T�P CHÍ Y D��C H�C C�N TH� � S� 26/2020 111 6 Tansatit T , Chokrungyaranont P , Sanguansit P , Wanidchaphloi S (2008), “Anatomical study of the superior gluteal artery perforator (S GAP) for free flap[.]
Trang 16 Tansatit T., Chokrungyaranont P., Sanguansit P., Wanidchaphloi S (2008), “Anatomical study of the superior gluteal artery perforator (S-GAP) for free flap harvesting”, Jmed Assoc Thai, 91(8), pp 1244-9
7 Warren M R., Jeannette W C T., Damien G., Mark W A (2011), “Superior and inferior gluteal artery perforators: In- vivo anatomical study and planning for breast reconstruction”,
Journal of Plastic, Reconstructive & Aesthetic Surgery, 64(2), pp 217-25
(Ngày nh n bài:12/03/2020 - Ngày duy t ng bài:11/4/2020)
C I M GI I PH U NG M CH MÔNG TRÊN
XÁC NG I P FORMOL T I B MÔN GI I PH U
TR NG I H C Y D C C N TH
Hoàng Minh Tú 1* , Lê V n C ng 2 , Võ Hu nh Trang 1
1 Tr ng i h c Y D c C n Th
2 Tr ng i h c Y D c Thành ph H Chí Minh
*Email: hmtu@ctump.edu.vn
TÓM T T
t v n : Xác nh c c i m gi i ph u ng m ch mông trên ( MMT) có ý ngh a quan tr ng trong vi c ph u tích v t nhánh xuyên MMT làm v t li u t o hình M c tiêu: xác nh
v trí nguyên y, ng i, kích th c c a MMT và các nhánh c a nó trên xác ng i p formol
i t ng và ph ng pháp nghiên c u: nghiên c u mô t c t ngang trên 15 thi th ng i có
vùng mông còn nguyên v n c p formol, t i B Môn Gi i Ph u, Tr ng i H c Y D c
C n Th t 9/2013 n 09/2014 K t qu : 100% MMT xu t hi n vùng mông t i v trí b trên
c hình lê Kho ng cách t hình chi u c a nguyên y MMT trên ng th ng n i GCST - MCLX n GCST trung bình là: 4,77 ± 0,64 cm Chi u dài và ng kính trung bình c a MMT
là: 0,77 ± 0,2 cm và 2,2 ± 0,2 mm T t c MMT u chia nhánh nông và sâu Chi u dài và
ng kính trung bình c a nhánh nông MMT là: 1,39 ± 0,36 cm và 2,08 ± 0,11 mm Chi u dài
và ng kính trung bình c a nhánh sâu MMT là: 0,9 ± 0,2 cm và 1,81 ± 0,07 mm K t lu n:
K t qu nghiên c u cho th y MMT có kh n ng c p máu d i dào cho vùng mông, là c s quan
tr ng m b o kh n ng s ng c a v t vùng mông trong các ph u thu t t o hình
T khóa: ng m ch mông trên, v t nhánh xuyên ng m ch, v t nhánh xuyên ng m ch mông trên, vùng mông, gi i ph u, gai ch u sau trên (GCST), m u chuy n l n x ng ùi (MCLX )
ABSTRACTS
ANATOMICAL CHARACTERISTICS OF THE SUPERIOR GLUTEAL ARTERY ON THE CADAVERS MARINATED IN FORMOL IN
ANATOMY DEPARTMENT, CAN THO UNIVERSITY OF MEDICINE
AND PHARMACY
Hoang Minh Tu 1 , Le Van Cuong 2 , Vo Huynh Trang 1
1 Can Tho University of Medicine and Pharmacy 2.University of Medicine and Pharmacy at Ho Chi Minh City
Trang 2gluteal artery (SGA) and its branches on the formol cadavers remains Materials and methods:
This was a cross-sectional descriptive study on 15 human bodies with intact buttocks marinated in formol, at Department of Anatomy, Can Tho University of Medicine and Pharmacy from
September 2013 to September 2014 Results: 100% SGA occurred in the gluteal region at the
upper margin of piriformis muscle The distance from the posterior superior ischial spine (PSIS)
to the origin of SGA was: 4.91 ± 0.45 cm The distance from the projection of the origin of the SGA on the shoreline on the straight line connecting PSIS – greater trochanter (GT) to PSIS in the gluteal was: 1.2 ± 0.32 cm The distance from the projection of the SGA is on the straight line connecting PSIS - GT to PSIS was: 4.77 ± 0.64 cm The average length and diameter of SGA is: 0.77 ± 0.2 cm and 2.2 ± 0.2 mm All SGA are shallow and deep branched The average length and diameter of a shallow branch of a SGA was: 1.39 ± 0.36 cm and 2.08 ± 0.11 mm The average length and diameter of the deep branch of SGA was 0.9 ± 0.2 cm and 1.81 ± 0.07 mm
Conclusion: The results of this study show that SGA has abundant blood supply capacity for
buttocks, which is an important foundation to ensure fundamental basic of the gluteal region flaps during plastic surgery
Keywords: superior gluteal artery (SGA), perforator artery flap, superior gluteal
perforator artery flap (SGPAF), gluteal region, anatomy, posterior superior iliac spine (PSIS), greater trochanter (GT)
I T V N
Loét t è vùng cùng c t là bi n ch ng n ng n , th ng g p nh ng b nh nhân n m lâu do ch n th ng c t s ng li t t y, tai bi n m ch não, gãy x ng vùng c x ng ùi ho c
nh ng b nh nhân m c b nh n i khoa n ng ph i n m lâu ngày Hi n nay, có nhi u ph ng pháp i u tr loét t è vùng cùng c t và ph ng pháp s d ng v t nhánh xuyên MMT là
m t ph ng pháp mang l i hi u qu cao Theo tác gi Hurbungs A và c ng s , t l thành công hoàn toàn, không có bi n ch ng là 90% [5], theo tác gi M Leow và c ng s , t l thành công 100% [6] Vi c xác nh c nguyên y, kích th c và ng i, c a MMT có ý
ngh a quan tr ng, t o thu n l i cho các ph u thu t viên trong vi c ph u tích v t nhánh xuyên MMT làm v t li u t o hình Xu t phát t nh ng v n trên, chúng tôi ti n hành nghiên c u
c i m gi i ph u MMT xác ng i p formol t i B môn Gi i ph u, Tr ng i H c Y
D c C n Th n m 2013 – 2014 v i m c tiêu xác nh v trí nguyên y, ng i, kích th c
c a MMT và các nhánh c a nó trên xác ng i p formol
II I T NG VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U
Nghiên c u th c hi n trên các thi th ng i c p formol, t i B Môn Gi i
Ph u, Tr ng i H c Y D c C n Th t tháng 9/2013 n 09/2014 Các thi th có vùng mông nguyên v n, không b bi n d ng ho c m t c u trúc da, c , m ch máu, th n kinh vùng mông
Thi t k nghiên c u mô t c t ngang, l y m u thu n ti n trên 30 m u t 15 thi th
ng i c p formol t i B môn Gi i ph u, Tr ng i H c Y D c C n Th K t qu nghiên c u c x lý và phân tích s li u b ng ph n m m th ng kê SPSS 20.0 và các phép toán thông th ng
Ph ng pháp, k thu t c dùng n là ph u tích, o c, ch p l i nh và v l i
s
Trang 3III K T QU NGHIÊN C U
* Nguyên y MMT ( MMT): T i vùng mông, 100% MMT xu t hi n t i v trí
b trên c hình lê
1 C nông nh 3 C hình lê
2 Nhánh nông MMT 4 C nông l n Hình 1: V trí xu t hi n MMT t i vùng mông bên trái: b trên c hình lê
* M i liên quan gi a nguyên y MMT v i các m c gi i ph u
Kho ng cách t gai ch u sau trên (GCST) n m u chuy n l n x ng ùi (MCLX ) trung bình vùng mông là: 14,94 ± 0,49 cm Giá tr thay i trong kho ng 13,62 - 15,47 cm
Kho ng cách t GCST n nguyên y MMT trung bình là: 4,91 ± 0,45 cm Giá
tr thay i trong kho ng 3,8 – 5,9 cm
Kho ng cách t nguyên y MMT n ng th ng n i GCST và MCLX trung bình vùng mông là: 1,2 ± 0,32 cm Giá tr thay i trong kho ng 0,66 – 1,95 cm
Kho ng cách t hình chi u c a nguyên y MMT trên ng th ng n i GCST - MCLX n GCST trung bình là: 4,77 ± 0,64 cm Giá tr thay i trong kho ng 3,51 – 6,7 cm
Gi i h n v trí xu t hi n nguyên y MMT t i vùng mông n m trong vùng tam giác v i 3 nh là 3 m c gi i ph u: gai ch u sau trên, m u chuy n l n x ng ùi và
ng i V trí này c th hi n rõ hình 2
Hình 2: Hình v mô t v trí xu t hi n nguyên y MMT t i vùng mông
Trang 4* Kích th c MMT
Chi u dài trung bình c a MMT là: 0,77 ± 0,2 cm Giá tr thay i trong kho ng 0,5 - 1,18 cm S phân b các m c kho ng cách c th hi n trong b ng 1
B ng 1 Chi u dài MMT
< 0,6
0,6 – 0,85
> 0,85
7
14
9
23,3 46,7 30,0
ng kính MMT trung bình là: 2,2 ± 0,2 mm Giá tr thay i trong kho ng 1,82 – 2,48 mm Trong ó có 24 tr ng h p có ng kính MMT >2mm
* Các nhánh c a MMT
T t c 30/30 tiêu b n trong nghiên c u u nh n th y có 2 nhánh xu t phát
t MMT
Nhánh nông i d i c mông l n, sau ó i vào c này và cung c p máu cho
nó trong c mông l n, nhánh nông MMT chia thành nhi u nhánh, trong ó có các nhánh xuyên c p máu cho vùng da phía trên
Sâu i gi a c mông nh và c mông bé, ch y h ng v tr c r i chia thành 2 nhánh trên và d i
1 Nhánh nông MMT 2 Các nhánh c a nhánh nông MMT
Hình 3: Nhánh nông c a MMT
Trang 51 Nhánh trên c a nhánh sâu MMT 3 Nhánh sâu MMT
2 Nhánh d i c a nhánh sâu MMT 4 Nhánh nông MMT
Hình 3: Nhánh sâu c a MMT
* Kích th c các nhánh c a MMT
Chi u dài trung bình c a nhánh nông MMT là: 1,39 ± 0,36 cm Giá tr thay i trong kho ng 0,62 – 2 cm ng kính trung bình c a nhánh nông MMT là: 2,08 ± 0,11
mm Giá tr thay i trong kho ng 1,86 – 2,25 mm, trong ó có 22 tr ng h p có ng kính ³ 2mm
Chi u dài trung bình c a nhánh sâu MMT là: 0,9 ± 0,2 cm Giá tr thay i trong kho ng 0,52 – 1,23 cm ng kính trung bình c a nhánh sâu MMT là: 1,81 ± 0,07 mm Giá tr thay i trong kho ng 1,68 – 1,94 mm
IV BÀN LU N
Trong nghiên c u c a chúng tôi, t t c các MMT u có v trí xu t hi n t i vùng mông là b trên c hình lê K t qu này t ng t v i các tác gi W.C Song [9], Ahmadzadeh R [3] và Tanvaa Tansatit [10] Qua ó cho th y s h ng nh v trí xu t hi n
c a MMT i u này giúp ích cho chúng ta r t nhi u trong vi c tìm ki m MMT trong
ph u thu t
V trí xu t hi n c a MMT u n m b trong ng th ng n i GCST- MCLX
và cách GCST trung bình 4,91 cm và kho ng cách t v trí xu t hi n MMT n ng
th ng n i GCST – MCLX trung bình là 1,2 cm K t qu này g n gi ng v i k t qu nghiên c u c a tác gi W.C Song là: v trí xu t hi n MMT vùng mông n m cách
ng th ng n i GCST – MCLX 1,2 cm và cách GCST 5,1 cm [9] Bên c nh ó, theo nghiên c u c a tác gi A.M.Verpaele [11] và mô t trong sách c a tác gi Berish Strauch [4], Nguy n Huy Phan [1], v trí xu t hi n c a MMT t i vùng mông là giao i m 1/3 trên và 1/3 gi a ng th ng n i GCST – MCLX Các k t qu này không có khác bi t nhi u so v i nghiên c u c a chúng tôi Chúng tôi o c kho ng cách t hình chi u MMT trên ng th ng n i GCST – MCLX n GCST trung bình là 5,1cm, kho ng cách này g n b ng v i 1/3 chi u dài ng th ng n i GCST – MCLX M t khác, kho ng cách t hình chi u này n v trí xu t hi n MMT t i vùng mông trung bình là 1,2cm, dao
ng trong kho ng 0,66 – 1,95 cm, ây là m t kho ng cách nh Chính vì v y, chúng tôi
k t lu n v trí xu t hi n c a MMT t i vùng mông là khu v c n m trong m t ng tròn
ng tròn này n m phía trong ng th ng n i GCST – MCLX và có bán kính 2 cm
v i tâm là i m gi a 1/3 trên và 1/3 gi a ng th ng n i GCST – MCLX K t qu trên cung c p cho chúng ta m t tiêu chu n d dàng và chính xác trong vi c xác nh v trí c a MMT H n n a, nó còn h tr trong gi i ph u ng d ng v t mông trên có th di chuy n vào trong xa h n T ó h n ch nh ng nguy c nh h ng n k t qu ph u thu t liên quan n không gian s d ng v t
Trang 6Hình 4: Hình v mô t v trí xu t hi n c a MMT t i vùng mông (các ch m tròn )
T i vùng mông, sau khi xu t hi n b trên c hình lê, 100% MMT u chia thành hai nhánh: nhánh nông và nhánh sâu K t qu này gi ng v i các nghiên c u c a tác gi A.M Verpaele [11] và mô t trong sách c a các tác gi Berish Strauch [4], Richard L Drake [8] Qua ó c ng cho ta th y s h ng nh ng i c a MMT, giúp các ph u thu t viên d dàng
h n trong vi c xác nh MMT và các nhánh c a chúng trong ph u thu t
Qua nghiên c u c a chúng tôi, ng kính MMT trung bình là: 2,2 ± 0,2 mm
K t qu này g n gi ng v i k t qu c a tác gi P.J Bouillanne và mô t trong sách c a các tác gi Berish Strauch [4], Nguy n Huy Phan [1] Tuy nhiên, chi u dài trung bình c a MMT chúng tôi o c là: 0,77 ± 0,2 cm, k t qu này g n b ng v i k t qu c a tác gi Meir Marmor [7] nh ng nh h n k t qu t ng ng trong nghiên c u c a 3 tác gi nói trên V i tác gi Meir Marmor [7] và chúng tôi, chi u dài MMT c xác nh t v trí MMT xu t hi n vùng mông t i b trên c hình lê n v trí MMT b t u chia nhánh Trong khi ó, v i các tác gi còn l i, chi u dài MMT c o t i v trí MMT
v a tách ra t ng m ch ch u trong n v trí MMT b t u chia nhánh Chính vì v y,
k t qu c a các tác gi trên l n h n so v i k t qu c a tác gi Meir Marmor [7] và chúng tôi
S hi u bi t v c i m gi i ph u c a MMT r t c n thi t vì ng m ch này có
th s d ng nh m t cu ng m ch cho m t vài v t nh v t c mông l n hay v t da – c mông l n [9] V t da - c mông l n ã c công b b i Shaw n m 1983 và Boustred Sau h n hai th p k áp d ng v t này, u và nh c i m c a v t c ng c nhi u tác gi bàn lu n Nh ng b t l i chính c a v t này là nh h ng k t qu th m m do v t quá dày, vùng mông b bi n d ng nhi u khi l y m t vùng da c r ng và sâu Kh n ng xoay v t b
h n ch do cu ng m ch ng n [2] Chi u dài cu ng m ch c nhi u tác gi mô t ch kho ng 2 -3 cm Chính vì v y, vi c s d ng v t c mông l n nh m t v t xa g p nhi u
h n ch [9] N m 1993, Allen và Tucker ã c i ti n hình th c s d ng v t này v i vi c ch
l y da và m mà không c n hi sinh c mông l n S c p máu cho v t da cân này d a trên nhánh xuyên xu t phát t MMT, cu ng m ch c p máu cho v t có th ph u tích sâu n MMT thông qua vi c tách qua c mông K thu t này cho phép phân l p c cu ng
m ch dài h n và hình th c s d ng v t c ng phong phú h n [2]
Trang 7T t c các tiêu b n trong m u nghiên c u trên m i vùng mông u có 2 nhánh
m ch máu xu t phát t MMT Nhánh nông i d i c mông l n, sau ó i vào c này và cung c p máu cho nó trong c mông l n, nó chia thành nhi u nhánh, trong ó có các nhánh xuyên c p máu cho vùng da phía trên Nhánh sâu i gi a c mông nh và c mông bé, ch y h ng v tr c r i chia thành 2 nhánh trên và d i K t qu này gi ng v i các nghiên c u c a tác gi A.M Verpaele [11], Meir Marmor [7] và mô t trong sách c a các tác gi Berish Strauch [4] và Richard L Drake [8]
Chi u dài trung bình c a nhánh nông MMT là: 1,39 ± 0,36 cm và ng kính trung bình c a nhánh nông MMT là: 2.08 ± 0.11 mm K t qu này th p h n so v i k t
qu c a tác gi Meir Marmor [7] Tác gi cho k t qu v chi u dài và ng kính trung bình c a MMT t ng ng là 2,1 ± 0,5 cm và 3,2 ± 0,7 mm
Chi u dài trung bình c a nhánh sâu MMT là: 0,9 ± 0,2 cm K t qu này g n
gi ng v i k t qu c a tác gi Meir Marmor [7] (1,2 ± 0,3 cm) và mô t trong sách c a tác
gi Berish Strauch [4] (1cm) ng kính trung bình c a nhánh sâu MMT là: 1,81 ± 0,07mm K t qu này th p h n so v i tác gi Meir Marmor [7] (3 ± 0,6 mm)
V K T LU N
Nghiên c u trên 30 vùng mông trên xác ng i p formol t i B môn Gi i Ph u,
Tr ng i h c Y D c C n Th ã xác nh c 100% MMT xu t hi n vùng mông
t i v trí b trên c hình lê Kho ng cách t GCST n MCLX trung bình vùng mông là: 14,94 ± 0,49 cm Kho ng cách t GCST n nguyên y MMT trung bình là: 4,91 ± 0,45 cm Kho ng cách t nguyên y MMT n ng th ng n i GCST - MCLX trung bình vùng mông là: 1,2 ± 0,32 cm Kho ng cách t hình chi u c a nguyên y MMT trên ng th ng n i GCST - MCLX n GCST trung bình là: 4,77 ± 0,64 cm Chi u dài trung bình c a MMT là: 0,77 ± 0,2 cm ng kính MMT trung bình là: 2,2 ± 0,2
mm T t c MMT u chia nhánh nông và sâu Chi u dài trung bình c a nhánh nông MMT là: 1,39 ± 0,36 cm ng kính trung bình c a nhánh nông MMT là: 2,08 ± 0,11
mm Chi u dài trung bình c a nhánh sâu MMT là: 0,9 ± 0,2 cm ng kính trung bình
c a nhánh sâu MMT là: 1,81 ± 0,07 mm
TÀI LI U THAM KH O
1 Nguy n Huy Phan (1999), K thu t vi ph u m ch máu – Th n Kinh, th c nghi m và ng
d ng lâm sàng, Nhà xu t b n khoa h c và k thu t, Hà N i
2 V Quang Vinh (2011), “Nghiên c u ng d ng v t da nhánh xuyên MMT trong i u tr loét vùng cùng c t do tì è”, T p chí Y D c lâm sàng, 108(6), tr 105-111
3 Ahmadzadeh R., Bergeron L., Tang M., Morris S F (2007), “The superior and inferior gluteal artery perforator flaps”, Plast Reconstr Surg, 120(6), pp 1551-6
4 Berish S., Han L Y (2006), Atlas of Microvascular Surgery Anatomy and Operative Techniques, Thieme Medical Publishers, China
5 Hurbungs A., Ramkalawan H (2012), “Sacral pressure sore reconstruction – the pedicled
superior gluteal artery perforator flap”, S Afr J Surg, 50(1), pp 6-8
6 Leow M., Lim J., Lim T C (2004), “The superior gluteal artery perforator flap for the
closure of sacral sores”, Singapore Med J, 45(1), pp 37-9
7 Meir Marmor et al (2010), “Superior Gluteal Artery Injury During Iliosacral Screw
Trang 89 Song W C., Bae S M., Han S H., Koh K S.(2006), “Anatomical and radiological study
of the superior and inferior gluteal arteries in the gluteus maximus muscle for
musculocutaneous flap in Koreans”, Journal of Plastic, Reconstructive & Aesthetic
Surgery, 59(9), pp 935-41
10 Tansatit T., Chokrungyaranont P., Sanguansit P., Wanidchaphloi S (2008), “Anatomical study of the superior gluteal artery perforator (S-GAP) for free flap harvesting”, Jmed Assoc Thai, 91(8), pp 1244-9
11 Verpaele A M., Blondeel P N., Van L K., Tonnard P L., Decordier B., Monstrey S J.,
Matton G (1999), “The superior gluteal artery perforator flap: an additional tool in the
treatment of sacral pressure sores”, Br J Plast Surg, 52, pp 385-91
(Ngày nh n bài:12/03/2020 - Ngày duy t ng bài:11/4/2020)
C I M LÂM SÀNG VÀ K T QU I U TR RÒ H U MÔN PH C
Nguy n V n Lâm*, Lý Quang Huy, Võ Th H u
Tr ng i H c Y D c C n Th
*Email: nvlam@ctump.edu.vn
TÓM T T
t v n : Rò h u môn là b nh ph bi n th hai c a vùng h u môn tr c tràng sau b nh tr ,
b nh do nhi u nguyên nhân gây ra, nh ng nguyên nhân do nhi m trùng khe tuy n h u môn chi m a
s M c tiêu nghiên c u: mô t c i m lâm sàng và ánh giá k t qu ph u thu t b nh rò h u môn ph c t p i t ng và ph ng pháp nghiên c u: Nghiên c u mô t c t ngang 38 b nh
nhân rò h u môn ph c t p c i u tr ph u thu t t 10/2016 n 10/2017 t i B nh vi n Tr ng
i h c Y D c C n Th K t qu : Nguyên nhân rò h u môn do nhi m trùng khe tuy n h u môn
chi m 100% Bi n ch ng s m sau m chi m 15,8% bao g m: bí ti u (13,2%), ch y máu sau m (2,6%) Th i gian lành v t m trung bình 10 tu n T l m t t ch h u môn là 10,5% (m c
nh ), v t m ch m lành 5,3% và h p h u môn nh 2,6% sau m 3 tháng T l tái phát 0% K t
lu n: Ph u thu t rò h u môn ph i tuân theo các nguyên t c i u tr Ph ng pháp ph u thu t
ph i phù h p v i phân lo i ng rò
T khóa: rò h u môn ph c t p
ABSTRACT
CLINICAL CHARACTERISTICS AND RESULTS OF COMPLEX ANAL FISTULA TREATMENT AT CAN THO UNIVERSITY OF MEDICINE
AND PHARMACY HOSPITAL
Lam Van Nguyen, Huy Quang Ly, Hau Thi Vo
Can Tho University of Medicine and Pharmacy
Background: anal fistula is the second most common disease in the anorectal region after
hemorrhoids, which is caused by many causes, but the majority is caused by anal cleft infection
Objectives: to describe the clinical characteristics and result of complex anal fistula surgery Material and methods: The prospective study included 38 consecutive complex anal fistula
patients who underwent surgery between October 2016 and October 2017 at Can Tho University
of Medicine and Pharmacy Hospital Results: All anal fistulas caused by cryptoglandular