PowerPoint Presentation TTYTDP QUẬN 3 Tháng 04 2106 BỆNH DO VIRUS ZIKA Vĩ tuyến 35 bắc Vĩ tuyến 35 nam Vùng lưu hành muỗi Aedes VIRUS ZIKA ZIKV Phát hiện • 1947 trên khỉ Rhesus mắc bệnh tại điểm giá[.]
Trang 1TTYTDP QUẬN 3 Tháng 04.2106
BỆNH DO VIRUS
ZIKA
Trang 3Vĩ tuyến 35 bắc
Vĩ tuyến 35 nam
Vùng lưu hành muỗi Aedes
Trang 5VIRUS ZIKA - ZIKV
Phát hiện
• 1947: trên khỉ Rhesus mắc bệnh tại điểm giám sát
bệnh sốt vàng trong rừng Zika - Uganda.
• 1948: trên muỗi A africanus tại cùng địa điểm
• 1952: trên người bệnh tại Nigeria.
Những vụ dịch ở Yap 2007, Frenc Polynesia 2013 và Nam Mỹ
2014 là do viirus có nguồn gốc từ chủng ChâuÁ
Ổ chứa virus tự nhiên: không rõ
Các loài khỉ và người bệnh là nguồn lây virus thường trực.
Trang 6MUỖI TRUYỀN BỆNH ZIKA
Nơi đẻ trứng: ở trong các hốc cây
Các loài: A africanus, A luteocephalus, A furcifer, A taylori, …
Phát hiện virus trên A africanus: 1948 tại Uganda
Chu trình đô thị, đồng bằng:
Nơi đẻ trứng: trong và chung quanh nhà; ở các vườn cây
Các loài: A aegypti, A albopictus, A hensilli, A polinesiensis, …
Phát hiện virus trên A aegypti : 1969 tại Malasia
-A aegypti, A albopictus được cho là các vectơ chủ yếu trong lây truyền
-A hensilli, A polinesiensis được cho là loài muỗi lây truyền chủ yếu trong các vụ
dịch Zika ở Yap - Micronesia 2007 và French Polynesia 2013 vì mật độ muỗi cao dù rằng không phân lập virus trên các loài muỗi này.
Trang 7MUỖI TRUYỀN BỆNH ZIKA
Các loài muỗi khác
Virus Zika đã được phát hiện trên các loài muỗi khác như: Anopheles
coustani, Mansonia uniformis và Culex perfuscus
Tuy nhiên các loài muỗi này không chứng tỏ được khả năng nhiễm hoặc lây truyền virus trong phòng thí nghiệm
•Anopheles coustani, Mansonia uniformis: vector competence thấp
•Culex perfuscus: vector capacity thấp
Khả năng truyền bệnh của các loài muỗi: dựa vào 2 tính chất
Vector competence: Khả năng nhiễm và truyền virus cho ký chủ
Vector capacity: Hiệu quả trong việc lan truyền bệnh bao gồm các yếu tố như sự ưa thích ký chủ, số đốt máu cho 1 chu kỳ sinh sản, tuổi thọ, mật độ muỗi, …
Vector competence: A aegypti và A albopictus là như nhau
Trang 8MUỖI TRUYỀN BỆNH ZIKA
Vector capacity: A aegypti và A albopictus
Đốt máu chủ yếu ở người Đốt máu gia súc & động vật hoang dã nhưng có thể đốt máu ngườiKhuynh hướng đốt máu trong nhà Khuynh hướng đốt máu ngoài nhàĐốt máu nhiều lần cho 1 chu kỳ đẻ
Thích ứng tốt nơi ở trong nhà Nơi ở ngoài nhà nông thôn và thành thị; có tuổi thọ lâu hơn # 8 tuần
Trong 1 nghiên cứu gần đây cho thấy: vector competence / A aegypti và
A albopictus là rất thấp đối với virus Zika nếu so sánh với virus
Dengue hoặc Chikungunya
Tuy nhiên giải thích cho dịch lớn ở Nam Mỹ là do vector capacity / A
aegypti là rất cao
Cần xác định vectơ chủ yếu nhằm thực hiện kiểm soát thích hợp
Trang 9Muỗi vằn truyền bệnh Quan hệ tình dục
Lây qua nhau thai
Lây truyền
khi sinh đẻ
Truyền máu Ghép tạng
Kiểu lây truyền chủ yếu, muỗi hoạt động cả ngày; gây dịch lớn khi mật độ muỗi cao, dân cư đông đúc.
Ít phổ biến nhưng đã ghi nhận
có lây qua tình dục Virus tồn tại ở tinh dịch trên 2 tháng.
VIRUS ZIKA: CÁC ĐƯỞNG LÂY TRUYỀN BỆNH
Có nguy cơ lây truyền qua truyền máu nhưng chưa được ghi nhận
Phát hiện virus ở nhau thai, thai nhi, dịch ối Trẻ sơ sinh nhiễm virus khi mẹ mắc bệnh trong vòng 2 tuần trước khi sinh.
Lây truyền dọc
Trang 10Bệnh Zika và các biểu hiện lâm sàng
• Ủ bệnh: 3- 12 ngày; trung bình vài → ngày tuần.
• 1/5 - 1/4 người nhiễm virus → có triệu chứng.
• Thời gian bệnh: 2 → 7 ngày.
• Bệnh nhẹ, ít khi phải nhập viện, tử vong chưa ghi
nhận; các dấu hiệu, triệu chứng thường gặp:
- Sốt nhẹ: 37.8 - 38.5°C trong vài ngày
- Phát ban: ban nổi khắp người, chỉ vài ngày.
- Đau khớp: đau, sưng các khớp nhỏ ở đầu chi.
- Mắt đỏ: không có mũ, sung huyết.
- Các biểu hiện khác:
Đau cơ 48% , Nhức đầu 45% , Đau hốc mắt 39% , Phù đầu chi 19% , Ói mữa 10%
Zika là bệnh nhẹ nhưng biến chứng của bệnh rất trầm trọng
Các biến chứng đã được ghi nhận khi dịch bộc phát ở các nước tại Nam Mỹ:
•Viêm đa rễ thần kinh ngoại biên Guillain-Barré: gây yếu và liệt cơ ở các chi.
•Tật đầu nhỏ: xảy ra ở trẻ mới sinh khi thai phụ mắc bệnh trong thai kỳ.
•Viêm não màng não, viêm tủy.
65% 55%
Trang 11A: lymphadenopathy; B: maculopapular rash; C: periarticular swelling.Zika virus clinical fndings in patients from Natal, state of Rio Grande do Norte, Brazil
The most commn symptoms of Zika are fever, rash, joint pain, or red eyes
Hình nh các tri u ch ng Zika ả ệ ứ
Trang 12Bệnh Zika - Sốt xuất huyết - Chikungunya
• Kéo dài 3 ngày
• <38.5°C
• Kéo dài từ 3 - 7 ngày
• Đau ở các khớp nhỏ ở bàn tay, bàn chân
• Sưng khớp
• Mắt đỏ
• Không có mủ, sung huyết
từ 1-2 ngày 2- Ban xuất hiện lại,
từ thân lên mặt và lan ra tứ chi
• Ban xuất huyết
• 38.9 - 40.6°C
• Kéo dài từ 3 - 7 ngày
• Có thể có 2 pha:
→ sốt trở lại sau khi hết sốt 1-2 ngày và bệnh trở nặng
• Đau khớp kèm theo đau cơ dữ dội • Mức độ: -
CHIKUNGUNYA
• Ban giác sần
• Ngứa (+)
• Từ 3 - 5 ngày sau sốt và kéo dài 3 - 4 ngày.
• Từ chi trên lan đến mặt và thân, lưng.
• 39 - 40.5°C
• Kéo dài 3 - 7 ngày
• Có thể có 2 pha:
→ hết sốt vài ngày tiếp theo sốt trở 38-39 °C trong lại vài ngày
- Đau cả khớp nhỏ
và lớn; trừ khớp háng
- Từ khớp này đến khớp khác
- Sưng khớp và viêm gân khớp
- 1 - 3 tuần
• Mức độ: + /
Trang 13-Bệnh Zika và các biểu hiện lâm sàng: phát ban
Zika
Ban phẳng hơi nổi gờ lên mặt da - ngứa
•Dạng như sởi: đốm nhỏ
•Dạng như scarlatini - tinh hồng nhiệt
Bắt đầu ở mặt từ ngày đầu tiên của bệnh
và lan ra khắp cả người
Ban mờ dần trong 2- 3 ngày
và lặn mất trong vòng 1 tuần
Trong cùng thời gian trên
→ mắt đau và đỏ, có thể nhạy cảm với ánh sáng
Rash during Zika fever infection Rash on an arm due to Zika fever
A rash from Zika
Emerging Infectious Diseases
Trang 14Sốt xuất huyết
Ban nổi từ ngày thứ 3- 4 của bệnh
•Xuất hiện ở mặt: da ửng đỏ hoặc những đốm trên vùng da đỏ
→ vẻ mặt Sxh, không ngứa kéo dài khoảng 1- 2 ngày
•Tuy nhiên ban có thể xuất hiện trở lại, bắt đầu từ thân lan lên mặt và đến các chi, kéo dài 2- 3 ngày
Ban xuất huyết: xuất hiện bất cứ nơi nào trên cơ thể khi sốt giảm: Sxh dengue
Chikungunya
Phát ban: 40% - 50%
Xuất hiện: 3- 5 ngày sau khởi bệnh
Dạng giác sần, ngứa, kéo dài 3- 4 ngày
Bắt đầu từ chi trên, lan lên mặt và đến thân
Sốt phát ban do siêu vi
Sau khi giảm sốt → phát ban:
Thường ngày 3- 4 của bệnh;
Dạng hồng ban: mịn và sáng, ít gồ lên mặt da; nổi khắp người và có thể không theo thứ tự nào, ban lặn không để lại dấu vết
Trang 15Ban lặn sau vài ngày và sốt sẽ giảm
Sởi còn đặc trưng với 3 dấu hiệu: chảy nước mũi, ho
Rubella
Phát ban ngay trong ngày đầu của bệnh - hồng ban dạng sẩn, ngứa
Ban đầu ở mặt, sau đó lan ra khắp người, mờ dần khi lan đến chân → giảm
và lặn đi sau 3 ngày
Các biểu hiện khác: sổ mũi, sốt nhẹ, nổi hạch ở sau tai và cổ - kéo dài tới 1 tuần, đau khớp, nhức đầu, viêm kết mạc
Trang 16Viêm đa rễ thần kinh ngoại vi Guillain-Barré
• Dị cảm - tê cóng đầu các chi.
• Yếu cơ và liệt các chi.
• Liệt cơ hô hấp có thể dẫn đến tử vong.
• Liệt hồi phục sau nhiều tháng.
• Sọ và não không phát triển → chu vi
vòng đầu nhỏ hơn 31.5- 32 cm lúc mới sinh, ảnh hưởng đến:
Tật đầu nhỏ
- Cơ thể và trí tuệ chậm phát triển
- Rối loạn ngôn ngữ.
- Thị giác, thính giác kém phát triển.
Bệnh Zika và các biến chứng
Viêm não màng não; Viêm tủy
Trang 17An X-ray comparing a normal baby skull to "Patient 1,"
who was born to a mother infected with Zika virus
during her pregnancy (Latin American Science)
Giá trị tuyệt đối vòng trán-chẩm
Định nghĩa tật đầu nhỏ / trẻ sơ sinh
Trang 18- Suy dinh dưỡng
- Phơi nhiễm: độc chất hóa học, rượu, thuốc
- Ngừng cung cấp máu trong giai đoạn não phát triển ở bé
• Mỹ
2 - 12 ca / 10.000 trẻ đẻ sống / năm Trung bình: 6 ca.
Trang 19VIÊM ĐA RỄ THẦN KINH NGOẠI VI - GBS
Tải bản FULL (42 trang): https://bit.ly/3PksNwz
Dự phòng: fb.com/TaiHo123doc.net
Trang 20Các đặc điểm nhiễm virus Zika - Dengue - Chikungunya
Ủ bệnh - trung bình 3- 7 ngày 4- 7 ngày 3- 7 ngày
Biến chứng nặng Đau khớp kéo dài nhiều tháng - Sốc- Xuất huyết - Tật đầu nhỏ- Guillain-Barré
+++ = 70 - 100%; ++ = 40 - 69%; + = 10 - 69%; + / - = < 10%; - = 0%
Trang 21Xét nghiệm Chikunguny
-Giảm bạch cầu trung tính - Neutropenie + +++ not available
Bệnh Zika và các biến chứng
Tải bản FULL (42 trang): https://bit.ly/3PksNwz
Dự phòng: fb.com/TaiHo123doc.net
Trang 22Virus Chikunguny
Họ - Virus family Tongaviridae Flaviviridae Flaviviridae
Đường kính - Virion diameter 60- 70 ŋm 50 ŋm 40 ŋm
Hình ảnh - Micrograph
4358664