Giáo án Ngữ văn lớp 8 (Học kì 2) sẽ bao gồm các bài học Ngữ văn dành cho học sinh lớp 8. Mỗi bài học sẽ có phần mục tiêu, chuẩn bị bài, các hoạt động trên lớp và lưu ý giúp quý thầy cô dễ dàng sử dụng và lên kế hoạch giảng dạy chi tiết. Mời quý thầy cô cùng tham khảo giáo án.
Trang 1 Bi t đ c – hi u m t tác ph m th lãng m n tiêu bi u c a phong trào Th m i.ế ọ ể ộ ẩ ơ ạ ể ủ ơ ớ
Th y đấ ược m t s bi u hi n c a s đ i m i ộ ố ể ệ ủ ự ổ ớ v th lo i, đ tài, ngôn ng , bút phápề ể ạ ề ữ ngh thu t đệ ậ ược th hi n trong bài th ể ệ ơ
2. Kĩ năng
Nh n bi t đậ ế ược tác ph m th lãng m n.ẩ ơ ạ
Đ c di n c m tác ph m th hi n đ i vi t theo bút pháp lãng m n.ọ ễ ả ẩ ơ ệ ạ ế ạ
Phân tích được nh ng chi ti t ngh thu t tiêu bi u trong tác ph m.ữ ế ệ ậ ể ẩ
3. Thái độ
Trân tr ng tài năng ngh thu t và lòng khao khát t do ọ ệ ậ ự
II – TR NG TÂM KI N TH C, K NĂNGỌ Ế Ứ Ỹ
1. Ki n th cế ứ
S gi n v phong trào Th m iơ ả ề ơ ớ
Chi u sâu t tề ư ưởng th m kín c a l p th h tr tri th c Tây h c chán ghét th c t i,ầ ủ ớ ế ệ ẻ ứ ọ ự ạ
vươ ớn t i cu c s ng t do.ộ ố ự
2. Kĩ năng
Nh n bi t đậ ế ược tác ph m th lãng m n.ẩ ơ ạ
Đ c di n c m tác ph m th hi n đ i vi t theo bút pháp lãng m n.ọ ễ ả ẩ ơ ệ ạ ế ạ
Phân tích được nh ng chi ti t ngh thu t tiêu bi u trong tác ph m.ữ ế ệ ậ ể ẩ
3. Thái độ
Yêu t do, hoà bình. Bi t trân tr ng t do hoà bình do ông cha đem l i b ng s đánh đ iự ế ọ ự ạ ằ ự ổ
c xả ương máu
4. Ki n th c tích h pế ứ ợ
Tích h p Ti ng Vi t, T p làm văn ợ ế ệ ậ
Tích h p l ch s : XH Vi t Nam đ u TK XXợ ị ử ệ ầ
5. Đ nh hị ướng phát tri n năng l cể ự
Năng l c chung: ự T duy, gi i quy t v n đ , h p tácư ả ế ấ ề ợ
Năng l c chuyên bi tự ệ : sáng t o, c m thạ ả ụ
III – CHU N B C A TH Y VÀ TRÒẨ Ị Ủ Ầ
Trang 2* Bước 3: D y h c bài m i: ạ ọ ớ
HO T Đ NG C A TH YẠ Ộ Ủ Ầ HO T Đ NG C A TRÒẠ Ộ Ủ CHU N KT, KN C NẨ Ầ
Đ TẠ
GH
I CHÚ
Ghi tên bài lên b ngả Ghi tên bài vào vở Ti t 73,74. Văn b n ế ả
Hình thành năng l c ự : Năng l c giao ti p: nghe, đ cự ế ọ
I. HD HS đ c tìm hi u chúọ ể
Trang 3* Phân tich Căt nghiá ́ ̃
PPDH: Phân tích, gi i thích, vân đap, tái hi n thông tin, thuyêt trinh.ả ́ ́ ệ ́ ̀
KTDHTC: Ki thuât đ ng não, khăn trai ban.̃ ̣ ộ ̉ ̀
Th i gian ờ : 55 60'
Hình thành năng l c ự : Năng l c gi i quy t v n đ , h p tác, c m thự ả ế ấ ề ợ ả ụ
II. HD HS đ c tìm hi u vănọ ể
Trang 4th c t i c a con h ?ự ạ ủ ổ
Trong c nh ng đó, tâmả ộ
tr ng c a con h đạ ủ ổ ược di nễ
t qua nh ng chi ti t nào?ả ữ ế
Em hi u “ể kh i căm h n ố ờ ” là
nh th nào?, “ư ế n m dài ằ ” bi uể
lòng>n i căm gi n ch t ch ng ỗ ậ ấ ồ + N m dài ằ : N m yên g n nh b t đ ng >ằ ầ ư ấ ộ t th b t l c, ư ế ấ ự
bu n chán ồ
* Ngh thu t ệ ậ : nhân hoá, n d , nhi u ĐT,TT có s c g iẩ ụ ề ứ ợ
t , bi u c m cao.ả ể ả
=>Tâm tr ng u t h n, bu n chán và b t l c ạ ấ ậ ồ ấ ự
Con h có tâm tr ng đó vì nó đổ ạ ường đường là chúa s nơ lâm mà bây gi l i ph i s ng trong c nh nh c nh n tùờ ạ ả ố ả ụ ằ hãm, b làm th đ ch i, ngang b y v i b n g u d h i vàị ứ ồ ơ ầ ớ ọ ấ ở ơ
c p báo vô t l S ng trong môi trặ ư ự ố ường tù túng, chán ng tắ không th t gi i thoát nên n i căm h n càng ch t ch ngể ự ả ỗ ậ ấ ồ trong lòng nó
(H t ti t 1, chuy n ti t 2) ế ế ể ế
C nh s n lâm đả ơ ược g i tợ ả
qua nh ng chi ti t nào ? Nh nữ ế ậ
cá nhân, tr l i: ả ờ a. C nh núi r ng ả ừ
bóng c cây già, ti ng gió gào ngàn, gi ng ngu n hét núiả ế ọ ồ
* Bi n pháp tu t : nhân hoá, đi p t “v i”, nh ng đ ng tệ ừ ệ ừ ớ ữ ộ ừ
m nh (gào, hét)>g i t s mãnh li t c a núi r ngạ ợ ả ự ệ ủ ừ
=>C nh thâm nghiêm, hùng tráng, mãnh li t và c kính ả ệ ổ
8.Trong không gian y, hìnhấ
nh con h hi n lên qua nhũng
T th : ư ế b ướ c chân dõng d c, đ ạ ườ ng hoàng
Dáng v : ẻ thân nh sóng cu n nh p nhàng ư ộ ị
Uy quy n: ề m t th n qu c khi n m i v t đ u im h i, ắ ầ ắ ế ọ ậ ề ơ chúa t muôn loài ể
>Nh ng câu th s ng đ ng, giàu ch t t o hìnhữ ơ ố ộ ấ ạ
=>V đ p v a m m m i, uy n chuy n v a oai phong, ẻ ẹ ừ ề ạ ể ể ừ dũng mãnh gi a núi r ng thâm nghiêm hùng vĩữ ừ .
Trang 59 Theo dõi kh 3, hãy choổ
HS th o lu n theo 4 nhóm ả ậ
Đ i di n trình bày ạ ệ
c Cu c s ng n i ch n ộ ố ơ ố
r ng sâu ừ
Nh ng đêm vàng bên b su i u ng ánh trăng tan: ữ ờ ố ố
ánh trăng nh tan ch y trong không gian, c nh v t như ả ả ậ ư
được nhu m vàng, con h nh m t thi sĩ m màng, sayộ ổ ư ộ ơ
m i và say trăng.ồ
Nh ng ngày m a ữ ư đ i m i ổ ớ : m a d d i, m m t, rungư ữ ộ ờ ị chuy n c núi r ng, có th làm kinh hoàng nh ng con thúể ả ừ ể ữ hèn y u nh ng con h không m y may s hãi. Lúc này hế ư ổ ả ợ ổ
nh m t nhà hi n tri t đi m nhiên l ng ng m s thay đ iư ộ ề ế ề ặ ắ ự ổ
c a thiên nhiên. Cái v l ng ng m ch a đ ng c m t s củ ẻ ặ ắ ứ ự ả ộ ứ
m nh ch ng , m t b n lĩnh v ng vàng không gì layạ ế ự ộ ả ữ chuy n n i ể ổ
Nh ng bu i bình minh ữ ổ t ng b ng ư ừ : c vả ương qu cố tràn ng p m t màu xanh, h n m ng trong khúc nh cậ ộ ổ ằ ủ ạ
t ng b ng c a ti ng chim ca.C nh thiên nhiên tư ừ ủ ế ả ươ i
đ p,r n rã c a bu i bình minh làm gi c ng c a h thêmẹ ộ ủ ổ ấ ủ ủ ổ
n ng, thêm say. ồ
Nh ng chi u tà lênh láng máu chi m l y riêng ph n ữ ề ế ấ ầ
bí m t: ậ trong kho nh kh c hoàng hôn r c r trong gamả ắ ự ỡ màu đ “lênh láng máu sau r ng”, m t b c tranh th t dỏ ừ ộ ứ ậ ữ
d i và bi ộ
* Cu c s ng t do, phóng ộ ố ự
khoáng và quá kh quá huy ứ
hoàng, đ p đ nên khi g p ẹ ẽ ặ
ph i th c t i, con h đã c t ả ự ạ ổ ấ
lên l i than u u t. Câu h i tu ờ ấ ỏ
t cu i cùng c a kh th đã ừ ố ủ ổ ơ
ẩ
* BPNT: Đ i t “ạ ừ ta”, đi p t “ ệ ừ nào đâu”, câu h i tu t k tỏ ừ ế
h p v i câu c m thán cu i kh th th hi n s ti cợ ớ ả ở ố ổ ơ ể ệ ự ế
nu i quá kh huy hoàng, đ p đ và cu c s ng t do,ố ứ ẹ ẽ ộ ố ự phóng khoáng c a con h ủ ổ
=>Đây là m t cu c s ng t do, phóng khoáng, m t quá ộ ộ ố ự ộ
Trang 6ch n n c non hùng vĩ, b tù hãm là bi u t ng r t thích
h p v ngợ ề ười anh hùng mang tâm s u u t. Mự ấ ượ ờn l i con
h đ nói lên m t cách đ y đ , sâu s c n i đau c a thânổ ể ộ ầ ủ ắ ỗ ủ
ph n nô l , kh i g i ni m khát khao t do cùng n i nhậ ệ ơ ợ ề ự ỗ ớ
ti c th i oanh li t đ y t hào c a dân t cế ờ ệ ầ ự ủ ộIII HDHS đánh giá, khái
quát VB Hình thành kĩ năng đánh giá, t ng h p ổ ợ
g i hình, giàu s c bi u c m.ợ ứ ể ả
Xây d ng hình tự ượng ngh thu t có nhi u t ng ý nghĩa.ệ ậ ề ầ
Âm đi u th bi n hoá qua m i đo n th nh ng th ngệ ơ ế ỗ ạ ơ ư ố
nh tấ
*GV ch t l i GN. G i HS đ cố ạ ọ ọ
gi ng đi u d d i, bi tráng trong toàn b tác ph m.ọ ệ ữ ộ ộ ẩ
2. N i dung ý nghĩa ộ
Mượ ờn l i con h trong vổ ườn bách thú, tác gi kín đáoả
b c l tình c m yêu nộ ộ ả ước và ni m khao khát t do thoátề ự
kh i ki p đ i nô l mãnh li t.ỏ ế ờ ệ ệ
Trang 7li t kéo theo nh ng ch b xô đ y.ệ ữ ữ ị ẩ
HO T Đ NG 4: V N D NGẠ Ộ Ậ Ụ
* M c tiêu: ụ
H c sinh v n d ng ki n th c đ làm bài t p v n d ng, liên h th c ti nọ ậ ụ ế ứ ể ậ ậ ụ ệ ự ễ
Đ nh hị ướng phát tri n năng l c t h c, h p tác, sáng t o khi s d ng ể ự ự ọ ợ ạ ử ụ
* Ph ươ ng pháp: Nêu v n đ , thuy t trình, giao vi cấ ề ế ệ
Gv giao bài t pậ
Hs : Vi t đo n văn c m nh n v bàiế ạ ả ậ ề
thơ
L ng nghe, tìm hi u,ắ ể nghiên c u, traoứ
đ i,làm bài t p, trìnhổ ậ bày
Hãy đóng vai con h ghi l i tâm tr ng lúc b nh t trong vổ ạ ạ ị ố ườn bách thú
b. Bài m i ớ : Chu n b bài: ẩ ị Câu nghi v n ấ
Tìm hi u đ c đi m, công d ng c a ki u câu nghi v n.ể ặ ể ụ ủ ể ấ
Tìm trong các văn b n đã h c nh ng câu nghi v n và công d ng c a nó.ả ọ ữ ấ ụ ủ
**********************************************
Tu n 20ầ
Ti t 75ế
ÔNG ĐỒ
Trang 8 Trân tr ng t m lòng c a tác gi và nh ng giá tr văn hóa truy n th ng c a dân t cọ ấ ủ ả ữ ị ề ố ủ ộ
II – TR NG TÂM KI N TH C, K NĂNGỌ Ế Ứ Ỹ
Tích h p Ti ng Vi t, T p làm văn (Thuy t minh)ợ ế ệ ậ ế
Tích h p l ch s : XH Vi t Nam đ u TK XXợ ị ử ệ ầ
5. Đ nh hị ướng phát tri n năng l cể ự
Năng l c chung: ự T duy, gi i quy t v n đ , h p tácư ả ế ấ ề ợ
Năng l c chuyên bi tự ệ : sáng t o, c m thạ ả ụ
III – CHU N B C A TH Y VÀ TRÒẨ Ị Ủ Ầ
1. Chu n b c a th yẩ ị ủ ầ :
So n bài, t li u v tác gi , tác ph m. (Chân dung nhà th , t li u v cu c đ i, sạ ư ệ ề ả ẩ ơ ư ệ ề ộ ờ ự nghi p, l i bình, l i đánh giá v bài th ệ ờ ờ ề ơ
Tranh v ông đ c a tác gi Bùi Xuân Phái, m t s t li u v ông đ hi n đ i.ẽ ồ ủ ả ộ ố ư ệ ề ồ ệ ạ
Hướng d n HS s u t m trên m ng.ẫ ư ầ ạ
2. Chu n b c a tròẩ ị ủ :
So n bài, tìm hi u v ngh thu t ch i câu đ i T t c a ngạ ể ề ệ ậ ơ ố ế ủ ườ ưi x a
Tìm hi u t li u v tác gi , tác ph m trên m ng theo hể ư ệ ề ả ẩ ạ ướng d n c a GVẫ ủ
IV – TI N TRÌNH D Y H CỂ Ạ Ọ
* Bước 1: Ổ n đ nh t ch c ị ổ ứ (1')
* Bước 2: Ki m tra bài cũ ( ể 35')
GV cho HS làm các BT tr c nghi m ki m tra ki n th c bài cũ.ắ ệ ể ế ứ
L a ch n phự ọ ương án tr l i đúng nh t trong các câu tr l i sau:ả ờ ấ ả ờ
Trang 91. Trong n n th ca Vi t Nam, th T n Đà là viên g ch n i gi a hai n n th c đi n và hi n ề ơ ệ ơ ả ạ ố ữ ề ơ ổ ể ệ
đ i. Đúng hay sai? ạ
2. Bài th “Mu n làm th ng Cu i” đ ơ ố ằ ộ ượ c sáng tác theo th th nào? ể ơ
A. Th t do b y chơ ự ả ữ
B. Th ngũ ngôn t tuy tơ ứ ệ C. Th th t ngôn bát cú Đơ ấ ường lu tậ
D. Th t do năm ch ơ ự ữ
3. Ch đ c a bài th “Mu n làm th ng Cu i” là gì? ủ ề ủ ơ ố ằ ộ
A. Chán ngán cõi tr n th ầ ế
B. M tơ ưởng ch n cung trăng đ đố ể ược th nh th i, vui thú.ả ơ
C. Lòng yêu đ i và khát khao t do c a nhà th ờ ự ủ ơ
D. Tâm s c a nhà th : bu n chán trự ủ ơ ồ ước th c t i t m thự ạ ầ ường, x u xa, mu n đấ ố ược thoát li
b ng m ng tằ ộ ưởng lên cung qu v i ch H ng.ế ớ ị ằ
* Bước 3: D y h c bài m i: ạ ọ ớ
Ho t đ ng c a th yạ ộ ủ ầ Ho t đ ng c a tròạ ộ ủ Chu n KTKN c n đ tẩ ầ ạ Gchú
Ghi tên bài lên b ngả Ghi tên bài vào vở Ti t 65,66. Văn b n ế ả
Hình thành năng l c ự : Năng l c giao ti p: nghe,ự ế
I.HD HS Đ c tìm hi u chúọ ể
thích
*B1. HD HS đ c văn b n.ọ ả
Hình thành kĩ năng đ c, ọ trình bày 1 phút
I Đ c tìm hi u chúọ ể thích
1. HS đ c văn b nọ ả
Kĩ năng đ c, trình bày 1 ọ phút
I. Đ c tìm hi u chú thíchọ ể
Trang 10u n n n cách đ cố ắ ọ l ng kh 5.ắ ở ổ
Ng t nh pắ ị : 2/3, 3/2, 2/1/2
2. Hãy đ c chú thích và nêuọ
nh ng hi u bi t c a em vữ ể ế ủ ề
cu c đ i, s nghi p, phongộ ờ ự ệ
phát tri n r c r v i s đ i m i, ể ự ỡ ớ ự ổ ớ
cách tân v ngôn ng , đ tài, th ề ữ ề ể
tình yêu nh h u h t m i nhà th ư ầ ế ọ ơ
b y gi Nh ng hai ngu n thi ấ ờ ư ồ
c m chính c a ng ả ủ ườ i là lòng
th ươ ng ng ườ i và tính hoài c ổ
Ng ườ i th ươ ng nh ng k thân tàn ữ ẻ
ma d i, ng ạ ườ i nh nh ng c nh ớ ữ ả
+ Sau Cách m ng tháng Tám ạ :
Ông tham gia cách m ng ngay t nh ng ngày đ u cu cạ ừ ữ ầ ộ kháng chi n ch ng Pháp trong H i văn ngh liên khu 3.ế ố ộ ệ
Ông t ng tham gia gi ng d y văn h c nhi u năm, t ngừ ả ạ ọ ề ừ
là Ch nhi m khoa ti ng Pháp c a Đ i h c Qu c gia Hàủ ệ ế ủ ạ ọ ố
N i. Hi n nay m t h i trộ ệ ộ ộ ường l n c a Đ i h c qu c giaớ ủ ạ ọ ố
HN mang tên Vũ Đình Liên
Ngoài sáng tác th , ông còn nghiên c u, d ch thu t.ơ ứ ị ậ
Là h i viên sáng l p nên H i Nhà văn Vi t Nam.ộ ậ ộ ệ
1990: ông được nh n danh hi u: ậ ệ “Nhà giáo Nhân dân”.
* Phong cách sáng tác:
Th ông thơ ường mang n ng lòng thặ ương người và
ni m hoài c ề ổ
3. Bài th đ c ra đ i trongơ ượ ờ
hoàn c nh nào? Có v trí nhả ị ư
th nào trong s nghi p sángế ự ệ
tác c a Vũ Đình Liên vàủ
Phong trào “Th m i”? ơ ớ
GV b sung: ổ Đúng nh l i ư ờ
Hoài Thanh nh n xét ậ “Theo
đu i ngh văn mà làm đ ổ ề ượ c
m t bài th nh th cũng đ ộ ơ ư ế ủ
Nghĩa là đ l u danh v i ủ ư ớ
ng ườ ờ i đ i.”
* GV gi i thi u m t s tácớ ệ ộ ố
ph m khác c a VĐL:ẩ ủ
Lòng ta là nh ng hàng thành ữ
quách cũ. (Trong “Thi nhân
HS tr l i cá nhân, HS ả ờ khác b sung, Nghe GV ổ
ch t nh n m nh Ghi ố ấ ạ nhanh vào v ở
Quan sát trên máy chi u ế
m t s tác ph m c a Vũ ộ ố ẩ ủ Đình Liên
b. Tác ph m:ẩ
Hoàn c nh ra đ i: ả ờ Bài thơ
ra đ i l n đ u vào năm 1935,ờ ầ ầ lúc đ u có kh 1 và mùaầ ổ xuân năm 1936 m i xong 4ớ
Trang 11II. Đ cTìm hi u văn b nọ ể ả
Th lo i: ể ạ thơ ngũ ngôn hi n đ i ệ ạ
+ C bài g m có 5 kh th , m i kh có 4 câu (dòng) th ,ả ồ ổ ơ ỗ ổ ơ gieo v n chân, v n li n, v n cách, v n b ng, v n tr cầ ầ ề ầ ầ ằ ầ ắ xen k ho c n i ti p nhau.ẽ ặ ố ế
+ Ngôn ng gi n d , hình nh th lãng m n, bay b ngữ ả ị ả ơ ạ ổ thích h p nh t v i vi c di n t nh ng tình c m, c m xúcợ ấ ớ ệ ễ ả ữ ả ả sâu l ng, tâm tìnhắ
PTBĐ : bi u c m ể ả , k t h p t s , miêu t ế ợ ự ự ả
C m xúc ch đ o: ả ủ ạ Qua h/ nh đáng thả ương c a ôngủ
đ , tác gi đã b c l ni m xót thồ ả ộ ộ ề ương đ i v i m t l pố ớ ộ ớ
người đang tàn l i và n i nh ti c c nh cũ ngụ ỗ ớ ế ả ườ ưi x a
Gi ng đi uọ ệ : ch y u là tr m l ng, ng m ngùi thủ ế ầ ắ ậ ể
hi n đệ ược tâm tr ng bu n thạ ồ ương, ti c nu i m t cái gìế ố ộ
Ông đ xu t hi n vào th iồ ấ ệ ờ
đi m không gian và th i gianể ờ
Th i gian: ờ hoa đào n > báo hi u T t đ n, xuân vở ệ ế ế ề
Không gian: bên hè ph , đông ng i qua l i.ố ườ ạ
> Ông có m t vào gi a mùa đ p, vui nh t, h nh phúc ặ ữ ẹ ấ ạ
Trang 12nh t c a con ng ấ ủ ườ i, trong khung c nh t p n p, đông ả ấ ậ vui khi T t đ n, xuân v ế ế ề
Ông đ xu t hi n cùng v iồ ấ ệ ớ
nh ng gì? Đ làm gì?ữ ể
Nêu hi u bi t c a em vể ế ủ ề
phong t c ch i câu đ i trongụ ơ ố
ngày T t nế ở ước ta x a kia?ư
*Ông đồ : Bày m c tàu, gi y đ >vi t câu đ i.ự ấ ỏ ế ố
* Phong t c ch i câu đ i trong ngày T t n ụ ơ ố ế ở ướ c ta
x a kia ư : Ch i ch , treo câu đ i ch Nho nh t là trongơ ữ ố ữ ấ ngày T t là m t nét sinh ho t văn hoá r t đ p c a ngế ộ ạ ấ ẹ ủ ườ i
Vi t Nam t ngàn x a. ệ ừ ư
Ngày T t, dù ngế ười sang hay k hèn đ u tìm đ n nh ngẻ ề ế ữ
người văn hay, ch đ p đ xin ch , đem v làm v t trangữ ẹ ể ữ ề ậ trí trong nhà, c u mong nh ng đi u t t đ p nh t đ nầ ữ ề ố ẹ ấ ế trong năm và thường treo nh ng n i trang tr ng nh t.ở ữ ơ ọ ấ
Ho c ngặ ười vi t ch đ p thế ữ ẹ ường đem t ng, đem bi uặ ế
ch c a mình cho ngữ ủ ười thân
Người ta vi t lên gi y đi u hay m nh l a, phi n g ế ấ ề ả ụ ế ỗ8.Trong kh th đ u, tác giổ ơ ầ ả
ph n làm nên nét đ p văn ầ ẹ hoá truy n th ng dân t c ề ố ộ
9 Theo dõi kh ti p theo,ổ ế
Hai câu th ơ “ Hoa tay…
ph ượ ng bay”, tác gi đã sả ử
+ S d ng thành ng : ử ụ ữ “ph ượ ng múa r ng bay” ồ
> làm n i b t v đ p trong nét ch c a ông:ổ ậ ẻ ẹ ữ ủ Nét ch r tữ ấ
đ p, bay bẹ ướm, u n lố ượ v a n, ừ phóng khoáng, bay b ng, ổ song l i cao quý, oai phong, s ng đ ng, có h n ạ ố ộ ồ
B ng bút pháp miêu t tinh t , ngôn ng điêu luy n, trong hai câu th , tác gi nh ằ ả ế ữ ệ ơ ả ư
kh c ho tr ắ ạ ướ c m t ng ắ ườ i đ c hình nh c a ông đ già v i dáng ng i, dáng l ng ọ ả ủ ồ ớ ồ ư khom, nét m t tuy kh c kh nh ng n ch a ni m vui và đôi bàn tay già, g y gu c đ a ặ ắ ổ ư ẩ ứ ề ầ ộ ư lên h xu ng nh bay nh múa, nh đang tung hoành trên n n gi y đi u th m t ạ ố ư ư ư ề ấ ề ắ ươ i. Lúc này đây ông đ nh m t ng ồ ư ộ ườ i ngh sĩ tài hoa tr ệ ướ c công chúng
Trang 13> Đây th c s là nh ng ự ự ữ ngày huy hoàng, đ c ý nh t ắ ấ
c a cu c đ i ông khi Nho ủ ộ ờ
h c v n th nh hành. (Ch ọ ẫ ị ữ thánh hi n v n còn đ ề ẫ ượ c coi tr ng) ọ
ni m vui, v n còn t n t i đề ẫ ồ ạ ược
* Đây đúng là nh ng ngày tàn c a Nho h c, ngày bu nữ ủ ọ ồ
> n ch a m t n i bu n xót xa.Ẩ ứ ộ ỗ ồ
N u m i đ c qua, nhìn th y s c màu r c r c a hoa đào, c a gi y đi u và nghe nh ng l iế ớ ọ ấ ắ ự ỡ ủ ủ ấ ề ữ ờ khen hào phóng c a ng ủ ườ ờ i đ i…thì th y r ng d ấ ằ ườ ng nh ông đang g p th i. Nh ng n u ng m ư ặ ờ ư ế ẫ
kĩ thì ta th y bài th bu n ngay t nh ng dòng đ u tiên, bu n ngay c khi ông đang th i đ c ấ ơ ồ ừ ữ ầ ồ ả ở ờ ắ
ý. Ngày T t, mài m c bán ch ngoài v a hè ch c cũng là vi c làm b t đ c dĩ c a Nho gia, là cái ế ự ữ ỉ ắ ệ ấ ắ ủ
c c c a k sĩ m i th i. Ch thì bi u, t ng, cho, ch ai l i bán. Th hàng c a ông tuy th hi n ự ủ ẻ ọ ờ ữ ế ặ ứ ạ ứ ủ ể ệ
s tài hoa nh ng cũng ch là m t th hàng bán trên hè ph Tài năng c a ông không đ ự ư ỉ ộ ứ ố ủ ượ c tr ng ọ
d ng, ông ch là k sĩ sinh b t phùng th i. Qu th c là đau xót bi t ch ng nào. Nh ng thôi, k ụ ỉ ẻ ấ ờ ả ự ế ừ ư ẻ
m ướ n, ng ườ i thuê nh n nh p cũng là vui r i, âu đó cũng là cái tình mà ng ộ ị ồ ườ ờ i đ i dành cho ông,
an i ông ph n nào. Đó cũng là d p đ ông g i h n vào ch , đ ủ ầ ị ể ử ồ ữ ượ c hoá thân làm ngh sĩ, đ máu ệ ể ngh sĩ đ ệ ượ c n i lên qua nét bút tài hoa ổ
GV chuy n.ể Nh ng cu c đ i đã không nh th mãi, cái ý thích c a ng ư ộ ờ ư ế ủ ườ ờ i đ i cũng thay đ i ổ theo th i cu c. L p ng ờ ộ ớ ườ i m i l n không có liên h gì đ mà quy n luy n cái th ch t ớ ớ ệ ể ế ế ứ ữ ượ ng hình kia. Cái tài, cái ch c a ông, h không c n bi t đ n. V y trong hi n t i hình nh ông đ ữ ủ ọ ầ ế ế ậ ệ ạ ả ồ ntn?
12. GV g i đ c hai kh 3,4. ọ ọ ổ HS đ c, so sánh, trình bày ọ 2. Hình nh ông đ trongả ồ
Trang 14Nêu yêu c u:ầ
T “nh ng” đừ ư ược tác giả
đ t đ u kh tho có tácặ ở ầ ổ
d ng gì?ụ
Hãy ch ra s tỉ ự ương ph nả
trong 2 kh th này so v i 2ổ ơ ớ
kh tho đ u? Qua đó giúpổ ầ
em
mùa xuân hi n t i.ệ ạ
“Nh ng” ư – t o s tạ ự ương ph n, đ i l p.ả ố ậ+ X aư : Bao nhiêu người thuê vi t, t m t c ng i khenế ấ ắ ợ+ Nay: M i năm m i v ng Ngỗ ỗ ắ ười thuê vi t nay đâuế
=> Xu t hi n trong c nh t ấ ệ ả ượ ng v ng v , th a d n ắ ẻ ư ầ
> Tâm tr ng bu n ạ ồ vì không có người thuê vi t, khôngế
có người thích thú v i tài ngh vi t ch Nho c a ông.ớ ệ ế ữ ủ Cho nên ông ng i đ y mà không ch m đ n gi y, khôngồ ấ ạ ế ấ
c m đ n bút. ầ ế => Lúc này ông r i vào tình c nh ng ơ ả ườ i ngh sĩ h t công chúng ệ ế
ngườ ới v i ông đ ntn? Em cóồ
nh n xét gì v gi ng đi u vàậ ề ọ ệ
nh p đi u trong hai câu thị ệ ơ
này?Qua đó giúp em hình
dung nh th nào v ông đư ế ề ồ
th i đi m này?
Gi y đ bu n nghiên s u: ấ ỏ ồ ầ BPNT: nhân hoá > N iỗ
bu n dồ ường nh đ ng l i thành n i s u t i lan to sangư ọ ạ ỗ ầ ủ ả
c nh ng v t vô tri vô giác và làm cho chúng tr thànhả ữ ậ ở
nh ng sinh th có h n. T gi y đ c ph i ra đ y màữ ể ồ ờ ấ ỏ ứ ơ ấ
ch ng đẳ ược đ ng đ n b ng tr nên b bàng, vô duyênụ ế ỗ ở ẽ không th m nên đắ ược, nghiên m c cũng ch ng đự ẳ ược bút lông ch m vào, nên đ ng l i tr thành nghiên s u >ấ ọ ạ ở ầ tâm
tr ng bu n xót xa th m vào c nh v t c a ông đ ạ ồ ấ ả ậ ủ ồ
Ông đ :ồ v n ng i đ y không ai hay ẫ ồ ấ > ông đ khôngồ thay đ i, v n c bám l y s s ngổ ẫ ố ấ ự ố , v n mu n có m t v iẫ ố ặ ớ
đ i nh ng m i ngờ ư ọ ười thay đ i, h đã ph nh n ông, ôngổ ọ ủ ậ hoàn toàn b lãng quên, không ai bi t đ n s có m t c aị ế ế ự ặ ủ ông, cu c đ i đã quên h n ông.ộ ờ ẳ
Gi ng đi u tr m, bu n, trùng xu ngọ ệ ầ ồ ố
=> Ông đ già nua, s u t i, tr nên xa l , l c lõng, l ồ ầ ủ ở ạ ạ ẻ loi, cô đ c gi a dòng đ i ộ ữ ờ
Qua đó cho ta th y thêmấ
đi u gì v tình c nh c a ôngề ề ả ủ
Ngoài gi i m a b i bay ờ ư ụ BPNT: t c nh ng tình, l y cái ngo i c nh đ th hi n ả ả ụ ấ ạ ả ể ể ệ cái tâm c nh ả
> Nh n m nh ấ ạ n i bu n, s cô đ n c a ông đ dâng lên ỗ ồ ự ơ ủ ồ
đ n t n cùng ngang t m vũ tr nh báo tr ế ậ ầ ụ ư ướ c cho m t ộ
th i tàn ờ
Trang 15là gió m a, n i xã h i là s th ư ơ ộ ự ờ ơ
Ông đ b lãng quên không ph i vì ông h t tài năng màồ ị ả ế
do hoàn c nh xã h i thay đ i, kéo theo s thay đ i c aả ộ ổ ự ổ ủ con người
Qua hình nh ông đ giúp cho ta c m nh n đả ồ ả ậ ược bướ cthăng tr m c a n n Nho h c nầ ủ ề ọ ước ta bu i giao th i. Th iổ ờ ờ
Nào có ra gì cái ch Nho/ ữ
Ông Nghe, ông C ng … ố th thay đ i, quan ni m c a con ngế ổ ệ ủ ười cũng thay đ i.ổ
Con người đã l nh lùng t ch i m t giá tr văn hoá cạ ừ ố ộ ị ổ truy n đề ược coi là mĩ t c c a ngụ ủ ười VN
(H t ti t 1, chuy n ti t 2)ế ế ể ế
Gi ng nhau: đ u xu t hi n hoa đào n ố ề ấ ệ ở
Khác nhau: n u kh th đ u ông đ xu t hi n nhế ở ổ ơ ầ ồ ấ ệ ư
thường l thì kh th cu i này không còn th y hìnhệ ở ổ ơ ố ấ
nh ông đ n a
>TN v n t n t i đ p đ và b t bi n con ngẫ ồ ạ ẹ ẽ ấ ế ười thì không th =>Ni m xót xa, thể ề ương c m.ả
T hình nh ông đ , thi sĩ đã liên từ ả ồ ưởng t i hình nhớ ả
“Nh ng ngữ ười muôn năm cũ” và t h i. Câu h i tu t đ tự ỏ ỏ ừ ặ
ra là m t l i t v n, ti m n s ng m ngùi day d t. Đóộ ờ ự ấ ề ẩ ự ậ ứ
là n i ni m tr c n, xót thỗ ề ắ ẩ ương cho nh ng ngữ ười như ông đ đã b th i th khồ ị ờ ế ướ ừc t
III HDHS đánh giá, khái
quát VB Hình thành kĩ năng đánh giá, t ng h p ổ ợ
Xây d ng đự ược nh ng hình nh đ i l pữ ả ố ậ
K t h p gi a bi u c m v i k , tế ợ ữ ể ả ớ ể ả
L i th g i c m xúc.ờ ơ ợ ả
Trang 16 Đ ng sau nh ng l i th táiằ ữ ờ ơ
hi n hình nh ông đ giúpệ ả ồ
cho em hi u để ược đi u gì về ề
bài th , v tác gi ?ơ ề ả
2. N i dung ý nghĩa ộ
Qua hình nh ông đ , nhà th th hi n n i ti c nu iả ồ ơ ể ệ ỗ ế ố
nh ng giá tr c truy n c a dân t c đang b tàn phai.ữ ị ổ ề ủ ộ ị
18. Cho HS làm BTTN: HS đ c, l a ch n ọ ự ọ 1. Tr c nghi m ắ ệ
1. Bài th “Ông đ ” đ ơ ồ ượ c làm theo th th gì? ể ơ
A. Th t do b y chơ ự ả ữ
B. Th ngũ ngôn t tuy tơ ứ ệ C. Th th t ngôn bát cú Đơ ấ ường lu tậ
D. Th ngũ ngôn.ơ
2. Trong hai kh th đ u, hình nh ông đ hi n ra nh th nào? ổ ơ ầ ả ồ ệ ư ế
A. Ông được m i ngọ ười yêu m n, kính ph cế ụ
B. Ông b ngị ườ ời đ i lãng quên theo th i gianờ
C. Ông là trung tâm c a m i s chú ý.ủ ọ ự
H c sinh v n d ng ki n th c đ làm bài t p v n d ng, liên h th c ti nọ ậ ụ ế ứ ể ậ ậ ụ ệ ự ễ
Đ nh hị ướng phát tri n năng l c t h c, h p tác, sáng t o khi s d ng ể ự ự ọ ợ ạ ử ụ
* Ph ươ ng pháp: Nêu v n đ , thuy t trình, giao vi cấ ề ế ệ
Gv giao bài t pậ
Vi t đo n văn c m nh n v n iế ạ ả ậ ề ộ
dung bài thơ
L ng nghe, tìm hi u,ắ ể nghiên c u, traoứ
đ i,làm bài t p, trìnhổ ậ bày
………
Trang 17* Bước 4. Giao bài, h ướ ng d n h c bài và chu n b bài nhà (1’) ẫ ọ ẩ ị ở
H c thu c lòng bài th “ọ ộ ơ Ông đồ”. N m v ng nh ng ki n th c đã h c v tác gi , tácắ ữ ữ ế ứ ọ ề ả
ph m và h/ nh ông đ hai th i đi m , các bi n pháp ngh thu t đẩ ả ồ ở ờ ể ệ ệ ậ ượ ử ục s d ng
Nêu đượ ảc c m nh n c a cá nhân v hình nh ông đ ậ ủ ề ả ồ
b. Bài m i ớ : Chu n b bài: Câu nghi v nẩ ị ấ
+ Đ c kĩ bài, t p tr l i các câu h i và bài t pọ ậ ả ờ ỏ ậ
Nh n bi t và hi u đậ ế ể ược tác d ng c a câu nghi v n trong văn b n c th ụ ủ ấ ả ụ ể
Phân bi t câu nghi v n v i m t s ki u câu d l n.ệ ấ ớ ộ ố ể ễ ẫ
3. Thái độ
Giáo d c ý th c h c t p tích c c.ụ ứ ọ ậ ự
4. Ki n th c tích h pế ứ ợ
Tích h p ph n Văn: Xác đ nh công d ng c a câu nghi v n trong các VB đã h cợ ầ ị ụ ủ ấ ọ
Tích h p KNS,, dân s , môi trợ ố ường
5. Đ nh hị ướng phát tri n năng l c:ể ự
Năng l c chung: ự T duy, gi i quy t v n đ , h p tácư ả ế ấ ề ợ
Năng l c chuyên bi tự ệ : giao ti p, sáng t oế ạ
III. CHU N B C A TH Y VÀ TRÒẨ Ị Ủ Ầ
1. Chu n b c a th yẩ ị ủ ầ B ng ph , máy chi u.ả ụ ế
Trang 182. Chu n b c a tròẩ ị ủ : Đ c bài, tr l i các câu h i và bài t pọ ả ờ ỏ ậ
IV. TI N TRÌNH D Y H CẾ Ạ Ọ
* Bước 1: n đ nh t ch c (1')Ổ ị ổ ứ
* Bước 2: Ki m tra bài cũ (35')ể
K tên các ki u câu phân lo i theo m c đích nói? Các d u câu thể ể ạ ụ ấ ường s d ng trongử ụ
m i ki u câu đó?ỗ ể
* Bước 3: D y h c bài m i:ạ ọ ớ
Ho t đ ng c a th yạ ộ ủ ầ Ho t đ ng c a tròạ ộ ủ Chu n KTKN c n đ tẩ ầ ạ Gchú
cu i bài th “Ông đ ”. Nêuố ơ ồ
yêu c u: Trong kh th , câuầ ổ ơ
th cu i thu c ki u câu gì?ơ ố ộ ể
Em hi u gì v ki u câu đó? ể ề ể
Trang 19Ho t đ ng 3ạ ộ : Luy n t p.ệ ậ
PPDH: Tái hi n thông tin, phân tích, gi i thích, so sánh.ệ ả
KTDHTC: Ki thuât đ ng não, trình bày 1phút.̃ ̣ ộ
Th i gian ờ : 1315 phút
Hình thành năng l c ự : T duy, sáng t o, h p tácư ạ ợ
II.HD HS luy n t pệ ậ Hình thành kĩ năng t duy, ư
a. Ch kh t ti n s u đ n chi u mai ph i ị ấ ề ư ế ề ả không ?
b.T i sao ạ con ng i l i ph i khiêm t n đ n nh th ?ườ ạ ả ố ế ư ế
Ch C c béo xù đ ng trị ố ứ ướ ửc c a nhà ta y ấ hả ?
5. GV chi u BT2. H i: ế ỏ
Trang 20 Câu a, b các t nghi v n: ừ ấ không, t i sao ạ , nh ng nh ng k tư ữ ế
c u ch a nh ng t này ch làm ch c năng b ng trongấ ứ ữ ừ ỉ ứ ổ ữ
đ v s c khoề ề ứ ẻ+ Câu th nh t là m t l i h i thăm xã giaoứ ấ ộ ờ ỏ
* Đ t câu:ặ8.GV chi u bài t p 5 Hãyế ậ
câu NV
V hình th c: Tr t t t thay đ i.ề ứ ậ ự ừ ổ
V n i dung:ề ộ+ Câu a: H i v th i đi m s di n ra ho t đ ngỏ ề ờ ể ẽ ễ ạ ộ+ Câu b: H i v th i đi m ho t đ ng đã di n raỏ ề ờ ể ạ ộ ễ9.Cho bi t hai câu nghi v nế ấ
trong BT 6 đúng hay sai ? Vì
sao ?
HS quan sát câu văn, suy nghĩ, tr l i ả ờ Bài 6: Xác đ nhị
Câu a đúng vì không bi t bao nhiêu kg (đang ph i h i) taế ả ỏ
có th c m nh n để ả ậ ược m t v t nào đó n ng hay nh (nhộ ậ ặ ẹ ờ
b ng, vác).ư
Câu b sai vì ch a bi t giá bao nhiêu (đang ph i h i) thìư ế ả ỏ không th nói món hàng đ t hay rể ắ ẻ
10. Vi t đo n văn h i thămế ạ ỏ
s c kho ngứ ẻ ười thân có sử
d ng câu nghi v n.ụ ấ
HS vi t cá nhân, trình bày ế Bài 7. Vi t đo n vănế ạ
HO T Đ NG 4: V N D NGẠ Ộ Ậ Ụ
* M c tiêu: ụ
H c sinh v n d ng ki n th c đ làm bài t p v n d ng, liên h th c ti nọ ậ ụ ế ứ ể ậ ậ ụ ệ ự ễ
Đ nh hị ướng phát tri n năng l c t h c, h p tác, sáng t o khi s d ng ể ự ự ọ ợ ạ ử ụ
* Ph ươ ng pháp: Nêu v n đ , thuy t trình, giao vi cấ ề ế ệ
* K thu t: ỹ ậ Đ ng não, h p tácộ ợ
Trang 21Gv giao bài t pậ
Đ t m t vài câu nghi v n ặ ộ ấ
L ng nghe, tìmắ
hi u, nghiên c u,ể ứ trao đ i,làm bài t p,ổ ậ trình bày
v môi trệ ường, trong
đo n văn có dùng câuạ
Tìm m t s câu nghi v n trong các VB trong sgk và ch c năng c a chúng?ộ ố ấ ứ ủ
b. Bài m i ớ : Chu n b bài: ẩ ị Vi t đo n văn trong văn b n thuy t minh ế ạ ả ế
Trang 22 Ki n th c v đo n văn, bài văn thuy t minhế ứ ề ạ ế
Yêu c u vi t đo n văn thuy t minhầ ế ạ ế
Tích h p KNS,, dân s , môi trợ ố ường
5. Đ nh hị ướng phát tri n năng l c:ể ự
Năng l c chung: ự T duy, gi i quy t v n đ , h p tácư ả ế ấ ề ợ
Năng l c chuyên bi tự ệ : giao ti p, sáng t oế ạ
III. CHU N B C A TH Y VÀ TRÒẨ Ị Ủ Ầ
1. Chu n b c a th yẩ ị ủ ầ B ng ph , máy chi u.ả ụ ế
2. Chu n b c a tròẩ ị ủ : Đ c bài, tr l i các câu h i và bài t pọ ả ờ ỏ ậ
IV. TI N TRÌNH D Y H CẾ Ạ Ọ
* Bước 1: n đ nh t ch c (1')Ổ ị ổ ứ
* Bước 2: Ki m tra bài cũ (35')ể
Th nào là văn b n thuy t minh? ế ả ế
Đ c đi m c a VB thuy t minh? ặ ể ủ ế
Các phương pháp thuy t minh ch y u?ế ủ ế
* Bước 3: D y h c bài m i:ạ ọ ớ
Ho t đ ng c a th yạ ộ ủ ầ Ho t đ ng c a tròạ ộ ủ Chu n KTKN c n đ tẩ ầ ạ Gchú
Trang 23HS tìm hi u v đo n vănể ề ạ trong văn b n thuy tả ế minh
I. Đo n văn trong văn b nạ ả thuy t minhế
B1 HDHS tìm hi u cách ể
s p x p trong đo n văn TM ắ ế ạ
HS tìm hi u cách s p x p ể ắ ế trong đo n văn TM ạ 1. Nh n di n các đo n văn ậ ệ ạ
tr lên, đở ược s p x p theoắ ế
di n trình bày. ệ *Đo n văn: ạ sgk/14
a. N i dung: ộ Nguy c thi u n c s ch trên TG. ơ ế ướ ạ
Trình bày theo cách di n d ch. Câu ch đ : câu 1. Các câuễ ị ủ ề sau b sung thông tin làm rõ câu ch đ :ổ ủ ề
+ Câu 2: Cung c p TT v lấ ề ượng nước ng t ít iọ ỏ+Câu 3: Cho bi t lế ượng nước ng t y b ô nhi m.ọ ấ ị ễ+ Câu 4: Nêu s thi u nự ế ướ ởc các nước trên TG
+ Câu 5: D báo đ n năm 2025, 2/3 dân thi u nự ế ế ước
Phương pháp thuy t minh: dùng s li u (3%, 2025, 2/3)ế ố ệ
v cây bút bi. ề
Cách thuy t minh ch a h p lí vì đo n văn không di n đ tế ư ợ ạ ễ ạ
M i đo n văn thuy t minhỗ ạ ế
v đ i tề ố ượng nào?
Cách thuy t minh c a đo nế ủ ạ
nh v y đã h p lí ch a? Vìư ậ ợ ư
sao? Hãy ch ra nhỉ ược đi mể
m t ý mà có nhi u ý l n vào (câu 1 là đ c đi m, câu 2,3,4ộ ề ẫ ặ ể
là c u t o, câu 5 là cách s d ng)>S a: tách thành 3 đo n,ấ ạ ử ụ ử ạ
m i đo n vi t v m t ý: ỗ ạ ế ề ộ + Đ c đi m c a cây bút bi.ặ ể ủ + C u t o c a bút bi.ấ ạ ủ
Trang 24c a m i đo n và nêu cáchủ ỗ ạ
s a? ử
(N u gi i thi u cây bút bi thìế ớ ệ
nên gi i thi u ntn?ớ ệ
Đo n văn trên nên táchạ
>S a: S p x p l i cho phù h p v i nh n th c và th tử ắ ế ạ ợ ớ ậ ứ ứ ự
c u t o s v t.: C u t o đèn bàn:ấ ạ ự ậ ấ ạ+ Ph n chao đèn: làm b ng v i l a có khung s t trong vàầ ằ ả ụ ắ ở vòng thép g n v i thân đènắ ớ
+ Ph n thân đèn: là m t ng thép r ng, không g đ lu nầ ộ ố ỗ ỉ ể ồ dây đi n phía trong, đ u dệ ầ ướ ắi g n v i đ , đ u trên g n v iớ ế ầ ắ ớ đui đèn đ l p bóng đènể ắ
+ Ph n đ đèn: Là m t h p nh a c ng v ng chãi, đ thânầ ế ộ ộ ự ứ ữ ỡ đèn, có công t c đ b t t tắ ể ậ ắ
5 Hãy s a l i 2 đo n vănử ạ ạ
trên?
GV chi u đo n văn c a HS,ế ạ ủ
cho HS nh n xét.ậ
HS s a l i, trình bày HS ử ạ khác nh n xét ậ
Hình thành năng l c ự : T duy, sáng t o, h p tácư ạ ợ
II.HD HS luy n t pệ ậ Hình thành kĩ năng t duy, ư
k t bài cho đ văn: “Gi iế ề ớ
thi u trệ ường em”
HS vi t theo 2 nhóm: ế Nhóm 1: vi t ph n MBế ầ
Trang 25thi u b c c sách Ng văn ệ ố ụ ữ
8 t p 1 ậ
BT3. Gi i thi u b c c SGK Ng văn 8, t p m t ớ ệ ố ụ ữ ậ ộ
SGK Ng văn 8, t p m t có b c c h p lí, khoa h c. Sách g m 17 bài. M i bài có n iữ ậ ộ ố ụ ợ ọ ồ ỗ ộ dung tích h p 3 phân môn: Đ c hi u văn b n Ti ng Vi t T p làm văn. Ba ph n này cóợ ọ ể ả ế ệ ậ ầ quan h g n bó, b sung cho nhau. Ph n văn b n ch y u là các tác ph m truy n kí hi nệ ắ ổ ầ ả ủ ế ẩ ệ ệ
đ i c a Vi t Nam và m t s nạ ủ ệ ộ ố ước trên th gi i nh m giúp HS th y đế ớ ằ ấ ược v đ p c a cácẻ ẹ ủ tác ph m , các hình tẩ ượng văn h c, các nhân v t đi n hình đ ng th i cung c p nh ngọ ậ ể ồ ờ ấ ữ
ng li u giúp HS tìm hi u v các ki n th c trong phân môn Ti ng Vi t và T p làm văn.ữ ệ ể ề ế ứ ế ệ ậ
Ph n Ti ng Vi t hầ ế ệ ướng vào tìm hi u các đ n v ki n th c v các l p t , nghĩa c a t , cácể ơ ị ế ứ ề ớ ừ ủ ừ
bi n pháp tu t t v ng, các ki u câu, d u câu đ t đó giúp HS v n d ng linh ho t trongệ ừ ừ ự ể ấ ể ừ ậ ụ ạ tìm hi u văn b n và trong giao ti p. Ph n T p làm văn t p trung vào các ki u văn b n tể ả ế ầ ậ ậ ể ả ự
s k t h p v i miêu t và bi u c m, thuy t minh đ giúp HS có kĩ năng t o l p các lo iự ế ợ ớ ả ể ả ế ể ạ ậ ạ văn b n này. ả
HO T Đ NG 4: V N D NGẠ Ộ Ậ Ụ
* M c tiêu: ụ
H c sinh v n d ng ki n th c đ làm bài t p v n d ng, liên h th c ti nọ ậ ụ ế ứ ể ậ ậ ụ ệ ự ễ
Đ nh hị ướng phát tri n năng l c t h c, h p tác, sáng t o khi s d ng ể ự ự ọ ợ ạ ử ụ
* Ph ươ ng pháp: Nêu v n đ , thuy t trình, giao vi cấ ề ế ệ
đ i,làm bài t p, trìnhổ ậ bày
thuy t minh hay, h c t pế ọ ậ
Trang 26 Đ c kĩ các VB, tr l i các câu h i đ c, hi u văn b n.ọ ả ờ ỏ ọ ể ả
Tìm nh ng bài th c a các nhà th khác cũng có cùng nhan đ ữ ơ ủ ơ ề
Phân tích được nh ng chi ti t miêu t , bi u c m đ c s c trong bài th ữ ế ả ể ả ặ ắ ơ
2. Đ nh hị ướng phát tri n ph m ch t và năng l c h c sinh.ể ẩ ấ ự ọ
Trang 27III. T CH C HO T Đ NG D Y H C.Ổ Ứ Ạ Ộ Ạ Ọ
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Chu n KTưKN cần đạtẩ Gchỳ
ư Ghi tờn bài lờn b ngả ưGhi tờn bài vào vở Ti t 78,79,80. Văn b n ế ả
Ho t đ ng 2ạ ộ : Hỡnh thành ki n th c ế ứ
ư PPDH: Khai thỏc kờnh ch , v n đỏp, tỏi hi n thụng tin, gi i thớchữ ấ ệ ả
ư Kĩ thu t ậ : Đ ng nóo, trỡnh bày 1 phỳtộ
ư Th i gian ờ : 3ư 5'
ư Hỡnh thành năng l c ự : Năng l c giao ti p: nghe, đ cự ế ọ
I. HD HS Đ cư tỡm hi u chỳọ ể
thớch
Hỡnh thành kĩ năng đ c, ọ trỡnh bày 1 phỳt
I.Đ cư tỡm hi u chỳ thớchọ ể
Kĩ năng đ c, trỡnh bày 1 ọ phỳt
I Đ cư tỡm hi u chỳọ ể thớch
ư Th ụng chan ch a tỡnh c m sõu n ng v i quờ hơ ứ ả ặ ớ ương.
ư ễng được trao t ng gi i thặ ả ưởng H Chớ Minh v VHNTồ ề năm 1996
b. Tỏc ph m ẩ
ư Rỳt trong t p “ậ Ngh n ngào ẹ ”(1939), sau in l i trong t pạ ậ
“Hoa niờn”(1945)
GV b sung ổ : T Hanh là m t nhà th c a quờ h ế ộ ơ ủ ươ ng, g n bú tha thi t v i làng quờ. Ngay t ắ ế ớ ừ
nh ng sỏng tỏc đ u tay c a tu i hoa niờn, h n th lóng m n c a ụng đó g n bú tha thi t, sõu ữ ầ ủ ổ ồ ơ ạ ủ ắ ế
n ng v i quờ h ặ ớ ươ ng, v i làng chài ven bi n, n i ụng sinh ra và l n lờn. M ng th thành cụng ớ ể ơ ớ ả ơ
nh t c a ụng cũng là m ng vi t v đ tài quờ h ấ ủ ả ế ề ề ươ ng. Bài th ơ “Quờ h ươ ”là bài th đ ng ơ ượ c
vi t ế
trong c m xỳc nh nhà, nh quờ khi tỏc gi đang là h c trũ xa quờ. Đõy là m nh h n trong ả ớ ớ ả ọ ả ồ
Trang 28tr o nh t mà T Hanh có đ ẻ ấ ế ượ c trong nh ng ngày tr ữ ướ c CMT8.
II. HS đ c tìm hi u VBọ ể
Kĩ năng nghe đ c, nói, ọ
+ Kh cu i: ổ ố Tình c m c a tác gi ả ủ ả
(Ph n chính, đ c s c nh t c a bài th là tái hi n h/ nhầ ặ ắ ấ ủ ơ ệ ả con người và cu c s ng làng chài quê hộ ố ương c a t/g)ủ
c a tác gi v quê hủ ả ề ương?
Qua cách gi i thi u đó emớ ệ
c m nh n đả ậ ược đi u gì về ề
quê hương c a tác gi ?ủ ả
HS HĐ cá nhân, theo dõi VB, phát hi n chi ti t, suy nghĩ, ệ ế
tr l i ả ờ
a. B c tranh quê h ứ ươ ng
* Gi i thi u v quê ớ ệ ề
h ươ : ng + V n làm ngh chài l ố ề ướ i
+ N ướ c bao vây cách bi n n a ngày sông ể ử
> Cách gi i thi u t nhiên gi n d m c m c nh m t l iớ ệ ự ả ị ộ ạ ư ộ ờ tâm s , v a nêu rõ ngh truy n th ng v a nêu rõ v trí c aự ừ ề ề ố ừ ị ủ làng Cách gi i thi u còn đ c đáo cách tính đ dàiớ ệ ộ ở ộ kho ng cách không gian b ng th i gian đi thuy n trênả ằ ờ ề sông
>Đây là m t làng quê mi n bi n, s ng ch y u b ng ộ ề ể ố ủ ế ằ ngh đánh cá ề
đánh cá + Thiên nhiên: tr i trong, gió nh , s m mai h ng >ờ ẹ ớ ồ Báo
hi u m t ngày bi n c thanh bình, th i ti t t t, thu n l i ệ ộ ể ả ờ ế ố ậ ợ cho vi c ra kh i ệ ơ
+ Con ng ườ : trai tráng >tr , kho m nh i ẻ ẻ ạ
Trang 29Đ miêu t c nh đoàn thuy nể ả ả ề chèo
(Ngh thu t: so sánh, nhân hoá, liên tệ ậ ưởng đ c đáo ộ
k t h p vi c s d ng nh ng ĐT, TT g i t )ế ợ ệ ử ụ ữ ợ ả
> khí th m nh m , vóc dáng kho kho n và v đ p ế ạ ẽ ẻ ắ ẻ ẹ hùng tráng, đ y n t ầ ấ ượ ng c a con thuy n ủ ề
=>Khung c nh lao đ ng hăng say, ph n ch n, hào ả ộ ấ ấ hùng
Hình nh con thuy n đ ả ề ượ c tác gi liên t ả ưở ng, so sánh đ y n t ầ ấ ượ ng. Con thuy n đ ề ượ c so sánh v i con ớ
tu n mã, m t con ng a đ p, kho và phi nhanh d ấ ộ ự ẹ ẻ ướ i bàn tay đi u khi n c a nh ng trai tráng làng chài ề ể ủ ữ
nh ch a đ ng c ni m say mê, hào h ng c a nh ng ng ư ứ ự ả ề ứ ủ ữ ườ i dân làng chài.Hình nh so sánh k t h p m t ả ế ợ ộ
lo t t ng giàu ch t t o hình:hăng, phăng, v ạ ừ ữ ấ ạ ượ t đã di n t khí th m nh m , v đ p hùng tráng đ y n ễ ả ế ạ ẽ ẻ ẹ ầ ấ
t ượ ng c a con thuy n cũng nh c a ng ủ ề ư ủ ườ i dân lao đ ng ộ
Hình nh cánh bu m no gió cũng đ ả ồ ượ c so sánh cũng r t đ c đáo. Cánh bu m là v t h u hình đ ấ ộ ồ ậ ữ ượ c so sánh v i ớ “m nh h n làng ả ồ ”, cái vô hình, tr u t ừ ượ ng khi n cho hình nh cánh bu m tr nên bay b ng, lãng ế ả ồ ở ổ
m n. Hình nh cánh bu m tr ng no gió tr nên l n lao, thiêng liêng, th m ng, tr thành m t bi u t ạ ả ồ ắ ở ớ ơ ộ ở ộ ể ượ ng
đ p c a ng ẹ ủ ườ i dân làng chài. Có th nói 6 câu th trong sáng, bình d , giàu s c g i đã kh c ho thành ể ơ ị ứ ợ ắ ạ công khung c nh lao đ ng hăng say, ph n ch n, hào hùng c a ng i dân làng chài ả ộ ấ ấ ủ ườ
* C nh thuy n cá v b n ả ề ề ế
+ Không khí: n ào, t p n pồ ấ ậ
+ Cá đ y thuy n, tầ ề ươi ngon
+ Con ng ườ : da ngăm rám n ng, thân hình n ng th v xa i ắ ồ ở ị xăm
+ Con thuy n ề : im b n m i tr v n m, nghe ch t mu iế ỏ ở ề ằ ấ ố
th m d n trong th v ấ ầ ớ ỏ
=>M t cu c s ng lao đ ng bình d v i nhi u ni m vui ộ ộ ố ộ ị ớ ề ề
và cùng nh ng n i lo âu ữ ỗ
Ngh thu tệ ậ : + Miêu t v a chân th c v a lãng m n k t h p nhân hoáả ừ ự ừ ạ ế ợ
>Nh ng ngữ ười đi bi n d n dày n ng gió bi n kh i khi nể ạ ắ ể ơ ế
c th kho m nh, r n r i nh còn nóng h i v m n mòiơ ể ẻ ạ ắ ỏ ư ổ ị ặ
c a bi n lúc tr v Ngủ ể ở ề ười dân chài mang v đ p và sẻ ẹ ự
s ng n ng nhi t c a bi n c ố ồ ệ ủ ể ả+ Phép nhân hoá khi n con thuy n nh m t c th s ng,ế ề ư ộ ơ ể ố
nh m t ph n s s ng lao đ ng làng chài, g n bó m tư ộ ầ ự ố ộ ở ắ ậ thi t v i cu c s ng con ngế ớ ộ ố ườ ở ơi n i đây
8. Qua dòng h i t ng v quêồ ưở ề
Trang 30=>T/c m g n bó, yêu quê h ả ắ ươ ng tha thi t, sâu n ng ế ặ
Mùi n ng m n v a n ng nàn l i v a m n mà đ m th m ồ ặ ừ ồ ạ ừ ặ ằ ắ
Đó là mùi v riêng c a làng bi n đ ị ủ ể ượ c c m nh n b ng t m ả ậ ằ ấ lòng c a ng ủ ườ i con xa quê. Đây là n i nh quê c th , th m ỗ ớ ụ ể ắ thi t th hi n s g n bó thu chung c a tác gi v i quê ế ể ệ ự ắ ỷ ủ ả ớ
quát VB Hình thành kĩ năng đánh giá, t ng h p ổ ợ
nào v ngh thu t? Qua đó,ề ệ ậ
em c m nh n đả ậ ược đi u gì tề ừ
Trang 31hai bài th ơ Quê h ươ c a ng ủ
Đ Trung Quân và Giangỗ
Nam
HS th c hi nự ệ ………
* Bước 4. Giao bài, h ướ ng d n h c bài và chu n b bài nhà (2’) ẫ ọ ẩ ị ở
HS v nhà tìm và tham kh o hai bài th ề ả ơQuê h ươ c a Đ Trung Quân và Giang Nam ng ủ ỗ
Trang 32 Đ c di n c m m t tác ph m th th hi n tâm t ngọ ễ ả ộ ẩ ơ ể ệ ư ười chi n sĩ cách m ng b giam giế ạ ị ữ trong ng c tù.ụ
Nh n ra và phân tích đậ ượ ực s nh t quán v c m xúc gi a hai ph n c a bài th ; th y đấ ề ả ữ ầ ủ ơ ấ ượ c
s v n d ng tinh t th truy n th ng c a tác gi bài th này.ự ậ ụ ế ơ ề ố ủ ả ở ơ
2. Đ nh hị ướng phát tri n ph m ch t và năng l c h c sinh.ể ẩ ấ ự ọ
Đ c và so n bài theo các câu h i SGK.ọ ạ ỏ ở
III. T CH C HO T Đ NG D Y H C.Ổ Ứ Ạ Ộ Ạ Ọ
được th hi n nhi u bài th Hômể ệ ở ề ơ
nay chúng ta s đi tìm hi u m t bàiẽ ể ộ
th c a ông đ th y đơ ủ ể ấ ược s khátự
khao t do c a ngự ủ ười tù người chi nế
Trang 33I.Đ ctìm hi u chú thíchọ ể
Kĩ năng đ c, trình bày 1 ọ phút
Giác ng lí tộ ưởng cách m ng t khi còn tr ạ ừ ẻ
Là lá c đ u c a th ca cách m ng và kháng chi n, là nhàờ ầ ủ ơ ạ ế
th l n, tiêu bi uơ ớ ể
Được Nhà nước trao t ng gi i thặ ả ưởng H Chí Minh vồ ề VHNT năm 1996
b. Tác ph m: Bài th ẩ ơ “ Khi con tu hú”
Được sáng tác trong nhà lao Th a Ph , khi tác gi m i bừ ủ ả ớ ị
Nhan đ c a bài th ch là m t v ph c a câu nên ch aề ủ ơ ỉ ộ ế ụ ủ ư
tr n ý. Tên bài th t nó đ t ra câu h i: Khi con tu hú kêuọ ơ ự ặ ỏ thì đi u gì s x y ra? Ho c là khi con tu hú kêu t c là mùaề ẽ ả ặ ứ
hè đ n, cái nóng n c c a mùa hè càng khi n ngế ự ủ ế ười chi n sĩế
Trang 34tr v c/s ng t do.ở ề ố ự
5. Theo em, bài th này có ơ HS xác đ nh, tr l i ị ả ờ B c c ố ụ : 2 ph nầ
th chia thành m y ph n?ể ấ ầ
N i dung t ng ph n?ộ ừ ầ 6 câu đ u: B c tranh mùa hè trong tâm tầ ứ ưởng người tù CM
4 câu cu i: Tâm tr ng c a ngố ạ ủ ười tù cách m ngạB2 HD HS tìm hi u chiể
Ngoài đ ng: lúa chiêm đồ ương chín
Trong vườn: trái cây ng t d n,d y ti ng ve ngânọ ầ ậ ế
Trên sân: b p vàng r c, n ng đàoắ ự ắ
Trên cao: b u tr i cao, trong xanh, di u sáo bay lầ ờ ề ượn
>M t th gi i r n ràng, phóng khoáng, tràn tr nh a ộ ế ớ ộ ề ự
hi n và tr l i: ệ ả ờ b. Tâm tr ng ng ạ ườ i tù
Tâm tr ng: ạ ng t làm sao, ch t u t thôi ộ ế ấ > u t c, ng t ấ ứ ộ
ng t, đau kh khi b giam c m, m t t do ạ ổ ị ầ ấ ự
>Khát v ng t do mãnh li t, ọ ự ệ ướ c m gi i phóng dân ơ ả
Trang 35th c t iự ạ
Khi con tu hú: khao khát t do đự ược th hi n qua hànhể ệ
đ ng phá tan xi ng xích đ độ ề ể ượ ực t do
nghe ti ng tu hú r t khácế ấ
nhau. Hai tâm tr ng đó khácạ
nhau nh th nào ? Vì sao ?ư ế
Ph n k t thúc: ti ng chim kh i sâu vào n i nh c nh i,ầ ế ế ơ ỗ ứ ố
ng t ng t, u t c vì b m t t do. Ti ng chim tu hú nhộ ạ ấ ứ ị ấ ự ế ư
ti ng g i c a t do, nh l i gi c giã, nung n u ý chí hànhế ọ ủ ự ư ờ ụ ấ
đ ng c a tác gi ộ ủ ảIII HDHS đánh giá, khái
quát VB Hình thành kĩ năng đánh giá, t ng h p ổ ợ
Th th l c bát mể ơ ụ ượt mà, uy n chuy n, giàu nh c đi u.ể ể ạ ệ
L i th đ y n tờ ơ ầ ấ ượng, bi u l c m xúc thi t tha, sôi n i,ể ộ ả ế ổ
m nh m ạ ẽ
Các bi n pháp tu t đi p ng , li t kê v a t o nên tínhệ ừ ệ ữ ệ ừ ạ
th ng nh t v ch đ c a văn b n v a th hi n c m nh nố ấ ề ủ ề ủ ả ừ ể ệ ả ậ
v s đ i l p gi a ni m khao khát s ng đích th c, đ y ýề ự ố ậ ữ ề ố ự ầ nghĩa v i hi n t i bu n chán c a tác gi b giam hãm trongớ ệ ạ ồ ủ ả ị nhà tù th c dân.ự
2. N i dung ộ : Lòng yêu s ng, khao khát t do cháy b ng c a ngố ự ỏ ủ ườ ichi n sĩ cách m ng trong c nh tù đày.ế ạ ả
12.Cho HS làm các BTTN HS đ c, suy nghĩ, tr l i ọ ả ờ 1. Tr c nghi m ắ ệ
a. Nh n đ nh nào nói đúng nh t ý nghĩa nhan đ bài th “Khi con tu hú”? ậ ị ấ ề ơ
Trang 36A. G i ra s vi c đợ ự ệ ược nói đ n trong bài th ế ơ
B. G i ra t tợ ư ưởng được nói đ n trong bài th ế ơ
C. G i ra hình nh nhân v t tr tình c a bài th ợ ả ậ ữ ủ ơ
D. G i ra th i đi m đợ ờ ể ược nói đ n trong bài th ế ơ
b. Ý nào nói đúng nh t hoàn c nh sáng tác c a bài th ? ấ ả ủ ơ
A. Khi tác gi m i b th c dân Pháp b t và giam nhà lao Th a Ph ả ớ ị ự ắ ở ừ ủ
B. Khi tác gi m i giác ng cách m ng.ả ớ ộ ạ
C. Khi tác gi đang b gi i t nhà lao này sang nhà lao khác.ả ị ả ừ
D. Khi tác gi vả ượt tù ng c đ tr v cu c s ng t do.ụ ể ở ề ộ ố ự
13 Vi t m t đo n văn (46ế ộ ạ
câu) t c nh mùa hè trên quêả ả
hương em
HS vi t cá nhân, 23 HS trình ế bày. HS khác nh n xét ậ 2. Vi t đo n văn ế ạ
HO T Đ NG 4: V N D NG Ạ Ộ Ậ Ụ
* M c tiêu: ụ
H c sinh v n d ng ki n th c đ làm bài t p v n d ng, liên h th c ti n.ọ ậ ụ ế ứ ể ậ ậ ụ ệ ự ễ
Đ nh hị ướng phát tri n năng l c t h c, h p tác, sáng t oể ự ự ọ ợ ạ
Rèn k năng làm vi c đ c l p và h p tác.ỹ ệ ộ ậ ợ
* Ph ươ ng pháp:Nêu v n đ , thuy t trình, giao vi c.ấ ề ế ệ
* K thu t: ỹ ậ Đ ng não, h p tác, b n đ t duy ộ ợ ả ồ ư
* Th i gian ờ : 5 phút
Ho t đ ng c a th yạ ộ ủ ầ Ho t đ ng c a tròạ ộ ủ
Chu n ki nẩ ế
th c kứ ỹ năng c nầ
đ tạ
Ghi chú
H: Qua bài th , em hi u gì v tác gi Tơ ể ề ả ố
H u?ữ
L ng nghe, tìm hi u,ắ ể nghiên c u , trao đ i,ứ ổ trình bày. Hoàn thành bài
t p nhàậ ở
Bài t p ậ
HO T Đ NG 5: TÌM TÒI, M R NGẠ Ộ Ở Ộ
* M c tiêu ụ
H c sinh v n d ng ki n th c đ làm bài t p v n d ng, liên h th c ti n.ọ ậ ụ ế ứ ể ậ ậ ụ ệ ự ễ
Đ nh hị ướng phát tri n năng l c t h c, h p tác, sáng t oể ự ự ọ ợ ạ
Bài t p ậ
Ki n th c tr ngế ứ ọ tâm c a bàiủ
Trang 37 Tích h p ph n Văn: Xác đ nh công d ng c a câu nghi v n trong các VB đã h cợ ầ ị ụ ủ ấ ọ
Tích h p KNS, dân s , môi trợ ố ường
5. Đ nh hị ướng phát tri n năng l c:ể ự
Năng l c chung: ự T duy, gi i quy t v n đ , h p tácư ả ế ấ ề ợ
Năng l c chuyên bi tự ệ : giao ti p, sáng t oế ạ
III. CHU N B C A TH Y VÀ TRÒẨ Ị Ủ Ầ
1. Chu n b c a th yẩ ị ủ ầ B ng ph , máy chi u.ả ụ ế
2. Chu n b c a tròẩ ị ủ : Đ c bài, tr l i các câu h i và bài t pọ ả ờ ỏ ậ
IV. TI N TRÌNH D Y H CẾ Ạ Ọ
* Bước 1: n đ nh t ch c (1')Ổ ị ổ ứ
* Bước 2: Ki m tra bài cũ (35')ể
Nêu đ c đi m hình th c và ch c năng chính c a câu nghi v n?ặ ể ứ ứ ủ ấ
Xác đ nh câu nghi v n trong đo n trích: “ị ấ ạ Năm nay đào l i n đâu bây gi ? ạ ở ở ờ ”
=>Giáo viên nh n xét, s a bài làm và cho đi mậ ử ể
* Bước 3: D y h c bài m i:ạ ọ ớ
Ho t đ ng c a th yạ ộ ủ ầ Ho t đ ng c a tròạ ộ ủ Chu n KTKN c n đ tẩ ầ ạ Gchú
Trang 38 Ghi tên bài lên b ngả Ghi tên bài vào vở Ti t 81. ế Câu nghi v n ấ
III Nh ng ch c năngữ ứ khác
1. Ví d : ụ sgk/
Các câu nghi v n: đ u không dùng đ h i.ấ ề ể ỏa.Nh ng ngữ ười ở đâu bây gi ờ ? >B c l c m xúc, ộ ộ ả tình c m ả (S hoài ni m, ti c nu i)ự ệ ế ố
b. Mày đ nh nói cho cha mày nghe đ y ị ấ à ?>Đe do ạ
c. Có bi t ế không ? Lính đâu ? Sao bay dám đ cho nóể
ch y x ng x c vào đây nh v y ạ ồ ộ ư ậ ? Không còn phép t c gìắ
Trang 39 M i q/h gi a ngố ệ ữ ười nói
và người nghe đây ntn?ở
HS suy nghĩ, trình bày:
Các câu NV đó không dùng đ h i mà đ chàoể ỏ ể nhau
M i quan h gi a ngố ệ ữ ườ inói và người nghe đây làở quan h xã giao thôngệ
c. Sao ta không lá nh nhàng r i => ẹ ơ C u khi n, ầ ế
a.Con người đáng kính y đ có ăn ? => ấ ể ư b c l ộ ộ
đó câu nào có th thay thể ế
được b ng m t câu khôngằ ộ
Trang 40đó câu nào có th thay thể ế
được b ng m t câu khôngằ ộ
* Các câu có ý nghĩa t ươ ng đ ươ ng
a. C không ph i lo xa quá nh th C không nênụ ả ư ế ụ
nh n đói mà đ ti n l i. Ăn h t thì lúc ch t không cóị ể ề ạ ế ế
Bài 3. Đ t câu ặ
VD:
a B n có th k l i choạ ể ể ạ mình nghe v b phim t iề ộ ố hôm qua được không?
b. Sao s ph n c a cô béố ậ ủ bán diêm l i b t h nh đ nạ ấ ạ ế
v y?ậ
4. Vi t đo n văn ế ạ
HO T Đ NG 4: V N D NG Ạ Ộ Ậ Ụ
* M c tiêu: ụ
H c sinh v n d ng ki n th c đ làm bài t p v n d ng, liên h th c ti n.ọ ậ ụ ế ứ ể ậ ậ ụ ệ ự ễ
Đ nh hị ướng phát tri n năng l c t h c, h p tác, sáng t oể ự ự ọ ợ ạ
Rèn k năng làm vi c đ c l p và h p tác.ỹ ệ ộ ậ ợ