MỤC LỤC I MỞ ĐẦU II NỘI DUNG 1 Cơ sở lí luận 2 Dự báo về hai giai đoạn phát triển của xã hội Cộng sản chủ nghĩa 2 1 Giai đoạn đầu chủ nghĩa xã hội 2 2 Giai đoạn hai chủ nghĩa cộng sản 3 Cơ sở khoa học[.]
Trang 1MỤC LỤC
1 Cơ sở lí luận
2 Dự báo về hai giai đoạn phát triển của xã hội Cộng sản chủ nghĩa 2.1 Giai đoạn đầu: chủ nghĩa xã hội
2.2 Giai đoạn hai: chủ nghĩa cộng sản
3 Cơ sở khoa học của những dự báo
4 Tính chất của những dự báo
4.1 Tính khoa học
4.2 Tính cách mạng
4.3 Tính khả năng
III KẾT LUẬN
Trang 2I MỞ ĐẦU
Tính tất yếu về tương lai của chủ nghĩa cộng sản đối với xã hội loài người không phụ thuộc vào tư duy và ý chủ quan của cá nhân, lực lượng xã hội nào, mà phụ thuộc vào tính tất yếu về kinh tế - xã hội trong xã hội tư bản chủ nghĩa và xã hội xã hội chủ nghĩa Trong suốt cuộc đời nghiên cứu khoa học và đấu tranh cách mạng của mình, trong nhiều tác phẩm, đặc biệt là trong tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản và tác phẩm Chống Đuyrinh, C.Mác và Ph.Ăngghen đã khẳng định sự ra đời của chủ nghĩa cộng sản tương lai là một giai đoạn phát triển mới của nhân loại Học thuyết đó thể hiện một cách chính xác những nhu cầu cơ bản của cuộc đấu tranh cách mạng để thay đổi thế giới nhằm giải phóng con người Nhận thấy ý nghĩa của xã hội cộng sản chủ nghĩa tương lai, em đã chọn chủ đề 6 để tìm hiểu: “Những dự báo của chủ nghĩa
xã hội khoa học về xã hội cộng sản chủ nghĩa tương lai, những đặc trưng của xã hội tương lai đó, cơ sở khoa học và tính chất của những dự báo đó." Đề tài này nhằm làm sáng tỏ những dự báo thiên tài và những quan điểm cơ bản của C.Mác và Ph.Ăngghen
về chủ nghĩa xã hội khoa học Mặt khác, mặt khác nhằm làm sáng tỏ những tư tưởng nhưng luận điểm của các ông đến nay vẫn đúng vẫn giữ nguyên giá trị và vai trò nền tảng, hứớng dẫn trên con đường dài xây dựng chủ nghĩa xã hội
Trang 3II NỘI DUNG
1 Cơ sở lí luận
1.1 Khái quát về Chủ nghĩa xã hội khoa học
Chủ nghĩa xã hội khoa học là thành quả nhất quán về lôgic với triết học và kinh tế chính trị học Mác - Lênin Chủ nghĩa xã hội khoa học không những phản ánh đúng mọi đặc trưng của xã hội tư bản chủ nghĩa mà còn trực tiếp đề cập đến nhiều vấn đề trong quá trình cải tạo xã hội theo những quy luật khách quan của cách mạng xã hội chủ nghĩa Đồng thời, chủ nghĩa xã hội khoa học còn trực tiếp làm rõ mục tiêu cuối cùng của cách mạng xã hội là giải phóng xã hội, giải phóng con người khỏi tình trạng
áp bức bóc lột Hơn nữa, chủ nghĩa xã hội khoa học cũng luận giải một cách khoa học
về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là lục lượng xã hội chủ yếu thực hiện công cuộc giải phóng và xây dựng một xã hội mới - xã hội cộng sản chủ nghĩa
1.2 Khái quát về Xã hội Cộng sản chủ nghĩa
Hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa là một chế độ xã hội phát triển cao nhất hiện nay, là chế độ có quan hệ sản xuất dựa trên sở hữu công cộng về tư liệu sản xuất, thích ứng với lực lượng sản xuất ngày càng phát triển, tạo thành cơ sở hạ tầng có trình độ cao hơn so với cơ sở hạ tầng của chủ nghĩa tư bản; trên cơ sở hạ tầng đó có kiến trúc thượng tầng tương ứng thực sự là của nhân dân Cũng như mọi hình thái kinh tế - xã hội khác, hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa có quá trình phát triển từ thấp đến cao do sự trưởng thành về kinh tế và các quan hệ xã hội phù hợp, thể hiện ở từng thời kỳ, giai đoạn khác nhau, kế tiếp và thống nhất với nhau
Sự thay thế hình thái kinh tế - xã hội tư bản chủ nghĩa bằng hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa là hợp quy luật Sự thay thế đó có nguồn gốc kinh tế - xã hội sâu xa, đó là miếng đất hiện thực tư bản chủ nghĩa
2 Dự báo về hai giai đoạn phát triển của xã hội Cộng sản chủ nghĩa
Dựa trên quy luật chung về sự ra đời của mỗi hình thái kinh tế - xã hội, đồng thời dựa trên sự phân tích về hình thái kinh tế - xã hội tư bản chủ nghĩa với tư cách là hình thái kinh tế - xã hội trực tiếp dẫn đến sự ra đời của hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa, C Mác và Ph Ăng-ghen đã đưa ra những dự báo và phác thảo cơ bản về các giai đoạn ra đời, phát triển của hình thái kinh tế - xã hội cộng sản trong tương lai Những dự báo và phác thảo đó đã được V.I Lê-nin tiếp tục nghiên cứu, bổ sung trên cơ sở kinh nghiệm lịch sử mới ở đầu thế kỷ XX, đặc biệt là từ kinh nghiệm của cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917
Trang 4Về cơ bản, C Mác và Ph Ăng-ghen cho rằng hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa sẽ phát triển qua hai (02) giai đoạn lớn được gọi là giai đoạn thấp và giai đoạn cao của xã hội cộng sản V.I Lênin đã tiếp tục nghiên cứu và chỉ ra hai giai đoạn hình thành phát triển của hình thái kinh tế - xã hội cộng sản là Giai đoạn đầu ( chủ nghĩa xã hội) và Giai đoạn hai (chủ nghĩa cộng sản)
2.1 Giai đoạn đầu: chủ nghĩa xã hội
Dựa vào quan điểm biện chứng duy vật, Mác chỉ ra, mặc dù tư liệu sản xuất đã thuộc về toàn xã hội nhưng vì xã hội cộng sản chủ nghĩa “thoát thai từ xã hội tư bản chủ nghĩa nên trong giai đoạn đầu không thể có ngay các thuộc tính hoàn toàn khác với chủ nghĩa tư bản mà nó vẫn còn mang “những dấu vết” của xã hội cũ:
+ Về kinh tế:
Sau khi chế độ tư bản chủ nghĩa bị lật đổ, ở giai đoạn đầu của chủ nghĩa cộng sản (giai đoạn xã hội chủ nghĩa) chế độ tư hữu vẫn còn tồn tại Việc cải tạo những quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa, cải tạo và xóa bỏ chế độ sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất là một quá trình lâu dài
Việc phân phối được thực hiện theo nguyên tắc trao đổi ngang giá: một số lượng lao động dưới một hình thức này được đổi lấy cùng một số lượng lao động dưới một hình thức khác, vẫn còn tồn tại Theo nguyên tắc này, người lao động lĩnh thù lao ngang với số lượng lao động mà người đó cống hiến, nghĩa là phân phối theo lao động Mác cho rằng,
đó là vẫn là phân phối theo “pháp quyền tư sản” Sự phân phối này là công bằng, sự cống hiến của mỗi người đều được đo bằng thước đo hiệu quả lao động như nhau Nhưng sự phân phối theo lao động này có tính hạn chế lịch sử, còn có thiếu sót, chưa thực sự bình đẳng vì nó mặc nhiên không tỉnh đến sự không ngang nhau về thể chất, về năng khiếu, về hoàn cảnh gia đình của những người lao động Tuy nhiên, Mác cho rằng, những thiếu sót
đó là không thể tránh khỏi Những thiếu sót này chỉ có thể được khắc phục nhờ kết quả của sự phát triển mạnh mẽ các lực lượng sản xuất để có thể đảm bảo tình trạng dồi dào của cảite vật chất và tinh thần cho phép chuyển sang một chế độ phân phối mới hoàn thiện hơn, bình đẳng hơn trong giai đoạn chủ nghĩa cộng sản hoàn thiện
+ Về chính trị:
Trong giai đoạn đầu của xã hội cộng sản chủ nghĩa nhà nước vẫn tồn tại, nhưng không phải nhà nước theo dúng nghĩa của nó nữa, mà là nhả nước “nửa nhà nước”, nhà nước đang trên đường đi đến chỗ tự tiêu vong
Trang 5Lênin đã nhấn mạnh về sự cần thiết tất yếu của việc xác lập nhà nước chuyên chính vô sản trong giai đoạn đầu của chủ nghĩa cộng sản Khi đã trở thành giai cấp cầm quyền, giai cấp vô sản phải nắm vững công cụ chuyên chính, kiên quyết trấn áp những thế lực đi ngược lại lợi ích của đại đa số nhân dân, bảo vệ những thành quả cách mạng nhằm xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội
Trong khi nhấn mạnh sự cần thiết của bạo lực, của trấn áp, các nhà chủ nghĩa xã hội khoa học đồng thời nhấn mạnh chức năng tổ chức, xây dựng là thuộc tỉnh cơ bản nhất của nhà nước chuyên chính vô sản.Lênin chỉ ra, chuyên chính vô sản không phải chỉ là bạo lực đối với bọn bóc lột, đối với những phần tử chống đối chủ nghĩa xã hội mà mặt chủ yếu, cơ bản của nó là tổ chức, xây dựng toàn diện xã hội mới - xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa
Với những đặc tính chức năng như trên, nhà nước vô sản trong giai đoạn đầu của chủ nghĩa cộng sản là một kiểu nhà nước đặc biệt, "nhà nước không còn nguyên nghĩa",
là nhà nước “nửa nhà nước" Sau khi những cơ sở kinh tế - xã hội cho sự tồn tại của nhà nước (chế độ tư hữu, sự phân chia giai cấp v ) mất đi thì nhà nước sẽ tự tiêu vong
2.2 Giai đoạn hai: chủ nghĩa cộng sản hoàn chỉnh
Giai đoạn này có những đặc trưng sau:
+ Đặc trưng thứ nhất: Lực lượng sản xuất đã phát triển ở trình độ cao, năng suất lao động của nền sản xuất cộng sản chủ nghĩa cao hơn hẳn nặng suất lao động của nền sản xuất tư bản chủ nghĩa, V.I Lênin đã chỉ ra: "Đó là một nhiệm vụ hết sức khó khăn, nhưng đó cũng là nhiệm vụ hữu ích, vì chỉ khi nào đã thực tế giải quyết xong nhiệm vụ
đó, thì lúc đó chúng ta mới đóng xong cải đình cuối cùng te Windows vào quan tài của xã hội tư bản chủ nghĩa để đem nó đi chôn"
+ Đặc trưng thứ hai: Chế độ sở hữu xã hội (công hữu) về tư liệu sản xuất được xác lập, không còn phân chia giai cấp, không còn nhà nước, chế độ người bóc lột người bị xóa bỏ Phù hợp với trình độ phát triển và trình độ xã hội hóa cao của lực lượng sản xuất
là sự hình thành quan hệ sản xuất cộng sản chủ nghĩa trên cơ sở công hữu về tư liệu sản xuất Các nhà sáng lập Chủ nghĩa xã hội khoa học cũng chỉ ra, không thể xóa bỏ chế độ
sở hữu tư nhân thay thế bằng chế độ công hữu ngay lập tức, một sớm một chiều được Sự thay thế này chỉ có thể thực hiện một cách dần dần Chỉ khi nào tạo ra được một lực lượng sản xuất hiện đại, xã hội hóa trình độ cao, năng suất cao hơn hẳn nền sản xuất tư bản chủ nghĩa thì lúc đó mới có thể xóa bỏ thực sự sở hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất Lúc này, chế độ sở hữu xã hội thay thế cho chế độ sở hữu tư nhân, chế độ người áp bức, bóc lột người bị xóa bỏ Quan hệ giữa người với người là quan hệ hợp tác tương hỗ của những người lao động
Trang 6+ Đặc trưng thứ ba: Nền sản xuất được tiến hành theo một kế hoạch thống nhất trên phạm vi toàn xã hội Trên cơ sở sở hữu xã hội về tư liệu sản xuất, trong chế độ cộng sản chủ nghĩa sẽ không còn sự khác biệt, không còn mâu thuẫn giữa sự tổ chức sản xuất trong mỗi công xưởng với tình trạng vô chính phủ trong toàn bộ nền sản xuất xã hội như trong chế độ tư bản chủ nghĩa nữa Việc tổ chức sản xuất một cách có ý thức, có kế hoạch được thực hiện trên phạm vi toàn xã hội trở thành một tất yếu kinh tế và có khả năng để thực hiện được Như vậy, bên cạnh việc thủ tiêu chế độ tư hữu, thiết lập chế độ công hữu
về tư liệu sản xuất, các nhà sáng lập chủ nghĩa xã hội khoa học đã xác định việc điều tiết nền sản xuất theo một kế hoạch thống nhất trên toàn xã hội là một trong những đặc trưng
cơ bản, là mục tiêu, là thực chất của chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản
+ Đặc trưng thứ tư: Trong xã hội cộng sản chủ nghĩa tương lai không còn tồn tại nền sản xuất hàng hóa, không còn tồn tại tiền tệ Cũng trên cơ sở chế độ sở hữu xã hội (công hữu) về tư liệu sản xuất trong chế độ cộng sản chủ nghĩa, Mác dự báo trong xã hội cộng sản chủ nghĩa tương lai, sẽ không còn tồn tại nền sản xuất hàng hóa, và do đó cũng không còn tồn tại tiền tệ
+ Đặc trưng thứ năm: Nền sản xuất đã có thể thỏa mãn nhu cầu của mọi thành viên trong xã hội Theo C.Mác và Ph Ăngghen chủ nghĩa cộng sản tạo khả năng bảo đảm cho mọi thành viên xã hội không những có điều kiện sinh hoạt vật chất và văn hóa đầy đủ, phong phú, ngày càng được cải thiện, mà còn hoàn toàn tự do phát triển và sử dụng mọi khả năng thể lực và trí lực của mình Đó cũng chính là mục đích của nền sản xuất xã hội cộng sản chủ nghĩa
Cơ sở vật chất của khả năng này chính là lực lượng sản xuất đã phát triển ở trình
độ cao, năng suất lao động đã đạt tới mức tạo ra nguồn của cải dồi dào thỏa mãn được mọi nhu cầu vật chất cũng như tinh thần của mọi thành viên trong xã hội Giai đoạn hoàn chỉnh xã hội cộng sản chủ nghĩa, đó “là bước nhảy của nhân loại từ vương quốc của tất yếu sang vương quốc tự do"
3.Cơ sở khoa học của dự báo
+ Mác và Ăngghen đã vận dụng chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch
sử, phương pháp biện chứng duy vật để phân tích sự chuyển biến tất yếu từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội và dự báo về xã hội cộng sản chủ nghĩa tương lai
+ Mác và Ăngghen đã xuất phát từ hiện thực, phân tích hiện thực xã hội tư bản chủ nghĩa chỉ ra xu hướng phát triển tất yếu, chỉ ra khả năng có thể xảy ra trong tương lai Đồng thời, Mác và Ăngghen cũng đã kế thừa những kết qua nghiên cứu về lịch sử phát triển xã
Trang 7hội loài người (Học thuyết Đác-uyn, Công trình nghiên cứu của Morgan, Những công trình nghiên cứu triết học của Hêghen v.v ) để nghiên cứu xã hội tư bản chủ nghĩa Do
đó, cùng với sự phân tích ngày càng sâu sắc về xã hội tư bản chủ nghĩa, những khái niệm
về chủ nghĩa cộng sản tương lai ngày càng được cụ thể hóa
4 Tính chất của dự báo
4.1 Tính khoa học
Như trên đã chỉ ra, những dự báo về xã hội cộng sản chủ nghĩa tương lai của Mắc
và Ăngghen hoàn toàn không phải là những tưởng tượng vô căn cứ mà là những kết luận dựa trên những học thuyết khoa học và dựa trên những điều kiện hiện thực của xã hội tư bản chủ nghĩa đương thời
4.2 Tính cách mạng
Khi đưa ra những dự báo về xã hội cộng sản tương lai, Mác và Ăngghen đã vận dụng các nguyên lý, quy luật của phép biện chứng duy vật, để chỉ ra tính tất yếu của sự ra đời chế độ xã hội cộng sản chủ nghĩa thay thế cho chế độ xã hội tư bản chủ nghĩa C Mặc
đã rút ra kết luận có tỉnh khoa học sâu sắc và cách mạng triệt để về tinh nhất thời lịch sử của chủ nghĩa tư bản
4.3 Tính khả năng (có thể xảy ra hay không, phụ thuộc vào những điều kiện lịch
sử cụ thể)
Các quan điểm dự báo về xã hội cộng sản chủ nghĩa tương lai chỉ là sự "ngoại suy" từ các kết quả nghiên cứu xã hội tư bản chủ nghĩa đường thôi, chứ không phải là kết quả nghiên cứu chính xã hội cộng sản chủ nghĩa đã có thực, do đó với một thái độ khoa học nghiêm túc, thận trọng, khi nói đến các đặc trưng của xã hội cộng sản tương lai, Mác
và Ăngghen nhấn mạnh những đặc trong đó chỉ là nếu lên cái có thể có, có thể xảy ra, chứ không phải cái đã có, cái nhất định phải là như thế
Trang 8III KẾT LUẬN
Trang 9IV TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 10V LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan kết quả đạt được trong bài tiểu luận là sản phẩm của riêng cá nhân tôi và không có sự sao chép lại của người khác Trong toàn bộ nội dung của bài tiểu luận, những điều được trình bày hoặc là của cá nhân hoặc là được tổng hợp từ nhiều nguồn tài liệu, giáo trình môn Chủ nghĩa khoa học xã hội Tất cả các tài liệu tham khảo đều có xuất
xứ rõ ràng và được trích dẫn hợp pháp
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm và chịu mọi hình thức kỷ luật theo quy định cho lời cam đoan của mình