Bài giảng Cơ học lý thuyết (Phần 1): Chương 3 Các bài toán đặc biệt, cung cấp cho người đọc những kiến thức như: Bài toán giàn phẳng; Bài toán vật lật. Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1Môn học: CƠ HỌC LÝ THUYẾT
Bộ môn Cơ Kỹ Thuật – Khoa Khoa Học Ứng Dụng – 106B4
Email: thnguyen@hcmut.edu.vn
Facebook: thaihienvl@yahoo.com cuu duong than cong com
Trang 2TĨNH HỌC
Chương 1: Các khái niệm cơ bản, mô hình phản lực liên kết
Chương 2: Thu gọn hệ lực, điều kiện cân bằng
Chương 3: Các bài toán đặc biệt
Chương 4: Ma sát
Chương 5: Trọng tâm
cuu duong than cong com
Trang 3NỘI DUNG
3.2 Bài toán vật lật
Các bài toán đặc biệt
3.1 Bài toán giàn phẳng
cuu duong than cong com
Trang 4Khái niệm
Giàn là cấu trúc cứng làm bằng các thanh thẳng liên kết với nhau
bằng các khớp ở hai đầu Những khớp này được gọi là nút giàn.
Ngoại lực chỉ tác dụng lên các nút giàn (hai đầu của thanh).
Quan hệ giữa số thanh k và số nút n: k 2 n 3 n 3
Ứng lực là thành phần nội lực dọc trục trong thanh
Ứng lực trong thanh
T T
C C
cuu duong than cong com
Trang 5Thanh chịu kéo: Ứng lực mang giá trị dương (>0)
Quy ước
Thanh chịu nén: Ứng lực mang giá trị âm (<0)
T C A
T
0 0
T C
cuu duong than cong com
Trang 6cuu duong than cong com
Trang 7Các phương pháp giải
1 Phương pháp tách nút
2 Phương pháp mặt cắt
cuu duong than cong com
Trang 8Phương pháp tách nút
Lần lượt xét từng nút sao cho tại mỗi nút có 2 ẩn số ứng lực Hệ lực tại mỗi nút là hệ lực đồng quy nên chỉ có 2 phương trình cân bằng.
VD Các bước thực hiện 1 Hóa rắn hệ, tìm các phản lực
2 Xét nút A cân
bằng tìm SAE và SAB
A
Y
AE
S
AB
S
A
3 Xét nút C cân
bằng tìm SCD và SCB
P
Q
y
C
y
A
AE
S
AB
S
x
C
CD
S
CB
C
X
CD
S
CB
S
C
cuu duong than cong com
Trang 9Ví dụ
Cho hệ giàn phẳng như hình vẽ, bỏ qua trọng lực các thanh tìm
ứng lực trong các thanh
1
A
B
C
D
E
2
3
6
5 4
10
P kN
0 30
cuu duong than cong com
Trang 10Giải Hóa rắn hệ, tìm các phản lực
B
C
D
E
10
P kN
A
B
R
x
A
y
A
Các phương trình cân bằng:
cos 0
20 sin
B
P
Nhận thấy hệ lực đồng quy tại E A y 0
cuu duong than cong com
Trang 11Giải Xác định ứng lực trong từng thanh
D
E
10
P kN
B
R
x
A
0
0
cos 30 0
cos 60 0
Khảo sát sự cân bằng nút E
ED
S
EC
S
10
20
1 / 2
3
2
EC
Thanh CE chịu nén
E
P
EC
S
EC
S
CE
S
cuu duong than cong com
Trang 12Giải Xác định ứng lực trong từng thanh
D
E
10
P kN
B
R
x
A
Khảo sát sự cân bằng nút D
20 20 0
20 0 20 0
DA DE DB
DC DB DA DE
DC
S
DA
S
DB
S
DE
S D
cuu duong than cong com
Trang 13Giải Xác định ứng lực trong từng thanh
D
E
10
P kN
B
R
x
A
0 17, 32
Khảo sát sự cân bằng nút C
Thanh AC chịu nén
CE
C
CA
S
AC
S
cuu duong than cong com
Trang 14Phương pháp mặt cắt
Sử dụng mặt cắt cắt qua 3 thanh bất kì chia giàn thành 2 khung riêng, sau đó chỉ cần xét cân bằng cho 1 bên để tìm ứng lực.
VD Các bước thực hiện 1 Hóa rắn hệ, tìm các phản lực
P
Q
C
Y
C
X
y
CB
S
ED
S
EB
S
AB
S
2 Cắt ngang các thanh ED, EB,
AB, xét 3 phương trình cân bằng tìm được
cuu duong than cong com
Trang 15Ví dụ
Sử dụng mặt cắt cắt qua 3 thanh DE, DC, AC
A
B
D
B
R
x
A
DE
S
DC
S
AC
S
A
B
C
D
E
10
P kN
B
R
x
20
17, 32
B
x
Kết quả phản lực tại A, B
cuu duong than cong com
Trang 16
.cos cos 0
Ví dụ
Các phương trình cân bằng
17, 32
17, 32 0
AC x
DE
DC
S
Thanh AC chịu nén Thanh DE chịu kéo Thanh DC không chịu lực
cuu duong than cong com
Trang 17Bài toán tìm điều kiện không lật cho cơ hệ:
Moment gây lật Moment chống lật
( ) ( )
max ?
P
2l l
2,5l
Xét ở trạng thái chớm lật quanh B
.2,5
0, 4
max 0, 4
cuu duong than cong com