Anthony grey nguy n u c chua xac dinh

Mãi về sau,anh quyết định dịch và tự chủ xướng việc khuếch đại vì anh cảm thấy cuốn truyện ấy, với sự thêm vào các sự kiện lịch sử cùng hư cấu nào đó của anh như một kẻ trong cuộc, sẽ kh

Anthony Grey & Nguyễn Ước

chết điều gì đó Đó là nỗi ám ảnh phải nhớ đến họ,

và ai không nhớ đến người đã chết là thêm lần nữa phản bội họ

• Elie Wiesel, nhà văn

Giải Nobel Hòa bình 1986

Mục Lục

Thông tin ebook

Lời Nói Đầu

Lời Giới Thiệu của Nguyễn Minh Diễm

-Phần Thứ Bẩy - Chúng Tôi Tranh Đấu Đã NgànNăm - 1968

Thông tin ebook

Tên truyện : Trăng Huyết

Tác giả : Anthony Grey & Nguyễn Ước

Thư gửi bạn đọc Trăng Huyết

Trong mùa hè năm 2004, một người bạn Việt Namtrẻ tuổi của tôi hiện học tại Anh đã đọc Trăng Huyết,bản phóng tác bằng tiếng Việt Cô đối chiếu cácphần của cuốn ấy với cuốn tiểu thuyết nguyên bảnSAIGON của tôi, là cuốn hình thành cái lõi cốt yếucủa tác phẩm khuếch đại và mới của người bạnđồng tác giả Nguyễn Ước Vì tôi không biết và khôngđọc được tiếng Việt nên lúc ấy, tôi không có ý niệm

về những gì Nguyễn Ước đã làm đối với bản văn củatôi Trước khi thực hiện tác phẩm ấy, anh khôngtham khảo ý kiến tôi, cũng không tìm cách xin phéptôi cho tới khi anh đã hoàn tất Thậm chí khi viết thưnày, tôi vẫn không biết thật cặn kẽ những gì chứađựng trong 400 trang mà anh thêm vào — ngoài việcbiết rằng những thay đổi trong giai đoạn sau năm

1945 thì nhiều hơn trong phần đầu của cuốn truyện

Trước đây, tôi biết qua lời của chính Nguyễn Ướcgiải thích với tôi rằng anh nồng nhiệt tin tưởng cuốntiểu thuyết của tôi với những đoạn thông tin và diễn

dịch do anh thêm vào là “bộ tiểu thuyết Chiến tranh

và Hoà bình mà người dân Việt Nam đang trông đợi”.

Trong lần liên lạc thứ nhất, anh nói với tôi rằng anhcảm thấy nó có sức mạnh “hòa giải và giải phóng”người dân Việt Nam khỏi những xung khắc thời quákhứ Nhận thấy mình xúc động bởi niềm xác tín đó,tôi bất giác quyết định không chống lại cũng nhưkhông phản đối tức thời việc Nguyễn Ước đã làm.Tuy thế, tôi cảm thấy nhẹ nhỏm khi người bạnsinh viên Việt Nam trẻ tuổi tại Anh ấy nói với tôi rằng

cô rất xúc động qua những gì cô đã đọc Cô nói, “Tôixin cám ơn ông đã viết cuốn sách này Tôi đã biếtđược rất nhiều về xứ sở và dân tộc của tôi mà trướcđây tôi chưa hề biết Tôi nghĩ rằng giá trị lớn lao nhấtcủa cuốn truyện này là nó bảo tồn ký ức lịch sử chonhững thế hệ mới của người Việt trong một thế giớiđang thay đổi nhanh chóng Tôi cho rằng đây là cuốntiểu thuyết rất quan trọng cho dân tộc Việt Nam — vàcũng cho mọi người khác nữa.”

Vào năm 2005 này, ba mươi năm sau ngày Sàigònthất thủ, dường như thế giới của chúng ta đang làchốn nguy hiểm hơn bao giờ hết Cuộc chiến tranhcay đắng ở I-rắc do người Mỹ khởi động xâm lăngđầu năm 2003 đang ngày càng bị so sánh với cuộc

chiến tranh Việt Nam trong hai thập niên 1960 và

1970 Dù sao, khủng bố và giết chóc vì lý do tôn giáo

và chính trị đang lan rộng toàn cầu hơn bao giờ hết.Dường như toàn thể hành tinh của chúng ta hiệnsống với trạng thái đề phòng hằng ngày sẽ có thêmmột hành động “khủng bố” tập thể nữa Trong tìnhhuống ấy, điều quan yếu là những người mà sốlượng ngày càng nhiều thêm trên thế giới, đangmãnh liệt khao khát chấm dứt vĩnh viễn toàn bộchiến tranh và tàn sát, nên tin rằng có những lý do

để cảm thấy mình được khích lệ Đối với tất cảchúng ta, điều quan trọng là có những nền tảng đểtin tưởng vào một tương lai tốt đẹp hơn và để không

bị ám ảnh bởi sợ hãi

Ở cấp độ cao nhất, mục đích tái bản cuốn trường

thiên tiểu thuyết khuếch đại [Trăng Huyết] này về

những cuộc chiến lâu dài và cay đắng tại Việt Namtrong hậu bán thế kỷ 20 là để nhắc nhở chúng tathảm kịch kinh hoàng và vô ích của mọi cuộc chiến,cách riêng các cuộc chiến xuẩn động Cả Việt Namlẫn I-rắc đều rơi vào bản liệt kê buồn bã đó Mọingười đều đau khổ trong các thời kỳ bi thảm như thế

và chẳng một ai thật sự chiến thắng Chiến tranhbiến hết thảy chúng ta thành nạn nhân Lúc này, điềuquan yếu cho thế giới của chúng ta là tiến tới mộttrạng thái sinh tồn trong đó chúng ta có thể giải quyếtmọi vấn đề giữa các dân tộc và các quốc gia mà

chẳng cần tới bạo động và giết chóc Cũng quan yếukhông kém là việc chữa trị những vết thương khủngkhiếp về tâm lý và thể lý của quá khứ, để giúp tạodựng một tương lai hòa bình và tốt lành hơn cho tất

cả chúng ta

Khi cuốn SAIGON được xuất bản lần đầu năm 1982,tôi ngạc nhiên và vui thích thấy nó trở thành sáchbán chạy ở tầm quốc tế tại 15 nước, nói chín ngônngữ khác nhau Thật rất hài lòng khi tại Việt Nam vàHoa Kỳ, nó được dùng trong lớp học để dạy dỗ cácsinh viên sĩ quan trẻ tuổi của hải quân và quân đội —Đại học Quốc phòng của Quân đội Nhân dân tại HàNội và Học viện Hải quân Hoa Kỳ tại Anapolis.Nguyễn Ước đọc cuốn tiểu thuyết ấy lần đầu tiênbằng tiếng Anh lúc anh tới được trại tị nạn ởIndonesia sau khi trốn khỏi Việt Nam bằng thuyềnvào cuối thập niên 1980 Anh kể rằng anh đã khóckhi đọc nó hết phần này sang phần khác Mãi về sau,anh quyết định dịch và tự chủ xướng việc khuếch đại

vì anh cảm thấy cuốn truyện ấy, với sự thêm vào các

sự kiện lịch sử cùng hư cấu nào đó của anh như một

kẻ trong cuộc, sẽ khiến độc giả người Việt nhận rarằng sự thật giải phóng chúng ta và hoà giải chúngta

Như đã nêu rõ, tôi quyết định cứ tin vào sự bảođảm mà Nguyễn Ước đã viết cho tôi, rằng anh khôngphản bội hình thức và dự phóng trong cuốn tiểu

thuyết nguyên bản của tôi Tôi phải bảo lưu quyềnthẩm định đầy đủ và có cân nhắc cho tới một thờiđiểm tôi biết chính xác từng chữ những gì anh đãviết Trong lúc này tôi đang đi theo con đường riêngcủa mình để SAIGON được dịch riêng biệt ra tiếngViệt, đúng chính xác những gì tôi viết mà không cóbất cứ thêm thắt nào, và để cho nó được xuất bảncông khai bởi một nhà xuất bản của người Việt tạiViệt Nam Như tôi đã viết vào tháng Chạp năm 2004,hiện ở Hà Nội đang có những thảo luận bước đầu vềviệc đó, nhân danh tôi, và chưa có kết quả rõ ràng.Tuy thế, tôi không biêt việc xuất bản ấy sẽ xảy rasớm hay muộn — hoặc quả thật bao giờ.

Rõ ràng Nguyễn Ước đã hết lòng với đam mê, lýtưởng và nghị lực để viết nên Trăng Huyết Nếu anh

ấy có lý và cuốn sách này có thể đóng góp đầy ýnghĩa để chữa trị và hòa giải các vết thương quákhứ, thì bằng những cách thức nhỏ bé, một tương laihoà hợp hơn sẽ bắt đầu để làm nổi bật dân tộc ViệtNam — và việc đó chắc chắn dẫn tới kết quả là sẽlàm xúc động người dân của các quốc gia khác Lúc

ấy, mọi nỗ lực cần cù của Nguyễn Ước sẽ đáng giá

Dù xảy tới tình huống nào đi nữa, tôi vẫn ca ngợihoài bảo, sự tự phát, những lao động tận tụy củaanh và mong anh ấy gặp may mắn

Sự ngưỡng mộ và mến cảm của tôi đối với ViệtNam và dân tộc can trường cùng độc đáo ấy ngày

càng tăng kể từ khi tôi bắt đầu nghiên cứu và viếtcuốn SAIGON Sự tái tục dính líu tới Việt Nam được

gây ra bởi sự xuất hiện nổi bật của Trăng Huyết và

việc tái bản tại Anh ấn bản mới cuốn SAIGON bằngtiếng Anh vì thế đang là nguồn khoái cảm lớn lao chotôi Vậy tôi xin cám ơn tất cả những ai quan tâm vàchúc cho tất cả những ai đang đọc các trang này mộthoà bình lâu dài và sự hòa hợp ngày càng tăng trongcuộc sống hằng ngày

• Bản dịch của Nguyễn Ước

• Xin xem nguyên văn tiếng Anh ở cuối Tập IV

Lời Giới Thiệu của Nguyễn Minh Diễm

Năm 1982, một nhà báo Anh từng làm việc và trảiqua tù đày tại Trung Quốc nhưng chưa bao giờ đặtchân đến Việt Nam tên là Anthony Grey xuất bảncuốn tiểu thuyết SAIGON dày gần 800 trang khổ lớn

(bản in của Nxb Little, Brown and

Company-Boston-Toronto năm 1982 dày 787 trang kể cả bạt) Có thể

nói Saigon trước hết là một tiểu thuyết lịch sử, vì nódựa trên những sự kiện có thật, những diễn biến cóthật, nhiều nhân vật có thật và các tình tiết củatruyện trải dài theo dòng chảy của 50 năm lịch sửViệt Nam, từ 1925 đến 1975 Nó còn mang ý nghĩalịch sử hơn khi mà để xây dựng tác phẩm, AnthonyGrey đã phải bỏ ra suốt ba năm nghiên cứu sách vởtại các thư viện và thư khố ở Paris, Luân đôn,Washington D.C và đại học Harvard Ông đã thamkhảo vài trăm cuốn sách và hàng ngàn tài liệu liênquan đến Việt Nam Ông cũng từng gặp, trao đổi vàxin ý kiến của các sử gia, nhà nghiên cứu và nhàbáo nổi tiếng thế giới về những vấn đề của ViệtNam Trong đó, có chuyên gia về Việt Nam trước thếchiến thứ hai Virginia Thompson; chuyên gia về ĐiệnBiên Phủ Jules Roy, nhà nghiên cứu Mặt Trận Giảiphóng Miền Nam Douglas Pike, tiểu thuyết gia FrankSnepp và nhiều người khác nữa, kể cả các chuyên

gia về tình báo và quân sự ở Đông Nam Á Tinh thần

và cung cách làm việc như thế cho thấy tham vọngcủa Grey là dựng lại cả một giai đoạn lịch sử củaViệt Nam như một tổng hợp, như một bức tranh toàncảnh Chính vì tinh thần làm việc nghiêm túc như thế

mà Saigon đã được dùng như tài liệu giảng dạy về

hai cuộc chiến Đông Dương cũng như lịch sử ViệtNam cho sinh viên sĩ quan Học viện Hải quân Hoa

Kỳ ở Annapolis Tác phẩm cũng đựơc dịch từngphần để làm sách tham khảo cho sinh viên sĩ quancủa Học viện Quân sự Hà Nội, theo bức thư AnthonyGrey viết cho Nguyễn Ước được in lại ở cuối sách

Nhưng trước hết, Saigon là một tiểu thuyết, cho

dù nó có bám sát lịch sử đến đâu, và Anthony Greykhi viết cuốn truyện dài này đã có một mục đích rõrệt, như ông xác nhận sau đó, là mang đến sự hoà

giải, để “góp phần hàn gắn những vết thương khủng

khiếp và những đau khổ mà người dân ở mọi phía trong xứ sở Việt Nam vốn đã bị tả tơi vì một cuộc chiến quá dài, dài hơn của bất cứ xứ sở nào” Chính

vì hoài bão mục đích ấy, mà các nhân vật trongSaigon đều được Anhony Grey cho một sức sốngmãnh liệt, kiên quyết và có phần cực đoan, mê mị,lúc yêu đương cũng như lúc thù hận, lúc sống, cũngnhư lúc chết Nếu coi Saigon là một sân khấu, thìnhững con người mà Anthony Grey tạo ra và đưa lênsàn diễn đều đã sống hết mình, hoạt động hết năng

lực và không nghỉ ngơi trước khi rời khỏi ánh đèn.Những tính cách mạnh mẽ, năng động và cực đoan

ấy của nhân vật có thể là do bản tính cá nhân, có thể

là do hoàn cảnh hun đúc, mà cũng có thể là do mộtthế lực nào đó cố tình huấn luyện để sử dụng, nhưngnhất định chúng là nguồn gốc sâu xa của tấn bi kịchkéo dài quá lâu nơi đất nước Việt Nam, và khiến dântộc chúng ta đã phải trả một giá quá đắt

Tuy nhiên, dù Anthony Grey tài ba cách nào thìông cũng vẫn là một người phương Tây từ ngoàinhìn vào đất nước Việt Nam, ông có tài giỏi cáchmấy thì ông vẫn không thể nhập vai người Việt Nam,

và khung cảnh sống cũng như các nhân vật ông tạo

ra vẫn không tránh khỏi có phần khập khiễng, lạc loàidưới con mắt phân tích của độc giả người Việt vì họchỉ là “người Việt gốc ngoại”, được xây dựng từ kiếnthức, sách vở về đất nước, con người cũng như lịch

sử và văn hoá Việt Nam Tuy nhiên, giống như côngchúa ngủ trong rừng, Saigon đã gặp nguyễn Ước, đểkhung cảnh và các nhân vật của nó được thổi mộtluồng sinh khí Việt Nam để chúng được tái đầu thai.Nguyễn Ước đã làm một công việc chưa từng có làviết thêm vào một cuốn tiểu thuyết đã xuất bản vàđang lưu hành Từ trên 800 trang của Saigon, ông

đã viết thêm khoảng 1/3 nữa để thành trường thiêntiểu thuyết TRĂNG HUYẾT dài hơn 1200 trang (Bản

in của nhà xuất bản Nhân Văn, Canada năm 2004

gồm hai cuốn cùng khổ với Saigon, dày 621 trang và

645 trang) Mặc dù giữ nguyên bố cục của Saigonvới tám phần, bắt đầu từ năm 1925 đời vua KhảiĐịnh, cho đến cuối tháng Tư năm 1975, Nguyễn Ước

đã “viết chêm vào, khi thì trọn một chương, khi thì vàiđoạn nghĩ tưởng, vài lời đối thoại, nhiều nhân vậtphụ, v.v để chính đính, minh hoạ; đào sâu tâm lý củacác nhân vật người Việt, bổ túc nhiều chi tiết về hoàncảnh chính trị, khuynh hướng cách mạng bản địa vàthời đại, sự kiện lịch sử, nghi lễ cung đình, phongcảnh, nếp nghĩ, tục lệ và văn hoá dân tộc, v.v.” vàđiều mà ông “chủ tâm hơn cả là cố gắng để nói lênViệt tính của nhân vật và sự kiện, đồng thời trình bàysao cho hợp với cảm quan của độc giả người Việt”.Chính trong ý nghĩa ấy, có thể nói là Nguyễn Ước

đã góp phần sáng tạo các nhân vật, và cả khungcảnh sinh hoạt nữa để họ trở thành những ngườiViệt Nam, sống trong xã hội Việt Nam với những nétvăn hoá đặc thù và nhờ thế mà độc giả người Việtchúng ta có thể buồn vui theo họ Nguyễn Ước quảnhiên cũng là một tác giả, và điều độc đáo đã đượcthực hiện: một tác phẩm tổng hợp của hai ngườichưa bao giờ gặp nhau, hoàn thành phần nọ cáchphần kia hơn 20 năm đã ra đời như một tổng hợpcủa kiến thức, tài năng và cảm tính

Trường thiên tiểu thuyết TRĂNG HUYẾT kết thúckhi chiếc máy bay trực thăng cuối cùng rời khỏi sân

thượng toà đại sứ Mỹ tọa lạc ngay tại trung tâmthành phố Sàigòn rạng sáng ngày 30 tháng tư năm

1975, như một dấu chấm hết cho cái tên “Saigon”từng tồn tại gần 300 năm trước của thành phố đượcmệnh danh là “hòn ngọc Viễn đông” Rất có thể sựbức tử của cái tên ấy đã khiến nó được dùng làm têncho cuốn tiểu thuyết của Anthony Grey Còn tên

Trăng Huyết mà Nguyễn Ước đặt cho cuốn tiểu

thuyết viết chung với Grey từ Saigon thì lại thànhhình từ nỗi xúc động khi trôi theo nửa thế kỷ đauthương ly loạn trên khắp đất nước Việt Nam vì, nhưông nói ở cuối sách, “trăng huyết” là trăng đỏ nhưmáu, trăng báo điềm, và làm chứng cho nửa thế kỷđau thương của đất nước

Khởi điểm của truyện là năm 1925, khi mà sựthống trị của thực dân Pháp tại Việt Nam bắt đầu gần

70 năm trước đó đang bị lung lay tận gốc bởi sự hàkhắc của chế độ thực dân đã lên đến cực điểm, cũng

có nghĩa là nỗi hận thù của dân chúng đã đến mứckhông thể đè nén được, trong khi số người đựơcgiáo dục theo Tây học, có kiến thức về nhân quyền,dân quyền thì đã đủ để trở thành một lực lượng lãnhđạo có khả năng

Năm mươi năm của cuốn trường thiên tiểu thuyết

Trăng Huyết có thể coi như giai đoạn sôi động nhất

trong lịch sử cận và hiện đại Việt Nam, nếu so sánhvới 25 năm trước đó, và 30 năm sau đó Mà sôi động

thật, vì một khi đã bắt đầu bắt đầu dở sách ra, thìngười đọc liền bị cuốn hút vào nhịp sống sôi nổi củacác nhân vật, sự mãnh liệt và cuồng nhiệt của từngcảnh huống cũng như sức đi vũ bão của các sự kiệnlịch sử Sự thảnh thơi ngồi yên thưởng thức một ly

cà phê hay một ly rượu hình như chỉ xuất hiện mộtlần ở đầu truyện, khi các vị khách rồi sẽ thành nhânvật chính của truyện mới chỉ vào đến lãnh hải ViệtNam, chứ chưa đặt chân lên đất Sàigòn Sau đó, thìkhông có lúc nào và không có ai được “rảnh rang”như thế nữa Tương tự như nhiều tác phẩm vĩ đạikinh điển, ngay trong phần đầu dài 151 trang của

Trăng Huyết (từ gần 100 trang của Saigon, với tiểu tựa rất súc tích và giầu hình tượng: Đời thuộc địa là

thế!), tác giả đã giới thiệu các nhân vật chính của

truyện, bao gồm thành viên của bốn gia đình mangtính đại biểu cho cái xã hội chứa đầy mâu thuẫn củaViệt Nam trong suốt mấy chục năm của truyện Tácgiả đã minh họa nhiều cảnh tượng tiêu biểu của cái

xã hội phân hóa, chất chứa vô vàn bất công, bấtnhân, bất nghĩa và vô lý, cùng những đối nghịchkhông thể hóa giải, để xây dựng những nhân vật cóthể coi như đại diện của từng thành phần Nhữngnhân vật ấy, theo diễn biến của lịch sử và định mệnhtrải dài gần 1200 trang sách của 50 năm biến độngnhất trong lịch sử Việt Nam, rồi đây sẽ gắn liền vớinhau bằng tình yêu cũng như thù hận Tình yêu thì

cuồng nhiệt, và hận thù thì sục sôi, nhưng cả hai loạitình cảm ấy đều kiên định, đều cực đoan, và đều cóphần mê mị do sự tàn khốc của định mệnh, cũngnhư đòi hỏi của hoàn cảnh hay phương pháp đấutranh của các phe phái và chủ nghĩa.

Nhân vật chính của Trăng Huyết là Joseph

Sherman, người Mỹ, đến Việt Nam lần đầu tiên vàonăm 1925, khi mới 15 tuổi Cậu cùng cha mẹ và anhđến thăm miền Nam Việt Nam, lúc ấy là một thuộcđịa của Pháp Là con của một thượng nghị sĩ, sinh ra

và lớn lên trong một quốc gia tự do dân chủ, đượcgiáo dục về giá trị cao quý của con người “vốn đượcsinh ra bình đẳng, và được tạo hoá ban cho nhữngquyền không ai có thể xâm phạm, trong đó có quyềnđựơc sống, được tự do và mưu cầu hạnh phúc”,Joseph đã có dịp được chứng kiến tận mắt nhữngcảnh ngộ trong đó con người bị đối xử như một convật, một phương tiện, một dụng cụ, hay một trò chơitùy ý và tùy sức “sáng tạo” của chủ nhân, mà nhữngchủ nhân ấy thường khi lại bệnh hoạn, hay ít nhấtlệch lạc tính dục, khiến thú vui của họ càng mang vẻquái đản, hoang dã và tàn bạo hơn Đó chính là xãhội Việt Nam vào năm 1925, dưới sự cai trị trực tiếpcủa người Pháp

Cuối Phần thứ nhất, nghĩa là chỉ sau một thời gianngắn ở Việt Nam, cậu thiếu niên Joseph đã cónhững thay đổi, chuẩn bị cho cậu sẵn sàng bắt đầu

chuyến phiêu lưu trải dài đến dòng cuối của truyện:Cậu đã lần đầu tiên hưởng thú vui của dục tình, đãgặp những nhân vật Pháp cũng như Việt rồi đây sẽtrở thành đại diện cho những lực lượng và nhữngphe phái chính trong cuộc chiến tranh nhiều mặt, kéodài nhiều giai đoạn, mà lúc nào cũng khốc liệt vàkhông bao giờ khoan thứ Quan trọng nhất là Josephgặp Kiều Lan, lúc ấy là một cô bé mười tuổi trongmột hoàn cảnh đầy kịch tính Cô là định mệnh củacậu, vì sau đó, sợi chỉ nối kết mọi diễn tiến trongtruyện chính là mối tình vừa lãng mạn, dữ dội, vừaoan nghiệt như đã tiền định từ kiếp nào, lại vừamang tính đam mê sáng tạo của hai người Mối tình

ấy, từ khi nẩy sinh, đã chi phối mọi vui buồn, mọidiễn tiến, mọi quyết định trong đời Joseph dù chínhanh ý thức được hay không

Trong bốn người của gia đình Joseph đến thămViệt Nam, thì đến cuối chương một, anh trai đã chếtthảm, ông bố mất một cánh tay và vĩnh viễn mang bộmặt biến dạng do tai nạn trong một chuyến đi săn ởgần Sàigòn Thê thảm hơn, bà mẹ không còn làngười cậu tuyệt đối kính yêu nữa, và niềm tin về sựbình đẳng của loài người như một tặng phẩm củatạo hoá cũng đã trôi đi theo những cơn mưa nhiệtđới trong rừng, khi cậu đứng chết trân chứng kiếnnhững cảnh mà cho đến cuối truyện, và có lẽ cuốiđời nữa, không bao giờ rời khỏi tâm trí của cậu

Gia đình thứ nhì được giới thiệu trong chươngđầu tiên của truyện là vợ chồng Ngô Văn Lộc cùnghai con trai Ngô Văn Đồng và Ngô Văn Học Đây làgia đình mà vì lòng hận thù tổng hợp tận cùng vớithực dân Pháp, đã theo cách mạng, mới đầu là QuốcDân đảng, rồi Việt Minh Cộng sản, và sau nữa là BắcViệt Nam Ước vọng duy nhất của gia đình này lúcđầu là giết ngoại xâm, rồi sau là để trả thù Lòng hậnthù của các thành viên trong nhà này cao và mãnhliệt đến nỗi mỗi khi họ xuất hiện, người đọc lại hồihộp vì biết sẽ có máu đổ, mặc dù chưa biết là ai sẽchết Gia đình thứ ba là hai cha con người PhápJacques và Paul Devraux, lúc bấy giờ là chủ nhâncủa gia đình Lộc Jacques sau trở thành người cầmđầu mật thám Pháp tại Đông Dương, còn Paul là sĩquan quân đội Pháp trú đóng tại Yên Bái rồi ĐiệnBiên Phủ Cuối cùng là gia đình quan đại thần TrầnVăn Hiếu của Nam Triều Trong khi ông Hiếu trungthành với triều đình Huế và do đó cực kỳ tôn kínhngười Pháp, thì người con trai thứ của ông là TrầnVăn Kim lại cấp tiến và theo cách mạng, về sau trởthành một cán bộ Cộng sản cao cấp Con gái út củagia đình là cô Lan mặc dù được giáo dục theo lễ giáophong kiến, nhưng lại mang một tinh thần nổi loạn.

Cô trao thân cho Joseph sau khi gặp nhau chỉ vài lần

và có một con gái với anh ta trước khi lấy Paul Contrai của Lan với Paul sau trở thành sĩ quan Quân lực

Việt nam Cộng hòa Người về sau tử trận chỉ mấynăm sau khi tốt nghiệp Trường Võ Bị Liên Quân ĐàLạt Chồng Tuyết theo Cộng sản, nên bị chính phủmiền Nam bắt và tra tấn đến chết, để lại cho cô haicon nhỏ Tuyết quyết tâm đòi nợ máu nên gia nhậpMặt trận GPMN và chạm trán tại trận địa mà khôngbiết với người anh cùng mẹ khác cha Tuyết và haicon - một trai tên Chương, một gái tên Trinh, sau TếtMậu Thân ra sống ở ngoài Bắc Tuyết và Chươngchết mất xác trong một vụ oanh tạc của không quân

Mỹ Trinh theo đoàn quân Nam tiến, gặp đượcJoseph và hai ông cháu lên được chuyến trực thăngcuối cùng rời toà đại sứ Mỹ ở Sàigòn lúc rạng sángngày 30 tháng Tư năm 1975 Câu chuyện chấm dứtvới lời Joseph vỗ về bên tai Trinh: Cháu đừng lo.Ông cháu mình an toàn rồi - mọi sự rồi sẽ ổn thoảhết

Tác giả đã cho Joseph Sherman thực hiện mộtcuộc phiêu lưu kỳ lạ đầy bất ngờ dọc theo 50 nămcủa lịch sử Việt Nam Anh ghé đất nước Việt Namnhiều lần, mỗi lần là một cột mốc của đời anh, màcũng là cột mốc của lịch sử Không chỉ có mặt ởSàigòn vào những thời điểm đặc biệt như khi vừachấm dứt Thế chiến hai, trong giai đoạn cuối của Đệnhất Cộng hòa, trong giai đoạn cao điểm của cuộcchiến, những ngày Tết Mậu Thân, và khi Sàigòn thấtthủ, Jospeh còn lái xe dọc theo quốc lộ một, chứng

kiến cảnh hoang tàn của chiến tranh và nạn đói Anhcũng ra Huế để thấy cảnh vua Bảo Đại thoái vị Anhcòn có mặt ở hang Pắc bó vào khi đội Tuyên truyềnGiải phóng quân bắt đầu thành lập, ở Hà nội trongngày 2 tháng Chín năm 1945, và từng đến thămdoanh trại của quân Pháp tại Điện Biên Phủ Josephcũng hiện diện tại Paris trong thời gian các phe pháiđang thảo luận về dự thảo một hiệp định đình chiếnnăm 1973, và tại Hoa Kỳ vào khi phong trào phảnchiến lên đến cao điểm Chính vì thế, mà trongtruyện, tất cả các sự kiện chính trong 50 năm lịch sửcận và hiện đại của Việt Nam đều đựơc nói đến.Không chỉ nói đến, mà còn mô tả một cách tương đốichi tiết và chính xác Không chỉ cảnh, mà cả conngười nữa cũng được mô tả bằng những nét rất sắcrất gọn, từ những nhân vật phụ chỉ nhằm minh họamột hoàn cảnh, cho đến những nhân vật lịch sử nhưvua Bảo Đại, anh em ông Ngô Đình Diệm, ông HồChí Minh, ông Dương văn Minh vân vân Bạn đọc cóthể đặt câu hỏi rằng có lý nào mà tất cả các nhân vật

ấy lại có thể xuất hiện trong dòng đời của một ngườithôi mà không có sự gượng ép nào trong việc xâydựng truyện, nhưng khi dong ruổi cùng Joseph quahơn 1000 trang của Trăng Huyết, ta sẽ thấy làchuyện ấy xẩy ra thực, xẩy ra một cách nhuầnnhuyễn và hợp lý nhờ những thủ thuật của tác giả.Rất có thể là tác giả đã muốn tận dụng mọi kiến thức

của mình về lịch sử Việt Nam, nhưng lại nhân đó,cho chúng ta được thưởng thức một trường thiêntiểu thuyết lịch sử hàng đầu cho đến nay.

Khi đọc đến dòng cuối của truyện, biết rằng haiông cháu Joseph và Trinh sống, sẽ an toàn và sẽ bắtđầu một cuộc đời mới, người đọc cảm thấy bànghoàng vì lẽ tất cả các nhân vật khác đều đã chết.Không một ai chết bình thường, và không một ai chếtbình thản Tất cả đều chết dữ dội và trong hận thù: Người chết đầu tiên là anh Chuck của Joseph, bịtrâu rừng húc trong một cuộc săn: Chuck ngã xuống,bụng bị đâm thủng Trong khi cậu quằn quại đau đớndưới đất, con trâu húc cậu thêm cú nữa Trong cúhúc thứ hai, một chiếc sừng trâu thọc vô phổi Chucknơi vùng cao phía bên trái lồng ngực Mũi sừng nhọnhoắt đâm thấu trái tim cậu Trong khi con vật rốnglên, ngúc ngắc đầu trên cơ thể Chuck, cậu thấy sátngay trước mặt mình những sợi lông xám quanh cái

mõm đen sì và rộng Chuck ngã xuống, bụng bị đâm

thủng Trong khi cậu quằn quại đau đớn dưới đất, con trâu húc cậu thêm cú nữa Trong cú húc thứ hai, một chiếc sừng trâu thọc vô phổi Chuck nơi vùng cao phía bên trái lồng ngực Mũi sừng nhọn hoắt đâm thấu trái tim cậu (Phần I).

Gia đình Ngô Văn Lộc chết cả nhà: Vợ Lộc chếttrong tù vì bị mật thám Pháp tra tấn Lộc bị Pháp bắnchết ở Sàigòn trong khoảnh khắc bắt đầu cuộc Nam

bộ Kháng chiến, Học chết vì bị kết án tử hình khi thấtbại trong cuộc tổng khởi nghĩa của Việt Nam QuốcDân Đảng, còn hai cha con Đồng thì tan xác khiđược đưa từ Bắc vào chiến đấu tại miền Nam dướidanh nghĩa của Mặt trận Giải phóng Miền Nam:

Đang cố hết sức kéo thi thể con trai vào miệng địa đạo, Ngô văn Đồng bị bắn trúng Trong chớp mắt, hai quả tên lửa làm nổ tung thân thể hai cha con ra hàng ngàn mảnh Một luồng khói trắng khổng lồ và đất đen phụt lên thành hình xoắn ốc, làm mù mịt nơi tử nạn.

Và chung quanh họ, địa đạo sụp xuống, biến thành một nấm mồ chôn cả cha lẫn con (Phần VI)

Cả năm người của gia đình Ngô Văn Lộc, kể cả contrai của ông, đều chết không toàn thây với lòng thùhận không nguôi, trong những tình huống khác nhaucủa chiến tranh Cái chết của họ, cũng như của haicha con kẻ thù bất cộng đái thiên của họ là gia đìnhDevraux cũng cho thấy cái sự bất tận của hận thù,một trong những góc độ của tình hình xã hội ViệtNam trong thời gian của cuốn tiểu thuyết: Jacques bịCộng sản ám sát, còn Paul thì bị Việt Minh bắn chếtkhi Điện Biên Phủ thất thủ, sau khi quân đội Pháp đãđầu hàng, và người quyết tâm tìm giết anh chính là

Đồng: Với vẻ mặt méo mó quằn quại, người Việt

Nam ngoéo chặt ngón tay vào cò súng tiểu liên trong vài giây Và người sĩ quan Pháp té chúi nhủi vào vách hầm rồi úp mặt xuống mặt đất đầy bùn, không

một tiếng kêu và không bao giờ còn cử động (Phần

V)

Hai cha con Lan cũng không thoát khỏi cái chếtnát thây ngay trên đường phố Sàigòn vì một chú bé

đang học làm biệt động thành: Quả lựu đạn miểng

buộc nơi bắp đùi cậu bé phát nổ chát chúa Nó hất tung toàn thân Trần văn Hiếu và cậu bé lên khỏi mặt đất, rồi cả hai cùng rớt xuống thành một đống nhầy nhụa Nhiều người đi ngang cũng gục xuống chung quanh cả hai, dưới con mắt kinh hoàng của đám tây thuộc địa đang ngồi uống cà phê bên trong tầng trệt khách sạn Continental Máu của người đi ngang trộn với máu của kẻ sát nhân và nạn nhân thành một vũng lênh láng trên vĩa hè Nhờ té ngửa người dưới đất khi lựu đạn nổ nên Joseph thoát nạn Nhưng khi đứng lên và đi loạng choạng tới vị trí vừa xảy ra cuộc

ám sát, anh nhìn thấy Lan Thân thể nàng nằm cách cha nàng khoảng nửa thước, co quắp và rạn vỡ Anh không thấy được mặt Lan vì nàng nằm sấp trên vĩa

hè nhưng chiếc áo lụa trắng nàng mặc biến lẹ làng thành màu đỏ thẩm trong ánh nắng chói lọi Và từ trên đầu chít chiếc khăn xanh kỷ niệm tới khắp chân tay mảnh mai của nàng không có một dấu hiệu động đậy nào (Phần V).

Và rồi Tuyết, con người đau khổ bậc nhất trongtruyện cũng chết bất ngờ và đau đớn cùng con trai

trong một trận đánh bom của B 52 tại Hà Nội: Tới

giữa trưa, Trinh [con gái của Tuyết] nhìn chằm chặp thi thể dập nát của Tuyết và Chương vừa được người

ta kéo lên chung một lượt Hai mẹ con đang rúc vào nhau khi quả bom xoáy trúng hầm trú ẩn Cả mẹ lẫn con cùng tử nạn trong khi ôm lấy người nhau Gào từng chặp, Trinh điên cuồng lao vào thi hài mẹ Phải mất gần mười phút vừa năn nỉ vừa dỗ dành, nhân viên cứu hộ mới nhấc bổng được con bé lên, đưa nó

đi khỏi hiện trường (Phần VIII) Và còn nhiều cái chết

khác nữa, kể cả chết vì bị ném xuống biển, như nhânvật lạ lùng nhất trong truyện là Đào Văn Lật

Song song và ẩn hiện sau những cái chết ấy là

hận thù Trong Trăng Huyết, người ta không hận thù

một người hay một dòng họ, mà hận thù từng nhómngười, từng giai cấp, từng tập thể, hay cả dân tộc,nên hận thù mang tính hàng hàng lớp lớp và không

ai thấy mình đủ thời gian cũng như sức lực để giếthay để trả hận Máu lại đòi thêm máu và máu tạothêm máu Chính vì thế mà trong truyện, có khingười ta gào thét trước khi giết, và đâm chém thêm,

nã súng thêm vào thây ma sau khi giết Ít khi có tiểuthuyết nào mà con người đối xử với nhau tàn bạođến thế, và cũng ít tiểu thuyết nào mà tác giả lại tànnhẫn với các nhân vật của mình đến thế

Có thể là tác giả muốn cực tả sự tàn bạo và phinhân của chiến tranh nói chung và cuộc chiến nhiềumặt ở Việt Nam nói riêng Nếu thế, thì sự bàng

hoàng của người đọc khi gấp sách lại, và sự rờn rợnsuốt thời gian đọc truyện, khi thấy những dòng chữđầy máu đổ thịt rơi hóa ra lại là sự thành công củatác giả Dân tộc ta quả nhiên đã mang những vếtthương khủng khiếp trong một cuộc chiến quá dài,quá rộng và quá tàn nhẫn.

Virginia, Hoa Kỳ,

Mùa thu 2004

NỘI DUNG

Lời nói đầu của Anthony Grey

Lời Giới Thiệu của Nguyễn Minh Diễm

Phần VI Thái Bình Kiểu Mỹ

Phỏng vấn của Đài Á châu Tự do

Nguyên văn Lời Mở đầu của A Grey

Cảm Đề

TRĂNG HUYẾT

Năm mươi năm cát bụi lầm,

Nghe bần bật máu tiếng thầm lời thiêng

Bầy chim Lạc thuở trời nghiêng,

Quạt đôi cánh giữa oan khiên chập chờn Bay qua bão lửa mưa nguồn,

Đau cơn mộng dữ thiên đường âm u

Phần Thứ Nhất - Đời Thuộc Địa Là Thế! – 1925

1

-Tháng 10 năm 1856, tàu chiến Pháp hạ thành ĐàNẵng, mở đầu cuộc xâm lăng nước Việt Nam nhằmthiết lập các cơ sở chính trị và thương mại cho nướcPháp, để tối hậu, biến Việt Nam thành thuộc địa củaPháp Tháng 2 năm 1859, quân Pháp chiếm thànhGia Định rồi dần dần xua quân đánh loang khắp lụctỉnh Mười bốn năm sau, Pháp hạ thành Hà Nội lầnthứ nhất Tháng 3 năm 1874, đại diện vua Tự Đức

và nước Pháp ký Hòa ước Giáp Tuất nhường đứtsáu tỉnh Nam Kỳ cho Pháp Tám năm sau, Pháp đưaquân ra Bắc, hạ thành Hà Nội lần thứ hai Tháng 6năm 1884, hòa ước Patenôtre ký kết giữa các đạidiện Pháp và triều đình Huế công nhận nước ViệtNam bị chia hẳn làm ba kỳ Hiệp ước ấy đánh dấunền thống nhất đất nước mà dân Việt từng xây dựngbằng biết bao nhiêu xương rơi máu đổ suốt mấyngàn năm lịch sử, nay lâm vào cảnh tam phân vìchính sách thâm hiểm “chia để trị” của người Pháp;

nó đồng thời xác định sự chiến thắng trọn vẹn của

đế quốc Pháp và sự suy tàn không cứu vãn nổi củaphong kiến Việt Nam

Như thế, dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, từtrước năm 1925, đất nước hiện nay có tên là ViệtNam đã bị chia làm ba phần Miền phía nam gồm Sài

Gòn và đồng bằng sông Cửu Long làm thành xứNam Kỳ, trên thực tế là thuộc địa kể từ năm 1862;miền trung ở giữa với đế đô Huế là xứ Trung Kỳ BảoHộ; và miền phía bắc với kinh kỳ Hà Nội cũng là một

xứ bảo hộ riêng biệt, được gọi là Bắc Kỳ Về mặt lýthuyết, hoàng đế An Nam có toàn quyền cai trị phầnđất bảo hộ, nhưng sau biến cố Kinh thành Thất thủ

1885 với việc vua Hàm Nghi xuất cung, truyền hịchkêu gọi toàn quốc Cần Vương, người Pháp truy bắtđược vị vua 16 tuổi này, đem đày ở Algeria Sau khiphong trào Văn Thân tiếp nối rồi bị dẹp tan, ngườiPháp bắt đầu thao túng chính sự của Nam Triều

Năm 1907, người Pháp dựng cớ vua Thành Thái

bị bệnh tâm thần, bắt đưa đi an trí ở Vũng Tàu Tớinăm 1914, nổ ra Thế Chiến Thứ Nhất ở châu Âu, họđưa vị cựu hoàng đầy khí phách ấy đi đày ở đảoRéunion tại Phi Châu thuộc Pháp để ngừa biến loạn.Bảy năm trước đó, người Pháp đặt lên ngôi con củaThành Thái là Duy Tân, lúc ấy mới tám tuổi Tới năm

1916, vị vua trẻ anh tuấn này dũng cảm “rửa vết nhơcho nước” bằng cách đứng đầu một phong trào khởinghĩa đánh Pháp từ Quảng Bình đến Bình Thuận

Sự việc vỡ lỡ, nhiều sĩ phu và nghĩa dân trong ViệtNam Phục Quốc Hội bị bắt rồi bị cấm cố khổ saihoặc xử tử Nhà vua bị Pháp đem đi đày chung mộtđảo với phụ hoàng

Người Pháp đưa lên ngôi người con trai duy nhấtcòn sống của vua Đồng Khánh là Bửu Đảo, mộthoàng tử thường đau yếu và miệt mài trên chiếu bạc,

rể của đại thần Trương Như Cương là kẻ lúc bấy giờ

có quan hệ thân thiết với Pháp và quyền uy bậc nhấtNam Triều mà quan lại các cấp hầu hết đều xu phụngười Pháp Trên lý thuyết, vua Khải Định, hoàng đế

An Nam, cai trị hai miền gồm Trung Kỳ Huế và Bắc

Kỳ Hà Nội với sự giúp đỡ và bảo hộ của Pháp cònNam Kỳ thì chịu sự cai trị trực tiếp của Paris —nhưng trong thực tế cả ba miền đều là thuộc địa bị

đô hộ

Dân Việt Nam hầu hết thuần chủng tuy có một số

bộ lạc sống nơi núi rừng hẻo lánh thuộc hệ Khmer và Thái, Tày, Nùng, v.v làm thành khoảng 57sắc dân Ngày nay người ta gọi dân nước này làngười Việt Nam nhưng vào thời đó (1925) thế giớibên ngoài chỉ biết rằng họ là người An Nam Về cơbản, họ thuộc nòi Giao Chỉ, có nguồn gốc chủng tộcbản địa, giống Mã Lai đa đảo Mê-La-Nê-Diên sống ởĐông Nam Á, trong đó có đồng bằng Bắc bộ, và hợpchủng với tộc Bách Việt mà vào thời tiền sử đã từphía nam sông Dương Tử lan xuống vô số hải đảoThái Bình Dương Định cư tại dải đất ven biển phíađông bán đảo Hoa Ấn, dân tộc Giao Chỉ này lậpquốc với tên Văn Lang, sau đó, từng đặt tên xứ sởmình là Nam Việt: Đất của dân Việt phương Nam Họ

Môn-còn gọi xứ sở mình là đất giao lưu của hai nền vănhóa Trung Hoa và Ấn Độ Người Trung Hoa xâmlăng họ, chiếm cứ xứ sở họ suốt mười một thế kỷ,đồng thời đổi tên Nam Việt thành An Nam: PhươngNam ổn định và từ đó, gọi họ là người An Nam.

Trong suốt thời gian dài dằng dặc ấy, họ hấp thu

hệ thống quân chủ và triết lý Khổng Mạnh của ngườiTrung Hoa nhưng từ khi giải phóng đất nước nhânlúc sụp đổ của nhà Đường, họ vươn lên thành mộtquốc gia độc lập Có thời xưng là Đại Việt: xứ sở củaDân Việt Vĩ Đại; cũng có thời xưng là Đại Nam:Phương Nam Vĩ Đại, họ đẩy lùi cuộc xâm lăng củađám người Mông Cổ cũng như họ chiến đấu vàchiến thắng những nỗ lực xâm lăng của các hoàng

đế Trung Hoa thuộc các triều đại Tống, Minh rồi MãnThanh Từ đồng bằng Bắc bộ, họ bành trướng lãnhthổ xuống phương nam Dần dần họ xâm chiếm đấtđai của vương quốc Champa vào tới Bình Thuận vàlấn luôn phần Khmer-krom (Thủy Chân Lạp) củangười Khmer từ Bình Tuy tới Châu Đốc Hà Tiên vàocuối thế kỷ 17 Họ còn khiến vương quốc Lào phảithần phục và triều cống

Thế nhưng tới cuối thế kỷ mười chín họ không đủsức chống cự các đạo binh châu Âu Vào thời đó,sau hai thế kỷ xâm nhập ngày càng sâu của các nhàtruyền giáo và các nhà buôn phương Tây, tới lượtngười Pháp quyết định dùng sức mạnh vũ khí để

thiết lập nền đô hộ trên khắp lãnh thổ An Nam vớihai vương quốc cách biệt là Lào và Cambodia, cộngthêm nhượng địa Quảng Châu Loan ở cực namTrung Hoa, lập thành Liên bang Đông Pháp (ĐôngDương thuộc Pháp).

Ngay từ năm 1886, Paul Bert, Thống sứ Bắc Kỳrồi Khâm sứ Trung kỳ đã nói: “Khi một dân tộc, vìmột lý do nào đó mà đặt chân lên lãnh thổ của mộtdân tộc khác, thì chỉ có ba cách đối xử, đó là: tiêudiệt dân tộc bại trận, nô dịch họ một cách nhục nhãhoặc gắn bó họ vào chung số phận của dân tộcmình.” Chính quyền thực dân Pháp chưa bao giờchọn cách thứ ba

Khoảng mười sáu ngàn người Pháp thống trịmười lăm triệu người An Nam với một chế độ cai trịkhắc nghiệt, không chút khoan nhượng Họ bổ nhiệmcác viên chức Pháp và một số người bản địa thânPháp nắm quyền hành cho tới tận cấp chính quyềnthấp nhất còn người An Nam đã không có quyềnhành lại còn bị sỉ nhục ngay trên quê hương mình.Gạo, than đá và cao su bị đem bán ra nước ngoài vìlợi nhuận độc quyền của những người Pháp có cổphần trong các công ty châu Âu, còn cu-li người AnNam bị hành hạ trong hầm mỏ, trên công trường cao

su với đồng lương không đáng kể Dân quê làmruộng cũng lâm vào hoàn cảnh khốn khổ như thế.Đất của họ thường bị kiếm cớ cướp đoạt rồi đem

sáp nhập để tăng thêm đất sở hữu của các Tâythuộc địa và của một số ít ỏi người An Nam đanghợp tác với Pháp.

Trong khi bóc lột các xứ sở mình chiếm cứ, ngườiPháp lại không ngớt rêu rao rằng họ tới Đông Dươngvới “sứ mạng khai hóa” để giúp quốc gia lạc hậu nàytiến vào ánh sáng văn minh của thế kỷ hai mươi.Ngay từ đầu, các nho sĩ và quan chức hàng đầungười An Nam như Nguyễn Đình Chiểu, Phan VănTrị, Nguyễn Thông, Âu Dương Lân, v.v đã nhận ra

sự đạo đức giả đó của người Pháp Họ không baogiờ chịu thật lòng hợp tác với chủ nhân ông thực dân

và họ coi khinh những đồng bào nào hợp tác toàntâm toàn ý với Pháp Một số ra sức tổ chức cácnhóm yêu nước và kháng chiến như Trương Định,Nguyễn Trung Trực, Thủ Khoa Huân, v.v và sau đó,các phong trào Cần Vương, Văn Thân nhưngkhông mấy thành công

Cũng như các nước thực dân thời đó, người Pháptin rằng đám thần dân thuộc địa “da màu” thì rất thấpkém so với các chủng tộc da trắng châu Âu Và vàonăm 1925, niềm tin ấy tác động hết sức mạnh mẽ lênmọi lãnh vực trong đời sống hằng ngày — khắp cácmặt chính trị, kinh tế, vắn hóa, xã hội… và thậm chítình dục

*

Bọt trắng phun ngược lên mặt nước rồi ngoằnngoèo chạy theo các bánh lái bằng thép của chiếcAvignon, con tàu Pháp trọng tải năm ngàn tấn, khi họ

ra khỏi vùng Biển Đông nước ấm xanh màu nhiệtđới Con tàu rời Hồng Kông hai ngày trước đây, nayđang hướng mũi về vùng xích đạo phương namdưới ánh mặt trời chói chang ban trưa Giữa bóng tốinóng nung người trong các hầm tàu không hàng hóangay bên dưới sàn boong, ba trăm cu-li người Hoacùng với gia đình của họ im lặng chen chúc nhau,ngỏng cổ rướn tới các luồng không khí thoáng đãngđang chờn vờn bên trên những nắp vỉ sắt nóng bỏngdùng để cách ly họ và nhốt thật kỹ

Nơi khu vực bên trên boong sát bên ngoài nửa tábuồng ngủ hạng nhất, các tấm bạt sọc trắng xen lẫnsọc xanh lá cây nhẹ nhàng vờn cánh trong gió, rung

êm đềm theo chuyển động của thân tàu Dưới bóngmát của vải bạt, thượng nghị sĩ Nathaniel Shermanung dung ngửa người trên lưng ghế xích đu bằng vảithô, khoan khoái duỗi thẳng hai chân ra đằng trước.Cao, mặt hồng hào và có khuynh hướng phát phìtrong độ tuổi vừa quá bốn mươi, người Nathanieltoát ra vẻ tự mãn của một kẻ sở đắc được sự hâm

mộ của quần chúng tới một mức nào đó Đầu xù vàmái tóc rậm từ đường ngôi giữa trán rẽ ra hai bênthành hai mé đều nhau Môi trên của ông phủ một bộria rậm hợp thời thượng