Lý thuyết nền kinh tế hỗn hợp của p a samuelson và ý nghĩa thực tiễn của việc nghiên cứu lý thuyết này đối với việt nam 1

MỤC LỤC Tiểu luận lịch sử các học thuyết kinh tế Tiểu luận lịch sử các học thuyết kinh tế MỤC LỤC Trang LỜI MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 2 I LÝ THUYẾT VỀ NỀN KINH TẾ HỖN HỢP CỦA P A SAMUELSON 2 1 Ba vấn đề của t[.]

MỤC LỤC

Trang

LỜI MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 2

I LÝ THUYẾT VỀ NỀN KINH TẾ HỖN HỢP CỦA P.A.SAMUELSON 2

1 Ba vấn đề của tổ chức kinh tế 2

2 Cơ chế thị trường (bàn tay vô hình) 2

3 Vai trò chính phủ trong kinh tế thị trường (bàn tay hữu hình) 5

3.1 Thiết lập khuôn khổ pháp luật 5

3.2 Sửa chữa những thất bại của thị trường để thị trường hoạt động có hiệu quả5 3.3 Đảm bảo sự công bằng 7

3.4 Ổn định kinh tế vĩ mô 7

II Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU LÝ THUYẾT “NỀN KINH TẾ HỖN HỢP” ĐỐI VỚI VIỆT NAM 9

1 Thực trạng phát triển nền kinh tế thị trường định hưỡng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay 9

1.1 Phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam là tất yếu khách quan 9

1 2 Đặc trưng, bản chất của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay 12

2 Ý nghĩ thực tiễn của việc nghiên cứu lý thuyết “nền kinh tế hỗn hợp” của P.A.Samuelson đối với Việt Nam 15

KẾT LUẬN 18

Tài liệu tham khảo 19

LỜI MỞ ĐẦU

Thế giới đang bước vào thời đại kinh tế mới, kinh tế thị trường phải có sự điều tiết thích hợp của Nhà nước Trong đó, sẽ yêu cầu cao hơn về tăng cường vai trò của luật pháp, chế tài, điều tiết của Nhà nước, kiểm soát các thể chế thị trường, thắt chặt cho vay tín dụng, thiết lập hệ thống thông tin công khai, minh bạch…Tư duy mới về bàn tay Nhà nước đang và sẽ ngày càng trở nên rõ nét, bao quát và chi phối toàn bộ các hoạt động trong mọi lĩnh vực của đời sống kinh

tế - xã hội quốc gia và quốc tế Tuy nhiên, "bàn tay hữu hình" cũng có những khuyết tật của nó, do chính phủ có những nhận định sai lầm và đưa ra những quyết định can thiệp trái với sự vận động khách quan của thị trường Cho nên phải kết hợp cả hai mặt “bàn tay vô hình” và “bàn tay hữu hình” Từ những năm 60-70 của thế kỷ 20, P.A.Samuelson đã đề ra lý thuyết “nền kinh tế hỗn hợp” dựa trên học thuyết của J M Keynes về vai trò tự điều chỉnh của nền kinh tế và học thuyết của phái Tân cổ điển Lý thuyết “nền kinh tế hỗn hợp” với luận điểm là nền kinh

tế thị trường nhưng có sự quản lý của Nhà nước, nền kinh tế được vận hành bởi hai bàn tay: thị trường và Nhà nước đã đạt được tiếng vang trong suốt những thập niên cuối của thế kỷ 20 cho đến nay Luận điểm về sự kết hợp linh hoạt cả hai bàn tay trong việc điều hành kinh tế của P.A Samuelson có nhiều điểm tương đồng với quan điểm của Việt Nam trong việc phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa có sự quản lý của Nhà nước Do đó, nghiên cứu các học thuyết kinh tế nói chung và lý thuyết “nền kinh tế hỗn hợp” nói riêng có ý nghĩa quan trọng đối với việc phát triển nền kinh tế ở nước ta

Xuất phát từ thực tiễn đó, em lựa chọn đề tài “Lý thuyết “nền kinh tế hỗn hợp” của P.A.Samuelson và ý nghĩa thực tiễn của việc nghiên cứu lý thuyết này đối với Việt Nam” làm tiểu luận môn lịch sử các học thuyết kinh tế Qua đó, đi sâu nghiên cứu, tìm hiểu các vấn đề: Thế nào là “nền kinh tế hỗn hợp”; Thực trạng phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và ý nghĩa việc nghiên cứu lý thuyết “nền kinh tế hỗn hợp” đối với Việt Nam?

Do trình độ và thời gian có hạn, bài viết của em khó tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế Vì vậy, em kính mong nhận được ý kiến đóng góp của các thầy cô để bài viết của em được hoàn thiện hơn Em xin chân thành cảm ơn

NỘI DUNG

I LÝ THUYẾT VỀ NỀN KINH TẾ HỖN HỢP CỦA P.A SAMUELSON

“Nền kinh tế hỗn hợp” là nền kinh tế kết hợp trong đó kinh tế tư nhân và

kinh tế Nhà nước, nó được điều hành bởi cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước

1 Ba vấn đề của tổ chức kinh tế

Mọi nền kinh tế đều phải đối phó với ba vấn đề:

Sản xuất hàng hóa gì? Với số lượng là bao nhiêu?

Sản xuất hàng hóa như thế nào? Ai là người sản xuất, sán xuất bằng nguồn lực nào, sử dụng kỹ thuật sản xuất nào?

Sản xuất cho ai? Ai là người được hưởng các thành quả của những nỗ lực kinh tế hay sản phẩm quốc dân được phân chia thế nào?

(Do sản xuất của nền kinh tế bị hạn chế bởi các nguồn lực và kiến thức công nghệ, mỗi xã hội dù giàu hay nghèo đều phải lựa chọn)

Trong lịch sử có hai phương thức: (i) Chính phủ đưa ra hầu hết các quyết định kinh tế; (ii) Các quyết định kinh tế đều do thị trường xác định Cả hai phương thức đều có ưu điểm và hạn chế, không nên tuyệt đối hóa một phương thức nào mà cần kết hợp: Cơ chế thị trường và điều tiết của Nhà nước

2 Cơ chế thị trường (bàn tay vô hình)

Theo P.A Samuelson, cơ chế thị trường là một hình thức tổ chức kinh tế, trong đó cá nhân người tiêu dùng và các nhà kinh doanh tác động lẫn nhau qua thị trường để xác định 3 vấn đề trung tâm của tổ chức kinh tế là: Sản xuất cái gì? Sản xuất như thế nào? Sản xuất cho ai? Cơ chế thị trường “không phải là sự hôn hợp mà là trật tự kinh tế”

Thị trường là một quá trình mà trong đó, người mua và người bán một thứ hàng hóa tác động qua lại lẫn nhau để xác định giá cả và số lượng hàng hóa Như vậy, nói đến thị trường và cơ chế thị trường là nói tới hàng hóa, người bán, người mua và giá cả hàng hóa Hàng hóa bao gồm hàng tiêu dùng, dịch vụ và yếu tố sản xuất như lao động, đất đai, tư bản Từ đó, hình thành nên thị trường hàng tiêu dùng và thị trường các yếu tố sản xuất Trong hệ thống thị trường, mỗi hàng hóa, mỗi lại dịch vụ đều có giá của nó Giả cả mang lại thu nhập cho hàng hóa mang đi bán và mỗi người lại dùng thu nhập đó mua lại cái mình cần Nếu

một hàng hóa có nhiều người mua, thì người bán sẽ tăng giá lên để phân phối một lượng cung hạn chế Giá lên cao sẽ thúc đẩy người sản xuất làm ra nhiều hàng hóa hơn Khi có nhiều hàng hóa, người bán muốn mua nhanh để giải quyết hàng hóa của mình nên hạ giá xuống Khi hạ giá, số người mua hàng hóa đó tăng lên Do đó, người bán lại tăng giá lên Như vậy, trong cơ chế thị trường có một hệ thống tự tạo ra sự cấn đối giữa giá cả và sản xuất “Giá cả là phương tiện tín hiệu của xã hội” Nó chỉ cho người sản xuất biết sản xuất cái gì, sản xuất như thế nào và cũng thông qua nó thực hiện phân phối cho ai?

Nói đến cơ chế thị trường là phải nói tới cung – cầu hàng hóa, đó là khái quát của hai lực lượng người bán và người mua trên thị trường Sự biến động của giá cả đã làm cho trạng thái cân bằng cung – cầu thường xuyên biến đổi và

đó cũng chính là nội dung quy luật cung – cầu hàng hóa

Nền kinh tế thị trường chịu điều khiển của hai ông vua: Người tiêu dùng

và kỹ thuật Người tiêu dùng thống trị thị trường, vì họ là người bỏ tiền ra để mua hàng hóa do các doanh nghiệp sản xuất ra Hay như ông nói, người tiêu dùng bỏ phiếu bằng đôla Họ chọn điểm nằm trên danh giới khả năng sản xuất Song, kỹ thuật hạn chế người tiêu dùng vì nền sản xuất bằng đôla của người mua không thể quyết định vấn đề phải sản xuất hàng hóa gì Như vậy, nhu cầu phải chịu theo cung ứng của người kinh doanh Vì người sản xuất phải định giá hàng của mình theo chi phí sản xuất nên họ sẵn sàng chuyển sang lĩnh vực nhiều lợi nhuận hơn Như vậy, thị trường chịu sự chi phối của cả chi phí kinh doanh lẫn các quyết định cung và cầu của người tiêu dùng quy định

Trong nền kinh tế thị trường, lợi nhuận là động lực chi phối hoạt động của người kinh doanh Lợi nhuận đưa nhà doanh nghiệp đến các khu vực sản xuất hàng hóa mà người tiêu dùng cần nhiều hơn, bỏ các khu vực ít người tiêu dùng Lợi nhuận đưa nhà doanh nghiệp đến việc sử dụng kỹ thuật sản xuất hiệu quả nhất Như vậy, hệ thống thị trường luôn phải dùng lãi và lỗ để quyết định 3 vấn đề: Sản xuất cái gì? Sản xuất như thế nào; Sản xuất cho ai?

Trong sơ đồ này, các nhà kinh tế học trường phái chính đã phân chia thị trường thành hai loại thị trường tiêu dùng và dịch vụ hay thị trường đầu ra và thị trường yếu tố sản xuất hay thị trường đầu vào Hai thị trường này tách biệt với nhau, song có quan hệ với nhau qua hoạt động của doanh nghiệp và hộ gia đình

Doanh nghiệp là nơi sản xuất hàng hóa để bán trên thị trường hàng hóa và dịch

vụ, vì vậy, trên thị trường này doanh nghiệp là sức cung, cung hàng hóa của doanh nghiệp hoạt động tuân theo nguyên lý chi phí sản xuất, điều này có nghĩa, khi giá cả hàng hóa trên thị trường càng cao thì doanh nghiệp càng bán ra một khối lượng hàng hóa lớn hơn Để có thể tiến hành sản xuất, doanh nghiệp phải mua yếu tố sản xuất trên thị trường yếu tố sản xuất Do vậy, trên thị trường này doanh nghiệp là sức cầu Cầu của doanh nghiệp về các yếu tố sản xuất được tuân theo nguyên tắc lợi ích giới hạn Điều này có nghĩa là doanh nghiệp sẽ mua khối lượng yếu tố sản xuất lớn hơn khi giá cả của các yếu tố sản xuất giảm xuống

Hộ gia đình là những người tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ Vì vậy, trên thị trường

“đầu ra”, hộ gia đình là sức cầu Cầu về hàng hóa tiêu dùng và dịch vụ của hộ gia đình cũng tuân theo nguyên tắc ích lợi giới hạn Để có tiền mua hàng hóa tiêu dùng, dịch vụ, hộ tiêu dùng phải xuất hiện trên thị trường “đầu vào” để bán các yếu tố sản xuất nào đó hoặc là lao động nếu anh ta là công nhân, hoặc là đất đai nếu anh ta là địa chủ, hoặc là tư bản nếu anh ta là người có vốn, có tư bản

Vì vậy, trên thị trường “đầu vào” hộ gia đình là sức cung Sức cung của hộ gia đình được xác định theo nguyên tắc thích nghỉ ngơi hay thích làm việc, thích tiêu dùng hiện tại hay thích tiêu dùng tương lai hoặc sở hữu đất đai Chẳng hạn, nếu hộ gia đình thích nghỉ ngơi thì họ chỉ bán lao động khi có tiền lương cao và ngược lại Nếu vốn được dùng cho mục đích tiêu dùng trong tương lai thì lãi suất thấp, người có vốn vẫn cho vay vốn…

Đồng tiền được vận động theo quy luật vòng tròn, khép kín Nó đi từ hộ tiêu dùng ra thị trường hàng hóa tiêu dùng, dịch vụ để mua hàng hóa Thông qua giá

cả và quan hệ cung cầu, tiền trở về tay các doanh nghiệp Doanh nghiệp lại dùng tiền đó để mua các yếu tố sản xuất Thông qua quan hệ cung – cầu và giá cả, nó lại trở về với hộ gia đình

Với cơ chế vận động như vậy của thị trường, khi diễn ra sự thay đổi giá cả trên thị trường đầu vào sẽ làm tăng cho giá cả ở đây thay đổi Vì vậy, nền kinh

tế sẽ đạt được một sự cân đối chung Sự phát triển diễn ra nhịp nhàng trôi chảy

Bàn tay vô hình đôi khi cũng đưa nền kinh tế tới những sai lầm Đó chính

là những khuyết tật của hệ thống kinh tế thị trường Những khuyết tật này có thể

là do tác động bên ngoài gây nên, như ô nhiễm môi trường mà doanh nghiệp

không phải trả giá cho sự hủy hoại cơ chế tự do cạnh tranh; hoặc là các tệ nạn như khủng hoảng, thất nghiệp, và cuối cùng là sự phân phối thu nhập bất bình đẳng do hệ thống thị trường mang lại Để đối phó với những khuyết tật của cơ chế thị trường, các nền kinh tế hiện đại phối hợp giữa “bàn tay vô hình” với

“bàn tay hữu hình” như thuế khóa, chi tiêu và luật lệ của chính phủ

3 Vai trò chính phủ trong kinh tế thị trường (bàn tay hữu hình)

3.1 Thiết lập khuôn khổ pháp luật

Chức năng này thực tế vượt ra ngoài khuôn khổ của lĩnh vực kinh tế học

Ở đây, chính phủ đề ra các quy tắc trò chơi kinh tế mà các doanh nghiệp, người tiêu dùng và cả bản thân chỉnh phủ cũng phải tuân thủ Điều này bao gồm quy định về tài sản, các quy tắc về hợp đồng và hoạt động kinh doanh, các trách nhiệm tương hỗ của các liên đoàn lao động, ban quản lý và nhiều các luật lệ để xác định môi trường kinh tế

Về nhiều mặt, các quyết định của khuổn khổ pháp luật xuất phát từ những mối quan hệ vượt ra ngoài lĩnh vực kinh tế đơn thuần Các luật lệ đưa ra nhằm đáp ứng những giá trị và quan điểm được đồng tình rộng rãi về sự công bằng hơn là qua một sự phân tích kinh tế được mài dũa cẩn thận về chi phí và lợi lộc Những khuôn khổ pháp luật có thể tác động sâu sắc tới các ứng xử kinh tế của con người

3.2 Sửa chữa những thất bại của thị trường để thị trường hoạt động có hiệu quả

Trước hết, những thất bại mà thị trường gặp phải làm cho hoạt động của

nó không hiệu quả là ảnh hưởng của độc quyền Cần phải nói rằng, lợi dụng ưu thế của mình, các tổ chức độc quyền có thể quy định giá cả để thu lợi nhuận và

do vậy, phá vỡ ưu thế của cạnh tranh hoàn hảo Vì vậy, cần thiết phải có sự can thiệp của chính phủ để hạn chế độc quyền, đảm bảo tính hiệu quả của cạnh tranh thị trường Như đã biết, cạnh tranh hoàn hảo là tình trạng thị trường có đủ một

số lượng doanh nghiệp hoặc mức độ cạnh tranh mà không có một doanh nghiệp nào có thể ảnh hưởng đến giá cả hàng hóa đó Điều đó đảm bảo được ganh đua của những người sản xuất, đảm bảo tính hiệu quả của nền kinh tế

Song, cạnh tranh không hoàn hảo hay độc quyền thị một người cạnh tranh không hoàn hảo có thể làm thay đổi giá cả của mặt hàng nào đó Vì người độc

quyền trên thực tế là người duy nhất cung cấp một mặt hàng cụ thể đó, vì vậy,

có khả năng quy định giá cả cao để thu siêu lợi nhuận Tình trạng đó làm cho giá

cả cao hơn mức hiệu quả, làm biến dạng về cầu và sản xuất, xuất hiện siêu lợi nhuận Những lợi nhuận này có thể được sử dụng vào những hoạt động vô ích như quảng cáo lừa dối, mua ảnh hưởng và bảo hộ của ngành lập pháp

Vì vậy, chính phủ không thể coi mọi hoạt động của độc quyền là tất yếu Chính phủ cần đưa ra các luật chống độc quyền và luật lệ kinh tế để làm tăng hiệu quả của hệ thống thị trường cạnh tranh không hoàn hảo

Thứ hai, những tác động bên ngoài cũng dẫn đến tính không hiệu quả của

hoạt động của thị trường và đòi hỏi nhà nước phải can thiệp

Tác động bên ngoài xảy ra khi doanh nghiệp hoặc con người tạo ra chi phí – lợi ích cho doanh nghiệp khác, hoặc người khác mà các doanh nghiệp hoặc con người đố không được nhận đúng những lợi ích mà họ cần được nhận hoặc không phải trả đúng số chi phí mà họ phải trả

Những tác động bên ngoài như vậy làm cho hoạt động kinh tế không hiệu quả Vì vậy, chính phủ phải sử dụng đến luật lệ để điều hành kinh tế như là một phương pháp để ngăn chặn những tác động bên ngoài như ô nhiễm nước và không khí, khai thác đến cạn kiệt khoáng sản, chất thải gây nguy hiểm cho thức

ăn, đồ uống, thiếu an toàn vì các chất phóng xạ…

Thứ ba, chính phủ phải đảm nhiệm việc sản xuất các hàng hóa công cộng.

Theo các nhà kinh tế, hàng hóa tư nhân là một loại hàng hóa mà nếu như một người đã dùng thì người khác không thể dùng được nữa Còn hàng hóa công cộng là một loại hàng hóa mà khi một người đã dùng thì người khác vẫn có thể dùng được

Đặc trưng của hàng hóa công cộng là:

i) Về mặt kỹ thuật, một người tiêu dùng mà không làm giảm số lượng sẵn

có đối với người khác

ii) Không thể loại trừ bất cứ ai ra khỏi việc tiêu dùng này, trừ khi phải trả giá quá đắt

Ích lợi giới hạn của hàng hóa công cộng đối với xã hội và tư nhân là khác nhau Nhìn chung, ích lợi giới hạn và tư nhân thu được từ hàng hóa công cộng là rất nhỏ, vì vậy tư nhân thường không muốn sản xuất hàng hóa công cộng Mặt

khác, có nhiều hàng hóa công cộng có ý nghĩa quan trọng cho quốc gia như quốc phòng, luật pháp trật tự trong nước nên không thể giao cho tư nhân được vì vậy chính phủ phải tham gia vào sản xuất hàng hóa công cộng

Thứ tư là thuế Trên thực tế, phần chi phí của chính phủ phải được trả

bằng tiền thuế thu được Tất cả mọi người đều phải chịu theo luật thuế Sự thực

là toàn bộ công dân tự mình lại đặt gánh nặng thuế lên vai mình và mỗi công dân cũng được hưởng phần hàng công cộng do chính phủ cung cấp

Như vậy, chính phủ phải can thiệp vào thị trường để nâng cao hiệu quả của thị trường Chính phủ để ra luật lệ đi đường và mua hàng công cộng như đường sá, do đó, tạo điều kiện dễ dàng cho tư doanh hoạt động trôi chảy, ngăn cản sự lạm dụng của các doanh nghiệp, khi họ trở thành những kẻ tham lam, độc quyền chiếm đường và kiềm chế hoạt động của các doanh nghiệp khác

3.3 Đảm bảo sự công bằng

Trong điều kiện hoạt động hoàn hảo nhất, lý tưởng nhất của cơ chế thị trường, thì vẫn phải thấy rằng sự phân hóa, bất bình đẳng sinh ra từ kinh tế thị trường là tất yếu Một hệ thống thị trường có hiệu quả vẫn có thể gây ra sự bất bình đẳng lớn Vì vậy, chính phủ cần thiết phải thông qua những chính sách để phân phối thu nhập Công cụ quan trọng nhất của chính phủ này là thuế lũy tiến, đánh thuế người giàu theo tỷ lệ thu nhập lớn hơn người nghèo Thông thường, thuế lũy tiến

áp dụng cho thuế thu nhập và thuế thừa kế Bên cạnh thuế, phải có hệ thống hỗ trợ thu nhập để giúp cho người già, người mù, người tàn tật, người phải nuôi con

và bảo hiểm thất nghiệp cho người không có công ăn việc làm Hệ thống thanh toán chuyển nhượng này tạo ra mạng lưới an toàn bảo vệ những người không may khỏi bị hủy hoại về kinh tế

Cuối cùng, chính phủ đôi khi phải trợ cấp tiêu dùng cho những nhóm có thu nhập thấp bằng cách phát tem phiếu thực phẩm, trợ cấp ý tế, cho thuê nhà rẻ…

3.4 Ổn định kinh tế vĩ mô

Từ khi ra đời, chủ nghĩa tư bản đã từng gặp những thăng trầm chu kỳ của lạm phát và suy thoái Đôi khi những hiện tượng này rất dữ dội, như thời kỳ siêu lạm phát ở Đức trong những năm 20, thời đại suy thoái ở Mỹ trong những năm 30

Nhờ có sự đóng góp trí tuệ của J.M.Keynes và những người theo ông, mà chúng ta hiểu rõ nhiều cách làm thế nào để kiểm soát những thăng trầm của chu

kỳ kinh doanh Giờ đây ta hiểu rằng, việc sử dụng một cách thận trọng quyền lực về tiền tệ và tài chính của chính phủ có thể ảnh hưởng đến sản lượng, việc làm và lạm phát Quyền lực về tài chính của chính phủ là quyền đánh thuế và chi tiêu Quyền lực về tiền tệ bao hàm quyền điều tiết về tiền tệ và hệ thống ngân hàng để xác định mức lãi suất và điều kiện tín dụng Bằng hai công cụ trung tâm này của chính sách kinh tế vĩ mô, chính phủ có thể tác động đến sản lượng, công

ăn việc làm và giá cả của một nền kinh tế và phần nào do các chính sách như vậy, đã thúc đẩy nền kinh tế thị trường trên thế giới mở mang chưa từng có kể từ chiến tranh thế giới lần thứ II đến đầu những năm 70

Nhưng, trong thành công lại có hạt giống của thất bại Bằng cách bảo đảm một thời kỳ nhiều công ăn, việc làm và tăng trưởng nhanh, nhiều nước đã vô tình nuôi dưỡng một nền kinh tế, trong đó con người bắt đầu cho rằng phồn vinh

là lẽ đương nhiên Nhiều nước đảm bảo cho công nhân và người hưởng thu nhập định kỳ mức sống trong điều kiện thời tiết xấu cũng như thời tiết tốt Trong hệ thống giá cả, tiền lương và hỗ trợ thu nhập có những điểm cứng nhắc Khi những rối loạn của những năm 70 xẩy ra như hai lần tăng giá dầu, mất mùa, trục trặc trong hệ thống tài chính quốc tế, chính phủ đã không giữ được lời hứa Trong cuộc đấu tranh về thu nhập, lạm phát tăng vọt và thất nghiệp lên tới mức chưa từng thấy từ thời kỳ Đại suy thoái

Ngày nay, những người đề ra chính sách nhận thấy rằng một nền kinh tế hiện đại đứng trước một vấn đề nan giải cơ bản của kinh tế vĩ mô đó là: Không nước nào trong một thời gian dài có thể có được kinh doanh tự do, lạm phát thấp

và việc làm đẩy đủ Cũng như nền kinh tế thị trường ngày này không thể có một lượng tối đa vừa súng vừa bơ, một nền kinh tế vĩ mô không thể nào vừa đủ công

ăn việc làm vừa không có lạm phát

Chính phủ thực hiện các chức năng trên đây thông qua ba công cụ là: Các loại thuế, các khoản chi tiêu, lãi suất, thanh toán chuyển nhượng, khối lượng tiền

tệ và những quy định hay kiểm soát: Thông qua thuế, chính phủ điều tiết tiêu dùng, đầu tư của tư nhân khuyến khích hoặc hạn chế hoạt động kinh doanh của doanh nhân Các khoản chi tiêu của chính phủ sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp hay

công nhân sản xuất ra một số hàng hóa hay dịch vụ, và cả những việc chuyển tiền nhằm trợ cấp thu nhập (như bảo hiểm, trợ cấp thất nghiệp…) Những quy định hay kiểm soát của chính phủ cũng là nhằm hướng nhân dân đi vào hoặc từ

bỏ những hoạt động kinh doanh

Khi thực hiện các chức năng kinh tế, chính phủ phải đưa ra quyết định về phương án lựa chọn Từ đó, hình thành nên lý thuyết lựa chọn công cộng Sự lựa chọn công cộng là một sự tập hợp các ý thích cá nhân thành một sự lựa chọn tập thể Theo quy tắc nhất trí, tất cả các quyết định đều phải nhất trí thông qua Công cụ để phân tích sự lựa chọn công cộng là đường giới hạn khả năng – giá trị

sử dụng: ở đây, các nhà kinh tế học sử dụng lý thuyết giới hạn và hiệu quả Pareto để phân tích

Cũng như “bàn tay vô hình”, “bàn tay hữu hinh” cũng có khuyết tật, có nhiều vấn đề nhà nước lựa chọn không đúng Ví dụ: một cơ quan lập pháp rơi vào tay những thiểu số; cách vận động hậu trường có nhiều tiền Chính phủ tài trợ cho các chương trình quá lớn trong thời gian quá dài….Những khuyết tật đó gây ra tính không hiệu quả của sự can thiệp của chính phủ Họ đưa ra những quyết định sai, không phản ảnh sự vận động của thị trường Do vậy, phải kết hợp

cả cơ chế thị trường và vai trò chính phủ trong điều hành nền kinh tế hiện đại, hình thành nên một “nền kinh tế hỗn hợp” Trong nền kinh tế hỗn hợp có cả cơ chế thị trường và chính phủ Cơ chế thị trường xác định giá cả và sản lượng trong nhiều lĩnh vực, trong khi đó, chính phủ điều tiết thị trường bằng các chương trình thuế, chi tiêu và luật lệ Cả hai bên thị trường và chính phủ đều có tính chất thiết yếu

II Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU HỌC THUYẾT NÀY ĐỐI VỚI VIỆT NAM

1 Thực trạng về phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

ở Việt Nam hiện nay

1.1 Phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

là tất yếu khách quan.

Nền kinh tế hàng hoá vận hành theo cơ chế thị trường trên thực tế đã tỏ rõ nhiều lợi thế Nhờ có cơ chế thị trường, việc phân bổ và sử dụng các nguồn lực