Ngày soạn Ngày dạy Tuần 9 Tiết 33 BÀI 8, 9 Tập làm văn NGÔI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1 Kiến thức Khái niệm ngôi kể trong văn tự sự Sự khác nhau giữa ngôi kể thứ ba và ngôi kể thứ nhất Đặc[.]
Trang 1Ngày soạn:………
Ngày dạy :………
Tuần 9 - Tiết 33
BÀI 8, 9
Tập làm văn : NGÔI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Khái niệm ngôi kể trong văn tự sự
- Sự khác nhau giữa ngôi kể thứ ba và ngôi kể thứ nhất
- Đặc điểm riêng của mỗi ngôi
2 Kĩ năng:
- Lựa chọn và thay đổi ngôi kể thích hợp trong văn bản tự sự
- Vận dụng ngôi kể vào đọc- hiểu văn bản tự sự
3 Thái độ:
Sử dụng ngôi kể phù hợp để pháp huy tác dụng biểu cảm
II CHUẨN BỊ:
GV: SGV+SGK+Tham khảo
-Bài làm mẫu
HS: Chuẩn bị theo HD của giáo viên
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DAY HỌC:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG Hoạt động 1: Khởi động 16’
Mục tiêu cần đạt: GV kiểm tra
bài cũ, đưa ngữ liệu vào bài
mới.
1) Ổn định lớp:
2) Kiểm tra 15 phút.
I Trắc nghiệm.( 3đ)
Đọc câu sau và trả lời câu
hỏi 1,2
“ Mã Lương lấy bút vẽ con
chim”
Câu 1: Trong câu trên đây có
mấy danh từ chung?
A Một từ C Ba từ
B Hai từ D Bốn từ
Câu 2: Câu trên có mấy danh
từ riêng?
A Một từ C Ba từ
B Hai từ D Bốn từ
- Làm bài theo nội dung đã
Câu 2: A Câu 3: B Câu 4: C Câu 5: A Câu 6: C
Trang 2Câu 3: Cách viết danh từ riêng
nào không đúng?
A Mỏ Cày C Tiền Giang
B Bến tre D Hậu Giang
Câu 4: Từ nào là danh từ riêng?
A nhà vua C bạn Lan
B cha D học sinh
Câu 5: Khái niệm nào đúng với
danh từ?
A là những từ chỉ sự vật
B là những từ chỉ tính chất
C là những từ chỉ hoạt động
D là những từ chỉ cảm xúc
Câu 6: Danh từ riêng nào viết
hoa đúng?
A mỏ Cày C Mỏ Cày
B Mỏ cày D mỏ cày
II Tự luận ( 7đ)
Câu 1 : Thế nào là danh từ
chung ? thế nào là danh từ
riêng ? Mối lại cho một ví dụ
( 3 đ)
Câu 2 : Đặt 2 câu, một câu có
danh từ chung, một câu có danh
từ riêng.( 4 đ)
3) Giới thiệu bài mới:Trong
những văn bản mà các em đã
học, đã làm quen, khi kể chuyện
thì có vai trò của ngôi kể Vậy
ngôi kể là gì ? Có các ngôi kể
nào, lời kể ra sao
Hoạt động 2:(14 ’) HDHS
Tìm hiểu ngôi kể, vai trò của
ngôi kể
Mục tiêu cần đạt: Giúp hs tìm
hiểu về ngôi kể
Dấu hiệu nhận biết ngôi kể.
Đặc điểm của ngôi kể.
L: HS đọc phần hướng dẫn
trong SGK
H: Em hiểu thế nào là ngôi kể
trong văn bản tự sự?
- Lắng nghe
- Đọc phần hướng dẫn SGK
- Là vị trí giao tiếp mà người kể sử dụng khi kể chuyện
I NGÔI KỂ VÀ VAI TRÒ CỦA NGÔI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ :
1)Ngôi kể:
Ngôi kể là vị trí giao tiếp mà người kể sử dụng để kể
chuyện
Trang 3GV : Vị trí giao tiếp mà gười
kể sử dụng thường ở ngôi thứ
nhất và thứ ba Dấu hiệu nào để
nhận biết các ngôi ta đi vào tìm
hiểu các đoạn văn
-Yêu cầu học sinh đọc đoạn văn
1
H Trong đoạn văn 1 người kể
gọi các nhân vật bằng gì ?
H.Đoạn 1 được kể theo ngôi
nào?
GV chốt:: Ngoài việc người kể
gọi tên sự vật thì trong ngôi kể
thứ 3 còn có các từ: họ nó,
chúng nó, lão…
->Trong ngôi kể thứ ba người
kể giấu mình không biết ai kể
Nhưng người kể có mặt khắp
nơi, kể như người ta kể khi gọi
tên bằng tên gọi của chúng lời
kể tự do, linh hoạt
-Yêu cầu học sinh đọc đoạn văn
2
H.Người kể tự xưng mình là ai?
H.Người xưng tôi kể những
điều gì ?
H.Người kể là ai ?
H.Người xưng tôi kể những
điều gì ?
H: Vậy đoạn 2 được kể tho ngôi
thứ mấy?
-Gọi HS đọc 2 đoạn văn
H.Trong đoạn văn 2 tôi có phải
là chính tác giả không ? Vì sao
em biết ?
GV: Cần lưu ý lại cho hs nắm
rõ hơn
H.Cách chọn ngôi kể này có ưu
nhược điểm ?
- Lắng nghe
-Đọc đoạn một
-Gọi nhân vật bằng chính tên gọi của chúng
-Kể theo ngôi thứ ba
- Lắng nghe
-Đọc đoạn văn thứ hai
-Xưng tôi
-Kể ra những gì mình nghe, mình thấy
- Là dế Mèn
- Kể chuyện về tôi
- Ngôi thứ nhất
8’
-Đọc 2 đoạn văn
-Không phải là tác giả mà hoàn toàn do tác giả sáng tạo ra
- Có thể bộc lộ hững suy nghĩ , tìm cảm nhưng chỉ
2) Dấu hiệu nhận biết ngôi kể.
a) Đoạn 1:
Người kể gọi sự vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi như là không có mặt
-> Kể theo ngôi thứ ba
->Đây là ngôi kể hay được sử dụng
b) Đoạn 2:
Người kể có thể kể trực tiếp
ra những điều mình nghe, mình thấy, mình trãi qua, nói
ra ý nghĩ, cảm tưởng của mình
->Ngôi kể thứ nhất:
3)Đặc điểm của ngôi kể.
-Khi kể người kể có thể hoàn toàn tự do lựa chọn ngôi kể cho thích hợp, người kể xưng tôi không nhất thiết là tác giả
Trang 4H.Trong 2 ngôi kể ngôi kể nào
là ngôi kể tự do không bị hạn
chế, ngôi kể nào chỉ được kể
những gì mình biết và mình đã
trãi qua ?
H.Có thể thay đổi ngôi kể được
không?
H.Em hãy đổi ngôi kể trong
đoạn văn 2 thành ngôi kể thứ ba
thì sẽ được đoạn văn như thế
nào ?
H.Đoạn 1 có thể đổi sang ngôi
thứ nhất được không ? Vì sao?
H: Vậy thế nào là ngôi kể? Có
mấy ngôi kể? Nêu dấu hiệu
nhận biết
H: Đặc điểm của ngôi kể?
-Yêu cầu học sinh đọc ghi
nhớ( Về nhà chép, học thuộc)
kể những điều mà mình biết, mình ttrải qua
-Ngôi kể thứ ba là kể tự
do
-Người viết có thể thay đổi ngôi kể
-Đổi ngôi kể từ tôi sang Dế Mèn
-Không thể đổi ngôi kể thứ
ba thành ngôi kể thứ nhất trong đoạn văn 1 được vì nếu đổi thì phải cấu tạo lại hầu như cả đoạn văn và nội dung chuyện cũng phải thêm bớt mới phù hợp với cách kể mới
- Hệ thống kiến thức, trả lời
-Đọc ghi nhớ SGK
-Ngôi kể thứ ba là kể tự do, mang tính khách quan
- Ngôi kể thức nhất chỉ kể những gì mình nghe thấy, trải qua
*Ghi nhớ : SGK
Ngôi kể là vị trí giao tiếp mà người kể sử dụng để kể
chuyện
Khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi tức là kể theo ngôi thứ ba, người kể có thể linh kể hoạt, tự do những gì duễn ra với nhân vật
Khi tự xưng là “tôi” là kể theo ngôi thứ nhất Người kể
có thể kể trực tiếp ra những điều mình nghe, mình thấy, mình trãi qua, có thể trực tiếp nói ra những cảm tưởng, ý
Trang 5Hoạt động 3:(14’) HDHS
luyện tập.
Mục tiêu cần đạt: GV hướng
dẫn hs nhận diện ngôi kể dùng
trong một số truyện dân gian
đã học.
Thay đổi ngôi kể thứ nhất
thành ngôi kể thứ ba, nhận
xét.Thay đổi ngôi kể thứ ba
thành ngôi kể thứ nhất và
nhận xét.
Sử dụng ngôi kể thích hợp
trong khi viết thư.
-Yêu cầu học sinh đọc bài tập
1và xác định yêu cầu bài tập 1
-Đoạn văn kể theo ngôi nào?
-Yêu cầu học sinh đổi sang ngôi
thứ ba thay tôi bằng dế Mèn
( hắn, nó, y…)
H.Hãy nhận xét xem khi thay
đổi sẽ đem điều gì mới cho
đoạn văn ?
-Yêu cầu học sinh đọc bài tập 2
-Yêu cầu học sinh đổi ngôi kể
thành ngôi thứ nhất
H.Đổi ngôi kể sẽ đem lại điều
gì mới cho đoạn văn?
-Yêu cầu học sinh đọc bài tập3
H.Truyện cây bút thần được kể
theo ngôi thứ mấy ?vì sao em
biết
- Nhận xét-sửa sai
- Yêu cầu hs đọc bài tập 4
H: Vì sao truyện truyện thuyết
và truyện cổ tích thường sử
-Đọc bài tập 1
-Đoạn văn được kể theo ngôi thứ nhất
-Người kể giấu mình
- Có màu sắc khách quan hơn
- Đọc bài tập 2 -Đổi ngôi kể
-Hay hơn ngôi thứ ba
-Đọc yêu cầu bài tập 3
- Ngôi thứ ba vì không có nhân vật xưng tôi
- Nhận xét
nghĩ của mình
Để kể chuyện cho linh hoạt, thú vị, người kể có thể lựa chọn thích hợp
Người kể xưng “tôi” trong tác phẩm không nhất thiết là tác giả
II LUYỆN TẬP:
Bài 1: Nhận xét sự thay đổi
ngôi kể từ thứ nhất sang ngôi thứ ba
-Đoạn văn cũ: Nhân vật tự kể
về mình về những điều mình thấy mình làm
-Đoạn văn mới : Nhiều tính khách quan hơn
Bài 2: Đổi ngôi kể thứ ba
sang ngôi thứ nhất
-Ngôi kể tô đậm sắc thái tình cảm của đoạn văn
Bài 3: Truyện cây bút thần kể
theo ngôi thứ ba vì không có nhân vật nào xưng tôi khi kể Người kể giấu mình
Trang 6dụng ngôi kể thứ ba?
L: nhận xét
GV: Điều chỉnh
L: Đọc yêu cầu bài tập 5
H: Khi viết thư ta thường dùng
ngôi kể nào? Vì sao?
- Nhận xét- sửa sai
- Đọc bài tập 4
- Suy nghĩ trả lời
- Nhận xét, bổ sung
- Ghi nhận
- Đọc yêu cầu bài tập 5
- Dùng ngôi thứ nhất
- Nhận xét
Bài 4: Các truyện truyền
thuyết, cổ tích thường kể theo ngôi thứ ba vì:
- Do đây là truyện dân gian truyền miệng, có yếu tố tưởng tượng kì ảo
- Truyện kể từ thời xa xưa nên người kể không thể tham gia vào câu chuyện
Bài 5: Khi viết thư cho bạn ta
thương kể theo ngôi thứ nhất
vì sẽ dễ bộc lộ tình cảm của mình với bạn
IV HƯỚNG DẪN HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP: (1’)
-Học bài, làm bài tập 6
- Tập kể chuyện bằng ngôi kể thứ nhất
-Chuẩn bị bài: "Ông lão đánh cá và con cá vàng"
.Đọc kĩ văn bản
.Soạn bài theo đọc hiểu văn bản
* Rút kinh nghiệm
………
………
………
………
………