướng giảm Đây là cơ hội nhưngcũng là một thách thức lớn đối với các quốc gia khi mà nền kinh tế chưa có đủ sứccạnh tranh như Việt Nam
d Thu nhập của người dân: khi thu nhập tăng thì nhu cầu sử dụng hàng hóa
nhập khẩu cũng tăng lên khiến cho nhập khẩu hàng hóa tăng lên và ngược lại
e Tâm lý người tiêu dùng: Đây cũng là một trong những nhân tố có tác động
không nhỏ tới cán cân thương mại Hiện nay trên thị trường Việt Nam hàng ngoạiđang lấn lướt, chiếm ưu thế ở nhiều chủng loại, không chỉ là các mặt hàng sản xuấtvới công nghệ cao mà cả các loại hàng hóa bình thường như hàng tiêu dùng, thựcphẩm, trái cây… Tâm lý chuộng hàng ngoại đôi khi đã trở thành thói quen củangười tiêu dùng, cứ thấy hàng ngoại là mua, không cần suy xét cân nhắc xem cùngmột mặt hàng đó, hàng nội hay hàng ngoại tốt hơn Từ đó đã làm gia tăng nhu cầunhập khẩu hàng hóa làm trầm trọng thêm tình trạng thâm hụt cán cân thương mạicủa quốc gia
- Ý nghĩa của cán cân thương mại:Cán cân thương mại là bộ phận chính cấuthành cán cân vãng lai Cán cân thương mại cho thấy sự chênh lệch giữa khối lượnghàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu Cán cân thương mại thặng dư sẽ có tác động tíchcực đến nền kinh tế như làm tăng dự trữ ngoại hối của một quốc gia giúp nhà nướclinh hoạt hơn trong việc điều hành chính sách tiền tệ, sản xuất trong nước phát triển
do nhu cầu nhập khẩu hàng hóa của nước ngoài tăng lên Cán cân thương mại cònphản ánh kịp thời xu hướng vận động của cán cân vãng lai do cơ quan hải quanthường cung cấp kịp thời các số liệu về xuất nhập khẩu hàng hóa, trong khi đó thu
Trang 5thập các số liệu về dịch vụ, thu nhập và chuyển giao vãng lai thường diễn ra chậmhơn.
1.2 Cán cân dịch vụ: bao gồm các khoản thu chi ngoại tệ từ hoạt động xuất,
nhập khẩu các dịch vụ: vận tải, du lịch, bảo hiểm, bưu chính viễn thông, hàngkhông, ngân hàng, thông tin, xây dựng và các hoạt động dịch vụ khác giữa người cưtrú và người không cư trú Một số nhân tố tác động tới cán cân dịch vụ: Ngoài cácnhân tố tác động tới cán cân thương mại trên còn một số nhân tố tác động đến cáncân dịch vụ như: Sự phát triển của hoạt động dịch vụ của các quốc gia, chất lượngdịch vụ,… Trong những năm gần đây, doanh số xuất nhập khẩu dịch vụ tăng lênnhanh chóng cả về số tuyệt đối và tương đối so với doanh số xuất nhập khẩu hànghóa Theo các số liệu thống kê của IMF, thì doanh số xuất nhập khẩu dịch vụ củacác nước phát triển bằng 20% doanh số xuất nhập khẩu hàng hóa Các lĩnh vực củadịch vụ có tốc độ tăng trưởng nhanh bao gồm: du lịch, vận tải biển, viễn thông vàthông tin về khoa học kỹ thuật
1.3 Cán cân thu nhập: Phản ánh các khoản tiền lương, tiền thưởng và các
khoản thu nhập khác bằng tiền, hiện vật của người không cư trú trả cho người cư trú
và ngược lại; các khoản thu nhập từ hoạt động đầu tư: lợi nhuận từ đầu tư trực tiếp,
cổ tức từ đầu tư gián tiếp
Nhân tố quyết định đến thu nhập từ người lao động ở nước ngoài đó là sốlượng, mức lương và tỷ lệ tiết kiệm của họ Theo số liệu thống kê của Cục quản lýlao động ngoài nước (Bộ LĐ – TB&XH), từ 2003 đến 2009, bình quân mỗi nămViệt Nam đã đưa được gần 77 nghìn lao động đi làm việc ở nước ngoài Số ngoại tệ
mà người Việt Nam qua con đường xuất khẩu lao động gửi về nước hàng năm đạt1,7 tỷ USD Đây là nguồn cung ngoại tệ quý giá góp phần bù đắp cho sự thâm hụtcủa cán cân thương mại Nhân tố chính ảnh hưởng lên giá trị thu nhập về đầu tư là
số lượng đầu tư và tỷ lệ sinh lời ( hay mức lãi suất) của các dự án đầu tư trước đây.Yếu tố tỷ giá chỉ đóng vai trò thứ yếu, bởi vì tỷ giá chỉ ảnh hưởng lên giá trị chuyểnhóa thu nhập sang các đồng tiền khác nhau Ngoài ra còn một số nhân tố khác tácđộng đến cán cân thu nhập của một quốc gia đó là chính sách chi trả cổ tức của các
Trang 6công ty, năng suất lao động , chính sách thuế thu nhập cá nhân, sự phát triển và ổnđịnh của nền kinh tế.
1.4 Cán cân di chuyển vãng lai một chiều: Phản ánh các khoản quà biếu,
quà tặng, bằng tiền hoặc là hiện vật cho mục đích tiêu dùng giữa người cư trú vàngười không cư trú: kiều hối, các khoản nợ được xóa,…Các nhân tố ảnh hưởng đếncán cân di chuyển vãng lai một chiều: chủ yếu là các yếu tố thuộc về môi trườngkinh tế, xã hội, tâm lý tình cảm, mối quan hệ về chính trị, xã hội, ngoại giao giữacác nước.Trong các khoản mục nằm trong cán cân di chuyển vãng lai một chiều thìkiều hối là một nguồn lực quý giá, là một kênh mang lại ngoại tệ mạnh cho đất nước
mà không một kênh nào có thể sánh nổi về hiệu quả So sánh với ngoại tệ thu được
từ xuất khẩu tuy rất quý nhưng xuất khẩu thì phải mất chi phí để sản xuất hàng, chiphí vận chuyển mang ra nước ngoài, lại còn phải chịu thuế nhập khẩu, chịu hạnngạch, kiện bán phá giá, chi phí tiếp thị, quảng bá…Với nguồn thu ngoại tệ từ đầu
tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ta được lợi thế về thuế, giải quyết được công ăn việclàm, tiếp thu được công nghệ tiên tiến, … nhưng vốn là của nhà đầu tư nước ngoài,lợi nhuận được chuyển về nước, nếu hàng hóa sản xuất ra không xuất khẩu sẽ cạnhtranh với hàng hóa cùng loại sản xuất trong nước
Các nhà kinh tế theo dõi rất sát cán cân vãng lai bởi vì nó có thể cung cấpthông tin về sự biến động tương lai của tỷ giá, có thể ảnh hưởng trực tiếp và nhanhchóng đến các chỉ tiêu quan trọng của nền kinh tế đặc biệt là nền kinh tế mở nhưtăng trưởng kinh tế, lạm phát Theo các nhà kinh tế, trạng thái cán cân vãng lai là lýtưởng để phân tích trạng thái nợ nước ngoài của một quốc gia Cán cân vãng lai cânbằng nói lên rằng trạng thái tổng nợ nước ngoài của quốc gia là không thay đổi(quốc gia không là chủ nợ và cũng không là con nợ) Cán cân vãng lai thặng dưphản ánh tài sản có ròng của quốc gia đối với phần thế giới còn lại được tăng lên(quốc gia là chủ nợ) và ngược lại trong trường hợp cán cân vãng lai thâm hụt Cáncân vãng lai đóng vai trò quyết định trong cán cân thanh toán của một nước Bởi vìmột sự dư thừa hay thiếu hụt trong cán cân tài khoản thường xuyên đều được thăng
Trang 7bằng hoặc bằng các giao dịch tài khoản vốn ( cho vay hoặc vay nước ngoài), hoặcbằng cách thay đổi các hạng mục có của dự trữ nhà nước.
2 Cán cân vốn: phản ánh các luồng vốn di chuyển giữa một quốc gia với các
nước khác
2.1 Cán cân vốn dài hạn: phản ánh luồng vốn đi ra đi vào của khu vực Nhà
nước, và khu vực tư nhân, giữa người cư trú và người không cư trú trong dài hạn(ODA, FDI, đầu tư gián tiếp trong dài hạn) Luồng vốn dài hạn chảy vào và chảy ra
khỏi một quốc gia được phân theo tiêu chí “chủ thể” và “khách thể” Theo tiêu chí chủ thể, vốn dài hạn được chia theo khu vực tư nhân và khu vực nhà nước Theo tiêu chí khách thể, các luồng vốn dài hạn được chia thành đầu tư trực tiếp (FDI),
đầu tư gián tiếp (FPI) và các nguồn vốn dài hạn khác như viện trợ chính thức(ODA)…
Theo tiêu chí khách thể, các bộ phận của cán cân vốn dài hạn bao gồm:
ODA (Offical Development Assistance) là nguồn vốn phát triển do các tổ
chức quốc tế và chính phủ nước ngoài cung cấp với mục tiêu trợ giúp các nướcđang phát triển So với các hình thức tài trợ khác, ODA mang tính ưu đãi cao hơnbất cứ nguồn tài trợ phát triển chính thức nào khác (ODF) về thời gian cho vay dàivới khối lượng vay lớn, bao giờ trong ODA cũng có yếu tố không hoàn lại đạt ítnhất 25% Kể từ năm 1993 đến hết năm 2006, Việt Nam đã tổ chức được 14 hộinghị nhóm tư vấn các nhà tài trợ với tổng mức vốn cam kết hơn 36 tỷ USD Vớiquy mô tài trợ khác nhau, hiện nay Việt Nam có trên 45 đối tác hợp tác phát triểnsong phương và hơn 350 tổ chức quốc tế và phi chính phủ đang hoạt động Cácnhân tố tác động đến nguồn vốn ODA chủ yếu là mối quan hệ về kinh tế chính trịgiữa các quốc gia, lãi suất của nguồn vốn ODA
FDI ( Foreign Direct Investment) là hình thức đầu tư dài hạn của người
không cư trú chuyển vào để tiến hành các hoạt động đầu tư kinh doanh trên cơ sởthành lập và tham gia quản lý các doanh nghiệp hoặc các hình thức khác Đây lànguồn vốn quan trọng cho đầu tư và phát triển không chỉ đối với các nước nghèo
mà kể cả các nước công nghiệp phát triển bởi đây là nguồn vốn không làm phát sinh
Trang 8nợ của nước nhận vốn, mang tính ổn định dài hạn Thông qua đầu tư trực tiếp nướcngoài nước tiếp nhận vốn có thể tiếp thu kỹ thuật, trình độ quản lý phát triển nhữngngành nghề mới đòi hỏi cao về kỹ thuật Theo báo cáo Đầu tư thế giới 2009, trongnăm 2008 thì Mỹ và Anh vẫn là 2 quốc gia thu hút vốn FDI lớn nhất với quy mô lầnlượt là 316,112 tỷ USD và 96,939 tỷ USD Không những là nguồn bổ sung vốnquan trọng, FDI còn đóng góp vào việc bù đắp thâm hụt tài khoản vãng lai và cảithiện cán cân thanh toán quốc tế Một số nhân tố tác động đến FDI đó là tỷ suất sinhlời của hoạt động đầu tư, hệ số hiệu quả sử dụng vốn (ICOR) nếu hệ số này cao chothấy hiệu quả sử dụng vốn thấp do đó sẽ kém hấp dẫn đối với nguồn vốn FDI; chínhsách khuyến khích đầu tư của Chính phủ, mức thuế thu nhập doanh nghiệp so sánhgiữa các quốc gia, nguồn lực kinh tế trong nước như: tài nguyên thiên nhiên, nguồnlao động…
FPI (Foreign Portfolio Investment)- Đầu tư gián tiếp nước ngoài dài hạn đây
là hình thức đầu tư thông quan việc mua và nắm giữ dài hạn các loại cổ phần, cổphiếu, các giấy tờ có giá khác, quỹ đầu tư chứng khoán và thông qua các định chếtài chính trung gian mà nhà đầu tư không trực tiếp tham quan quản lý hoạt động đầu
tư FPI là một trong những nguồn vốn đầu tư nước ngoài bổ sung cho nguồn vốnđầu tư cho một nền kinh tế Do đó, góp phần cho tăng trưởng đầu tư và tăng trưởngkinh tế của nước tiếp nhận vốn.Một số nhân tố ảnh hưởng đến dòng vốn FPI đó là
sự phát triển và độ mở cửa của TTCK thông qua quy định về “room” đầu tư với nhàđầu tư nước ngoài, chất lượng của các cổ phiếu, trái phiếu do doanh nghiệp và Nhànước phát hành, cũng như các chứng khoán có giá khác lưu thông trên thị trường tàichính;sự đa dạng và vận hành có hiệu quả của các định chế tài chính trung gian.Bên cạnh đó còn có một số nhân tố như bối cảnh quốc tế (hòa bình, ổn định vĩ mô,các quan hệ ngoại giao và môi trường pháp lý quốc tế thuận lợi); nhu cầu và khảnăng đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài…cũng có tác động đến dòng vốn đầu tư trựctiếp nước ngoài dài hạn Một thực tế cho thấy rằng, trong vòng 30 năm qua tất cảcác nguồn vốn đều có sự gia tăng về khối lượng nhưng nguồn vốn đầu tư vào thịtrường chứng khoán có mức tăng nhanh hơn các nguồn vốn khác Tính từ đầu
Trang 9những năm 1970 đến cuối những năm 1990 của thế kỷ 20, vốn đầu tư trực tiếp củacác nước nhóm G7 chỉ tăng 30 lần, trong khi đó đầu tư chứng khoán tăng trưởng
200 lần Và trong những năm gần đây dòng vốn này đã và đang có xu hướng tiếptục gia tăng Ngay tại nhiều nước đang phát triển, dòng vốn đầu tư qua thị trườngchứng khoán cũng gia tăng mạnh mẽ Năm 2005, dòng vốn đầu tư cổ phần gián tiếpđạt 42,3 tỷ USD vượt qua con số kỷ lục được thiết lập trong năm 2004 là 35,3 tỷUSD Riêng khu vực châu Á – Thái Bình Dương đã thu hút được gần 30 tỷ USD(Thời Báo Kinh tế Việt Nam, Kinh tế 2005 – 2006: Việt Nam và thế giới)
Vốn dài hạn khác bao gồm chủ yếu là tín dụng dài hạn thuộc khu vực nhànước và tín dụng thương mại dài hạn thuộc khu vực tư nhân
2.2.Cán cân vốn ngắn hạn: Phản ánh các luồng vốn đi ra đi vào của khu vực
Nhà nước, khu vực tư nhân dưới các hình thức như tín dụng thương mại ngắn hạn,hoạt động tiền gửi, mua bán các giấy tờ có giá ngắn hạn, các khoản tín dụng ngânhàng ngắn hạn, kinh doanh ngoại hối,… Ngày nay trong môi trường tự do hóa tàichính, các luồng vốn đầu cơ tăng lên nhanh chóng, làm cho cán cân vốn ngắn hạntrở nên có ảnh hưởng đáng kể đến cán cân thanh toán quốc tế nói chung của mộtquốc gia Nguyên nhân chính khiến cho các luồng vốn ngắn hạn tăng lên nhanhchóng là xu hướng thả nổi tỷ giá sau khi Hệ thống Bretton – Wood sụp đổ vào
1973 Một số nhân tố ảnh hưởng đến cán cân vốn ngắn hạn đó là sự biến động về tỷgiá, mức chênh lệch tỷ giá giữa các thị trường tạo cơ hội cho các nhà kinh doanhngoại hối; tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng trong ngắn hạn; mức lãi suất; và một nhân tốkhác đó là sự ổn định của môi trường kinh tế, chính trị, xã hội của một quốc gia…
2.3.Cán cân di chuyển vốn một chiều: các khoản viện trợ không hoàn lại cho
mục đích đầu tư, khoản nợ được xóa Nhân tố có tác động chủ yếu đến cán cân dichuyển vốn một chiều đó là mối quan hệ kinh tế - chính trị giữa các quốc gia Một
ví đụ điển hình đó là Nhật Bản, Nhật Bản là một trong những nước đứng đầu vềchương trình viện trợ dành cho Việt Nam Riêng trong năm 2009, nguồn vốn việntrợ không hoàn lại dành cho đầu tư của chính phủ Nhật Bản dành cho cấp cơ sở tạiViệt Nam có trị giá gần 2,6 triệu USD với 29 dự án Và Việt Nam đang triển khai sử
Trang 10dụng một cách có hiệu quả các dự án này Từ đó cho thấy các nguồn vốn mang tínhchất một chiều này có vai trò quan trọng không chỉ góp phần cải thiện cán cân vốn
bù đắp cho thâm hụt của cán cân vãng lai, mà còn cung cấp nguồn vốn quý giá choquá trình phát triển kinh tế của đất nước
3 Nhầm lẫn và sai sót: thống kê các giao dịch kinh tế thực tế đã xảy ra nhưng
không được ghi chép hoặc ghi chép có nhầm lẫn không chính xác
Nguyên nhân của những nhầm lẫn sai sót này là do các giao dịch kinh tế phátsinh giữa người cư trú và người không cư trú là rất lớn do đó không tránh được cácsai sót trong quá trình thu thập thông tin ví dụ: các giao dịch kinh tế ngầm, buônlậu… Nguyên nhân thứ hai đó là do sự không trùng khớp về thời gian giữa chuyểntiền và chuyển hàng
4 Cán cân bù đắp chính thức: Đưa BOP của quốc gia về trạng thái cân
bằng Bao gồm các khoản mục đó là:
4.1 Thay đổi dự trữ ngoại hối của NHTW của các quốc gia (chiếm tỷ lệ lớnnhất): Khi ngân hàng Trung ương can thiệp bán ngoại tệ làm cho dự trữ ngoại hốigiảm đồng thời làm tăng cung ngoại tệ cho nền kinh tế và ngược lại Việc sử dụng
dự trữ ngoại tệ giúp Ngân hàng Nhà nước linh hoạt trong việc điều hành chính sáchtiền tệ, cầm cự lâu hơn trước khi tiến hành phá giá tiền tệ
4.2 Vay từ IMF, ngân hàng trung ương các nước khác tuy nhiên lại tạo gánhnặng trả nợ cho các thế hệ sau
IV Vai trò của cán cân thanh toán quốc tế
1.Tầm vĩ mô:
Cán cân thanh toán quốc tế phản ánh kết quả của hoạt động trao đổi đối ngoạicủa một quốc gia này với một quốc gia khác Cho biết một cách trực quan tình hìnhcông nợ của một quốc gia tại một thời điểm nhất định Cán cân bội chi hay bội thucho biết nước đó là chủ nợ hay đang mắc nợ nước ngoài
Cán cân thanh toán quốc tế còn phản ánh độ mở cửa hội nhập của nền kinh tếquốc gia vào nền kinh tế thế giới, địa vị kinh tế của một quốc gia trên trường quốc