1- Xét theo mục đích nói, câu: "Ngọc không mài, không thành đồ vật; người không học, không biết rõ đạo.” thuộc kiểu câu gì?. 1- Xét theo mục đích nói, câu: "Ngọc không mài, không thành đ
Trang 1ÔN TẬP CUỐI KÌ II
Trang 2PHẦN I – TIẾNG VIỆT
Trang 31- Xét theo mục đích nói, câu: "Ngọc không mài, không thành đồ vật; người
không học, không biết rõ đạo.” thuộc kiểu câu gì ?
2- Hãy cho biết câu: “Nước Việt ta, từ khi lập quốc đến giờ, nền chính học đã
bị thất truyền” thuộc kiểu câu chia theo mục đích nói nào? Nêu đặc điểm về hình thức và chức năng của kiểu câu đó.
3- Xác định hành động nói của câu: “Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ
gối; ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa; chỉ căm tức chưa xả thịt lột da, nuốt gan uống máu quân thù ”.
4- Hành động nói là gì? Xác định kiểu câu và hành động nói của câu sau:“Học
rộng rồi tóm lược cho gọn, theo điều học mà làm”.
5- Hai câu “Xưa nhà Thương đến vua Bàn Canh năm lần dời đô; nhà Chu đến
vua Thành Vương cũng ba lần dời đô Phải đâu các vua thời Tam đại theo ý riêng mà tự tiện chuyển dời?” thuộc kiểu câu gì? Chúng dùng với mục đích gì?
Trang 41- Xác định hành động nói của câu: “Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối; ruột
đau như cắt, nước mắt đầm đìa; chỉ căm tức chưa xả thịt lột da, nuốt gan uống máu
quân thù ”.
2- Hành động nói là gì? Xác định kiểu câu và hành động nói của câu sau:“Học rộng rồi
tóm lược cho gọn, theo điều học mà làm”.
3- Hai câu “Xưa nhà Thương đến vua Bàn Canh năm lần dời đô; nhà Chu đến vua
Thành Vương cũng ba lần dời đô Phải đâu các vua thời Tam đại theo ý riêng mà tự tiện chuyển dời?” thuộc kiểu câu gì? Chúng dùng với mục đích gì?
4- Câu "Ngọc không mài, không thành đồ vật; người không học, không biết rõ đạo.”
thuộc kiểu câu gì? Chức năng của kiểu câu đó
5- Câu: “Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối; ruột đau như cắt, nước mắt đầm
đìa; chỉ căm tức chưa xả thịt lột da, nuốt gan uống máu quân thù.” Hãy chỉ rõ một biện
pháp tu từ em đã học trong chương trình Ngữ văn 8 được sử dụng ở câu văn trên và nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó?
6- Hãy cho biết, theo mục đích nói, câu: “Lúc bấy giờ, ta cùng các ngươi sẽ bị bắt, đau
xót biết chừng nào!” thuộc kiểu câu gì và thực hiện hành động nói nào?
Trang 51- Xét theo mục đích nói, câu: "Ngọc không mài, không thành đồ vật; người không học,
không biết rõ đạo.” thuộc kiểu câu gì ?
Kiểu câu: phủ định.
2- Hãy cho biết câu: “Nước Việt ta, từ khi lập quốc đến giờ, nền chính học đã bị thất
truyền” thuộc kiểu câu chia theo mục đích nói nào? Nêu đặc điểm về hình thức và chức năng của kiểu câu đó.
Thuộc kiểu câu trần thuật
*Hình thức: - Câu trần thuật không có đặc điểm hình thức của các kiểu câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán.
- Khi viết, câu trần thuật thường kết thúc bằng dấu chấm, nhưng đôi khi nó có thể kết thúc bằng dấu chấm than hoặc dấu chấm lửng.
* Chức năng: - Chức năng chính thường dùng để kể, thông báo, nhận định, miêu tả… Ngoài ra câu trần thuật còn dùng để yêu cầu, đề nghị hay bộc lộ cảm xúc…(vốn là chức năng chính của những kiểu câu khác)
Trang 63- Xác định hành động nói của câu: “Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối;
ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa; chỉ căm tức chưa xả thịt lột da, nuốt gan uống máu quân thù ”.
Hành động nói: bộc lộ cảm xúc.
4- Hành động nói là gì? Xác định kiểu câu và hành động nói của câu sau:“Học
rộng rồi tóm lược cho gọn, theo điều học mà làm”.
- Hành động nói là hành động được thực hiện bằng lời nói nhằm mục đích nhất định.
- Câu: “Học rộng rồi tóm lược lại cho gọn, theo điều học mà làm” thuộc kiểu
câu trần thuật Hành động nói: dùng để điều khiển
5- Hai câu “Xưa nhà Thương đến vua Bàn Canh năm lần dời đô; nhà Chu đến vua
Thành Vương cũng ba lần dời đô Phải đâu các vua thời Tam đại theo ý riêng mà
tự tiện chuyển dời?” thuộc kiểu câu gì? Chúng dùng với mục đích gì?
Trang 7- Câu 1: “Xưa nhà Thương đến vua Bàn Canh năm lần dời đô; nhà Chu đến vua Thành
Vương cũng ba lần dời đô”
Thuộc kiểu câu Trần thuật.Mục đích: Trình bày
- Câu 2: “Phải đâu các vua thời Tam đại theo ý riêng mà tự tiện chuyển dời?”
Thuộc kiểu Câu nghi vấn Mục đích: Phủ định
6- Câu "Ngọc không mài, không thành đồ vật; người không học, không biết rõ đạo.” thuộc kiểu câu
gì? Chức năng của kiểu câu đó
Là câu phủ định Chức năng: Thông báo, xác nhận không có sự vật, sự việc, tính chất, quan hệ
nào đó (câu phủ định miêu tả).
7- Câu: “Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối; ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa; chỉ căm tức chưa xả thịt lột da, nuốt gan uống máu quân thù.” Hãy chỉ rõ một biện pháp tu từ em
đã học trong chương trình Ngữ văn 8 được sử dụng ở câu văn trên và nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó?
Biện pháp tu từ: nói quá, so sánh Tác dụng: Cho thấy tinh thần yêu nước, tinh thần dân tộc và
lòng căm thù giặc sâu sắc của tác giả.
Trang 88- Hãy cho biết, theo mục đích nói, câu: “Lúc bấy giờ, ta cùng các ngươi sẽ bị
bắt, đau xót biết chừng nào!” thuộc kiểu câu gì và thực hiện hành động nói
nào?
- Kiểu câu: cảm thán
- Hành động nói: bộc lộ cảm xúc
Trang 9VIẾT ĐOẠN VĂN
Trang 10Đoạn 1: Em hãy viết đoạn văn trình bày suy nghĩ của em về mục đích học tập của các bạn trẻ hiện nay.
Mở đoạn: Giới thiệu vấn đề cần nghị luận suy nghĩ của em về mục đích học tập của các bạn trẻ hiện nay Thân đoạn: Đảm bảo các ý cơ bản sau
- Nhiều bạn trẻ đã xác định đúng đắn, động cơ mục đích học tập của bản thân có ý thức phấn đấu, rèn luyện:
+ Học để trau dồi trang bị tri thức, kĩ năng, kinh nghiệm, bồi dưỡng phẩm chất đạo đức, năng lực cho bản thân làm hành trang bước vào đời
+ Học để đem tài năng, sức trẻ ra để cống hiến làm những việc là m có ý nghĩa cho bản thân cho gia đình, cho quê hương, cho đất nước; (dẫn chứng)
- Nhiều học sinh chưa xác định được động cơ, mục đích học tập của bản thân:
Trang 11Đoạn 2: Em hãy viết đoạn văn (khoảng 15 dòng) trình bày suy nghĩ của mình về tinh thần lạc quan.
* Giải thích: Lạc quan: là lối sống yêu đời, luôn nhìn cuộc đời ở phương diện tích cực, luôn hướng đến
lối sống lành mạnh, tương lai tốt đẹp
* Biểu hiện: Không lo lắng thái quá, tinh thần luôn thoải mái dù khó khăn cận kề Khi thất bại, vẫn giữ
tinh thần vui vẻ và có quyết tâm vượt qua nó.
* Vai trò:
- Lạc quan khiến con người trở nên khỏe khoắn, có niềm tin vào hiện tại và tương lai, có cơ hội tận
hưởng những niềm vui, hạnh phúc trong cuộc sống.
- Lạc quan giúp con người vượt lên những thất bại, khó khăn, đạt được những mục tiêu đã đề ra.
- Người lạc quan luôn thấy tâm hồn thanh thản, nhận được sự yêu mến, trân trọng từ người khác.
* Mở rộng vấn đề:
- Tuy nhiên, lạc quan không phải là sống ảo tưởng, mơ mộng hão huyền mà phải gắn với thực tế.
- Làm việc gì, dù khó khăn tới đâu ta vẫn tin vào những điều tốt đẹp ở phía trước
- Khi gặp thất bại không bỏ cuộc, không chán nản và biết quan tâm giúp đỡ người khác.
• * Khẳng định lại: Sống lạc quan giúp cho con người ta thêm yêu đời, yêu cuộc sống, vượt qua mọi
khó khăn và tin tưởng vào tương lai tươi sáng phía trước.
Trang 12Đoạn 3: Em hãy viết đoạn văn ngắn (khoảng 15 dòng ) nêu suy nghĩ của em về tình yêu quê hương đất nước.
a Giải thích tình yêu quê hương đất nước: là tình cảm gắn bó sâu sắc, chân thành đối với những sự vật và con người nơi ta sinh ra và lớn lên.
b Biểu hiện:
- Trong tình làng nghĩa xóm.
- Trong sự gắn bó với làng quê nơi mình sinh ra ( bờ tre, con sông, cánh đồng lúa ).
- Biết học tập, lao động để làm giàu cho quê hương, đất nước.
- Biết bảo vệ, giữ gìn các nét đẹp truyền thống văn hóa của dân tộc.
- Quyết tâm bảo vệ đất nước khi bị xâm lược
c Ý nghĩa:
- Giúp mỗi người sống tốt hơn, không quên cội nguồn.
- Phấn đấu hoàn thiện bản thân và tinh thần cống hiến giúp đỡ cộng đồng của mỗi cá nhân.
- Gắn kết cộng đồng, kéo con người lại gần với nhau hơn.
- Góp phần bảo vệ, giữ gìn, xây dựng và phát triển đất nước giàu mạnh.
Trang 13Đoạn 4: viết một đoạn văn (khoảng 15 dòng) trình bày suy nghĩ của em về mục đích việc học của chính mình hôm nay.
- Mục đích học tập ngày nay là: học để có được kiến thức nền tảng vững chắc, nỗ lực học
tập để trở thành con ngoan trò giỏi, người công dân tốt, phát triển toàn diện, trở thành người hữu ích, góp phần xây dựng gia đình, xã hội và đất nước
- Việc xác định được mục đích học tập đúng đắn sẽ giúp có định hướng, ra sức say mê học tập đạt được kết quả cao nhất.
- Để thực hiện được mục đích ấy, em phải:
+ Tích cực xây dựng kế hoạch học tập đúng đắn, phù hợp với bản thân và kiên trì thực hiện
kế hoạch ấy
+ Tích cực tu dưỡng đạo đức, siêng năng tập tốt ở lớp, ở trường và tự học ở nhà
+ Phải năng động, sáng tạo, tích cực đổi mới phương pháp học tập Học từ sách vở và học trong cuộc sống Học phải đi đôi với hành, tránh lối học tủ, học vẹt, học lệch các môn.
- Bởi vậy, muốn học tập tốt nhất định phải xác định rõ mục đích trong học tập và kiên trì học tập để đạt đến mục đích ấy.
Trang 14Đoạn 5: Hãy viết một đoạn văn nghị luận khoảng 15 dòng thể hiện suy nghĩ của em về vấn đề " Học đi đôi với hành”.
- Giới thiệu: Nêu mối quan hệ giữa học với hành (chặt chẽ, mật thiết).
- Giải thích vấn đề:
+ Học là gì? Học là lãnh hội, tiếp thu kiến thức, lý thuyết từ thầy cô, trường lớp, tiếp thu những điều hay, có ích trong cuộc sống
và xã hội Học còn là nền tảng cho việc áp dụng vào thực tế đạt hiệu quả.
+ Hành là gì? Hành là vận dụng những điều học được vào thực tế, hành còn là mục đích của việc học.
- Bàn luận về vấn đề:
+ Vì sao học đi đôi với hành? Vì có học lí thuyết mà không thực hành thì sẽ không hiểu được vấn đề, gây hậu quả lãng phí
+ Còn hành mà không học lí thuyết thì sẽ không đạt được kết quả cao Vô tình trở thành kẻ phá hoại.
+ Giữa học và hành có mối quan hệ hết sức chặt chẽ Học đóng vai trò chỉ đạo, soi sáng cho hành, hướng dẫn thực hành, rút ngắn thời gian mò mẫm, thử nghiệm, nâng cao chất lượng công việc Hành giúp cho việc vận dụng, củng có, bổ sung và hoàn chỉnh lí thuyết đã học.
- Nêu dẫn chứng: + Anh công nhân trong xưởng máy vận dụng lí thuyết để cải tiến kĩ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm Chị
nông dân áp dụng khoa học vào đồng ruộng để có được những vụ mùa bội thu… Học sinh vận dụng những điều thầy dạy để làm một bài toán, một bài văn… đó là hành.
+ Ngược lại, hành mà không học thì hành không trôi chảy Trong học tập, học sinh muốn làm được một bài văn hay một bài toán thì không những phải nắm vững lí thuyết mà còn phải biết vận dụng lí thuyết để làm từng kiểu bài cụ thể.
- Mở rộng vấn đề: Ta cũng cần phê phán những người không biết kết hợp giữa học và hành Nêu ra phương pháp học đúng đắn:
Kết hợp giữa học và hành.
- Khẳng định vấn đề: Phương pháp học đi đôi với hành luôn đúng ở mọi thời đại Thực hiện việc học và hành sao cho hiệu quả.
- HS tự rút ra bài học nhận thức
Trang 15Đề 6: Hãy viết đoạn văn (khoảng 150-200 chữ) bày tỏ suy nghĩ của em về tinh thần yêu nước của tuổi trẻ ngày nay.
- Tinh thần yêu nước: sự biết ơn đối với những người đi trước đã cống hiến cho đất nước, yêu quý quê hương,
có ý thức học tập, vươn lên để cống hiến cho nước nhà và sẵn sàng chiến đấu nếu có kẻ thù xâm lược.
- Biểu hiện: Mỗi chúng ta khi sinh ra được sống trong nền hòa bình đã là một sự may mắn, chính vì vậy chúng
ta cần phải cống hiến nhiều hơn để phát triển nước nhà vững mạnh, có thể chống lại mọi kẻ thù.
Mỗi người khi học tập, lao động, tạo lập cho mình một cuộc sống tốt đẹp cũng chính là cống hiến cho tổ quốc Yêu thương, giúp đỡ đồng bào, đoàn kết không chỉ giúp cho chúng ta được yêu thương, trân trọng trong mắt mọi người mà nó còn thể hiện sức mạnh đại đoàn kết dân tộc.
- Phê phán: Tuy nhiên vẫn còn có nhiều bạn chưa có nhận thức đúng đắn về tình yêu cũng như trách nhiệm
của mình đối với quê hương, đất nước, chỉ biết đến bản thân mình, coi việc chung là việc của người khác,… những người này đáng bị xã hội thẳng thắn lên án.
-Bài học nhận thức:
+ Học sinh tự lấy dẫn chứng về những tấm gương tiêu biểu của lòng yêu nước, sẵn sàng hi sinh thân mình để bảo vệ đất nước làm dẫn chứng cho bài văn của mình.
Lưu ý: dẫn chứng phải nổi bật, xác thực, được nhiều người biết đến.
+Mỗi người cần rèn luyện tinh thần yêu nước kiên cường bất khuất trước kẻ thù xâm lược.
- Liên hệ bản thân: Là một học sinh trước hết chúng ta cần học tập thật tốt, nghe lời ông bà cha mẹ, lễ phép với
thầy cô Có nhận thức đúng đắn về việc giữ gìn và bảo vệ tổ quốc.
Trang 16Đoạn 7: Em hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 150 – 200 chữ) trình bày suy nghĩ của em
về lợi ích của tự học
Mở đoạn: Để thành công, ai cũng hiểu chúng ta cần học tập và một trong số những con đường học tập hiệu quả chính là tự học
Phát triển đoạn:
- Tự học hiểu đơn giản chính là mỗi người, ngoài học tập tại trường lớp có sự giúp đỡ của thầy cô giáo, sẽ tự tìm tòi qua sách
vở, qua các phương tiện hỗ trợ để mở rộng vốn hiểu biết
- Tự học có lợi ích to lớn đối với chúng ta:
- Học tập vốn là một quá trình lâu dài, nhờ tự học, con người có thể tiếp tục củng cố kiến thức cũ và mở rộng thêm những kiến thức mới
- Không chỉ vậy, tự học giúp ta có sự linh hoạt, chủ động, khẳng định năng lực tự lập
- Ngoài ra, thông qua tự học, chúng ta có thể tìm hiểu về những gì mình thực sự thích, thực sự đam mê, điều đó thể hiện sự trân trọng đối với kiến thức nhân loại
- Tự học biểu hiện ở việc tự hoạch định cho mình kế hoạch học tập, tìm tòi qua sách báo, internet, học ở nhà qua các trang web học tập…
- Nhiều minh chứng chứng minh tự học dẫn đến thành công như Mạc Đĩnh Chi tự học thi đỗ Trạng nguyên hay Soichiro Honda
từ thợ sửa xe thành nhà chế tạo nổi tiếng
- Tự học có lợi ích to lớn, nhưng không phải ai cũng hiểu Coi nhẹ tự học sẽ biến chúng ta trở thành những người thụ động, từ
đó rất khó đạt được thành công.
Kết đoạn: Rèn luyện tinh thần tự học không khó, chỉ cần chúng ta biết tự mình sử dụng thời gian để nghiên cứu, học hỏi qua
thực tế, biết kỉ luật thực hiện mục tiêu mình đặt ra,…chắc chắn, tự học sẽ mở ra thành công với mọi người.
Trang 17PHẦN II – VĂN BẢN
Trang 18"Ngọc không mài, không thành đồ vật; người không học, không biết rõ đạo Đạo là lẽ đối xử hàng ngày giữa mọi người Kẻ đi học là học điều ấy Nước Việt ta, từ khi lập quốc đến giờ, nền chính học đã bị thất truyền Người ta đua nhau lối học hình thức hòng cầu danh lợi, không còn biết đến tam cương, ngũ thường Chúa tầm thường, thần nịnh hót Nước mất, nhà tan đều do
những điều tệ hại ấy.
Cúi xin từ nay ban chiếu thư cho thầy trò trường học của phủ, huyện, các trường tư, con cháu các nhà văn võ, thuộc lại ở các trấn cựu triều, đề tùy đâu tiện đấy mà đi học.
Phép dạy, nhất định theo Chu Tử Lúc đầu học tiểu học để bồi lấy gốc Tuần tự tiến lên học đến tứ thư, ngũ kinh, chư sử Học rộng rồi tóm lược cho gọn, theo điều học mà làm… "
Câu 1: (0.5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên.
Câu 2: (1.0 điểm) Trong đoạn trích trên, tác giả đã nêu lên mục đích chân chính
của việc học Mục đích đó là gì ?
Câu 3: (0.5 điểm) Xét theo mục đích nói, câu: "Ngọc không mài, không thành đồ
vật; người không học, không biết rõ đạo.” thuộc kiểu câu gì ?
Câu 4: (1.0 điểm) Hiện nay, vẫn có không ít người đua nhau theo lối học hình
thức, hòng cầu danh lợi Theo em, lối học đó có phù hợp trong xã hội đang phát
triển như nước ta hiện nay hay không ? Vì sao ?
Trang 19+ Đấy là lối học lệch lạc, không phù hợp.
+ Lối học này sẽ gây ra rất nhiều tác hại
+ Lối học này không mang lại những lợi ích tốt đẹp cho sự phát triển của quốc gia…