Bài giảng Cơ học lý thuyết (Phần 3): Chương 14 Phương trình tổng quát động lực học và Phương trình Lagrange II, được biên soạn gồm các nội dung chính sau: Phương trình Tổng quát Động lực học; Phương trình Lagrange II. Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1Chương 14 PT tổng quát ĐLH và PT Lagrange II
BÀI GIẢNG
Môn học: CƠ HỌC LÝ THUYẾT
cuu duong than cong com
Trang 2ĐỘNG LỰC HỌC
Chương 10: Phương trình vi phân chuyển động
Chương 11: Nguyên lý D’Alembert
Chương 12: Các định lý tổng quát động lực học
Chương 13: Nguyên lý di chuyển khả dĩ
Chương 14: PT tổng quát động lực học và PT Lagrange II cuu duong than cong com
Trang 3Chương 14
PHƯƠNG TRÌNH TỔNG QUÁT ĐLH
VÀ PHƯƠNG TRÌNH LAGRANGE II
14.1 Phương trình Tổng quát Động lực học
14.2 Phương trình Lagrange II
NỘI DUNG
cuu duong than cong com
Trang 414.1 Phương trình Tổng quát động lực học
Phương trình tổng quát động lực học
1
0
N
k
Từ phương trình tổng quát động lực học, ta biểu diễn theo hệ tọa
độ suy rộng đầy đủ và độc lập tuyến tính
Phương trình Lagrange II
1
0
N
k
i
Q
dt q q
cuu duong than cong com
Trang 5Chương 14 PT tổng quát ĐLH và PT Lagrange II
14.2 Phương trình Lagrange II
Trường hợp các lực có thế
0
dt q q
Nếu tất cả các lực tác dụng lên hệ là các lực có thế, thì áp dụng
công thức sau
Hàm L của các tọa độ suy rộng và vận tốc suy rộng bằng hiệu giữa
động năng và thế năng của hệ, được gọi là hàm Lagrange hay hàm
thế Khi đó phương trình Lagrange của các lực có thế có dạng:
Đây là hệ phương trình vi phân chuyển động của cơ hệ Số lượng
phương trình bằng đúng số bậc tự do của hệ.cuu duong than cong com
Trang 614.2 Phương trình Lagrange II
Ví dụ Không kể đến ma sát, viết phương trình chuyển động của hệ bao
gồm thanh AB đồng chất chiều dài l, trọng lượng P và có thể quay quanh
trục A trên mặt phẳng thẳng đứng Viên bi M trọng lượng Q chuyển động
trên thanh Chiều dài tự nhiên của lò xo AM là l 0, độ cứng bằng k
Q
B
A
P
0
l x
1 2
q
Chọn tọa độ suy rộng
Phương trình Lagrange II
i
i i
d T T
Q
dt q q
cuu duong than cong com
Trang 7Chương 14 PT tổng quát ĐLH và PT Lagrange II
14.2 Phương trình Lagrange II
Tính lực suy rộng
C
h
A
C
1
Q
+ Giả sử cơ hệ thực hiện di chuyển khả dĩ:
0; x 0
A A P A Q
0
0
2
2
P h Q h l
P Q l x
l
P Q l x
1 sin ( 0 )sin
2
Pl
Q Q l x
P
'
C
M
h
cuu duong than cong com
Trang 814.2 Phương trình Lagrange II
Tính lực suy rộng
A
2
Q
+ Giả sử cơ hệ thực hiện di chuyển khả dĩ:
0; 0
x
A A Q A F
cos cos
dh
Q x F x
Q kx x
Q
r M
V
B
x
2 cos
Q Q k x
cuu duong than cong com
Trang 9Chương 14 PT tổng quát ĐLH và PT Lagrange II
14.2 Phương trình Lagrange II
AB M
T T T
Tính động năng của hệ
Thanh AB qua quanh A cố định
2
1 2
AB A
T J 1 1 2 2
2 3
P l
g
6
P l
g
M chuyển động trượt tương đối trên thanh AB và chuyển động kéo theo của M là quay quanh A
r M
V
B
A
a M
V
e M
V
M
2
1 2
Q
g
V V V V
Với
2 r e r e
r 2 e 2
V V
2 2
0
( )
x l x
2 2 2
0
1
2
Q
cuu duong than cong com
Trang 1014.2 Phương trình Lagrange II
2 2 2 2 2
0
AB M
Phương trình Lagrange II i
i i
d T T
Q
dt q q
Tính các đạo hàm theo tọa độ suy rộng thứ nhất
0 1
1
( ) 3
T T P Q
l l x
1
1 1
2
2 2
d T T
Q
dt q q
d T T
Q
dt q q
1
1
3
d T P Q Q
l l x x l x
dt q g g g
1
0
T T
q
1
l l x x l x Q l x
g g g
Phương trình vi phân chuyển động thứ nhấtcuu duong than cong com
Trang 11Chương 14 PT tổng quát ĐLH và PT Lagrange II
14.2 Phương trình Lagrange II
Tính các đạo hàm theo tọa độ suy rộng thứ hai
2
T T Q
x
q x g
1
d T Q
x
dt q g
2 0
2
( )
T T Q
l x
q x g
2 0
( ) cos
g g
Phương trình vi phân chuyển động thứ hai
Vậy hệ phương trình vi phân chuyển động của toàn hệ
1
l l x x l x Q l x
g g g
cuu duong than cong com
Trang 12Cho cơ hệ như hình vẽ Tải A, con lăn B và lăng trụ C lần lượt có các khối
lượng m 1 , m 2 , m 3 = 3m 2 Bán kính trong của con lăn r, bán kính ngoài của con lăn R, mô men quán tính của con lăn đối với trục đi qua tâm B và vuông góc với mặt phẳng hình vẽ là J B = m 2 r 2 Chỉ tồn tại ma sát trượt tại tiếp
điểm H có hệ số ma sát chung cho cả tĩnh và động là f = 0,4 Giả sử con lăn
lăn không trượt Các đại lượng được tính đều có thứ nguyên tương ứng với
hệ đơn vị cơ bản
Lăng trụ C được giữ cố
định Chọn độ dời s của A,
x của tâm B có chiều như
hình vẽ, gốc tương ứng vị
trí cân bằng tĩnh của cơ hệ
Các vectơ nằm bên phải
của các đại lượng chỉ chiều
cuu duong than cong com
Trang 13Chương 14 PT tổng quát ĐLH và PT Lagrange II
Lăng trụ C được giữ cố
định Chọn độ dời s của A,
x của tâm B có chiều như
hình vẽ, gốc tương ứng vị
trí cân bằng tĩnh của cơ hệ
Các vectơ nằm bên phải
của các đại lượng chỉ chiều
chuyển động
cuu duong than cong com