- BiÕt ph©n c«ng, hç trî nhau trong ho¹t ®éng nhãm khi tiÕn hµnh thÝ nghiÖm.. HS xung phong ph¸t biÓu c©n nÆng cña m×nh.?[r]
Trang 1Giáo án vật lí 6:
Tiết 5: Bài 5: đo khối lợng
I Mục tiêu
1 Về kiến thức:
- Tìm hiểu ý nghĩa khối lợng
- Biết các loại cân thông dụng và trờng hợp sử dụng
- Biết cấu tạo, nguyên tắc cân, cách xác định GHĐ, ĐCNN của cân Rôbécvan
2 Về thái độ:
Hình thành kỹ năng đo khối lợng bằng cân Rôbécvan bằng các thao tác:
- Ước lợng khối lợng cần đo
- Chọn cân có GHĐ và ĐCNN phù hợp với khối lợng của vật
- Chỉnh cân thăng bằng
- Thực hiện phép cân
- Tính tổng khối lợng cấc quả cân và ghi khối lợng đúng qui định
3 Thái độ
- Rèn luyện tính cẩn thận trung thực
- Biết phân công, hỗ trợ nhau trong hoạt động nhóm khi tiến hành thí nghiệm
ii phơng án thiết kế và tổ chức dạy học
Để thực hiện mục tiêu bài học chúng tôi tổ chức bài học nh sau:
- Tạo tình huống xuất hiện nhu cầu tìm hiểu cách đo khối lợng: GV yêu cầu một HS dự
đoán cân nặng của mình Từ đó GV định hớng nội dung của bài học
- Tổ chức hoạt động nhóm tím hiểu thuật ngữ khối lợng nh SGK Vật lí 6 mới
- Tổ chức hoạt động cá nhân đồng loạt ôn tập đơn vị đo khối lợng đã học ở tiểu học, hình thành ớc lợng cỡ kg
- Tổ chức hoạt động cá nhân đồng loạt tìm hiểu tên các loại cân thông dụng và rèn luyện kĩ năng lựa chọn loại cân phù hợp với vật cần cân thông báo thêm về cân tiểu li
- Tổ chức hoạt động cá nhân đồng loạt tìm hiểu cấu tạo cân Rôbécvan Thông qua hình vẽ, giớ thiệu và hình thành kĩ năng xác định GHĐ, ĐCNN của cân Rôbécvan
- Hình thành kĩ năng cân một vật bằng cân Rôbécvan theo định hớng cứng: GV làm mẫu các thao tác ớc lợng, chỉnh cân, cân, đọc-ghi kết quả cân, HS quan sát, HS nhắc lại hệ thống thao tác
- Tổ chức hoạt động nhóm tập xác định GHĐ, ĐCNN và thực hành cân một vật bằng cân Rôbécvan để hoàn chỉnh kĩ năng cân một vật bằng cân Rôbécvan
iii chuẩn bị
Chuẩn bị cho mỗi nhóm HS:
Một cái cân Rôbécvan và hộp quả cân
Một viên pin khối lợng 85g
Một quả cân khối lợng 1kg
Chuẩn bị cho cả lớp:
Một cái cân Rôbécvan và hộp quả cân (loại to)
Một tranh tình huống học tập chọn cân phù hợp: Cho 4 cân xếp thành một hàng dọc: Cân y
tế, cân tạ, cân đòn, cân đồng hồ và 5 vật xếp thành hàng dọc thứ hai: Một ít rau đậu, một em bé, một túi khoai, một chiếc nhẫn vàng, một bì to gạo
Tranh vẽ to các quả cân trong hộp quả cân Rôbécvan
Một ca có 1 kg nớc và một hộp nhựa chức 5-7kg nớc
iii tổ chức hoạt động học tập
GV: Hãy nêu các bớc đo thể tích một vật?
Ghi tóm lợc các bớc lên bảng đen
GV: Em hãy cho biết em cân nặng bao nhiêu?
Làm thế nào để biết đợc giá trị này? Bài học
Khối lợng - Đo khối lợng sẽ giúp chúng ta trả
lời các câu hỏi đó
GV ghi mục bài và mục I
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ - làm xuất hiện nhu cầu đo khối lợng
HS xung phong trả lời các bớc đo thể tích
HS xung phong phát biểu cân nặng của mình
HS ghi mục bài và mục I
Hoạt động 2: Tìm hiểu thuật ngữ khối lợng.
Trang 2GV: Yêu cầu HS đọc sách giáo khoa, thảo
luận nhóm trả lời câu hỏi C1
- Chỉ định một HS trả lời câu hỏi C2 SGK
- Chỉ định 1 HS trả lời các câu hỏi C3, C4, C5,
C6 Yêu cầu các Hs khác theo dõi, bổ sung
- Vậy khối lợng của vật chỉ cái gì?
- Vật to nh quả núi tất nhiên có khối lợng Vật
nhỏ nh hạt bụi có khối lợng không?
GV bổ sung (nếu có) và ghi bảng: Khối lợng
của vật chỉ lợng chất chứa trong vật Mọi vật
đều có khối lợng
GV: Hãy kể tên các đơn vị đo khối lợng mà
em đã học?
Bổ sung và ghi ở lề gần bảng theo thứ tự trên
xuống: Tấn (t), tạ, yến, hg(lạng), mg
GV: Đơn vị nào trong đó đợc chọn là đơn
chính trong bảng đo lờng hợp pháp của nớc ta?
GV bổ sung và ghi bảng
GV: Vậy 1kg bằng chừng nào? Hãy xem hình
5.1 và đọc dòng cuối trang 18 SGK
GV: Việt Nam cũng nh các nớc khác trên thế
giới đều làm kg theo mẫu đó GV phát mỗi
nhóm 1 quả cân 1kg và yêu cầu HS nhấc thử
GV: Mời 2 HS lên bàn GV nhấc thử một ca
n-ớc và n-ớc lợng xem ca nn-ớc có khối lợng mấy kg?
GV: Hãy nhìn hộp nớc và ớc lợng xem hộp có
khối lợng bao nhiêu kg nớc? GV bổ sung
GV: Ghi bảng mục II Đo khối lợng và mục
II.1 Các loại cân
GV: Để đo khối lợng của vật ta phải cân vật
Hãy kể các loại cân mà em biết?
GV: SGK có nêu tên một số loại cân thông
dụng và ảnh của chúng Hãy xem đầu trang 20
SGK Hãy cho biết thứ tự các hình 5.3, 5.4, 5.5,
5.6 tên các loại cân
GV: Treo tranh tình huống chọn cân phù hợp
Hãy chọn cân phù hợp để cân mỗi vật
GV: Riêng nhẫn vàng cso khối lợng bé, yêu
cầu phép cân có độ chính xác cao, ngời ta pơhải
đến tiệm vàng bạc để dùng loại cân tiểu li để
cân
GV: Bây giờ chúng ta tìm hiểu cân Rôbécvan
thờng dùng trong phòng thí nghiệm
Ghi bảng mục II.2 tìm hiểu cân Rôbécvan
GV: Hãy quan sát hình 5.2 trang 19 SGK để
biết các bộ phận chính của cân Rôbécvan
GV: Đặt cân Rôbécvan lớn lên bàn GV: Hãy
chỉ ra các bộ phận chính của cân GV đọc to
từng bộ phận để HS chỉ trên cân
GV ghi bảng a Cấu tạo (Xem SGK)
GV: Nguyên tắc cân Rôbécvan rất đơn giản:
Đặt vật lên một đĩa, đặt vật lên đĩa cân còn lại
đến khi đòn cân thăng bằng thì khối lợng các
quả cân bằng khối lợng của vật
GV: Treo tranh bộ quả cân phóng to Trớc khi
tập cân ta tìm hiểu GHĐ và ĐCNN của cân
Rôbécvan
- Với bộ quả cân này, một lần cân đợc một
vật có khối lợng lớn nhất là bao nhiêu? Vì sao?
- HS đọc SGK, thảo luận nhóm, đại diện trả lời
- Một HS trả lời
- Một HS trả lời Các HS khác bổ sung
- Khối lợng của vật chỉ lợng chất chứa trong vật
- Hạt bụi cũng có khối lợng
- HS ghi bài
Hoạt động 3: Ôn tập đơn vị đo khối lợng Hình thành kĩ năng ớc lợng khối lợng cỡ kg.
HS xung phong kể tên các đơn vị đo khối lợng HS: Xung phong trả lời
HS: Xem dòng 5.1 và đọc dòng cuối trang 18 SGK
HS: Chuyền tay nhau nhấc thử quả cân và cảm nhận 1kg bằng tay
HS: Nhấc thử và ớc lợng gần đúng khối lọng ca nớc
HS: Xung phong ớc lợng gần đúng
Hoạt động 4: Tìm hiểu các loại cân tập chọn các loại cân phù hợp
HS: xung phong trả lời với các tên gọi không chuẩn về ngôn từ, một loại cân có thể có hai tên khác nhau
HS: Quan sát tranh vẽ và xung phong nêu tên gọi của các loại cân trong tranh
HS: Lựa chọn cân và phát biểu HS khác bổ sung, sửa chữa sự lựa chọn cha phù hợp của bạn
Hoạt động 5: Tìm hiểu cấu tạo, nguyên tắc cân, cách xác định GHĐ, ĐCNN của cân Rôbécvan
HS: Ghi bảng mục II.2 HS: Quan sát, đối chiếu tên các bộ phận của cân (đĩa cân, đòn cân, kim cân và hộp quả cân) HS: Xung phong lên chỉ các bộ phận của cân
HS: Ghi mục a
HS: Nghe thông báo nguyên tắc cân
HS: quan sát tranh, suy nghĩ, trả lời câu hỏi
Trang 3Có thể dùng cân này để cân ca nớc kia đợc
không? Vì sao?
Vậy GHĐ của cân Rôbécvan là gì? GV ghi
bảng
- Dùng cân này cân đợc vật có khối lợng bé
nhất là bao nhiêu? Đó chính là ĐCNN của cân
Vậy, ĐCNN của cân Rôbécvan là gì? GV ghi
bảng
GV: Nói và ghi bảng mục II.3 Các bớc cân
một vật bằng cân Rôbécvan
GV: Tơng tự nh việc đo thể tích một vật, khi
cân một vật bớc đầu tiên ta phải làm gì?
GV: Bớc tiếp theo ta phải làm gì? giơ một
viên phấn Viên phấn không bụi này có khối
l-ợng khoảng 20g thì ta có phải chọn cân khác
không? Vì sao?
GV: Cân đang nghiêng thế này ta đã cân đợc
cha? Ta phải làm thế nào?
Để chỉnh cân cho thằng bằng ta vặn vít điều
chỉnh ở đầu đòn cân GV thực hiện việc chỉnh cân
GV: Bớc tiếp theo là gì? Khi nào thì xong?
GV: Làm mẫu cân viên phấn, vừa làm vừa lu
ý việc lấy quả cân phải theo thứ tự từ lớn đến bé
và phải cất quả cân vào hộp khi không sử dụng
GV: Để biết khối lợng viên phấn ta còn phải
làm bớc cuối cùng là gì? GV thực hiện mẫu
GV: Nh vậy, cân một vật bằng cân Rôbécvan
ta phải thực hiện những bớc nào?
GV: Ghi bảng 5 bớc thực hiện cân
GV: Không nhìn vào bảng và vở ghi hãy nhắc
to một lần nữa các bớc cân một vật bằng cân
Rôbécvan?
GV: phát cho mỗi nhóm một cân Rôbécvan
loại nhỏ và một viên pin Các em hãy cùng
nhau xác định GHĐ, ĐCNN của cân và tiến
hành đo khối lợng của viên pin
Hãy nhắc lại yêu cầu thực hành xác định cái
gì?
Ghi bảng III Thực hành:
Cân coá GHĐ………… ĐCNN…………
Khối lợng của viên pin là ………
GV: Nhóm trởng nhận cân và giao cho hai
bạn xác định GHĐ và ĐCNN của cân, 1 bạn
chỉnh cân
Nhóm nào làm xong hai việc đó trớc sẽ đợc
phát vật cân trớc Khi nhân viên pin, nhóm
tr-ởng sẽ tiến hành cân, cả nhóm quan sát, hỗ
trợ
Tuyệt đối không đợc tranh giành nhau,
không ồn ào cẩn thận để khỏi hỏng cân và
mất quả cân cân xong phải thu xếp gọn gàng
trả lên bàn GV
GV: Phát cân cho các nhóm Theo dõi nhắc
nhở xác định GHĐ, ĐCNN của cân và chỉnh
cân
Sau 2 phút GV vừa đi các nhóm phát pin
vừa kiểm tra việc xác định GHĐ, ĐCNN của
cân
GV: Yêu cầu 2 nhóm báo cáo kết quả cân
Nhắc nhở các nhóm trả cân
GV: Phần việc về nhà:
- Học theo SGK và vở ghi
- Làm các bài tập trong SBT
HS: Ghi GHĐ của cân Rôbécvan là tổng khối lợng của các quả cân cso trong hộp cân
HS: Suy nghĩ, trả lời câu hỏi
HS: Ghi ĐCNN của cân Rôbécvan là khối lợng quả cân bé nhất có trong hộp quả cân
Hoạt động 6: Tìm hiểu các bớc cân một vật bằng cân Rôbécvan.
HS: ghi vào vở mục II.3
HS: Ước lợng khối lợng của vật
HS: Chọn cân phù hợp
Không vì không quá GHĐ của cân
HS: Cha cân đợc, phải chỉnh cân cho thăng bằng kim cân về vạch 0
HS: Quan sát để biết chỉnh cân
HS: Đặt vật lên một đĩa cân, đặt các quả cân lên
đĩa còn lại cho đến khi cân thăng bằng
HS: Tính tổng khối lợng các quả cân trên đĩa cân
HS: Ước lợng khối lợng của vật Chọn cân phù hợp chỉnh kim cân về vị trí số 0 thực hiện cân tính tổng khối lợng các quả cân trên đĩa cân HS: Ghi vào vở các bớc cân vật bằng cân Rôbécvan
HS: 1-2 em nhắc to các bớc thực hiện cân
Hoạt động 7: Thực hành xác định GHĐ,
ĐCNN của cân và cân một vật bằng cân Rôbécvan.
HS: 1 em nhắc lại yêu cầu thực hành
Ghi vở: Nh GV ghi bảng
HS: Nghe dặn dò về phân công thực hành nhóm, về thứ tự thực hành, về thái độ
Nhóm trởng nhận cân
Xác định GHĐ, ĐCNN của cân chỉnh cân Nhận viên pin và tiến hành cân
HS: Hai nhóm trởng báo cáo kết quả cân Các nhóm tự thu dọn và trả cân lên bàn GV
HS tiếp thu công việc ở nhà